Administrator

Administrator

የ65 ዓመቷ ኢትዮጵያዊት ማርገዛቸውን ሳያውቁ ወንድ ልጅ በምጥ ተገላገሉ

ነብሰጡር መሆናቸውን እስከወለዱበት ቀን ድረስ ያላወቁት የዚህ አስገራሚ ክስተት ባለቤት የ65 ዓመት ዕድሜ ባለፀጋዋ ወይዘሮ ስንዱ ሰውነት የአዲስ አበባ ነዋሪ ናቸው።

የወይዘሮ ስንዱ ሰውነት "ወንድ ልጅ ከነቃጭሉ ተገላገሉ" መባል የአራሷን ጎረቤቶችና የገርጂ አካባቢ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተክርስቲያን ጀርባ አካባቢ ነዋሪዎችንም አስደንቋል በደስታም አስፈንድቋል።

 ወይዘሮዋ በጠላና በአነስተኛ ጉልት አትክልቶችን በመሸጥ የሚተዳደሩ ናቸው፤ ከብዙ ዓመታት በፊት ባጋጠማቸው ውርጃ ሳቢያ ልጅ ወልደው ለመሳም ሳይታደሉ ዕድሜያቸው መግፋቱን ይናገራሉ።

 ልጅ ወልዶ ለመሳም ባለመታደላቸው ፈጣሪያቸው ልጅ እንዲሰጣቸው ሌት ተቀን ሲማፀኑ መኖራቸውንና በኋላም ተስፋ መቁረጣቸውን የሚናገሩት ወይዘሮ ስንዱ 'የወር አበባ ማየት ካቆምኩኝ ረጅም ጊዜ ተቆጥሯል' ይላሉ።

 ነገሩ እንዲህ ነው ግንቦት 16 ቀን 2012 ዓ.ም ወይዘሮ ስንዱ ሆዴን አሞኛል፣ ይቆርጠኛል ሲሉ ወደስራቸው ለሄዱት ባለቤታቸው በስልክ ይናገራሉ፤ ባለቤታቸው የተለመደ የጨጓራ ህመም እንዳለባቸው የሚያውቁት አባወራ "ፈሳሽ ነገርም አየሁ" ማለታቸው ቢያሰጋቸው ጎረቤቶቻቸው ወደ ጤና ጣቢያ እንዲወስዷቸው ያሳስባሉ።

 ጎረቤቶችም ወይዘሮ ስንዱን ገርጂ አካባቢ ወደሚገኘው ድል ፍሬ ጤና ጣቢያ ይወስዷቸዋል።

 ምርመራ ያደረጉላቸው ሐኪሞች ወይዘሮዋ ነፍሰ ጡር እንደሆኑና ህመሙም ምጥ እንደሆነ በማስረዳት ዘጠኝ ወር ሙሉ ለምን የሕክምና ክትትል እንዳላደረጉ ይጠይቃሉ የወይዘሮዋ ምላሽ "ነብሰ ጡር መሆኔን አላውቅም" ነበር።

 በዚህ ጊዜ የድል ፍሬ ጤና ጣቢያ ወደ ዘውዲቱ ሆስፒታል የላካቸው ወይዘሮ ስንዱ በሆስፒታሉ ማዋለጃ ክፍል ወንድ ልጅ በምጥ ይገላገላሉ።

 ይሄኔ የወይዘሮ ስንዱን ነብሰ ጡርነት ብሎም በዚህ ዕድሜያቸው መውለድ ግርምት የፈጠረባቸው የአካባቢው ነዋሪዎች ሁኔታውን በስልክ ይገልጻሉ፤ የኢዜአ ሪፖርተር በስፍራው ሲደርስም የ65 ዓመቷን አራስና "እንኳን ማርያም ማረችሽ" የሚሉ ጎረቤቶቻቸውን በማግኘት እውነታውን ተመልክቷል።

 በአራስ ቤት ወንድ ልጃቸውን የታቀፉት ወይዘሮ ስንዱ ስለ ነብሰጡርነታቸው የሚያውቁት ነገር እንዳልነበረና በአስቸጋሪ የኑሮ ሁኔታ ውስጥ የሚኖሩ በመሆኑ እስከወለዱበት ዕለት ድረስ ከባድ ስራዎችን ይሰሩ እንደነበር ነው የተናገሩት።

ስለ ባለቤታቸው እርግዝና የሚያውቁት ነገር እንዳልነበረ የገለጹት ባለቤታቸው አቶ ሀብታሙ ገላን ሳያስቡት አባት በመሆናቸው ደስታቸውን ገልጸዋል።

 የተወለደው ልጅ በሙሉ ጤንነት ላይ እንደሚገኝም ልጃቸውን በስስት እየተመለከቱ ነው የተናገሩት።

የእኚህ ሴት ልጅ የማግኘት ጉጉት የጎረቤቶቻቸውን ልጆች እንደራሳቸው ልጆች እንዲንከባከቡ አድርጓቸዋል። ከልጆች ጋር ያላቸው ቅርበትም የልጆቹን ልዩ ፍቅር አስገኝቶላቸዋል፤ ለዚህ ጎረቤቶቻቸውም ምስክሮች ናቸው።

 ጎረቤቶቻቸው ወይዘሮ የሺ ጌታቸው እና አቶ ንጉሴ መኮንን ልጅ በጣም ይፈልጉና ይጓጉ ለነበሩት ወይዘሮ ስንዱ ፈጣሪ በመስተመጨረሻ ስለሰጣቸው በእጅጉ መደሰታቸውን ነው የተናገሩት።

ወይዘሮ ስንዱ የእርሳቸው የዕድሜ እኩያ መሆናቸውን የገለጹት የ64 ዓመቱ ተስፋ ሊቃውንት ተስፋ

መስፍን ደግሞ በዚህ ዕድሜያቸው መውለዳቸውን "የፈጣሪ ድንቅ ስጦታ ነው" ብለውታል።

 ኢዜአ ወይዘሮ ስንዱን ያዋለዱ የዘውዲቱ ሆስፒታል የሕክምና ባለሙያዎችን ለማግኘት ያደረገው ተደጋጋሚ ጥረት በባለሙያዎቹ የስራ ጫና ምክንያት አልተሳካም።

 የሴት ልጅ ዕድሜ የመውለድ ዕድልን የሚወስን አንድ መስፈርት ስለመሆኑ የሕክምና ባለሙያዎች ይናገራሉ።

 የሴቶች ከፍተኛ የመውለድ ዕድል በአሥራዎቹ መጨረሻና በ20ዎቹ መገባደጃ መካከል ሲሆን በ30ዎቹ ዕድሜ ላይ የመራባት ወይንም የማርገዝ ዕድል ማሽቆልቆል እንደሚጀምር ይጠቅሳሉ።

 በ45 ዓመት ዕድሜያቸው የመራባት ችሎታ በጣም እየቀነሰ የሚመጣ በመሆኑም ለአብዛኞቹ ሴቶች ማርገዝና መውለድ የማይቻል እንደሆነም ጥናቶች ያሳያሉ።

 ይሁን እንጂ ከመቶ አንድ የሚሆን እርግዝና በ50 እና ከዚያ በላይ የዕድሜ ክልል ባሉ ሴቶች ሊያጋጥም እንደሚችልም ነው ጥናቶች የሚጠቁሙት።

 በቅርቡ ሕንዳዊቷ የ73 ዓመት የዕድሜ ባለፀጋ መንታ ልጆችን መውለዳቸው፤ በናይጄሪያም የ68 ዓመት ሴት በተመሳሳይ መንታ ልጆችን መገላገላቸው ዓለምን ያስደመሙ ዜናዎች ነበሩ።

Ethiopian News Agency

    የዜግነት አርአያ
አገሩ አሜሪካ ነው፤ ከተማው ሚኒአፖሊስ ነው፤ የተገደለው ጥቁር አሜሪካዊ ነው፤ ገዳዩ ነጭ የአሜሪካ ፖሊስ ነው፤
 አሜሪካ በሙሉ ተረበሸ፤ ግድያውን አደባባይ ወጥተው የተቃወሙት ነጮችም፣ ጥቁሮችም አሜሪካኖች ናቸው፡፡
በአንድ አገር ስሕተት ይፈጸማል፤ ጥፋት ይሠራል፤ ስሕተቱን ወይም ጥፋቱን ጎሣው፣ ወይ የቆዳው ቀለም፣ ወይ
 ቋንቋው፣ ወይ ሃይማኖቱ፣ ወይም ቁመቱ አይሸፍነውም፤ ዜጋ ሁሉ አብሮ ይቆማል፤ ዜጋ ሁሉ መንግሥቱን ያርማል፤
 ዳኛውም ትክክለኛውን ፍትሕ ለሁሉም ይሰጣል፡፡
(ከመስፍን ወልደ ማርያም ፌስቡክ)
ግንቦት 2012
 
ሕገ መንግሥትና ምርጫ
የመገለባበጥ ጨዋታ ውስጥ የሚገለባበጡት ሰዎች እርስበርሳቸው ሲተያዩ መገለባበጣቸውን ይመለከታሉ፤ በመመልከትም አእምሮአቸው አዙሪት ውስጥ ይገባል፤ ከመገለባበጡ ተመልሰው ሲቆሙ ወይም ሲያርፉ አዙሪቱ አይለቃቸውም፤ ዛሬም በመገለባበጥ ላይ ናቸው፤ ስለዚህ ከእነሱ ቁም-ነገር ለማግኘት መሞከር ሕዝብን ለማታለል ካልሆነ ሌላ ፋይዳ የለውም፡፡
በመሠረቱ የሚደንቀኝ ግን ሕግን ለመጣስና ሕግን ለማስጣስ መሣሪያ የነበሩ ሰዎች ተሰብስበው ስለ ሕገ መንግሥት መኖርና አለመኖር ሲከራከሩ ማየቱ ነው፤ አንዳንድ የላቀ አእምሮ ያላቸው ሰዎችም እዚህ ዶሮ ማታ፣ ዶሮ ማታ ጨዋታ ውስጥ መሳተፋቸው ነው፤ የግብዞችን ውይይት ስሰማ ረስቼው የነበረውን የሮማውያን ገዢ ማርከስ ኦሪልየስን ጽሑፍ አስታወሰኝ፤ ከሞት የሚያመልጥ የለም፤ የሕገ መንግሥቱ መሀንዲስ ሲፈልገው ፕሬዚደንት፣ ሲፈልገው ጠቅላይ ሚኒስትር የሚሆነው፣ ሲፈልገው ይህን አንቀጽ፣ ሲፈልገው ይህኛውን አንቀጽ ከሕገ መንግሥቱ በሃያ አራት ሰዓት ውስጥ የሚሰርዘው ዛሬ የለም፡፡
እግዚአብሔር ከመሸጦነትና ከኮሮና ይጠብቀን!
(ከመስፍን ወልደ ማርያም ፌስቡክ)
ግንቦት 2012
 
‹‹ህጋዊ›› ህገወጥነት
ከኮቪድ 19 ጋር በተያያዘ መንግስት ያስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አውጥቷል፡፡ አስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ደግሞ ጫት ማስቃሚያ ቤቶችን እንዲዘጉ ይደነግጋል፡፡ ከዚህ በዘለለ ጫት ማምረትም ሆነ ለገበያ ማቅረብ አልተከለከለም፡፡ በደሴ ከተማ የሆነው ከዚህ ውጪ ነው፡፡ ጫትም ከማሳ ቆርጠው ወደ ገበያ ከሚወስዱና ከሚሸጡ ሰዎች ተሰብስቦ እንዲቃጠል ማድረግ በዜጎችም፣ በሀገርም ላይ ተጨማሪ ጫና መፍጠር ነው::
በወረርሽኙ የተነሳ፣ በተለይ በአዲስ አበባ እንደምናየው፣ በአነስተኛ ንግድ ላይ የተሰማሩ ዜጎች፣ የእለት ጉርስ ገዷቸዋል፡፡ ይህ እንደ አዲስ አበባ ባይሆንም በሌሎች ከተሞችም እየታየ ነው፡፡ ወረርሽኙ ጦም ያሳደራቸውን መደገፍ ሲገባ ሌላ ተቸጋሪ፣ ጦም አዳሪ መፍጠር ምን የሚባል ነው?
‹‹የ150 ሺህ ብር ጫት አቃጠልን››ብሏል፣ የአማራ ክልል ኮምኒኬሽን ቢሮ፡፡ ከዚሁ ጋር የሚከተሉትን ጥያቄዎች ይመልስ፤ ‹‹ከተቃጠለባቸው ውስጥ ስንቱ የእለትና የሳምንት እቁቡን ሳይከፍል ቀረ? ስንቱ ማፍጠሪያ ሳንቡሳና ቴምር ሳይዝ ገባ? ስንቱ መነገጃውን አጣ? ተበድረው ለንግድ የወጡ ስንቶች ነበሩ? ቀን ከሚያተርፉት አመሻሽ ላይ እዳቸውን የሚከፍሉ ነበሩበት?...››
ሀገሪቷ ወደ ውጭ እየላከች የምትለማበትን ጫት፣ ዜጋው ሸጦ የእለት ጉርሱንና ያመት ልብሱን እንዳያገኝ ማድረግ ፍጹም ህገወጥነት ነው፡፡ ጫትን ማምረትም ሆነ መቃም በሀገሪቱ ህገወጥ ተግባር አይደለም፡፡ በሀገሪቱ የተለያዩ ክፍሎች፣ ባለፉት አመታት ብዙ ገበሬዎች የአትክልት ጓሯቸውን፣ የሰብል ማሳቸውን ወደ ጫት ማሳ ቀይረዋል፤ የተሻለ ገቢ አግኝተው ኑሮአቸውን ለማሻሻል፡፡
ይህ ተግባር ሀገሪቱ ጫትን እንደ አደንዛዥ እጽ በህግ እስካላገደች ድረስ ህገወጥ ነው፡፡ ይህን ያደረጉ አካላት መጠየቅ አለባቸው:: ስልጣን፣ የፖሊስ ዩኒፎርም መልበስና ጠመንጃ ማንገት የህገወጥነት ሰርተፊኬት አይደለም፡፡ የተቃጠለባቸውም ዜጎች የንብረታቸው ዋጋ ሊከፈላቸው ይገባል፤ ከይቅርታ ጋር፡፡
በርግጥ ጫት ኢኮኖሚያዊ ጥቅሙ ከፍተኛ ቢሆንም፣ በዜጎችና በሀገር ላይ ከፍተኛ ጉዳት እያስከተለ ነው፡፡ መንግስት ይህን ችግር ለመቅረፍ፣ መጀመሪያ በጥናት ላይ ተመስርቶ፣ ጫትን በማምረትና በመሸጥ ላይ የተሰማሩ ዜጎች፣ በሌሎች የስራ ዘርፎች ላይ እንዲሰማሩ ማድረግ ይጠበቅበታል፡፡
(ከበድሉ ዋቅጅራ ፌስቡክ)
 ግንቦት 2012

የዲጂታል ዘመንና አዲሱ ትውልድ
የግንቦት 20 የደርግ አገዛዝ ውድቀት ለሁለት አስርት ዓመታት አንድ ሐሙስ ሲቀረው እውን የሆነ ክስተት ነው። ትግሉ የትውልዱን የሕይወት መስዋዕትነትን ብቻ ሳይሆን የጊዜንም መስዋዕትነት ጠይቋል።
ይኼኛውና መጪው የዲጂታል ዘመን ትውልድ ግን በዚህ ደረጃ የጊዜን መስዋዕትነት የሚፈልግ አይመስልም። በዲጂታል ዘመን “ጥራኝ ጫካው” በ”ጥራኝ ፌስቡክ” ተቀይሯል። በዲጂታል ዘመን መረጃን ፍለጋ አያሌ ኪሎ ሜትሮችን መኳተን አያስፈልግም፣ እኛ ወደ መረጃው ሳይሆን መረጃው ራሱ እስካለንበት ቦታ ድረስ ይመጣል። በዲጂታል ዘመን ስብሰባ ለማካሄድ የግድ ሰፋፊ አዳራሾች አያስፈልጉም፤ መረባዊ ትስስሮች የቪዲዮ ኮንፍረንሶች፣ የቴሌግራም ግሩፖች የስብሰባውን ሚና እየተኩ ከመጡ ሰነባብቷል።
የአሁኑና መጪው ትውልድ 20 እና 30 ዓመታት ጫካ ውስጥ ገብቶ ሽምቅ ውጊያ ለማድረግ ጊዜም የለውም፤ ሁሉንም ነገር በቶሎ ማግኘትን ኢንተርኔቱ አለማምዶታልና ሌላውም እንዲሁ እንዲሆንለት ይፈልጋል። ስለዚህም ከጫካው የደፈጣ ጦርነት ይልቅ የከተማ ውስጥ አመፆችን ማድረግ ምርጫው ነወ። ጉዞውን ከከተማ ወደ ደደቢት፣ ከዚያም ወደ ቤተ መንግስት ሳይሆን ከመኸል ከተማ በቀጥታ ወደ ቤተ መንግስት ማድረግም መንገዱ ነው። ትውልዱ ጠመዝማዛ መንገድን አይወድም፣ ዳገት መውጣት ጋራ ሸንተረሩን ማካለል አይፈልግም..የቀጥታ መስመር ጉዞ ሕልሙ ነው..በሂሳብ የተማርነው “The shortest path” እሱም አይደል? ለዚህም ከጥቂት ዓመታት በፊት በአረቡ ዓለም የተቀጣጠለውን የከተማ አመፆችን (The Arab Spring) በምሣሌነት ማንሳት ይቻላል፡፡ ከሁለት ዓመታት በፊት በሀገራችን የተቀጣጠለው የቄሮና ፋኖ አመፆችም በጥራኝ ጫካው ሳይሆን በጥራኝ ፌስቡክ ዘመቻ የተከሰቱ ነበሩ።
ስለዚህም መንግስታት ለወቅቱ ሁኔታ ወቅታዊና ዘመኑን የሚመጥን አመራር መስጠት ግድ ሊሆንባቸው ነው። ለምሣሌ በዚህ በሶሻል ሚዲያው ዘመን አያሌ “Informal” ማዘዣ ጣቢያዎች በየሰፈሩ እንደ አሸን ፈልተዋል። መንግስታትም ለ”Informal” ማዘዣ ጣቢያዎች “Informal” ዕወቅና የሰጡ ይመስላል።
በዚህ ዘመን የሶሻል ሚዲያን የመረጃ ሠራተኞቹን መድቦ የማይከታተል መንግስት ይኖራል ብሎ ማሰብ አይቻልም... በአደባባይ ለሶሻል ሚዲያ በተለይም ለፌስቡክ ያላቸው ትኩረት እምብዛም እንደሆነ ለማስመሰል የሚያደርጉት የይምሰል ጥረት እንደተጠበቀ ሆኖ። እናም ዛሬ መንግስታት ተቀናቃኞቻቸውን “መንገድህን ጨርቅ ያድርግልህ” የሚሉበት ሳይሆን ትውልዱ መንግስትን “መንገድህን ጨርቅ ያድርግልህ” የሚልበት ዘመን ነው። ይህን ስል ግን ካለፈው ዘመን እየተንጠባጠቡ የመጡ ሙሉ በሙሉ ለመክሰም ጊዜ የሚፈልጉ የ”ጥራኝ ጫካው” ርዝራዦች ዛሬም የሉም እያልኩ አይደለም፡፡ ዕውቁ ፈላስፋው ኢድመንድ በርክ..In what we improve we are never wholly new; in what we retain, we are never wholly obsolete” እንዲል! የድንበር ላይ መስመሩ ደማቅ ሳይሆን “Blurred” ነው እንደ ማለት።
(ከጌታሁን ሔራሞ ፌስቡክ)
 
ትንሽ ስለ “ግንቦት 20”
ስለ “የካቲት 11” ብዙ ስሜት የለኝም፤ ስለ “ግንቦት 20”ም እንዲሁ! ስለ ህወሓት ትግል ግን አንፀባራቂ ስሜት አለኝ።
የካቲት 11
ዘውዳዊው አገዛዝ ተገርስሶ መስከረም 2, 1967 ዓ.ም ደርግ (officially) ስልጣን ያዘ። የካቲት 11, 1967 ዓ.ም ተሓህት (ህወሓት) ጫካ ገባ። ደርግ ስልጣን ከያዘ ከ6 ወር በኋላ መሆኑ ነው። በ6 ወር ግዜ የደርግን ፖለቲካዊ ማንነት ለመገምገም (ለማወቅ) ያንሳል። ደርግ ጥሩ ይሁን መጥፎ  ለመገንዘብ... ! ከመስከረም 2 እስከ የካቲት 11, 1967 ዓ.ም ሽግግሩ “ሰላማዊ” ነበር ማለት ይቻላል።
ግን የደርግን ተፈጥሮ ጥሩም ይሁን መጥፎ በውል ሳይታወቅም የህወሓት መሪዎች በረኻ መውረዳቸው በራሱ ስህተት ሊሆን አይችልም። ደርግ የፈለገ ባህሪ ይኑረው ህወሓቶች የራሳቸውን ታሪክ ማስፃፍ፣ የራሳቸውን ጀግንነት መስራት ፈልገው ቢሆንስ!? መውጣታቸው ልክ ነበር።
የደርግ ጭካኔ
ትግሉ በሆነ አጋጣሚ ይጀመር፤ ከተጀመረ በኋላ ግን የደርግ አምባገነናዊ ባህሪ በግልፅ ወጥቷል። ትግራይ ውስጥ ግፍ ተፈፅሟል። አሰቃቂ ድርጊቶች ተከናውነዋል። ደርግ ፍፁም አረመናዊና መወገድ ያለበት ስርዓት መሆኑን ራሱን አጋልጧል።
የህወሓት ትግል
የታጋዮቹ ቆራጥነት፣ አሳቢነት፣ መስዋእትነት ፍፁም ተዓምራዊ ነበር። ለወደፊትም አይደገምም! ስንዘክረው እንኖራለን። ሁሉም የበረኻ ታጋዮች ክብርና አድናቆት ይገባቸዋል። ሦስት ሰዎች ግን በተለየ አደንቃለሁ። በቅደም ተከተል፡-
1. ሐየሎም አርአያ
ጀግንነቱን ለመግለፅ ቃላት ያጥሩኛል። ታግሎ ደርግን ከስልጣን አባረረ። ማንንም ሳይጎዳ፣ ሳይበድል፣ ሳይዘርፍ፣ ፍትሕ ሳያጓድል፣ በጓዶቹ እንደተወደደ አለፈ። ጀግናችን ነው።
2. ኢያሱ በርሀ
ስነ ጥበበኛ! ትግሉን በጥበብ ያነሳሳ፣ ያደራጀ፣ የመራ፣ ልዩ ፍጥረት!
3. መለስ ዜናዊ
የፖለቲካ አስተሳሰቡን አልደግፍም። እንደውም እቃወመዋለሁ። የፖለቲካ አረዳዱና ሁኔታዎችን የመገንዘብና የመግለፅ ዓቅሙ ግን እጅግ የሚገርም ነው፤ በዚሁ አደንቀዋለሁ።
ስለ አጠቃላይ ትግል
ወላጆቻችን የልጅነት ዕድሜያቸውን፣ ጊዜያቸውን፣ ውድ ህይወታቸውን መስዋእት አድርገውና አካላቸው ጎድሎ የደርግን ስርዓት ስላባረሩልን እናመሰግናቸዋለን። እነሱ ባያደርጉት ኖሮ ዕዳው ለኛ ይተርፍ ነበር። ግን ደርግን ከስልጣን ማባረር በራሱ ግብ ነበር? ደርግን ማባረር means እንጂ በራሱ ግብ (end) አልነበረም፤ ሊሆንም አይችልም። ደርግ ተባረረ። ከዛ ምን?
የትግሉ ዓላማ
የትግሉ ዓላማ የደርግን ስርዓት ከስልጣን አስወግዶ ሌላ የተሻለ ዴሞክራሲያዊ ስርዓት መገንባት ነበር፤ ወይም መሆን ነበረበት። በደርግና በህወሓት መካከል የነበረው ልዩነት የሰዎች ወይም የቋንቋ ወይም የሀይማኖት ሳይሆን የስርዓት ነው። የባለ ስልጣናት ለውጥ የስርዓት ለውጥ ላያሳይ ይችላልና። እናም የትግሉ ዓላማ ፍትሕ፣ ነፃነትና እኩልነት የሚያስሰፍን የፖለቲካ ስርዓት በመገንባት ጭቆናና የእርስ በርስ ጦርነት ስጋት ዳግም የማይፈጠርባት ሀገር ማየት ነበር።
ታድያ ትግሉ ግቡን መቷል? አልመታም!
ግንቦት 20
መገምገም ያለበት ከትግሉ ዓላማ መሳካትና ግብ መምታት አንፃር ነው። በትግሉ ጊዜ “እኔ ቀድሜ ልሰዋ፥ አንተ ትንሽ ቆይ” በሚል የአሳቢነት መንፈስ ጓዶች ፈንጂ የረገጡበት ዓላማ አሁን ላይ “እኔ ቀድሜ ልብላ፥ አንተ በረሃብ ሙት” ወደ ሚል የስግብግብነትና የጭካኔ ደረጃ ተሸጋግሯል። በዚሁ የስሕተት መንገድ የዴሞክራሲ ስርዓትም ሳይገነባ፣ ፍትሕ፣ ነፃነትና እኩልነትም ሳይሰፍን እነሆ ወደ ኋላ ተመልሰን የአዙሪት መንገድ ይዘናል።
አሁንም ሰላማዊ ዜጎች በጠራራ ፀሓይ በመንግስት የፀጥታ ሐይሎች የሚገደሉበት ጊዜ ላይ ነን።
አሁን ትግራይ ውስጥ በትጥቅ ትግል የሚፋለም፣ የተወሰነ መሬት በሐይል የተቆጣጠረ (ሓራ መሬት ያለው) ሕገ ወጥ ሽምቅ ተዋጊ በሌለበት ንፁሃን ዜጎች እየተገደሉ፤ ልክ በደርግ ዘመን እንደነበረ መንግስት፣ ሁሉንም አካባቢዎች ገና ሳይቆጣጠር፣ በጠመንጃ የሚፋለሙና የሚያስቸግሩ ሽምቅ ተዋጊዎች (እንደ ህወሓት ዓይነት) ቢኖሩ ኖሮ፣ የህወሓት መንግስት በቀን ስንት ንፁሃንን ይገድል ነበር?
ደርግ የህወሓት ታጋዮች ትግራይ ውስጥ ባይንቀሳቀሱ ኖሮ (በዚያ ጊዜ ትግራይ ውስጥ ዓማፂ ቡድን ባይኖር ኖሮ) የደርግ ወታደሮች ወደ ትግራይ ይመጡ ነበር? ምን ሊሰሩ? ሓውዜንና ሌሎች የትግራይ አካባቢዎችን ይደበድቡ ነበር? ለምን ሲባል? ሌላ ቢቀር የጦር መሳርያ ለማባከንስ ይፈልጉ ነበር?
ህወሓት መኖር አልነበረባትም አላልኩም። ነጥቡ፤ ህወሓት ደርግ የገጠመውን ፈተና ቢገጥማት ኖሮ ከደርግ ትብስ ነበር ነው።
ህወሓት ለውጥ ማምጣት ይጠበቅባት ነበር። ድሮ ወላጆቻችን የታገሉለት የፍትሕ፣ የነፃነትና የእኩልነት ጥያቄ አሁንም እንደራበን ነው። በቀጣይ ትግል ይረጋገጣል! የትግሉ ዓላማ ግቡን ስላልመታ ነው “ግንቦት 20” ስሜት የማይሰጠኝ!
(ከአብርሃ ደስታ ፌስቡክ)

ህወሓት 2 ምዕራፎች
በህወሓት ታሪክ ከግንቦት 20, 1983 ዓ.ም በፊት እና በኋላ ያለው ዘመን ለያይተን መገምገም ይኖርብናል። ከ1983 ዓ.ም በፊት የነበረው የትግራይ ህዝብ ትግል ሲሆን ለፍትሕ፣ ለነፃነትና ለእኩልነት የህይወት መስዋእነትነት የተከፈለበት ምዕራፍ ስለሆነ ለዘላለም ሊዘከር ይገባዋል።
ከ1983 ዓ.ም በኋላ ያለው ህወሓት ግን የህዝብ ሳይሆን በሕግ የተመዘገበ የፖለቲካ ድርጅት ነው። ስሙም መቀየር ይገባው ነበር። የህዝብ ታሪክና የፖለቲካ ድርጅት የስልጣን ጊዜ መቀላቀል የለባቸውም። የህዝብ ትግል ህወሓት እንደ ድርጅት ባጠፋው ልክ መመዘን የለበትም!
(ከአብርሃ ደስታ ፌስቡክ)

የጠ/ሚኒስትሩ የግንቦት 20 መልዕክት  
ግንቦት ሃያ የዘመናዊት ኢትዮጵያን ታሪክ ከቀየሩ ዕለታት መካከል አንዱ ነው:: ኢትዮጵያን ዴሞክራሲያዊ፣ ፍትሐዊና ሰላማዊ ለማድረግ አያሌ ታጋዮች እጅግ ውድ የሆነውን የሰው ልጅ ነፍስ ሠውተዋል፡፡ የግንቦት ሃያ ታጋዮች የነፍስ ዋጋ የከፈሉለት ዓላማ ግፍና ጭቆና፣ አድሎና ወገንተኝነት ቆሞ፤ እኩልነት ፣ ኅብረ ብሔራዊ አንድነት፣ ፍትሐዊ ተጠቃሚነትና የጋራ ብልጽግናን ለማረጋገጥ ነው፡፡
ግንቦት ሃያን ማክበር ያለብን እነዚህን ዓላማዎች እያሰብን መሆን አለበት፡፡ ቀኑን የምናስበው በግንቦት ሃያ ላይ ተቸክለን ሳይሆን ወደፊት እየሄድን የኋላውን እየገመገምን መሆን አለበት፡፡
ግንቦት ሃያን ያመጡ ታጋዮች ዓላማ ኢትዮጵያን ወደ ግንቦት ሃያ ሁለት መውሰድ እንጂ ወደ ግንቦት አሥራ ዘጠኝ መመለስ አልነበረም:: ሀገራቸው በሁሉም መመዘኛ ግንቦት ሃያን አልፋ፣ ግንቦት ሃያ አንድንም ተሻግራ፣ ወደ ግንቦት 22 መድረስ ነበር፡፡
የግንቦት ሃያ ታጋዮችን ዓላማ የምናሳካው በሁለመናዋ ከግንቦት 19 የተሻለች ኢትዮጵያን መገንባት ከቻልን ብቻ ነው:: የብልጽግና ጎዳናችን ዓላማ ግንቦት ሃያ ላይ ቆሞ፣ ግንቦት አሥራ ዘጠኝን እያሰቡ መኩራራት ሳይሆን ሀገራችንን ወደ ግንቦት 22 ማስፈንጠር ነው፡፡
ይህ ማለትም ሀገራችን ከነበረችበት አስከፊ ሁኔታ ማላቀቅ ብቻ ሳይሆን መድረስ ወደነበረባት የላቀ ደረጃ ማድረስ ነው፡፡ የግንቦት ሃያ የድል መታሰቢያ በዓልን ስናከብር በተባበረ ክንድ ከግንቦት ሃያ የሚልቅ፣ ወደ ግንቦት 19 እንዳንመለስ የሚያደርግ ምጡቅ ሥርዓት ለመገንባት ቃላችንን የምናድስበትና ወደ ላቀ ውጤት ለመቀየር ወደ ተግባራዊ እንቅስቃሴ የምንገባበት መሆን ይገባዋል፡፡
ዘላለማዊ ክብርና ሞገስ በአጥንትና ደማቸው ኢትዮጵያና ሕዝቦቿን ላቆዩ ሰማዕታት!
ኢትዮጵያ በልጆቿ ጥረት ታፍራና ተከብራ ለዘላለም ትኑር!
ፈጣሪ ኢትዮጵያንና ሕዝቦቿን ይባርክ!

ይህ ነው የሚባል አዲስ ተስፋ ሰጪ ነገር የለም… ሰከንዶችና ደቂቃዎች በተፈራረቁ ቁጥር፣ አለም አዳዲስ የኮሮና ቫይረስ ሞት መርዶዎችን እያደመጠች፣ አዳዲስ ተጠቂዎችን እየቆጠረች ቀናት መምጣት  መሄዳቸውን ቀጥለዋል፡፡ ከትናንት በስቲያ አመሻሽ ላይ ይህን ዘገባ እስካጠናቀቅንባት የመጨረሻዋ ደቂቃ፣ ኮሮና ቫይረስ በመላው አለም ከ5,833,766 በላይ ሰዎችን አጥቅቷል፤  ከ358,426 በላይ የሚሆኑትንም ለሞት ዳርጓል፡፡ ከቫይረሱ ያገገሙ ሰዎች ቁጥርም 2,526,872 መድረሱን ወርልዶ ሜትር ድረገጽ ይጠቁማል፡፡  ባለፉት 44 አመታት በቬትናም፣ ኢራቅ፣ አፍጋኒስታንና ኮርያ ጦርነቶች ካጣቻቸው ዜጎቿ አጠቃላይ ቁጥር በላይ ሰዎችን ባለፉት አራት ወራት ጊዜ ውስጥ  በኮሮና ቫይረስ ሳቢያ ባጣችው አሜሪካ፤የሟቾች ቁጥር ባለፈው ሐሙስ አመሻሽ 102,293 ሲደርስ፣ የተጠቂዎች ቁጥር ደግሞ ከ1,750,377 አልፏል -  በመላው አለም በኮሮና ቫይረስ ከተጠቁ ሰዎች አጠቃላይ ቁጥር 30 በመቶ ያህሉ በአሜሪካ ይገኛሉ ማለት ነው፡፡ ኮሮና ቫይረስ በአሜሪካ የተለያዩ ግዛቶች ውስጥ ዶክተሮችና ነርሶችን ጨምሮ ከ62 ሺህ በላይ የህክምና ባለሙያዎችን ማጥቃቱንና ከ291 በላይ የሚሆኑትንም  ለሞት መዳረጉን ሲኤንቢሲ ኒውስ ዘግቧል፡፡ በመሪዎቿ መዘናጋት የኮሮና ተጠቂና ሟች ዜጎቿ ቁጥር በከፍተኛ ቁጥር እየጨመረ በሚገኝባት ብራዚል፤ የተጠቂዎች ቁጥር 414,661 መድረሱ የተነገረ ሲሆን፣  በአገሪቱ የሟቾች ቁጥር እስከ መጪው ነሃሴ ወር ድረስ 125 ሺህ ይደርሳል ተብሎ እንደሚገመት የተደረጉ ጥናቶች ጠቁመዋል፡፡ ብራዚልን ጨምሮ በላቲን  አሜሪካ አገራት የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ እየተባባሰ መሄዱን ተከትሎ፣ በአገራቱ ከ14 ሚሊዮን በላይ ሰዎች ለከፋ ረሃብ ሊጋለጡ እንደሚችሉ የተባበሩት  መንግስታት ድርጅት የምግብ ፕሮግራም ከትናንት በስቲያ ማስታወቁንም አልጀዚራ ዘግቧል፡፡ ሩስያ በ379,051፣ ስፔን በ283,849፣ እንግሊዝ በ267,240 ተጠቂዎች በአለማችን ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ተጠቂዎች የተመዘገቡባቸው ቀጣዮቹ ሶስት  አገራት መሆናቸውን መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ እንግሊዝ በ37,460፣ ጣሊያን በ33,072፣ ፈረንሳይ በ28,596፣ ስፔን በ27,118 ሟቾች በኮሮና ቫይረስ ሳቢያ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ሰዎች ለሞት  የተዳረጉባቸው አሜሪካን የሚከተሉ ቀዳሚዎቹ አራት የአለም አገራት እንደሆኑም ተነግሯል፡፡

የክትባትና የመድሃኒት ጉዳይ
ለኮሮና ቫይረስክትባትለማግኘት የሚደረጉ ጥረቶችን ለመደገፍ የሚውል ገንዘብ ለማሰባሰብ በአውሮፓ ህብረት አስተባባሪነት በአለማቀፍ ደረጃ በተደረጉ እንቅስቃሴዎች 10 ነጥብ 4 ቢሊዮንዶላር ለማግኘት መቻሉን ዘጋርዲያን ባለፈው ረቡዕ ዘግቧል፡፡
የዓለም ጤና ድርጅት በበኩሉ፤ኮሮና ቫይረስን ለማከም እንደሚረዳ በተነገረውና አወዛጋቢ ሆኖ በቀጠለው ክሎሮኪን የተባለው የወባ መድሃኒት ላይ ሲያደርግ የነበረውን ሙከራ፣ መድሃኒቱ ከደህንነት ጋር ተያይዞ አደጋ ሊያደርስ ይችላል በሚል ስጋት እንዲቋረጥ መወሰኑን ከሰሞኑ አስታውቋል፡፡በመድሃኒቱ ላይ የሚደረገው ሙከራ እንዲቋረጥ የተደረገው መድሃኒቱ በኮሮና ቫይረስ የተያዙ ሰዎችን የመሞት እድል እንደሚጨምር በቅርቡ የወጣ አዲስ ጥናት መጠቆሙን ተከትሎ መሆኑን የዘገበው ቢቢሲ፤ በመድሃኒቱ ላይ በተለያዩ ሀገራት የተጀመሩ ሙከራዎችም የሚቋረጡ መሆኑን የዓለም ጤና ድርጅት አስታውቋል ብሏል።
የአውሮፓ ህብረት አገራት መንግስታት፣ ዜጎቻቸው ይህንን መድሃኒት እንዳይጠቀሙ በህግ መከልከል መጀመራቸውንም አልጀዚራ ከትናንት በስቲያ ባወጣው ዘገባ አመልክቷል፡፡በሌላ በኩል ደግሞ የኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ ከብሪታኒያ በተውጣጡከአንድሺህበላይበጎፈቃደኞችላይሙከራ ያደረገበትን "ChAdOx1 nCoV-19" የተሰኘ አዲስ የኮሮና ቫይረስ ክትባት፤ በቀጣይ ደግሞ በኬንያ ሊሞከር መሆኑን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡

በአፍሪካም ቁጥሩ እያሻቀበ ነው
በአፍሪካ እስካለፈው ሐሙስ አመሻሽ ድረስ በኮሮና ቫይረስ የተጠቁ ሰዎች ቁጥር ከ124 ሺህ ማለፉን እና ከ3 ሺህ 700 በላይ የሚሆኑት ደግሞ ለሞት መዳረጋቸውን መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ ከ26 ሺህ በላይ ሰዎች የተጠቁባት ደቡብ አፍሪካ፤ ብዙ ሰዎች በቫይረሱ የተጠቁባት ቀዳሚዋ የአፍሪካ አገር ስትሆን፣ 797 ሰዎችን ያጣችው ግብጽ ደግሞ በሟቾች ቁጥር በአንደኛ ደረጃ ላይ ትገኛለች፡፡
በዚምባቡዌ በአንድ ቀን ውስጥ የተመዘገበው በቫይረሱ የተጠቁ ሰዎች ቁጥር ባለፈው ሐሙስ ከእጥፍ በላይ በመጨመር 132 መድረሱን የዘገበው አናዶሉ ኤጀንሲ፤በጋና ከሰሞኑ በርካታ የሕዝብተወካዮችምክርቤትአባላትና ሰራተኞች በኮሮና ቫይረስ መያዛቸው መረጋገጡን ተከትሎ፣ አባላቱ የወረርሽኙን ስርጭት ለመግታት ፓርላማው ላልተወሰነ ጊዜ ተዘግቶ እንዲቆይ ጥያቄ ማቅረባቸውንም ገልጧል፡፡
እስካለፈው ሐሙስ ድረስ ከ7ሺህበላይሰዎችበቫይረሱበተያዙባትና 34 ሰዎችበሞቱባት ጋና፤ምርመራከተደረገላቸውየፓርላማአባላትናሰራተኞችመካከልአስራ አምስቱበቫይረሱመያዛቸው መረጋገጡን ተከትሎ፣በርካታየፓርላማአባላትበቫይረሱሊጠቁይችላሉየሚልስጋትበመፈጠሩ፣ አባላቱ ፓርላማው እንዲዘጋናስብሰባበኢንተርኔትአማካኝነትእንዲደረግ ሃሳብ ማቅረባቸውን ዘገባዎች አመልክተዋል፡፡
በማላዊ ከደቡብ አፍሪካ በቅርቡ ተመልሰው በለይቶ ማቆያ ውስጥ የነበሩ እና በስታዲየም የሚገኘው የለይቶ ማቆያ የሚሰጠውአገልግሎትደረጃውን የጠበቀ አይደለም በሚል ቅሬታቸውን ሲያቀርቡ የነበሩከ400 በላይሰዎችምርመራ ሳይደረግላቸው አምልጠው መጥፋታቸውን የዘገበው ኦል አፍሪካን ኒውስ፤ ሌሎች በቫይረሱ መያዛቸው የተረጋገጡ የአገሪቱ ዜጎችም በተመሳሳይ ማምለጣቸውን አመልክቷል፡፡
የናይጄሪያውፕሬዚዳንትሙሐመዱቡሃሪ፣የኮሮና ቫይረስወረርሽኝበፈጠረውችግር ሳቢያ ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ እጥረት የገጠመው የአገሪቱ መንግስት፤ ከውጭ አገራት ምግብ ገዝቶ ማስገባት የሚችልበት ገንዘብ እንደሌለው ከሰሞኑ ያስታወቁ ሲሆን የአገሪቱአርሶአደሮችሕዝቡንመቀለብ የሚችልምግብበበቂ መጠንእንዲያመርቱጥሪ አቅርበዋል፡፡
በካርቱም በሚገኝ ወህኒ በእስር ላይ የነበሩት የቀድሞው የሱዳን ፕሬዚዳንት ኦማር አልበሽር የኮሮና ቫይረስ ምልክቶችን ማሳየታቸውን ተከትሎ፣ ባለፈው ረቡዕ ወደ ሆስፒታል መግባታቸውን የዘገበው ዳባንጋ ድረገጽ፣ አብረዋቸው ታስረው የነበሩ 3 የቀድሞ ሚኒስትሮች ቫይረሱ እንዳለባቸው መረጋገጡንና ሌሎች 3 ሰዎችም በጸና መታመማቸውን አመልክቷል፡፡
የዛምቢያ የጤና ሚኒስትር በኮሮና ቫይረስ መጠቃታቸው በምርመራ መረጋገጡን አጃንስ ፍራንስ ፕሬስ ከትናንት በስቲያ የዘገበ ሲሆን የአገሪቱ የማስታወቂያ ሚኒስትርም ባለፈው ሳምንት በቫይረሱ መያዛቸው መረጋገጡን አስታውሷል፡፡

ንግድና ኢኮኖሚ
የአውሮፓ ማዕከላዊ ባንክ ሰሞኑን ባወጣው መግለጫ፣ የአህጉሪቱ ኢኮኖሚ በኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ሳቢያ በፈረንጆች አመት 2020 በአማካይ እስከ 12 በመቶ የሚደርስ ቅናሽ እንደሚያጋጥመው አስታውቋል፡፡
የተመድ የቱሪዝም ድርጅት በበኩሉ፤ ከትናንት በስቲያ ባወጣው መግለጫ፣አለማቀፉ የቱሪዝም ኢንዱስትሪ እ.ኤ.አ ከ1950ዎቹ ወዲህ ታይቶ በማይታወቅ ግዙፍ ቀውስ ውስጥ መግባቱንና ከመስኩ የሚገኘው ገቢ በዚህ አመት በ70 በመቶ ያህል ይቀንሳል ተብሎ እንደሚጠበቅ አስታውቋል፡፡ባለፈው ሚያዝያ ወር ወደ እንግሊዝ በአውሮፕላን የገቡ መንገደኞች ቁጥር ካለፈው ወር በ99 በመቶ ቅናሽ ማሳየቱን የዘገበው ዘጋርዲያን፤ በተጠቀሰው ጊዜ ወደ አገሪቱ የገቡት መንገደኞች ቁጥር 112 ሺህ 300 ብቻ መሆኑን አስታውሷል፡፡
በተያያዘ ዜና፣ባለፉት 11 አመታት ታሪኩ ከፍተኛው የገቢ ማሽቆልቆል ያጋጠመው ታዋቂው የመኪና አምራች ኩባንያ ኒሳን፤ በኢንዶኔዢያና በስፔን ያሉትን ፋብሪካዎች ሊዘጋ መወሰኑን ከሰሞኑ ይፋ ማድረጉ ተነግሯል፡፡  በሌላ በኩል ደግሞ፣ የኩዌት አየር መንገድ ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ ገቢው በከፍተኛ ሁኔታ በመቀነሱ ሳቢያ ከአጠቃላይ ሰራተኞቹ ሩብ ያህሉን ወይም ከ1 ሺህ 500 በላይ የሚሆኑትን ከስራ ለመቀነስ መወሰኑን የዘገበው አልጀዚራ፤የእንግሊዙ አየር መንገድ ኢዚጄት በበኩሉ 30 በመቶ ሰራተኞችን እንደሚቀንስ ማስታወቁን አመልክቷል፡፡
ቦይንግ ኩባንያ 7 ሺህ ያህል ሰራተኞቹን ከስራ ሊያሰናብት መወሰኑን ከሰሞኑ ያስታወቀ ሲሆን ኦል አፍሪካን ኒውስ በበኩሉ፤የደቡብ አፍሪካ አየር መንገድ ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ በገጠመው ቀውስ ሳቢያ ለሰራተኞቹ የዚህን ወር ደመወዝ ለመክፈል እንደማይችል ከሰሞኑ ማስታወቁን ዘግቧል፡፡

ስፔን ብሔራዊ ሃዘን ላይ ናት
ስፔናውያን በኮሮና ቫይረስ ሳቢያ ለህልፈተ ህይወት የተዳረጉ ወጎኖቻቸውን ለማሰብ ባለፈው ረቡዕ የህሊና ጸሎት ያደረጉ ሲሆን፣ በመላ አገሪቱ ለ10 ቀናት የሚቆይ ብሔራዊ ሃዘን ታውጇል፡፡ከ27 ሺህ በላይ ዜጎቿን በቫይረሱ በተነጠቀችው ስፔን፤ የአገሪቱ ሰንደቅ አላማ እስከሰኔ 5 ቀን ድረስ ዝቅ ብለው እንደሚውለበለቡም ተዘግቧል፡፡

ከ6 ወጣቶች አንዱ ስራ አጥሆኗል
በአለም አቀፍ ደረጃ በርካታ ሰዎችን ከስራ ገበታቸው እያፈናቀለ የሚገኘው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ፤ በተለይም ወጣቶችን በከፍተኛ ሁኔታ ተጎጂ ማድረጉንና በአለማችን ስራ ከነበራቸው ከ29 አመት በታች የሚገኙ ወጣቶች መካከል ከ6ቱ አንዱ ለስራ አጥነት መዳረጉን ተመድ ሰሞኑን ባወጣው መረጃ አስታውቋል፡፡
ሲኤንቢ ኒውስ በአሜሪካ ባለፉት ስምንት ሳምንታት ውስጥ ብቻ ከ30 ሚሊዮን በላይ ሰዎች ከስራ ገበታቸው መፈናቀላቸውን ሲዘግብ፣ በፈረንሳይ ደግሞ ባለፈው ሚያዝያ ወር ብቻ ከ850 ሺህ በላይ ሰዎች ከስራ ገበታቸው መፈናቀላቸውንና የአገሪቱ ስራ አጦች ቁጥር ከ4.5 ሚሊዮን ማለፉን አጃንስ ፍራንስ ፕሬስ ከትናንት በስቲያ አስነብቧል፡፡  
በተያያዘ ዜና ደግሞ፣ በፊንላንድ የስራ አጥ ዜጎች ቁጥር ባለፈው ሚያዝያ ወር ብቻ በእጥፍ በማደግ ከ433 ሺህ በላይ መድረሱን አልጀዚራ የዘገበ ሲሆን የአለም የኢኮኖሚ ፎረም በበኩሉ፤ ከሰሞኑ ይፋ ባደረገው መረጃ፣ አለማቀፉ የሙዚቃ ኢንዱስትሪ ከስፖንሰሮች ሊያገኝ የሚችለውን የ10 ቢሊዮን ዶላር ማጣቱን አመልክቷል፡፡

አንዳንድ ነገሮች
የኦስትሪያ መንግሥትየኮሮና ቫይረስስርጭትንለመግታትበማሰብየጣለውንየሰዓትእላፊ ገደብ እንዲያከብሩ በተደጋጋሚ ለዜጎቻቸው ጥሪ ሲያስተላልፉ የከረሙት የአገሪቱ ፕሬዚዳንትአሌክሳንድርቫንደርቤለን፣ ከሰሞኑ ራሳቸው ገደቡን በመተላለፍ በመዲናዋ በሚገኝ ሆቴል ውስጥ ከሚገባው በላይ ማምሸታቸውና ይህን ተከትሎም ለዚህ ያልተገባ ድርጊታቸው በይፋ ይቅርታ መጠየቃቸው ተነግሯል፡፡
በጎረቤት ኬንያ ደግሞ የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ ልጅ፣ መንግሥትኮሮና ቫይረስንለመቆጣጠርያስቀመጠውንየሰዓትእላፊሕግበመጣስ በሞምባሳበሚገኝ አንድ የምሽትክለብ ውስጥ ሲዝናናመገኘቱንና የራሱንናየቤተሰቡንሕይወትአደጋላይበመጣሉእንደገሰጹትመናገራቸውን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
ፈረንሳውያን የወይን አምራቾች በኮሮና ቫይረስ ህክምና ራሳቸውን አሳልፈው በመስዋዕትነትና በቁርጠኝነት እየሰሩ ለሚገኙ የአገሪቱ የህክምና ባለሙያዎች 5 ሺህ ጠርሙስ ሻምፓኝ በነጻ በስጦታ መልክ እንደሚያበረክቱ መግለጻቸውን ፍራንስ24 ባለፈው ረቡዕ ዘግቧል፡፡
በህንድ ከሰሞኑ መንታ ልጆችን የወለዱ ወላጆች ለልጆቻቸው “ኳራንታይን” እና “ሳኒታይዘር” የሚሉ ስሞችን ማውጣታቸውንና ሁለቱም ነገሮች አስከፊውን የኮሮና ወረርሽኝ ለመከላከል ወሳኝ በመሆናቸው ለልጆቻቸው ስም እንዳደረጓቸው ወላጆቹ መናገራቸውን የዘገበው ደግሞ አልጀዚራ ነው፡፡
በተደረገላቸው ምርመራ በኮሮና ቫይረስ እንደተጠቁ ተረጋግጦ በለይቶ ማቆያ ውስጥ የነበሩት ጁዋና ዙኒጋ የተባሉት ቺሊያዊት የ111 አመት የዕድሜ ባለጸጋ፣ ከሰሞኑ ከቫይረሱ አገግመው ከለይቶ ማቆያ ቦታ መውጣታቸውንና ለ112ኛ አመት የልደት በዓላቸው እየተዘጋጁ እንደሚገኙ የዘገበው ደግሞ ሮይተርስ ነው፡፡
“የምግብ መሸጫ መደብሮች ከሰሞኑ ሊዘጉ ነውና፣ ፈጥናችሁ ምግብ ገዝታችሁ ከዝኑ” የሚል ሃሰተኛ የማስጠንቀቂያ መልዕክት በፌስቡክ አሰራጭቷል የተባለው ሲንጋፖራዊ የታክሲ ሾፌር፣ በአራት ወራት እስር መቀጣቱንም አልጀዚራ ከሰሞኑ አስነብቧል፡፡

Saturday, 30 May 2020 13:40

ችኩል ሰው በሬ ያልባል!

    ከዕለታት አንድ ቀን አንድ ነፍስ አባት የነፍስ ልጃቸው ቤት ጎራ ይላሉ፡፡ የነፍስ ልጃቸውም፤
“ውይ አባቴ፤ እንኳን ደህና መጡ! መቼም ማሰብ አያስመሰግንም እንጂ ሳስብዎት ነው የመጡት!”
ነፍስ - አባትየውም፤
“መቼም በደጃፍዎ ሳልፍ ዝም ብዬ ብሄድ አምላክዎ ያየኛል ብየ ገባሁ!”
“እንደው ወዳጄ ሚካኤል አይለመነኝ ክፉ ነበር የምቀየምዎት… አልፈው ቢሄዱ! በሉ ትንሽ ጉሽነት ቢኖረውም ፉት ይበሉት፡፡ እንኳን ደህና መጡ!” አሏቸውና ከጉሹ ቀምሰው አቀረቡላቸው፡፡ ብዙም ሳይቆዩ ተመለሱና፤
“በሉ እስቲ ይቺን ይሞክሩ፡፡ የአልጫ ፍትፍት ናት፡፡ ቅንጨው ብዙም ባይሆን ለአይነቱ ያህል ይጠቅማል፡፡ ጥብሱ እየደረሰ ነው፡፡ ጎድኑም ወደ መጨረሻ ሳይበርድ አመጣለሁ!”
“ኧረ ይህ ሁሉ አያስፈልግም ነበር’ኮ እመቴ” አሉ፡፡
 የነፍስ አባትየው እየበሉ ሳሉ እመቴ ጉድ ጉድ ይላሉ፡፡ ወዲያው ሁሉም ምግብ ገበታውን ሞላውና አብረው መብላት ቀጠሉ፡፡
“ምነው ቤተስኪያን አላየሁዎትም ታዲያ?”
“ኧረ እዚያው ነበርኩ፤ ከሰዓት በኋላ ማ’በር አለብኝ፡፡ አንዳንዶቹ ማ’በርተኞቼ፤ በጊዜ መጥቸ የማቀራርብላቸውን ላመቻች ብዬ ነው ከቤተስኪያን ቸኩየ የመጣሁት”
የነፍስ አባትዬውም “ደግ አድርገዋል፡፡ በጊዜ ፀበሉን ልርጭና ባርኬለዎት እሄዳለሁ፡፡ አንድ ሁለት ጥሪ አለብኝ፤ የሚካኤል ተሳላሚዎች እንዳይቀየሙኝ ደረስ ደረስ ልበልላቸው፤ ደግሞ ያመቱ እኮ ነው ዛሬ!”
እሜቴም፤ “አዎን አባቴ፣ በእለቱ ለኔ ሲል ደጀ ጣለዎ! እሰይ እሰይ! ሚካኤል ነው ያመጣዎት! በሏ ለማህበርተኞቼ ይቅመሱላቸው፡፡ መምጣትዎንም፤ ፀበል መርጨትዎንም እነግራቸዋለሁ፡፡ መቼም አስቤ አልጠራሁዎትምና እንደው ቤት ያፈራውን ቀምሰው ነው የሚሄዱት፡፡ እንደው ይኼው ሚካኤል ምስክሬ ነው ሌላ ቀን ሲመጡ በደንብ አርጌ ነው የምጋብዝዎት!”
የነፍስ አባትየውም፤
“ከሄድኩማ አዎ!” አሉ ይባላል፡፡
*     *    *  
“መልካም መስተንግዶ እንግዳን ከመሄድ ያዘገያል” ይባላል፡፡ በአቅምም ሆነ ያለ አቅም፣ እንግዳው አቀባበል ከተመቸውና ቆይታው ያማረ ከሆነለት፣ እንግድነቱን ረስቶ ቤተኛ መሆን የሚቃጣው ደረጃ ያደርሰዋል፡፡ በእርግጥ ዛሬ ዛሬ፣ ይኼ የእንግዳ ተቀባይነታችንን ባህል ከጥያቄ ውጭ የሚያደርገው ሁኔታ እየመጣ ይመስላል፡፡
የኮሮና በሽታ ስጋት ማንንም ወደ ማያምንበት ክፉ ጊዜ ላይ ጥሎናል! እንደሚታወቀው አገራችን በፖለቲካም፣ በኢኮኖሚም፣ በባህልም ስታስተናግድ የኖረችው አባዜ በርካታ ነው:: ከሁሉም በላይ ደግሞ የማያቋርጥ እንድገትን እየቋመጥን የማያቋርጥ ድህነትን ታቅፈን፤ “ሞት ሳይሞቱት ነው እሚለመድ” ያለውን የሎሬት ፀጋየ ገ/መድህን ጥቅስ መሪ መፈክር ካደረግን እያለ አመታት ዘለቁን፡፡ አሁን ደግሞ ከድጡ ወደ ማጡ ወይም እንደ ፈረንጆቹ አባባል ‹From the fire – pan to the fire› ሆነና ሁሉንም በጠቅላይ አዛዥነት የሚመራ የሚመስለው ኮሮና መጣ! እንደ ወትሮው “እኔ ከሞትኩ ሰርዶ አይብቀል” ወይም እንደ ፈረንሳይኛው ብሂል፤ “apres moi le dituge” ብለን የምናልፈው አይሆንም፡፡ ይልቁንም ጨክነን፤ ከሼክ ስፒር ጋር “መሆን ወይስ አለመሆን?” መጠንቀቅ ወይስ አለመጠንቀቅ? መታጠብ ወይስ አለመታጠብ? መኖር ወይስ አለመኖር? ምናልባት አስራ አንደኛው ሰዓት ላይ መሆናችንን መገንዘቢያችን ሰዓት ነው፡-
አሰሪው ለጸሐፊው አንድ የሚጻፍ ጽሑፍ ሥራ ይሰጣታል፡፡ ፀሐፊውም፤
“ይኼ ሥራ ለመቼ እንዲያልቅ ነው የምትፈልገው?” ስትል ጠየቀችው፡፡ (“How do you want it done – sir?”)
አለቅየውም፤
“ከተቻለ ለትናንት አድርሽልኝ!”
(If possible Yesterday!) አላት ይባላል፡፡ ሥራን በአግባቡና በሰዓቱ ማጠናቀቅ ያለብን ወቅት ላይ ነን፡፡ ይኼ መርሆ ለማናቸውም ጊዜ የሚሰራ ነው!
ያም ሆኖ አለቃ የበዛባትና የሥራ ድካም ያጎበጣት መከረኛ ሴት እንዳለችው፡- (… በመቶ አምሳ ጌታ
ስታጠቅ ስፈታ
ነጠላየ፤
አለቀ በላየ!...) እስከ ማለት ልንደርስ አይገባም፡፡
ጥድፊያ ጊዜን አቅምንና ቦታን ያገናዘበ ሊሆን ይገባል፡፡ በመጣደፍ የተሻለ ሪኮርድ እናስመዘግባለን ብለን “የቸኮለች አፍሳ ለቀመችን” ከረሳን፣ ከጥቅሙ ጉዳቱ የሚያመዝን ሁኔታ ውስጥ እንወድቃለን! ይህንን ካላመዛዝንን “ችኩል በሬ ያልባል” የተባለው ተረት በኛ ላይ ይተረታል! ከዚህ ይሰውረን!!  
የሚያስችኩልና የማያስቸኩለውን እንለይ!
በጊዜ እናቅድ፡፡ ጊዜ ሳንፈጅ እንጨርስ!
በጥናት ላይ የተመሰረተ እቅድ ለመልካም ፍሬ እንደሚያበቃን እንወቅ!!
ዛሬ መኖር ያለብን እንደ ራሳችን፣ እንደ ጎረቤታችን፣ እንደ ህብረተሰባችንም፣ እንደ አለምም ነው!
ዓለም “ሁሉም ነገር ወደ ጦር ግንባር” እንደ ተባለው፣ ሁሉም ኮሮናን ወደ ማሸነፍ እንበል!
የጊዜ ጉዳይ ነው እንጂ፤ አያሌ በሽታዎች እንደተሸነፉት ሁሉ ኮሮናም ይሸነፋል!
እንጠንቀቅ!
እንታገስ!
እንመርመር!
በእርጋታ እየተጓዝን “በሬ ከማለብ” እንገታ!!

  - አዲስ አበባ ውስጥ በማህበረሰብ ደረጃ ስርጭት እንዳለ በእርግጠኝነት መናገር ይቻላል እንዴት?
     - ሳንዘናጋ ከተጠነቀቅን በቫይረሱ የሚያዙ ሰዎችን ቁጥር እንቀንሳለን፤ መዘናጋቱ ከቀጠለስ? … ከዚያም የባሰ ብዙ ሰዎች ይጠቃሉ
    - በሀዘንም በደስታም ሰዎች እንደቀድሞው ሰላም ነው ብለው ከተገናኙ የአብነት አካባቢ ሁኔታ ይፈጠራል፤ በአንድ ሰው ምክንያት ብዙ ሰዎች
     ይያዙና ሙሉ መንደር ወደ መዘጋት ይደረሳል
         የኢትዮጵያ ህክምና ማህበር ፕሬዚዳንት ዶ/ር ተግባሩ ይግዛው በሰሞኑ የኮሮና ቫይረስ ከፍተኛ ሥርጭትን አስመልክተው በሰጡት ሙያዊ ማብራሪያ መንስኤውንና ውጤቱን በጥልቀት ይተነትናሉ፡፡ በቀጣይ ሳምንታት ምን ሊመጣ ይችላል? ለሚለውም ምላሽ ይሰጣሉ፡፡ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ አነጋግራቸዋለች፡፡

               ቫይረሱ በማህበረሰቡ እየተሰራጨ ነው
በተላላፊ በሽታ ሰዎች ህመም የሚያሳዩት ወይም በላብራቶሪ ምርመራ በሽታው የሚገኝባቸው በአብዛኛው ለበሽታው ከተጋለጡ ከአንድ ወይም ከሁለት ሳምንት በኋላ ነው፡፡ የኮሮና ቫይረስን ስንመለከት ያለው ነገርም ይሄ ነው፡፡ አሁን በበሽታው ተይዘው እያገኘናቸው ያሉ ሰዎችም ከአንድና ከሁለት ሳምንት በፊት የተጋለጡ ናቸው፤ አንድ ሰው ዛሬ ተጋልጦ ዛሬውኑ ምልክት አያሳይም፡፡ በላብራቶሪም ቢመረመር በሽታው አይገኝበትም፡፡ እንግዲህ አሁን ቁጥራቸው እየጨመረ የመጣው ተጠቂዎች ባለፉት ሁለት ሳምንታትና 10 ቀናት ገደማ ለበሽታው የተጋለጡ ናቸው፡፡ ይሄ ምን ማለት ነው ስንል፤ ባለፈው አንድ ወር የተዘናጋነው በሚገባ ያላደረግነው ነገር ውጤት ነው ለዚህ ያበቃን፡፡ ከዚህ ተነስተንም ሁለት ነገሮችን ነው የምንገነዘበው፡፡ ትክክል ነው፤ ከዚህ በፊት አይተነው በማናውቀው ሁኔታ፣ ባለፈው ሳምንትና 10 ቀናት በየቀኑ ቁጥራቸው በዛ ያሉ ሰዎች በቫይረሱ እየተያዙ ነው፡፡ ይሄ አንድ ነገር ነው፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ ከበፊቱ የተሻለ እየመረመርን ነው፡፡ በቁጥር ደረጃ ማለት ነው፡፡
በአንድ በኩል ቫይረሱ በማህበረሰቡ እየተሰራጨና ሁሉንም የአገሪቱን ክፍል እያደረሰ እንደሆነ፣ በቁጥርም ደረጃ ድምፁን አጥፍቶ ከገመትነው በላይ ሰዎች በቫይረሱ እየተጠቁ መሆኑን እያየን ነው፡፡ ይሄ በአንድ በኩል ቫይረሱ አደገኛ ስለሆነ ከሰው ወደ ሰው የመተላለፍ እድሉ ከፍተኛ መሆኑን ያሳያል፡፡ በሌላ በኩል ደግሞ እያደረግን ያለነው የጥንቃቄ እርምጃ የቫይረሱን የመተላለፍ አቅም የሚመጥን አይደለም:: ይሄንን ደግሞ በተግባር እያየነው ነው፡፡ ባለፈው አንድ ወር ውስጥ ነው የመዘናጋትና በሽታው የለም እንዴ?›› ወደሚል ጥርጣሬና እኛን አይጎዳንም ወደ ማለት በማዘንበል በመንገድ ላይ፣ በገበያ ቦታ አሁን በቅርቡ ደግሞ ተዘግተው የነበሩ የእምነት ተቋማት ተከፍተዋል፣ በትራንስፖርቱም ሆነ በሁሉም ቦታ መደረግ ያለበት መሰረታዊ ነገር በደንብ እየተደረገ አይደለም፡፡ ዋናው የቫይረሱ መተላለፊያ አካላዊ ቅርርብ ነው:: ስለዚህ ከመዘናጋታችንና በሚገባ መደረግ የነበረበትን ባለማድረጋችን ቁጥሩ እየጨመረ መጥቷል፡፡ እርግጥ ነው የተወሰኑ መልካም ነገሮችም አድርገናል፡፡ መሀል ላይ ለቀቅ ስንልና መዘናጋት ስንጀምር ቫይረሱ ድምፁን አጥፍቶ በስፋት እየተሰራጨ መሆኑን ያሳያል፡፡
በቀጣዮቹ ሳምንታት ምን ይጠበቃል?
ከዚህ ተነስተን በቀጣይ ምን ይመጣል ስንል፣ የሚመጣው ነገር በምናደርገው ጥንቃቄና በምንሰራው ሥራ ይወሰናል፤ ስለዚህ መዘናጋቱን ትተን ጥንቃቄውን ዛሬ ነገ ሳንል መተግበር ይገባናል፡፡ በህብረተሰብ ጤና ሳይንስ የሚሰጡትን የመከላከያ እርምጃዎች ሰው ሀላፊነቱን ተረድቶ ከተገበ መንግሥት ደግሞ እነዚህ ነገሮች በአግባቡ መፈፀማቸውን ከተከታተለ፣ በበሽታው የሚያዙ ሰዎችን ቁጥር መግታት እንችላለን:: ቫይረሱን ባናጠፋው እንኳን መቀነስ እንችላለን፡፡ በቫይረሱ የሚያዙ ሰዎች ቁጥርና ታመው የሚተኙ ሰዎች ቁጥር እየቀነሰ ሲሄድ ወረርሽኙን እየተቆጣጠርነው እንሄዳለን፡፡ ስለዚህ በቀጣይ ምን ይፈጠራል ለሚለው፣ በቀጣይ ምን እንሰራለን የሚለው ይወስነዋል፡፡ ባለፈው አንድ ሳምንት ምንድን ነው የሰራነው? በዚህስ ሳምንት ምን እንሰራለን? በቀጣዮቹ ሁለትና ሶስት ሳምንታት ምን እንሰራለን? ጥሩ ሥራዎች ከሰራን የሚያዙ ሰዎችን ቁጥር እንቀንሳለን፣ መዘናጋቱ ከቀጠለ ከዚህም የባሰ ብዙ ሰዎች ይጠቃሉ፡፡ ስለዚህ የወረርሽኙን እድገት የሚወስኑት እኛ የምንወስዳቸው እርምጃዎች ናቸው፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ የላብራቶሪ ምርመራ አቅማችን እያደገ ሲሄድ አሁንም የተለየ ውጤት ልናይ እንችላለን፡፡ ምክንያቱም ኢትዮጵያ ውስጥ በቫይረሱ የተጠቁ ሰዎች ቁጥር አሁን ሪፖርት የሚደረጉት ብቻ ናቸው ብለን አናምንም፣ ምናልባት ከዚህ በብዙ እጥፍ የሚበልጥ ግን ያልተመረመረና ቫይረሱ ያለበት ሰው ይኖራል ብለን እናምናለን፡፡ ለዚህ ነው የመመርመር አቅማችን ሲያድግ የተለየ ውጤት ልናይ እንችላለን የምለው፡፡ ብዙ ቁጥር የማግኘት ዕድል እንደሚኖር ግምት ውስጥ መግባት አለበት፡፡ ለምሳሌ ትላንት ከ5 ሺህ በላይ (5015) መርምረን 137 ተገኝቷል፤ የምርመራ አቅማችን ወደ 10 ሺህና ከዚያ በላይ ሲደርስ የምናገኘውም የተጠቂ ቁጥር ከፍ እያለ ስለሚሄድ፣ ትርጓሜ ስንሰጥ ይሄንንም ግምት ውስጥ ማስገባት ያስፈልጋል ማለት ነው፡፡
ሥርጭቱ ወደ ማህበረሰብ ደረጃ አድጓል?
ሥርጭቱ ወደ ማህበረሰብ ስርጭት አድጓል ወይ? አዎ ይህ ግልጽ ነው፡፡ ቢያንስ አዲስ አበባ ውስጥ በማህበረሰብ ደረጃ ሥርጭት እንዳለ በደንብ ይታያል፡፡ ለዚህ ማስረጃዎቹ ደግሞ አብዛኞቹ በሽታው ከማን እንደያዛቸው ራሱ አያውቁም፡፡ ማህበረሰባዊ ሥርጭት አለ የምንለው አንደኛ በርከት ያሉ ሰዎች በቫይረሱ ተጠቅተው ስናገኝ፣ ሁለተኛ እነዚህ ሰዎች ከማን እንዳገኙት እንኳ ማወቅ የማይችሉበት ደረጃ ላይ ሲደርስ ነው፡፡ አሁን’ኮ ማንኛውም ሰው በሽታው አየር ላይ ዝም ብሎ አይደለም የሚይዘው፤ ከሰው ነው ነገር ግን ከየትኛው ሰው እንደያዘው መለየት ካልቻለ፣ የበሽታው ስርጭት በማህበረሰቡ ውስጥ በስፋት እንዳለ ያሳየናል፡፡
የአካባቢ መዘጋትን (Lock down) በተመለከተ በመንደር ብቻ ሳይሆን ሆነ በከተማ ደረጃም ሆነ በአገር ደረጃ ይዘጋል ይህን ያልተገበርነው እኛ ብቻ ነን:: ለምሳሌ ቻይና ቫይረሱ የተቀሰቀሰበትን ከተማ የውሃንን እንቅስቃሴ በመገደብ ነው ቫይረሱን መቆጣጠር የቻለችው:: ምክንያቱም በሽታው ያለባቸው ሰዎች እዛ ነው ያሉት፡፡
ሰዎች ከዚያ ከተማ እንዳይወጡ እንዳይገቡ ከተደረገ ሁሉም ቤቱ እንዲቆይ ከተደረገና የታመሙትን ሰዎች ቶሎ መርምሮ በመለየት ለሌላ እንዳያዛምቱ ማድረግ እንዲሁም ሌላው ሰው በበሽታው እንዳይጠቃ ራሱን ጠብቆ እንዲቆይ ማድረግ ነው፡፡ ይህ የሚያስከትለው ኢኮኖሚያዊ ጫና ይታወቃል፡፤ ከባድ የሆነ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ቀውስ ያስከትላል፤ ግን ወረርሽኝን ለመግታት ከዚህ የተሻለ መንገድ የለም፡፡ በሌላ መንገድ ስታይው፤ ሰዎችን ለይቶ ማቆያ ለሁለት ሳምንት ስናቆያቸው፣ በዚያ ጊዜ ውስጥ ወይ ይታመማሉ ወይም በላብራቶሪ ምርመራ በሽታው እንዳለባቸውና እንደሌለባቸው ይረጋገጣል ያልተገኘባቸው ወደ ሕዝቡ ይቀላቀላሉ፡፡
ከአብነቱ መንደር መታጠር የምንማረው?
አሁን ህብረተሰቡ መገንዘብ ያለበት፣ የአብነቱ መንደር መታጠር ትልቅ ተሞክሮ ሊሰጠን ይገባል፤ አሁን ቫይረሱ ማን እንዳለበት፣ ማን እንደሌለበት፣ አይታወቅም:: አብዛኛው ሰው ምልክቱ ስለማይታይበት መንገድ ላይ ይንቀሳቀሳል:: ስለዚህ ሰዎች በሀዘንም በደስታም እንደ ቀድሞው ሰላም ነው ብለው ከተገናኙ ልክ አብነት አካባቢ እንደተፈጠረው በአንድ ሰው፣ ብዙ ሰው ይያዝና ወደ መዘጋት ደረጃ ይደርሳል፡፡ ይሄ ደግሞ ብዙ አገሮች ላይ ተከስቷል፡፡ አሜሪካም ጣሊያንም ውስጥ ተከሰቷል፡፡ ደቡብ ኮሪያም ተስተውሏል፡፡ አንድ ሰው የእምነት ተቋም ላይ ሄዶ፣ ሌላ ቦታ ለቅሶ ላይ፣ አሜሪካ በስራ ቦታ - የስጋ ማቀነባበሪያ ውስጥ አንድ ሰው በመያዙና ጥንቃቄ ባለመደረጉ በኋላ ከ600 በላይ ሰዎች እንዲያዙ ምክንያት ሆኗል፡፡ ይሄ ትምህርት ሊሆነን ይገባል፡፡ ይሄ ክፉ ጊዜ እስኪያልፍ ድረስ ሰዎች ለሰርግም ሆነ ለሀዘን፣ ማህበራዊ ሁኔታዎች የሚያስገድዱን እንኳ ቢሆን፣ ጊዜው እንደማይፈቅድልን ተንዝበው ርቀትን መጠበቅ፣ ንክኪን ማስወገድ፣ እጅን መታጠብ፣ አፍና አፍንጫን ሁሌም ከቤታቸው ሲወጡ መሸፈን በጣም አስገዳጅ ካልሆነ ከቤት አለመውጣት ያስፈልጋል፡፡ ይሄ የሚያስከፍለን ማህበራዊ ዋጋ ቢኖረውም ያለነው አስቸጋሪና ክፉ ጊዜ ላይ ነውና አጠቃላይ ህይወታችን ጊዜውን በሚመጥን ጥንቃቄ መመራት አለበት፡፡ ይን ጊዜ ካለፍን ወደ ወትሮው ወደ ለመድነው እንቅስቃሴያችን እንመለሳለን፡፡ አፅንኦት መስጠት የምፈልገው ‹‹ፒክ›› የሚባለው ጊዜ መቼ ይመጣል ለተባለው፤ ቀድመን በምንሰራው ስራ የሚወሰን ነው የሚሆነው፤ ስለዚህ የበለጠ ንቃት፤ የበለጠ ጥንቃቄ፤ የበለጠ ሀላፊነት ይጠበቅብናል፡፡ ይህንን ካደረግን ጊዜውንም ማዘግየት የተጠቂውን ቁጥርና የጉዳቱን መጠንም መቀነስ እንችላለን ለማለት እወዳለሁ፡፡



“HAS THE COVID-19 PANDEMIC REVEALED THE DEEPER FLAWS
WITHIN THE ETHIOPIAN CONSTITUTION?”
May 20, 2020
A newly invigorated media debate has emerged over the last three weeks. It centers on the impact of the
second postponement of the national election, this time due to the Covid-19 pandemic. Delaying the election
for an unknown period of time, possibly a year or more, will essentially leave the current members of the
House of Peoples’ Representatives (Parliament) in limbo. Their five-year terms expire on October 5, 2020.
What will be their status following that date?
In response, the government made the decision to seek a Constitutional interpretation in order to legitimize the
extension of term limits in the House of Representatives until an election can be held; however, opinions and
solutions differ on this decision and on the way forward.   
Constitutional guidelines are not clear some say. Others say these parliamentarians will not have the legal basis
to remain in those positions, some adding their belief that the election was rigged in the first place, making it
even less  acceptable.   Still   others  cite   various   articles   in   the  Constitution  as   guidelines for  more  specific
solutions; such as: 1) a Constitutional interpretation, the current choice, 2) an amendment to the Constitution,
3) calling for a state of emergency; now in effect; or, 4)  for the recognition of governmental authority, as per
the Constitution, to extend the term limits during such a crisis as long as certain safeguards and limitations on
power are put in place.
It gets complicated as there is no clear precedent; yet, there are many constitutional implications, political
implications, power implications, many unknowns, and an overall lack of trust between and among the major
players— the government, opposition groups like the ethno-nationalists and secessionists and the people. In
fact, some political groups, like the TPLF, oppose the delay altogether and say they will hold the scheduled
election in their region regardless of any decisions to the contrary. Without question, different power players
will distrust the motivations of others, sometimes for good reason, especially in light of a past history where
deceptive tactics have repeatedly led to power and resource grabbing.
We live under a “one winner take all” ethnic-based model of governance. All others become the losers—
unless we change the model. Keep in mind, this model often even exploits one’s own group in order to fulfill
the ambitions of a few. Unfortunately, too much of our future as Ethiopians depends on us; and face it, we do
not have a good track record. A need a new approach and that will require self-examination. We must have the
courage to look at ourselves rather than justifying wrongful intentions or actions by blaming others for doing
the exact same thing. Victims and perpetrators can easily slide back and forth between both positions, so we
must be careful, honest and humble.
It also may be tempting to use this crisis as an opportunity to advance self-interest or political ambition;
however, when does it stop? It is unsustainable. What must be done for a better outcome? How can that self-
centered side to every human being be better constrained, convinced or even inspired by moral, social, cultural,
spiritual and legal principles and values, making it possible to bring greater unity around a common vision?
Here is the more important question before us:
“How can we, the people of Ethiopia, enter into an agreement of a common vision for Ethiopia that better
ensures not only our own justice, freedom and rights, but also ensures it equally for all? How can we then
integrate that shared vision into an enduring social agreement, a social covenant, that is interwoven into the
fabric of our society?”
This is what we are missing. Does anyone think that some surface change or process will cover up what we all
know and expect: that we can go through the motions; yet, end up recycling our past? Will we once again fail
to affirm the humanity of others in our country, or will we invest in a more equitable future, putting humanity
before ethnicity or  any  other differences because each of us  is endowed with value and dignity from our
Creator? Will we understand that our own freedom is not sustainable until all are free, meaning we should care
about our neighbor’s rights like we care about our own if we are to live together in harmony?
We should follow a good constitutional process, with transparency, as we address the current crisis; however,
if our vision is self-serving, politicized or inequitable; or, even if it only appears to be, the lack of trust and
vying interests will repeatedly create new conflicts and obstacles. If we cannot agree on a common vision, we
may go through the steps without ever finding our way.
In examining ourselves and our own positions, we should ask ourselves some important questions.  
• What is our vision for the future?
• Who does it include? Who does it exclude, if any?
• Upon what is our vision based? Is it a higher truth, larger than ourselves and widely accepted us right, true
and just?  
• Does your vision further justice and the humanization of others beyond yourself and your own ethnic or
other group? If not, how is it working for you, for your group, for others? Is it better or worse than in the
past? Why?
• Could we find basis for agreement that could lead to a shared vision for our shared peaceful, harmonious
and more prosperous future we could all embrace?
• How do we get there? Can we simply hope it works out or should we do more? What do you suggest?
• Where are we now as a country? What’s right about it? What’s missing? What can we do about it?
• As we look to the future, what must happen to best ensure a stronger and higher vision for all leads our
decisions and actions, rather than the reverse, hijacking our  hopes and dreams? What  protections  are
needed?
• What can we do now during this time preceding the next election? How should it be done?
• What should be in place now for the best outcome later? Who should be involved?
• How could we gather the collective wisdom from respected Ethiopians in light of the current situation?
How should they be identified and utilized? How can engage civil society to play a stronger role in this?
This might be a golden opportunity to focus on building the right foundation for an enduring democracy;
something we have missed doing many times before; however, we now have another chance. Will we rise to
the challenge to focus on a common vision for our country? Please understand; it is out of that vision that our
value system will be clarified. Currently, we live in a system that favors certain groups at the expense of
others. National identity and regional states have both been watered down to ethnic identity. No nation in the
world can survive with mere ethnic identities being the organizing force; it is never equitable; it always leaves
someone out.
The decision about the next election is highly charged. If history repeats itself, as it has over and over again,
how can we really expect anything different from simply recycling our past? How can we move ahead without
an intentional, genuine and thorough process—a national dialogue, starting at the local level— to develop a
common vision we can agree upon as the people of Ethiopia rather than as separate ethnic groups living in
Ethiopia as has been defined by ethnic federalism or ethno-nationalists? How can we be more unified unless
we engage in a meaningful national process that focuses on reconciliation and restorative justice that addresses
past grievances and how to correct a flawed system/mindset that perpetuates it, often based on things like
ethnicity? How can we expect anything different from what we have unless we place a high priority on
adopting Constitutional reforms as well as institutional reforms that address these inherent flaws?
Expect resistance. If you are in a position of power or expect to be a winner based on the current ethnic-based
system, you may view genuine national reconciliation and the likes as a threat even while speaking the rhetoric
of unity.
In other words, what we are suggesting may not make sense to those holding these views; because, as the
saying goes, “It’s impossible to wake someone up from sleep if the person is only pretending to sleep.”
Yet, because this is the exact kind of dialogue critically necessary to the formation of a common vision, in the
best interest of all Ethiopians, why not start these dialogues now, in many different venues, led by many
different  stakeholders   and on  many different   aspects?  Horizontal  dialogue   among the   people is   the most
important place to start.  
We, the people of Ethiopia, must take a place in this debate for the simple reason that we care about the
wellbeing all our citizens who live in this ancient land that has lost, or maybe never found, its way. Many of us
dream for a better Ethiopia so when things like these issues require our participation, we are willing to do our
share. We know we are flawed people and hold responsibility for many of our problems; however, we should
not allow ourselves to be held hostage by the negative part of our history.  
Here’s why this constitutional crisis is not just about Covid-19; but instead, serves to better clarify to us
how important it is to “fix” our broken system.
Ethiopia, is a country with an ancient history; yet, we remain stuck in a self-defeating pattern of governance
that has mainly elevated those to power who have subsequently put their own self interests or their tribal
interests ahead of national interests. This means the wellbeing of the Ethiopian people has repeatedly been
violated or reduced to an “issue” of unimportance. The evidence of this is everywhere.   
Why do you think we still rely on outsiders to bail us out of our problems, like our chronic inability to feed
ourselves? We are a country with periodic famine, why do we not better prepare? Why are we still tilling the
soil, using ancient methods? Why do we need all kinds of foreign aid to close the development gap in most
sectors of society? Why do we still have tribal-based violence? Why has corruption been such a huge problem
over the past decades, including financial leakage from aid we receive from foreign sources? Why is it that
ethnicity— not citizenship and residency— makes the difference in whether or not one can vote in the region
where one lives? Why does ethnicity, not competence, determine who gets hired for many jobs?  Why is the
application and outcome of the rule of law dependent on tribal politics? Here is one for today: why are the
disagreements on how to solve our present Constitutional crisis so closely related to tribal affiliation?
Obviously, we have a Constitution that promotes ethnic-based hegemony—one tribe take all— and one that
undermines the rights of others, inevitably leading to conflict at every level. The only time there may have
been an attempt to reform this system was with creation of states under Menelik. The Derg wrote their own
Constitution and then the EPRDF did the same, slanting it to their own advantage.
The current Constitution of Ethiopia  does not enable the wellbeing of all; but instead, separates people,
diminishes the humanity of others, and is driven by personal interest while masked by tribal interest so as to
fulfill material wants and ambition for power. It does not ensure individual rights; but instead, it favors tribal
rights for the winners and their cronies.
Deception  was utilized to strip the Constitution of individual rights as citizens of a nation, replaced with
recognition of ethnic-based collective rights, supposedly leading to greater self-determination. What really
happened was the weakening and disenfranchisement of most ethnic identities by those in power— who never
failed to have their own sympathetic ethnic representatives in control of regions and localities. This ethnic-
based Constitution is an instrument for inequality and has been so seriously abused, it has pushed us near to
collapse.  
Through an unexpected series of events, the Covid-19 health crisis has arrived at the same time as the national
elections were to take place.  This crisis has also come at a time when we have a different kind of leadership,
led by Prime Minister Abiy Ahmed, that has emerged from that flawed system, bringing about a different kind
of response this time, even forming a new party, the Prosperity Party, indicating a desire to break ties with the
past.   
The National Ethiopian Electoral Board has now postponed the election and the government called a State of
Emergency. The prime minister deserves our appreciation because of his willingness to open up more dialogue
and also because of the leadership choices he made for appointments to key positions such as Meaza Ashenafi,
the  President   of  the  Supreme   Court;  Birtukan   Mideksa,  Chairperson   of  the  National   Electoral  Board   of
Ethiopia (NEBE); Filsan Abdullahi, Minister of Women, Children and Youth of Ethiopia Daniel Bekele, Chief
Commissioner of Ethiopian Human Rights Commission; Dr. Liya Tadesse, Minister of Health of Ethiopia and
many  more.  These current  leaders  in  these  strategic  positions  were  once considered  criminals  under  this
Constitution for defending the rights of the people and calling for meaningful reforms.
 
In the past, debate about the Constitution was out of the question; however, we are now hearing different
perspectives   from   many   legal   experts  and   scholars   as   they   enter   in   to   a   healthy  dialogue.   The   present
Constitution, though flawed, is the only one we have; however, this present discussion is an indication of its

    importance   in   navigating   new   waters.   As   such   awareness   is   heightened,   a   new   vision   and   reformed
    Constitution may take the stage along with the strengthening of institutions to support it.  
    In doing so, the peoples’ ability to influence the process, and hopefully the outcome, has been strengthened in
    an unprecedented way. It has also brought a new level of scrutiny to the Constitution. This is a gift from God, a
    historical Constitutional moment; maybe the time for which we the people of Ethiopia have been waiting.  
    For now, the House of Federation (HoF) will ask for an interpretation from the Council for Constitutional
    Inquiry (CCI), which will then be brought back to the HoF for a vote rather than leaving the final decision in
    the hands of the Supreme Court. Again, the process and setup of these branches need to be examined as one
    may wonder why the Supreme Court does not have the power vested in them to make legal decisions like done
    in other healthy, democratic countries in the world; yet, the fact that this process is being made transparent and
    followed is historic.
    The ethnic federalism Constitution we have now in Ethiopia is based on victimhood, distrust and how to
    recover and maintain power for some, but not for others. In most of the free countries, the Supreme Court
    makes the decision on the Constitution; but here, the future of the Constitution is intentionally left in the hands
    of the House of Federation (HoF). Why? Is it because the HoF represents ethnicities; and as a result, advances
    tribal agendas? This is a distinct advantage to the majorities as well as to the most powerful, usually the
    incumbents,   if   they   are   able   to   exert   control   over   the   members.   Eighty-six   different   ethnic   groups   are
    represented; however, if a group has over a million members; for every added million, that group is allowed
    another member. This was obviously done to ensure the maintenance of tribal interests.  
    The House of the Peoples’ Representatives (HoR) consists of 547 elected members who are responsible for the
    passing of laws; however, unlike the HoF, they have no say in any constitutional matters. It is probable that the
    reason for this “arrangement” was fear that if judicial power were to be given to the Courts, it would likely
    threaten the tribal interests being advanced in the Constitution; and subsequently, lead to reforms.    On the
    other hand, because the HoF was already built on the foundation of tribal interests, they are the only ones with
    the legal authority to amend or interpret the Constitution, leaving a power advantage to them.
    Currently, we have two main stakeholder groups; those wanting to hold on to the present Constitution and
    those wanting to put individual democratic rights first. Previously, the latter group did not have a seat at the
    table; but instead, were left   out by ethnic-based secessionists and non-nationalists. The ethnic federalism
    model was victorious, explaining our current Constitution. The voices of those wanting an inclusive nation for
    all the people were blocked; however, thanks to Covid-19 and Prime Minister Abiy, we now have a new
    opportunity to build a nation for all its people.
    A   recent   writer,  Mekuria   Gize, asked   the question  as   to whether   Force  Majeure,  meaning   unforeseeable
    circumstances,   like   Covid-19,   that   would   prevent   someone   from   fulfilling   a   contract,   could   justify   the
    continuation of PM Abiy’s government. Currently, one could view the relationship between the people and the
    state— and its Constitution— as a social contract that would be broken due to circumstances in which we now
    find ourselves.  
    This may be necessary at this time; however, what is being suggested in this article is the need for a higher
    agreement, a social covenant, defining who we are and our vision of, for and by we the people. If we had such
    an agreed upon social covenant, it could carry us through this difficult time; however, because we do not, we
    are left in a precarious place with concern that someone else will step on or over us— and our basic human
    rights— to take what is wanted from the rest of us. No wonder we continue to see ethnic violence and
    displacement in many places. Everyone is afraid of losing, from the most powerful to the least powerful.  This
    “force majeure” may be “forcing us” to consider coming together in a national dialogue, not only carried out
    nationally, but especially at the grassroots level, to see if we can agree on a common vision—a social covenant
    — that is inclusive for all the people of Ethiopia.  
    Would opposing groups be able to actually collaborate on overcoming such challenges as Covid-19, its impact
    on the elections and subsequent power, if they were confident that they would be fully included in the same
    benefits   as   all  citizens   of  Ethiopia  in   the   future?   Some   may   be   greedy   for   more,   but  if  we  could  find
    overwhelming agreement for  an equitable system and one that held  us all accountable, would it not ease
    current and future tensions among us?
    It is time for Ethiopians to get it right. A contract is often broken, but a covenant goes much deeper and is built
    upon a system of values and universal principles that could unite the people of Ethiopia across previously
    divisive lines of ethnicity, language, culture, religion, region and other differences. It would be the first time in
    a thousand years.  
    We are at a crossroads; one direction will keep us circling back to the same crisis over and over again. Let us
    seek righteousness’s way to build a new Ethiopia and united nation where we care about our neighbors as we
    do for ourselves, for no one will be free until all are free.  
    ================================ END==================================
    Mr. Obang Metho, is Executive Director of the Solidarity Movement for a New (SMNE) a grassroots social justice
    movement of diverse Ethiopians whose mission is to advance the freedom, truth, justice, human rights, civil rights,
    equality, accountability and reconciliation of all the people of Ethiopia, regardless of ethnicity, religion, political
    view or other differences.
    The SMNE is based on the belief that the future wellbeing of our Ethiopian society rests in the hands of those among
    us who can put “humanity before ethnicity,” or any other distinctions that divide and dehumanize other human
    beings from ourselves; inspiring us to care about these “others;” not only because of the intrinsic value of each life,
    but also because “none of us will be free until all are free.”



ባለፉት 24 ሰዓት ውስጥ በተደረገው 4950 የላብራቶሪ ምርመራ አንድ መቶ (100) ሰዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል፡፡ በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች ቁጥር ስምንት መቶ ሰላሳ አንድ (831) ደርሷል፡፡

ባለፉት 24 ሰዓት ውስጥ በተደረገው 4048 የላብራቶሪ ምርመራ ሰማንያ ስምንት (88) ሰዎች የኮሮና ቫይረስ ተገኝቶባቸዋል፡፡ በአጠቃላይ በሀገራችን ቫይረሱ በምርመራ የተገኘባቸው ሰዎች ቁጥር አምስት መቶ ሰማንያ ሁለት (582) ደርሷል፡፡


   *ፓርቲ ደግሶ የተገኘ ከ100ሺ ብር በላይ ይቀጣል
   *የፊት ጭምብል ያላደረገ 80ሺ ብር ይቆነደዳል
   *ርቀትን አለመጠበቅ በ30ሺ ብር ያስቀጣል  

 በአገራችን የኮሮና ቫይረስ ስርጭት ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በሚያስደነግጥ ሁኔታ እያሻቀበ መምጣቱን እየሰማን ነው፡፡ በአንጻሩ የወረርሽኙን ስርጭት ለመግታት በሚወሰዱ የጥንቃቄ እርምጃዎች ላይ ከፍተኛ መዘናጋት እየተስተዋለ መሆኑን የጤና ሚኒስቴር ሃላፊዎች ባገኙት አጋጣሚ ሁሉ እየተናገሩ ነው - ልመናን ጭምር በሉት፡፡ ለራሳችንና ለቤተሰቦቻችን ህይወትና ደህንነት እንዴት እንለመናለን? በአሜሪካ፣ በእንግሊዝ፣ በጣሊያን በስፔን፣ በብራዚል ወዘተ -- በኮቪድ 19 እየረገፈ ያለውን የህዝብ ብዛት እየሰማን አለመደንገጥና በቸልታ አዙሪት ውስጥ መግባት የጤና አይመስልም፡፡ እንግዲህ ዋናዎቹ የጥንቃቄ እርምጃዎች የሚባሉት እጅን በውሃና ሳሙና መታጠብ፣ አካላዊ ርቀትን መጠበቅ፣ ሰዎች በሚበዙባቸው ሥፍራዎች አለመገኘት፣ የፊት ጭምብል ማድረግና የግድ ካልሆነ ከቤት አለመውጣት የሚሉ ናቸው፡፡ በአሁኑ ወቅት ከሁሉም ይልቅ የተሻለ ተፈጻሚ የሆነው የፊት ጭምብል ማድረግ ነው - ብለዋል የጤና ባለሙያዎች፡፡ ለዚህ ምክንያቱ ደግሞ ባለፉት ሳምንታት ፖሊስ አስቸኳይ አዋጁን ለማስፈጸም ማስክ ባላደረጉ ሰዎች ላይ የወሰደው እርምጃ እንደሚሆን ይገመታል፡፡ ማስክ ሳያደርጉ በህዝብ ትራንስፖርት ላይ መሳፈር አለመፈቀዱም ሌላው ምክንያት ሊሆን ይችላል፡፡
 የሚያሳዝነው ግን መጀመርያ ገደማ ላይ እንደ ፋሽን ተይዞ ጥቂት የዘለቀው እጅን የመታጠብ ልማድ እየቀረ  መምጣቱ ነው ይላሉ፤ታዛቢዎች፡፡ ይሄ የሆነው ደግሞ የቫይረሱ ስርጭት እያሻቀበ በመጣበት ወቅት ላይ መሆኑ ችግሩን ያወሳስበዋል፡፡ እጃችንንም ለመታጠብ የፖሊስ ቁጥጥርና ቅጣት ያስፈልገናል ማለት ነው?  በአንዳንድ ግለሰቦች የሚፈጸሙ ሃላፊነት የጎደላቸው እንቅስቃሴዎች በብዙሃኑ ላይ የድንጋጤና ተስፋ መቁረጥ ስሜት ይፈጥራሉ፡፡ ቫይረሱ በአገራችን ላይ የሚያደርሰውን የአደጋ መጠን ልንቀንስ የምንችለው በግል በምናደርገው ጥንቃቄ ብቻ አይደለም፤የሁላችንንም ከፍተኛ ጥንቃቄ የሚሻ ና፡፡ የምንሞተውም የምንተርፈውም በአንድ ላይ ነው፡፡ ለዚህ ነው በዓለም ዙሪያ የሚገኙ  መንግስታት ጥብቅ የእንቅስቃሴ ገደቦችን በመጣልና ጥሰት በሚፈጽሙ ላይ ቅጣቶችን በመበየን የተጠመዱት፡፡ የጥቂት ግለሰቦች ሃላፊነት የጎደለው እንቅስቃሴ የቤተሰቦችን ብሎም የማህበረሰብን ደህንነት ለአደጋ ያጋልጣል፡፡ ከዚህ አንጻር መንግስት የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን በማስፈጸም ረገድ ጠበቅ ማለት ሳይኖርበት አይቀርም፡፡ ለማንኛውም ከኮቪድ 19 ጋር ተያይዞ ከሰሞኑ አዳዲስ ገደቦችንና ከፍተኛ የገንዘብ ቅጣቶች የጣለችውን የባህረ ሰላጤዋን አገር በጨረፍታ ላስቃኛችሁ፡፡ ቢያንስ ለጠቅላላ ዕውቀት፡፡
 
የተባበሩት አረብ ኢምሬትስ፣ የኮሮና ቫይረስ ስርጭትን ለመግታት የጣላቸውን ገደቦች፣ የዛሬ ወር ገደማ በጥቂቱ ማላላት ጀምሮ ነበር፡፡ ነገር ግን በቅርቡ በቫይረሱ የሚያዙ ሰዎች ቁጥር እየጨመረ መምጣቱን  ተከትሎ፣ አዳዲስ የተጠናከሩ ገደቦችንና እርምጃዎችን መተግበር የጀመረ ሲሆን ጥሰት በሚፈጽሙ ግለሰቦችም ላይ የኢኮኖሚ አቅምን የሚፈታተኑ  የገንዘብ ቅጣቶች የሚጥል አዲስ መመሪያ ደንግጓል፡፡
   
በአዲሱ መመሪያ መሰረት፤ በአገሪቱ ፓርቲ ደግሰው የተገኙ ግለሰቦች 10 ሺ ድርሃምስ (ከ100ሺ ብር በላይ) የገንዘብ ቅጣት የሚጣልባቸው ሲሆን የፓርቲው ታዳሚዎች ደግሞ በነፍስ ወከፍ 5 ሺ ድርሃምስ (50ሺ ብር ገደማ) እንዲከፍሉ ይገደዳሉ፡፡ አስገዳጅ የመዝጋት ወይም የተገደበ የሥራ ሰዓት ደንቦችን የሚጥሱ የቢዝነስ ተቋማት በበኩላቸው፤50 ሺ ድርሃም (ከ500 ሺ ብር በላይ) የገንዘብ ቅጣት ይጣልባቸዋል ተብሏል፡፡ የቤትና የጤና ተቋም የኳራንታይን ትዕዛዞችን የሚጥሱ ግለሰቦችም በተመሳሳይ ከ500ሺ ብር በላይ ይቀጣሉ፡፡ አካላዊ ርቀታቸውን የማይጠብቁስ? 30 ሺ ብር ገደማ ይከፍላሉ፡፡ ተደጋጋሚ ጥሰቶችን የፈጸሙ ደግሞ የ100 ሺ ድርሃም ቅጣትና የ6 ወር እስራት ይጠብቃቸዋል፡፡  
  የተባበሩት አረብ ኢምሬት ባለሥልጣናት እንደገለጹት፤ እዚህ ውሳኔ ላይ የተደረሰው በማህበረሰቡ ውስጥ ያሉ  አንዳንድ ግለሰቦች በሚያደርጉት ሃላፊነት የጎደለው እንቅስቃሴ ሳቢያ በቫይረሱ የሚያዙ ሰዎች ቁጥር መጨመር በማሳየቱ ነው፡፡ በአሁኑ ጊዜ በአገሪቱ 24,190 ሰዎች በበሽታው መያዛቸው የተረጋገጠ ሲሆን 224 ግለሰቦች በቫይረሱ ሳቢያ ለሞት ተዳርገዋል ተብሏል -እንደ ጆንስ ሆፕኪንስ ዩኒቨርሲቲ  መረጃ፡፡

‹‹የመፀዳጃ ቤት ወረቀት አለቀብን ብላችሁ እንዳትደውሉ››

የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ መከሰትን ተከትሎ፣ በዓለም ዙሪያ ብዙዎች ለክፉ ቀን እያሉ የተለያዩ ሸቀጦችን በገፍ እየሸመቱ በየቤታቸው ሲያከማቹ እንደነበረ የሚታወቅ ሲሆን በዚህም የተነሳ የሱፐርማርኬት መደርደርያዎች ኦናቸውን ቀርተው ነበር፡፡ በተለይም ራስን ከወረርሽኙ ለመከላከል የሚጠቅሙ የሳኒታይዘርና የማስክ እጥረት መከሰቱ  አይዘነጋም፡፡ ለብዙዎች አግራሞትን የፈጠረው ግን የመፀዳጃ ቤት ወረቀት እጥረት በከፍተኛ ደረጃ መከሰቱ ነው፡፡ በተለይ አሜሪካውያን የኮሮና ወረርሽኝ መከሰቱን ተከትሎ፣ ከሌሎች ሸቀጦች በተለየ የመፀዳጃ ቤት ወረቀት በብዛት ነበር የሚገዙት፡፡ ምክንያቱ በትክክል ባይታወቅም፡፡ (በነገራችን ላይ ወረርሽኙ ተባብሶ ምናልባት ሥርዓት አልበኝነት ቢፈጠር በሚል፣ የሽጉጥና የጠብመንጃ ሽያጩም ደርቶ ነበር)
ከኮቪድ-19 መከሰት ጋር ተያይዞ የተስተዋለውን የመጸዳጃ ቤት ወረቀት ከፍተኛ ፍላጎት የተገነዘበው በአሜሪካ የኦሪገን ፖሊስ መምሪያ፣ ባለፈው መጋቢት ወር መባቻ ላይ በፌስቡክ ያሰፈረው መልዕክት ፈገግታን የሚያጭር ነው፡፡ (ለፖሊስ መምሪያው ጭንቀት የወለደው ቢሆንም)
በኦሪገን የእንቅስቃሴ ገደብ መጣሉን ተከትሎ፣ ፖሊስ ለነዋሪዎች ያስተላለፈው መልዕክት እንዲህ ይላል፡-‹‹የመፀዳጃ ቤት ወረቀት አለቀብን ብላችሁ ብቻ 9-1-1 እንዳትደውሉ፡፡ ችግሩን ያለ እኛ እርዳታ ልትወጡት ትችላላችሁ፡፡››
 ፖሊስ ይህን መሰሉን መልዕክት በፌስቡክ ላይ ማስፈሩ ምቾት እንዳልሰጠውም ሳይገልጽ አላለፈም፤ግን ሌላ ምርጫ አልነበረኝም ባይ ነው፡፡
 በመጨረሻም ‹‹ይህም ያልፋል›› ሲል ለነዋሪዎች የመጽናኛ ቃል ያስተላለፈው የኦሪገን ፖሊስ መምሪያ፤ ‹‹አደራ የመጸዳጃ ቤት ወረቀት አልቆብናል ብላችሁ እንዳትደውሉ፤ እኛ ልናመጣላችሁ አንችልም፡፡›› በማለት እቅጯን ተናግሯል፡፡


Saturday, 23 May 2020 16:14

መልካም ኢድ!

“ምነል-ዐይዲን’’
    (እንኳን አደረሰህ)
    “ሚነል ፋኢዚን’’
    (እንኳን ድል አደረክ) ይባባላል።
ለመንፈሳዊ ግዴታዎች ዋስትና በመስጠት ግዴታውን በፍጹምነት የፈፀመ ከሆነና እንዲሁም ከኃጢአት፣ ከፍርሐት፣ ከርካሽ ጠባይና ከብልግና፣ ከምቀኝነትና ከክፋት፣ ከውርደትና ከሌሎችም የተገዢነት  (ባርነት) ምክንያት ሁሉ በመላቀቁና  በተግባር ድል በማድረጉ፣ የበዓሉ ቀን የድሉ ቀን ስለሆነ  “ሚነፋ-ፋኢዚን’’ ‘እንኳን ድል አደረክ’ ይባላል።
ለእስልምና እምነት ተከታዮች በሙሉ፤“ዒዱ-ል ሙባረክ’’

Page 1 of 477