Administrator

Administrator

 “አስከፊውን ጦርነት ለማስቆም ወሳኝ የሆነ የመጀመሪያ እርምጃ ነው”


        የኢትዮጵያ መንግስትና ህውሃት በደቡብ አፍሪካ፤ ፕሪቶርያ ለሳምንት ያህል በአፍሪካ ህብረት ጥላ ሥር ከተካሄደ የሰላም ንግግር በኋላ ባለፈው ረቡዕ ምሽት ስምምነት ላይ መድረሳቸው ይፋ መደረጉን ተከትሎ፣በርካታ መንግስታትና ዓለማቀፍ ተቋማት ስምምነቱን በተመለከተ መግለጫ በማውጣት አቋማቸውን አንፀባርቀዋል፡፡
የመንግስታቱ  ድርጅት ዋና ፀሀፊ አንቶኒዮ ጉቴሬዝ፣ “በደቡብ አፍሪካ የተደረሰው ስምምነት፣ የበርካታ ኢትዮጵያውያንን ህይወት የቀጠፈውንና ሁለት ዓመት ያስቆጠረውን አስከፊ ጦርነት ለማስቆም ወሳኝ የሆነ የመጀመሪያ እርምጃ ነው” ሲሉ በደስታ ተቀብለውታል፡፡
ሁሉም ኢትዮጵያውያንና  ዓለም አቀፍ ማህበረሰብ የኢትዮጵያ  መንግስትና የህወሓት አመራሮች ሰላም ለማምጣት  የወሰዱትን እርምጃ እንዲደግፉም ጥሪ አቅርበዋል፤ ጉቴሬዝ።  የተመድ ቃል አቀባይ ስቲፋን ዱጃሪክ በበኩላቸው፤“ስምምነቱ፤ለሁለት ዓመት በዘለቀው በዚህ ጦርነት በእጅጉ ለተሰቃዩ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰላማዊ ኢትዮጵያውያን ጥቂት እፎይታ ሊያመጣ ይችላል ብለን ተስፋ የምናደርግበት በእጅጉ የሚደገፍ የመጀመሪያ እርምጃ ነው፡፡” ሲሉ ለሪፖርተሮች ተናግረዋል፡፡
የአፍሪካ ህብረት ፕሬዚዳንትና የሴኔጋል ፕሬዚዳንት ማኪ ሳል፤ “ግሩም ዜና” ነው ብለውታል- በሁለቱ ወገኖች የተደረሰውን የደቡብ አፍሪካ ስምምነት፡፡
“ተደራዳሪዎቹን እንኳን ደስ አላችሁ” ያሉት ሳል፤ “ሁለቱም ወገኖች ለዘላቂ ሰላም በፅናት እንዲታትሩ አጥብቄ እገፋፋለሁ”  ብለዋል፡፡
የጎረቤት አገር ኬንያ ፕሬዚዳንት ዊሊያም ሩቶ ደግሞ በደቡብ አፍሪካ የተደረሰውን የሰላም ስምምነት ተከትሎ ባወጡት መግለጫ፤ሁለቱ ወገኖች በአፍሪካ ህብረት በተመራው የሰላም ንግግር ሂደት ውስጥ ያሳዩት ቁርጠኝነት፤ በቀጠናችን ሰላምና ደህንነትን ለማስፈን ካለን የጋራ ፍላጎት ጋር ይጣጣማል ብለዋል፡፡
ስምምነቱ በኢትዮጵያ ዘላቂ ሰላምና መረጋጋት ለማምጣት ምቹ ሁኔታን ይፈጥራል ያሉት ፕሬዚዳንቱ፤ ኢትዮጵያውያን ይህ ስምምነት የሰጣቸውን ዕድል ተጠቅመው ለአገራቸው አዲስ የሰላምና የብልፅግና ምዕራፍ እንዲፈጥሩ መክረዋል፡፡  
ሁለቱ ተደራዳሪ ወገኖች ለሰላም ያሳዩትን ቁርጠኝነትና ፅናት ያደነቀው የአውሮፓ ህብረት በበኩሉ፤ “ዘላቂ የተኩስ ማቆም ስምምነት” ላይ ለመድረስ ግን ተጨማሪ ንግግር እንዲያደርጉ አሳስቧል፡፡
“ስምምነቱን በፍጥነት መተግበር ያስፈልጋል ያለው ህብረቱ፤በጦርነቱ በተጎዱ ሁሉም  አካባቢዎች በተለይ ደግሞ በትግራይ የሰብአዊ እርዳታ ማድረስና መሰረታዊ አገልግሎቶችን ማስጀመር ቅድሚያ ሊሰጠው የሚገባው ጉዳይ  ነው” ብሏል፡፡
የጀርመን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አናሌና ባርቦክ፤ “ይህን ግጭት በሰላማዊ መንገድ ለመፍታት ላሳዩት ፈቃደኝነት” ሁሉንም ወገኖች አድንቀው፤እውነተኛው የሰላም ሂደት መከተል እንዳለበት አሳስበዋል፡፡
“ይህ ተስፋ ሰጪ እርምጃ ነው፤ አሁን እውነተኛው የሰላም ሂደት መከተል አለበት። ኤርትራም ውጊያውን ማቆምና ከኢትዮጵያ መውጣት ይኖርባታል፡፡” ሲሉም ሚኒስትሯ፣ በትዊተር ላይ ፅፈዋል፡፡
የምስራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግስታት (ኢጋድ) ዋና ፀሀፊ ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ፤ የኢትዮጵያ መንግስትና ህውሓት በፕሪቶርያ የተኩስ ማቆም ስምምነት ላይ በመድረሳቸው የእንኳን ደስ ያላችሁ መልዕክት አስተላልፈዋል፡፡
“የጥይት ድምፅ እንዳይሰማና የትጥቅ ግጭትን ለማስቆም ይህ ስምምነት በመፈረሙ፤ የኢትዮጵያ ህዝብ አሁን ዘላቂ ሰላም ለማስፈን ዕድል አለው” ብለዋል፤ ዋና ፀሀፊው ባለፈው ረቡዕ በፕሪቶሪያ በተካሄደው የፊርማ ሥነ ስርዓት፡፡
ጠ/ሚኒስትር ዐቢይ አህመድና መንግስታቸው ለጦርነቱ ሰላማዊ መፍትሄ በመፈለግ ረገድ ላሳዩት አመራርና ቁርጠኝነት አድናቆታቸውን የገለጹት ዶ/ር ወርቅነህ፤ የአፍሪካ ህብረትና የአደራዳሪ ቡድኑ በሰላም ንግግሩ የተጫወቱትን ጉልህ ሚናም አወድሰዋል፡፡
የአሜሪካ መንግስት በበኩሉ፤በሰሜን ኢትዮጵያ የሚካሄደውን ጦርነት ለማስቆም በአፍሪካ ህብረት ጥላ ሥር የተደረሰውን ስምምነት እንደሚደግፍ ባወጣው መግለጫ አስታውቋል፡፡ የኢትዮጵያ መንግስትና ህውሓት ሁለት ዓመት ያስቆጠረውን ጦርነት ለማስቆም በመስማማታቸውና የተጀመረውን የሰላም ሂደት ለማጠናከር ንግግራቸውን ለመቀጠል እንዲሁም ያልተገደበ የሰብአዊ እርዳታ ለማድረስና ለሰላማዊ ሰዎች ጥበቃ ለማድረግ በመወሰናቸው አሜሪካ  አድናቆቷን ገልፃለች፡፡
በተጨማሪም አሜሪካ ጠ/ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ ለአፍሪካ ህብረት ያቀረቡትን ምስጋና አድንቃ፤ ጠ/ሚኒስትሩ በሰሜን ኢትዮጵያ በጦርነቱ የደረሰውን ውድመት መልሶ ለመገንባትና ለልማት ያላቸውን ፍላጎት  እንደምትደግፍ አስታውቃለች፡፡

  “አንተ የተከበርከው፣ ለውድ ህይወትህ የማትሳሳ፣ ሁለት ወር ሙሉ በብርድ፣ በዝናብ በየጫካው የተኛህ አንተ የኢትዮጵያ ኩራት የአገር መከላከያ፤ አንተ የኢትዮጵያ ወኔ፤ አንተ የኢትዮጵያዊነት ምልክት፤ አንተ የጀግንነት ምልክት፤ በአንተ ድካም በአንተ መቁሰል በአንተ ህይወት ኢትዮጵያ ዳግም ቆማ በክብር መናገር ችላለች። መላው የኢትዮጵያ ህዝብም ለአገር መከላከያ ያለንን ታላቅ አክብሮትና ፍቅር በታላቅ ትህትና እንድንገልጽ እጠይቃለሁ፡፡
“እናንተ ጀግኖች ሞታችሁ ሞት አይደለም ፤ የደማችሁ መፍሰስም የደም መፍሰስ አይደለም፤ የኢትዮጵያ መጽናት ነውና እንወዳችኋለን እናከብራችኋለን። ክብር ምስጋና ለተሰውት ሰማዕታት እንዲሆን፣ የተቀራችሁ ጀግኖች ክብር እንዲሰማችሁ ለመግለጽ እወዳለሁ፡”

 8ኛው የአፍሪካ የሶርሲንግና የፋሽን ሳምንት ትላንት ጥቅምት 25 ቀን 2015 ዓ.ም ረፋድ ላይ በስካይላይት ሆቴል ተከፈተ፡፡ እስከ ጥቅምት 28 ይቆያል በተባለው በዚህ የፋሽን ሳምንት በአፍሪካ ምርቶች ላይ ትኩረቱን ያደረገ የጥጥ፤ የጨርቃጨርቅ ፤የአልባሳት፤ የቆዳ፤ የቴክኖሎጂ፤ የቤት ማስጌጫ ኢንዱስትሪን ጨምሮ የጅምላና የችርቻሮ ሽያጭ፤ የቡቲክ ሱቆችንና የሆቴል ኢንዱስትሪውን ያካተተ በርካታ ትርኢት ይቀርብበታል ተብሏል፡፡
በዚህ የፋሽን ሳምንት የንግድ ትስስሩን ለማጠናከር ከጂአይዜድ (GIZ)፤ ከዮኤንአይዲኦ (UNIDO) እና መሰል የመንግስት እና የግብረሰናይ ተቋማት ጋር በትብብር በመስራት ደረጃው ከፍ ያለ እንዲሆን ማድረጋቸውንም ተናግረዋል፡፡
ይህ የሶርሲንግና የፋሽን ሳምንት የተዘጋጀው “መሴ ፋራንክፈርት”፤ ከኢትዮጵያ ንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር፤ ከኢትዮጵያ ጨርቃጨርቅ ኢንዱስትሪ ልማትና ኢንስቲትዮት እንዲሁም ከኢትዮጵያ ጨርቃጨርቅ ቆዳና ልብስ ስፌት ማህበራት ፌደሬሽን ጋር በመተባበር መሆኑም ተገልጿል፡፡
አዘጋጁ በኬኒያ የሚገኘው የምስራቅ አፍሪካ ንግድና ባዛር ሀላፊነቱ የተወሰነ የግል ኩባንያ ዋና መስሪያ ቤት ሲሆን ዋና መስሪያ ቤቱ በጀርመን አገር መሆኑንና የዓለም ትልልቅ ኩባንያዎችን በመወከል እስካሁን ከ250 በላይ ዓለም አቀፍ የንግድ ትርኢቶችንና ባዛሮችን በአፍሪካ ውስጥ ማዘጋጀቱም ተገልጿል፡፡
ይህ የሶርሲንግና የፋሽን ሳምንት በምስራቅና በምዕራብ አፍሪካ የሚገኙ ከ30 በላይ ባለተሰጥኦ አፍሪካዊያን ዲዛይነሮችን ከዓለም አቀፍ ሸማቾች እና የፋሽን ብራንዶች ጋር በማገናኘት ወደፊት የተሻለ በመስራት አቅማቸውን የሚያሳዩበትን አጋጣሚም ይፈጥራል ተብሏል፡፡    


•  የህወሓት ተዋጊዎችን ትጥቅ ለማስፈታትም ተስማምተዋል

የኢትዮጵያ ፌደራል መንግስት እና ህወሓት ግጭት ለማቆምና የህወሓት ታጣቂዎችን ትጥቅ ለማስፈታት ከስምምነት ላይ መድረሳቸው ተገለጸ፡፡

 ካለፈው ሳምንት ማክሰኞ ጀምሮ ለ10 ቀናት  በአፍሪካ ህብረት መሪነት ሲካሄድ የቆየው የሰላም ንግግር ወደ ስምምነት ማምራቱን የአፍሪካ ህብረት የአፍሪካ ቀንድ ልዩ ልዑክ ኦሊሴጉን ኦባሳንጆ የገለጹት፤ ዛሬ በደቡብ አፍሪካ ፕሪቶሪያ ከተማ በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ ነው።

በሁለቱ መካከል ከተደረሱ ስምምነቶች አንዱ የኢትዮጵያን ሉአላዊነትና የግዛት አንድነት ማክበርና ሕገ መንግስቱን መጠበቅ በመሠረታዊነት የተጠቀሰ ሲሆን በኢትዮጵያ አንድ ብሔራዊ የመከላከያ ሠራዊት ብቻ እንደሚኖርም ተስማምተዋል።

በቀድሞው የናይጄሪያ ፕሬዝዳንት ኦሊሴጉን ኦባሳንጆ አመቻችነት ሲካሄድ የቆየው የሰላም ንግግር ለሁለት ዓመታት ውጊያ ውስጥ የቆዩት  የፌደራል መንግስት እና የህወሓት ተደራዳሪዎች በይፋ ለመጀመሪያ ጊዜ ፊት ለፊት የተገናኙበት ነው።

 በሰላም ንግግሩ የቀድሞው የኬንያ ፕሬዝዳንት ኡሁሩ ኬንያታ እና የቀድሞዋ የደቡብ አፍሪካ ምክትል ፕሬዝዳንት ዶክተር ፑምዚ ለምላምቦ በደጋፊነት  ተካፍለውበታል።

ለአስር ቀናት በተካሔደው የሰላም ንግግር የተባበሩት መንግስታት ድርጅት (ተመድ)፣ የአሜሪካ መንግስት እና የምስራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግስታት ድርጅት (ኢጋድ) ተወካዮች  በታዛቢነት ተሳትፈውበታል።

•  ተጠርጣሪዋ በፖሊስ እየታደነች ነው ተብሏል

ቦታው እዚህ አዲስ አበባ፣ አስኮ አዲሱ ሰፈር አካባቢ ነው፡፡ ትናንት ከቀኑ 5 ሰዓት ገደማ ሲሆን፤ አንዲት የቤት
ሠራተኛ  ቀጣሪዋን በአሰቃቂ ሁኔታ፣ በቢላና በዘነዘና ገድላ መሰወሯን፣ ቤተሰቦቿ ለአዲስ አድማስ ተናግረዋል፡፡
ተጠርጣሪዋ በፖሊስ እየታደነች ነው ተብሏል፡፡

የቤት ሰራተኛዋ በሟች ወ/ሮ ፋሲካ ተሾመ ቤት ውስጥ ተቀጥራ ለአንድ ዓመት ከ6 ወር መሥራቷን የጠቆሙት ቤተሰቦቿ፤ እስካሁን  ቀጣሪዋን የገደለችበት ምክንያት አለመታወቁን ነው የገለጹት፡፡የ60 ዓመቷ ሟች ወ/ሮ ፋሲካ፣ የሁለት ልጆች እናት ሲሆኑ፤ በትናንትናው ዕለት ቤታቸው ውስጥ ብቻቸውን ሳሉ ነው በቤት ሰራተኛቸው በአሰቃቂ ሁኔታ  የተገደሉት ተብሏል፡፡

ተጠርጣሪዋ ወንጀሉን ከፈጸመች በኋላ እቃዎቿን ሸክፋና በሟች ላይ በር ዘግታ ከአካባቢው መሰወሯን ነ ው ቤተሰቦች የገለጹት፡፡

   በምስሉ ላይ የምትታየውን ተጠርጣሪ  ወንጀለኛ በየትም ቦታ ያየ ፣ ለፖሊስ በመጠቆም በቁጥጥር ሥር እንድትውል ይተባበር ዘንድ የሟች ቤተሰቦች ተማጽነዋል፡፡

“ኢትዮጵያ ምኞቷ ሁሉ ሰላምን ለማግኘት ነው”
በዓለም ለሚገኙ ሴቶች ሁሉ ድምፃችንን ለማሰማት ዛሬ ማታ ምክንያት ስላገኘን እጅግ ደስ ብሎናል፡፡
ባገራችንና በሕዝባችን ላይ የአጥቂነት ሥራ ሊደረግበት በሚዘጋጅበት ጊዜ፣ ሰላምንና ነፃነትን ለማፅናት የቆመው የዓለም ሴቶች ማኀበር ስለ ገለጠልን የጋለ ወዳጅነት አሳብ ጥልቅ የሆነ ምስጋናችንን ስናቀርብላቸው ደስ ይለናል፡፡
አሁን የምናገረውን ቃል ለሚያዳምጡ ሁሉ ትርጉሙ በቶሎ እንዲገባቸውና በመጠባበቅም ጊዜ እንዳይወስድባቸው አስበን እጅግ የተወደደች ልጃችን ፀሐይ በእንግሊዝ ቋንቋ እንድታነበው አድርገናል ብለው ግርማዊ እቴጌ ባማርኛ ቋንቋ ከተናገሩ በኋላ፣ ልዕልት ፀሓይ ቀጥሎ ያለውን ቃል አነበቡ፡፡
በሰውነታችን ላይ እጅግ የሚመዝነውና የሚከብደን ጦርነት እንዲደረግብን በታሰበበት ሰዓት አሁን በምንኖርበት በዚህ እጅግ ብርቱ በሆነውና በሚያሳዝነው ጊዜ በዓለም የሚገኙ ሴቶች ሁሉ በመላ ድምፃቸውን ማሰማትና አሳባቸውን መግለጥ ዋና የተገባቸው ነገር መሆኑን እናሳስባለን፡፡
በዓለም ያሉ ሴቶች ምንም የሚኖሩበት አገር ልዩ ልዩ ቢሆን፣ ነፋሱና አየሩም የተለዋወጠ ቢሆን፣ ሴቶች ሁሉ ስለ ዓለም ሰላምና ፍቅር በተመሳሰለ ፈቃድ ባንድ ዐይነት ፈቃድ የተያያዙ ናቸው፡፡ በማናቸውም ጊዜ ቢሆን ጦርነት የሰውን ልጅ ከሚያስጨንቁ መከራዎች አንደኛው ብርቱ መከራ የሚያመጣ መሆኑ የተገለጠ ነው፡፡
በዓለም የሚገኙ ሴቶች ሁሉ በዘር በሃይማኖት ባገር ልዩ ልዩ ቢሆኑ፣ የኀይል ስራ የሚፈጸምበት ጦርነት የሚያመጣው ፍሬ የሚያሰቅቃቸውና እጅግ የሚወዷቸውን ባሎቻቸውን፣ ወንድሞቻቸውን፣ ልጆቻቸውን የሚጨርስባቸው ቤተሰባቸውን የሚያጠፋባቸውና የሚበትንባቸው ስለ ሆነ ጦርነትን ይጠላሉ፡፡
የኢጣሊያ ሴቶች መካንም የልጆችም እናት ቢሆኑ፣ ማሰሪያ የሌለውና የማይመስል ታላቅ መከራ የሚያመጣው የጦርነት አሳብ እንዲያስጨንቃቸው፤ እናውቃለን ፡፡ ስለዚህ በዓለም የሚገኙ ባል ያገቡ ያላገቡም ቢሆኑ፣ ወላጆች ወይም መካኖች ቢሆኑ፣ የሰው ደም በከንቱ እንዳይፈስ ለሸክም የሚከብድ መከራ በሰው ልጅ ላይ እንዳይደርስ ድምጣቸውን አስተባብረው መጮህና መጠየቅ ይገባቸዋል፡፡
ኢትዮጵያ ምንም የኀይል ሥራ ለማድረግ አታስብም፤ ምኞቷ ሁሉ ሰላምን ለማግኘት ነው፡፡ ከብዙ ወራት በፊት ዠምሮ የተፈለገባትን ጥል ለማብረድ በማናቸውም ረገድ ቢሆን የተቻላትን አድርጋለችና ኀሊናዋ ንጹሕ ስለ ሆነ አይወቅሳትም፡፡
የኢትዮጵያ ሕዝብ ወደ ኢትዮጵያ በእውነተኛነት ሥራ ሠርተው ለመኖር የሚመጡትን የውጭ አገር ሰዎች ሁሉ በወንድማማች አሳብ በደስታ ሲቀበል የኖረ ሕዝብ ነው፡፡ የኢትዮጵያ ሕዝብ የእንግዳ ተቀባይነት ባሕርይ ከጥንት ዠምሮ ሲነገርለት የኖረ ታሪክ የሚመሰክርለት ነው፡፡ ነገር ግን የኢትዮጵያ ጎረቤት የሆነው አንድ መንግስት፣ የኢትዮጵያ መንግስት በሰላም ለመኖር በሚጣጣርበት ጊዜ፣ የራሱን ጥቅም ብቻ በማሰብ ኢትዮጵያን በጦር ኀይል ለመያዝና ለመግዛት ተነሥቷል፡፡
ለየም ወልወል የሚገኘው በኢትዮጵያ ወይም በኢጣልያ ግዛት ውስጥ መሆኑ እንዲመረመርና እንዲቆረጥ ጠየቀ። የኢጣሊያ መንግስት ግን ይህን ነገር የሽምግልና ዳኞች አይመረምሩብኝም ብሎ ተቃወመ፡፡ ወልወል የሚገኘው በኢትዮጵያ ግዛት ውስጥ መሆኑን በኢጣሊያ በቅኝ አገር ሚኒስቴር በኦፌሲዬል የወጣው ካርታ አይበቃም ቢባል እንኳ ይህ የኢጣሊያ መንግስት አደራረግ ለማስረዳት የሚበቃ ነበር፡፡
በመንግስት ማኀበር ብርታትና በሕግ የሚገባና የሰላምን መንገድ ተከትሎ ፍጻሜ እንዲያገኝ መንግሥታችን ጠንክሮ በመያዙ በወልወል የተደረገው ግጭት በሽምግልና ዳኞች ፍርድ ተቆርጦ ስለ ኢጣሊያ ባለፈው ዓመት በነሐሴ ወር የወልወል ግጭት ሳይደረግ፣ በኢትዮጵያ ላይ ጦርነት ለማድረግ ስላሰበች፣ ይህን ጦርነት ለማድረግ ካ፭ ወር በኋላ በወልወል ላይ የተደረገውን ግጭት ምክንያት አገኘሁ ብላ የያዘችውን አሳብ ዛሬም እያረጋገጠች ትሄዳለች። ከነሐሴ ወር ፲፱፻፳፭ ዓመት ዠምሮ ኢጣሊያ በኤርትራና በሱማሌ ቅኝ አገሯ መሣሪያ መላክ ስለ ዠመረች፣ ወታደር መሣሪያ ልዩ ልዩ የጦር መኪና ጥይት ሳታቋርጥ እየላከች ስታጠነክር ቆየች፡፡ የመንግስታት ማኀበር አማካሪዎችና የሽምግልናም ዳኞች በኢትዮጵያና በኢጣሊያ መካከል የተነሣውን ነገር በሰላም ለመጨረስ ሲነሡ፣ ኢጣሊያ መሣሪያና ወታደር መላኳን አላቋረጠችም፡፡
ዛሬ የወልወል ነገር ስለ ተጨረሰና ጦርነት ለማድረግ ለኢጣልያ ምክንያት ስላጠረባት ኢትዮጵያ ለመከለከያ የሚያስፈልጋትን መሣሪያ እንዳታገኝ ሌሎቹ መንግስቶች እንዳይሸጡላት ካደረገች በኋላ፣ “የኢትዮጵያ ሕዝብ እንደ አውሬ ስለሆነ አሠልጣኝ ያስፈልገዋል” እያለች ለዓለም ሕዝብ ለማሳመንና ኢትዮጵያን ለማስጠላት ትሠራለች፡፡
የኢጣሊያን አኳኋን ታሪክ ይፈርደዋል። ኢጣሊያ ሥልጣኔ የተዋሐደኝ ነኝ እያለች ስትናገር ሰላማዊ በሆነ አስቀድሞ መሣሪያ እንዳያገኝ በተደረገበት በነሐሴ ፳ ቀን ፲፱፻፳ ዓመት ኢጣሊያ በግልጥ ሰላምና ወዳጅነት ጸንቶ እንዲኖር የፈረመችውን ውል ተማምኖ በሚኖር ሕዝብ ላይ በማይገባ ጦርነት ታደርጋለች። ኢጣሊያ ወታደሮቿ ድል እንዲያደርጉላት ብዙም ጉዳት እንዳያገኛቸው ወደ ፊት ጦርነት አነሣበታለሁ ብላ ያሰበችበትና ኢትዮጵያን መሣሪያ እንዳታገኝና እንድትደክም አድርጋ በሕዝባችን ላይ ለመፈፀም የምታዘጋጀውን የማይገባ ሥራ የተገባ አስመስላ ለማስረዳት ትፈልጋለች፡፡
ስለዚህም የኢጣሊያ ወታደሮች በማይገባ ወሰን ተላልፈው አገራችንን ያዙብን ብለን ላቀረብነው በሕግ ለተመሠረተው ማስረጃችን የሮማ መንግስት ምላሽ ሳይሰጥ፣ በእኛ ዘንድ የተሾሙት እንደራሴዎቹ ኢጣሊያ ስለ ኢትዮጵያ ከልብ የሆነና የማይጠፋ ወዳጅነት አላት እያሉ ብዙ ጊዜ በግልጥ እንዲያረጋግጡ አድርጎ በግዛታችን ውስጥ የነዛቸው ቁጥራቸው የበዛ ደመ ወዝ የሚሰጣቸው ሠራተኞቹ የማያመጡለትን ወሬ ከብዙ ጊዜ በፊት ዠምሮ እየሰበሰበ ሲያጠራቅም ኖሮ አሁን በመጨረሻው ሰዓት ለመንግስታት ማኀበር አማካሪዎች አቀረበ፡፡
የኢጣሊያ መንግስት በብልግናና በሐሰት ላቀረበው ክስ ለመንግስታት ማኀበር አማካሪዎች በነሐሴ ፳፱ ቀን ክስ ያቀረበበት ማስታወሻ ገና ስላልቀረበልን ይህንኑ ክስ የምናውቀው ለጊዜው ባጭሩ ነውና አሁን ምላሹን በዝርዝር የምንሰጥበት ጊዜያት አይደለም፡፡ ነገር ግን መንግስታችን ምክንያቱ ለዓለም ሕዝብ የተገለጠ የሆነውን በመጨረሻ ሰዓት የቀረበውን የዚህን ክስ ምላሽ አንድ ባንድ ለመመለስና ማስረጃውን ለመስጠት የተዘጋጀ ነው፡፡ ላሁኑ ግን በዠኔብ ያሉን መላክተኞቻችን ነገሩን የሚመረምር የእንተርናሲዮናል ኮሚሲዮን እንዲቆም ከመንግስታት ማኀበር አማካሪዎች እንዲጠይቁ የተጣራ ትእዛዝ ማሳለፋችንን ብቻ ማስታወቅ ይበቃል፡፡
የኢጣሊያ መንግስት ያቀረበውን ክስ፣ የሁለቱንም ነገር መርምሮ ለመቁረጥ የሚችል ይህ የጠየቅነው የእንተርናሲዮናል ኮሚሲዮን ነው፡፡
የኢትዮጵያ ሕዝብ አጥብቆ ሰላምን ይፈልጋል፣ ከዚህም በቀር አገሩን በልቡ ይወዳል። ምንም የሚበቃ መሣሪያ ባይኖረውና በኢጣሊያ ፖለቲካ ምክንያት እንዳያገኝም ቢደረግ፣ ባገር ፍቅር የተቃጠለና የኮራ ልብ ያለበት ደረቱን መክቶ ከጠላት በመከላከል ይቃወማል፡፡
በሰላም እርሻቸውን እያረሱ የሚኖሩ፣ ክንዳቸው የጠነከረ ለነጻነታቸው ቀናተኞች የሆኑ ገበሬዎቻችን እርሻቸው በጠላት እጅ  እንዳይገባ ለመከልከል ማረሻቸውንም በቅልጥፍና የሚያገላብጡትን ያኽል ጎራዴና ጦራቸውንም በቅልጥፍና ሊሠሩበት ይዘው ነሳሉ፡፡ ጦርነት አንዲደረግ አንፈቅድም፤ ነገር ግን በጦርነት ስንጠቃ ሳንከላከልና ጠላታችንን ሳንቋቋም አናሳልፍም፡፡ ኢትዮጵያ እምነቷ በእግዚአብሔር ላይ ስለ ሆነ የእግዚአብሔር ፍርድ ከሰው ፍርድ እንዲበልጥ ታውቃለች፡፡ ሰውም ወገኑን ለማጥፋት ያወጣው አዲስ መሣሪያና መድፍ የሥልጣኔ ምልክት አይደለም፡፡ …
ኢጣሊያ ለራሷ በማሰብ ብቻ ሰላምን ለማጥፋት ስለ ተነሣች ሰላም እንዳይጠፋ ለማጠንከር የሚጥሩ የመንግስት ሰዎች ሁሉ ምስጋና ይገባቸዋል፡፡
የኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት መንግስት፣ የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን፣ ሕዝቧም የመንግስት ሰዎች የሆኑ ሁሉም ሰላምን ለመጠበቅ የሚደክሙት ድካም መልካም ፍሬ እንዲያፈራ መሪያቸው እንዲሆን ጸሎታቸውን ሳያቋርጡ ወደ እግዚአብሔር ያቀርባሉ፡፡
ኢትዮጵያ በውል የገባችውን ማናቸውንም የእንተርናሲዮናል ግዴታ ሁሉ አክብራ ዘወትር መፈፀሟን ደግሞ አሁን በርሷና በኢጣሊያ መካከል የተነሣው ግጭት በሰላም እንዲጨረስ ክብሯና ማዕርጓ በሚፈቅድላት መጠን መስማሚያ መንገድ መፈለጓን ታውቃለችና ኀሊናዋ አይወቅሣትም፡፡ ታላቅ መንግስት የተባለችው ኢጣሊያ በማይገባ የምታደርገው ይህ የአጥቂነት ሥራ፣ ለሰው ልጅ ሁሉ ሥልጣኔ የሚሰጥና ኑሮውን የሚያሻሽልለት ሰላም መሆኑን ተረድተው ሐሳባቸውን በዚሁ ላይ ለሚኖሩ ለትልቅም ለትንሽም፣ ለዓለም መንግስታት ሁሉ የሚያሠጋ ስለ ሆነ፣ በመንግስታት ማኀበር አማካሪዎች ርዳታ በሚገባ ፍርድ ከመንግስታት ማኀበር ውል ጋር የተስማማ ሆኖ እንዲጨረስ እየተመኘች ኢትዮጵያ ተስፋ ታደርጋለች፡፡
(መስከረም 13 ቀን 1928 ዓ.ም፤ ከሌሊቱ በ7 ሰዓት ባቃቂ ነፋስ ስልክ ለዓለም የተነገረ)

 

“...ዛሬ ግን በእግር ኳስ ባገኘሁት ገቢ ህዝቤን መርዳት እችላለሁ። ትምህርት ቤቶችን፣ ሆስፒታሎችን ገንብቻለሁ ፣ በከፋ ድህነት ውስጥ ለሚኖሩ ሰዎች ልብስ፣ ጫማ፣ ምግብ አቀርባለሁ ። በተጨማሪም፣ በጣም ድሃ በሆነ የሴኔጋል ክልል ውስጥ ላሉ ሰዎች ሁሉ በወር 70 ዩሮ እሰጣለሁ። “
ከወደ ጥቁሮቹ መንደር ከወደ አፍሪካ ምድር፣ የእኛው ማንነት ያለው ታላቁ “ሳዲዮ ማኔ”፤ ሴኔጋል ከምትባል አፍሪካዊት እህታችን የተወለደ ነው። ሰው የተፈጠረው እንደ ሳዲዮ ማኔ በማህበረሰቡ ውስጥ ለመመላለስ ነው። ተቸግሮ ያሳደገህን ሲያልፍልህ ልታሳልፍለት። ሲርበው ልናጎርሰው፣ ሲታረዝ ልናለብሰው ነበር የተፈጠርነው። እንዴት እንደምቀናበት። እሱ ያደረገውን ሳስብ እኔ የተወለድኩበት አካባቢ ችግር አይኔ ላይ ይመጣብኛል። አልፎልኝ ባሳልፍላት ብዬ እመኛለሁ። መጀመሪያ ግን እንደዚህ አይነት ቅን ልብ ፈጣሪ ቢሰጠኝ ምኞቴ ነው።
ሳዲዮ ማኔ አንድ ቀን ዳርክስበርግ ለተባለ ክለብ ለመመልመል ወደ ሜዳ ገባ። እናም መልማዩ የማኔን አሮጌ ልብስና ባዶ እግር መሆኑን ተመልክቶ  እንዲህ አለው፤ "አንተ እዚህ የመጣኸው ለመመልመል ነው?”  ማኔም አንገቱን ደፍቶ፤ “አዎ“ ብሎ መለሰለት። መልማዩ፤" አንተ እኮ ለመጫወት የሚሆን በቂ ጫማ እንኳን የለህም” ታምረኛው ጫማው ሳይሆን እግሩና አዕምሮው እንደሆኑ ረስቶት ይሆን? ማኔ ግን “እኔ እዚህ ውስጥ ካሉ ተጫዋቾች በሙሉ የተሻልኩ ነኝ፤ ብቻ አንድ እድል ስጠኝ እና ችሎታዬን ላሳይህ” መልማዩም የማኔን የራስ መተማመን ጥግ ተመልክቶ እድሉን ሰጠው። ሜዳ ውስጥ ካሉት ተጫዋቾች በቂ የመጫወቻ ጫማ የሌለው ሳዲዮ፣ የመልማዩን ቀልብ ገዛ። ምልመላውን ከውጪ ሆነው እየታደሙ የነበሩት ተመልካቾች፣ ለማኔ ድጋፋቸውን አሰሙ። ከጨዋታው መጠናቀቅ በኋላ መልማዩ፣ ማኔ ምልመላውን እንዳለፈ ነገረው፣ ማኔም በዚህ ደስተኛ ሆነ። ወደ ፈረንሳይ አቀና። ስኬቱ ቀጠለ፡፡ የእንግሊዙ ሳውዝሀምፕተን ክለብ አስፈረመው። በክለቡ የሚያሳየውን ድንቅ ብቃት የተመለከቱት ሊቨርፑሎች የግላቸው አደረጉት። ሊቨርፑልን ወደ ታሪኩ ቀና ካደረጉት ዋነኛው ምሰሶ ይህ ተጨዋች ነው። አሁን በያዝነው የውድድር አመት ፣በእጥፍ ሳምንታዊ ደመወዝ የጀርመኑ ክለብ ባየርን ሙኒክ አስፈረመው። ኃያሉ ተጫዋች እዚህ ይገኛል። ሲበዛ የደግ ልብ፣ የአይበገሬነት፣ የድንቅ ብቃት ተሰጥኦ ባለቤት። ጥቁር ሰው ነው። እንደ አጼ ምኒልክ።
ሳዲዮ ማኔ ይናገራል... ደግሞም ይናገር።
“ረሃብን ተቋቁሜ ሜዳ ላይ ሠርቻለሁ፣ ከጦርነት ተርፌያለሁ፣ በባዶ እግሬ እግር ኳስ ተጫውቻለሁ ፣ ምንም ትምህርት አልነበረኝም እና ሌሎች ብዙ ነገሮች፣ ዛሬ ግን በእግር ኳስ ባገኘሁት ገቢ ህዝቤን መርዳት እችላለሁ። ትምህርት ቤቶችን፣ ሆስፒታሎችን ገንብቻለሁ፣ በከፋ ድህነት ውስጥ ለሚኖሩ ሰዎች ልብስ፣ ጫማ፣ ምግብ አቀርባለሁ። በተጨማሪም፣ በጣም ድሃ በሆነ የሴኔጋል ክልል ውስጥ ላሉ ሰዎች ሁሉ በወር 70 ዩሮ እሰጣለሁ። የሚያማምሩ መኪኖችን፣ የተዋቡ ቪላዎችን፣ መጓዣ አውሮፕላን ይቅርብኝና፣ ለህዝቦቼ ሕይወት ከተሰጠኝ ነገር ትንሽ እንዲወስዱልኝ እመርጣለሁ።”
 «እኔ ራሴን ከማንም በላይ አድርጌ አላስብም፤ ስራዬን በደንብ እሰራለሁ፤ በሴኔጋል ውስጥ ላሉ የሰፈሬ ሰዎች ስለሚቀጥለው ምግባቸው አብዝቼ እጨነቃለሁ፤ ለዚህም ነው ሁልጊዜ ቦታዬን ላለማጣት በጥሩ አቋሜ ላይ ለመሆን የምለፋው፤ ምክንያቱም ኮንትራቴን ላጣ እችላለሁ፡፡ ይህ ከሆነ የሰፈሬ ሰው ሊራብብኝ ይችላል፤ ባሎንዶር በአእምሮዬ ውስጥ የለም ፤ምክንያቱም እሱን በማሸነፍ የተራበውን ሰው ማጥገብ አይቻልም። እኛ ደግሞ ሁላችንም በራሳችን መንገድ ምርጥ ነን።”
በዚህ የውድድር አመት እንኳን ቦቹም ከባየርን ሙኒክ ባደረጉት ጨዋታ ላይ ሳዲዮ ማኔ ሳያውቅ በእጅ ጎል አስቆጥሮ ነበር። ነገር ግን VAR ጎሉን ከመመልከቱ በፊት ሳዲዮ ማኔ በእጁ ኳሱን ነክቶት ጎል እንደሆነ ይነግራቸዋል። እናም ጎሉ ትክክል አለመሆኑን ለዳኛው በመንገር ጨዋታው በቅጣት ምት እንዲጀምር ሆኗል፤ ነገር ግን ከጥቂት ደቂቃዎች በኋላ ማኔ በትክክል ንፁህ ጎል ማስቆጠር ችሏል ፤ፍትሃዊ ጨዋታ ሁሌም ይከፍላል፤ ሳዲዮን።
 (ከግሎባል ሶከር በከፊል የተወሰደ)
ይኸው ሰሞኑን  በተካሄደ የሽልማት መርሃግብር ሳዲዮ ማኔ የሶክራተስ አዋርድ አሸናፊ ሆነ። ደግነት ሲያሸንፍ ማየት ደስ ይላል። ምናልባትም የአምናውን ሻምፒዮንስሊግ ሊቨርፑል አሸንፎ ቢሆን የባለንዲዮር አሸናፊም ጭምር እርሱ ነበር።

በታላቅዋ ብሪታንያ መዲና ለንደን ላይ ሲኖሩ፣ ሰላሣ ዓመታትን ያስቆጠሩትና ሰሞኑን በብሪታንያ ዓለምአቀፍ መገናኛ ብዙኃን BBC ከፍተኛ እውቅናን ያገኙት አቶ ምንተስኖት መንገሻ፤ ሰሞኑን በአዉሮጳ በተለይም በብሪታንያ ጋዜጦችና ብዙኃን መገናኛዎች እየቀረቡ ተሞክሯቸውን እያጋሩ  ነው። ይህን ነገር ለመታወቅ ብለው  እንዳልሰሩትም ይናገራሉ።
በተለያዩ ዩኒቨርስቲዎች በመምህርነት ያገለገሉትና በአሁኑ ወቅት በአንድ ኮሌጅ ዉስጥ መምህራንን በማሰልጠን ላይ የሚገኙት አቶ ምንተስኖት፤ በለንደን በሚኖሩ በርካታ ታዳጊ ህጻናት ላይ የሚታየው ድህነት እየጨመረ መምጣቱ ተናግረዋል። የኮሮና ወረርሽኝ በዓለማችን መሰራጨት ከመጀመሩ ከወራቶች በፊት፤ ከሦስት ዓመታት ገደማ በፊት መሆኑ ነዉ፤ አቶ ምንተስኖት ለህክምና ወደ  ዶክተር ጋር ሄደው መቆያ ክፍል ውስጥ  ተራቸዉን በመጠባበቅ ላይ ሳሉ ፣ አንድ ከአባቱ ጋር የነበረ  የአገሬዉ ታዳጊ ህጻን፣ የተቦረተፈ ጫማ አድርጎ ጣቶቹ ወጥተው በማየቴ ልቤ ተሰበረ ይላሉ። በዚህም ይህን ልጅ በመርዳት ቢያንስ መንፈሴን ማደስ አለብኝ ብዬ ወሰንኩ ሲሉ አጫውተውናል። በዚህም ነው እ ርዳታ ለማሰባሰብ የባዶ እግር ጉዞ አድርገው፣ ብር አሰባስበውና ገንዘቡን ለርዳታ ሰጭዎች በመስጠት ድሃ  ታዳኂ ህጻናትን ለመደጎም የወሰኑት።
 ሰባት ሚሊዮን ያህል ህዝብ በሚኖርባት በለንደን ከተማ የታዳጊ ህጻናት ድህነት እጅግ አይሎ እንደሚታይ አቶ ምንተስኖት ተናግረዋል።አቶ ምንተስኖት ይህን ሰብዓዊ ስራ በመፈፀማቸው እውቅና ማግኘታቸውን ተናግረዋል። በብሪታንያ በተለይም በለንደን የተለያዩ ጋዜጦችና ብዙኃን መገናኛዎች  ኢትዮያዊው ምሁር ስላበረከቱትና ስላሳዩት ሰብዓዊነት ሰሞኑን በአርአያነት እያነሱ በስፋት ዘግበዋል። ከብሪታንያው ዓለምአቀፍ መገናኛ ብዙኃን ቢቢሲም የእውቅና ሽልማትን አግኝተዋል።
(ቢቢሲ)

የጦርነት እና የዉጊያ ነገር ሲነሳ ስማቸው አብሮ ይነሳል። እነኚህን መሳሪያ የታጠቁ ሀገራትን ለወዳጅነት እንጂ ለጠብ የሚያጫቸው የለም። እንደው ከአቅም በላይ በሆነ ገፊ ምክንያት ከነዚህ ሀገራት ጋር ወደ ጠብ ውስጥ ቢገባ እንኳን ሁለቴ እና ሶስቴ የኃይል ሚዛንን ማስላትን ይጠይቃል። ምክንያቱም የታጠቁት መሳሪያ ባህር ተሻግሮ የሚያዳፍነው ክሩዝ ሚሳየል ነውና!
ክሩዝ ሚሳየል አብራሪ የሌለው አነስተኛ አውሮፕላን ነው ማለት ይቻላል። ባለ ቱርቦፋን ሞተሩ እና 6.25 ሜ የሚረዝመው ክሩዝ ሚሳየል፣ 2.61ሜ. የክንፍ ርዝመት ሲኖረው፣ በከፍተኛ ደረጃ ተቀጣጣይ የሆኑ እስከ 450 ኪ.ግ. የሚመዝኑ ቦምቦችን ተሸክሞ፣ ከ800-1600 ኪ.ሜ ርቀት፣ በሰዓት 880 ኪ.ሜ በሆነ ፍጥነት (cruising speed ) መምዘግዘግ እና ኢላማውን መምታት የሚያስችል አቅም አለው።
አንድ ክሩዝ ሚሳየል በጠቅላላው 1450 ኪ.ግ ክብደት ሲኖረው፣ ከዚህ ውስጥ 65 ኪ.ግ የሚሆነው የሞተሩ ክብደት ሲሆን ወደ 450 ኪ.ግ የሚሆነው ደግሞ የሚጭነው ነዳጅ ክብደት ነው። solid rocket booster የተባለው አስወንጫፊው አካል ደግሞ 250 ኪ.ግ የሚሆነውን ክብደት ይይዛል።
የታቀደለትን ኢላማ በመምታት በኩል ክሩዝ ሚሳየል ባለ ንስር አይን መሳሪያ ነው። 1000 ኪ.ሜ ከተምዘገዘገ በኋላ እንኳን የተላከበት የማይረሳው ይህ መሳሪያ፤ “It can fly 1,000 miles and hit a target the size of a single-car garage.” የሚል ምስክርነት ተሰጥቶታል። ይህም ብቻ አይደልም፤ ክሩዝ ሚሳየል ከራዳር እይታ ውጪ በሆነ ዝቅተኛ ከፍታ መጓዝ ስለሚችል በቀላሉ ሊመታና ሊከሽፍ አለመቻሉ መሳሪያውን እጅግ ተወዳጅ እና ተመራጭ ያደርገዋል። ይህን መሳሪያ ኢላማውን በተገቢው መንገድ እንዲመታ የሚያግዙ አራት የተለያዩ የቴክኖሎጂ ስርዓቶች (systems) አሉ። እነሱም….
IGS - Inertial Guidance System
Tercom - Terrain Contour Matching
GPS - Global Positioning System
DSMAC - Digital Scene Matching Area Correlation
በመባል ይታወቃሉ። እነኚህ አራት የቴክኖሎጂ ስርዓቶች የተለያየ ሚና ሲኖራቸው ክሩዝ ሚሳይሉ ከተተኮሰበት ቅጽበት ጀምሮ ኢላማውን በትክክል እስኪመታ ድረስ በመተባበር ይሰራሉ። የነዚህ የቴክኖሎጂ ስርዓቶች ዋነኛ ሚና የሚሳየሉን ፍጥነት መቆጣጠር፣ ሚሳይሉ የሚምዘገዘግበት መልከዓምድር በመለየት የሚሳይሉን የጉዞ መንገድ እና ሁኔታ መቀየስ፣  የሚሳየሉን የጉዞ ሁኔታ መከታተልና ሚሳይሉ የታቀደለትን ኢላማ በአግባቡ መምታቱን ማረጋገጥ ነው።
ክሩዝ ሚሳየሎች በዓይነታቸው ብዙ ሲሆኑ፤ ከባህር ሰርጓጅ መርከቦች፣ ከተዋጊ አውሮፕላኖች እንዲሁም ከምድር ላይ ሊተኮሱ ይችላሉ።

Saturday, 29 October 2022 12:10

22ኛው የዓለም ዋንጫ በኳታር

በባህረሰላጤዎች የተከከበች
ኳታር ልዩ መልክዓምድር ያላት አገር ናት።  በምዕራብ እስያ የምትገኝ ሲሆን በሰሜን ምስራቅ የኳታር ባህረሰላጤ፤ በደቡብ በኩል የሳውዲ አረቢያ ባህረሰላጤ፤ የተቀረው ግዛቷ በፋርስና በባህሬን ባህረሰላጤዎች  ተከብቧል። የዓለማችንን ረጅሙን የባህር ጠረፍ  በ534 ኪሜትር አስመዝግባለች፡፡ በ338 ጫማ ከፍታዋ ከዓለማችን ረባዳማ ስፍራዎች በሁለተኛ ደረጃ የምትጠቀስ ሲሆን አንደኛውን ደረጃ በ6 ጫማ ከፍታ የያዘችው ማልድቪስ ናት፡፡  ካ ሆር አልአዳይድ  Khor Al Adaid የተባለው ክልል ባህርና በረሐ ከሚገናኝባቸው የዓለማችን አስደናቂ ስፍራዎች አንዱ ሲሆን በዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ሆኖ እንዲመዘገብ ጥረት እየተደረገ ነው፡፡
የውጭ አገራት ዜጎች የበዙበት
የኳታር አጠቃላይ የህዝብ ብዛት ከ2.6 ሚሊዮን በላይ እንደሆነ የሚገመት ሲሆን የውጭ አገራት ዜጎች አብላጫውን ቁጥር ይይዛሉ። ከህዝቧ 12%  እስከ  315,000 ኳታራዊያን ሲሆኑ 88 በመቶው ከ2.3 ሚሊዮን በላይ ከተለያዩ አገራት የገቡ ስደተኞች ናቸው። በኳታር ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው የውጭ ዜጎች ህንዳውያን ሲሆኑ እስከ 700ሺ ይደርሳሉ። 40% ከአረብ፤  36% ከደቡብ ኤስያ፤ 18% ከህንድ፤ 18% ከፓኪስታን፤ 10% ከኢራን እንዲሁም 14% ከተለያዩ የዓለም አገራት የመጡ ዜጎች ይገኙበታል፡፡
የቱሪዝም መስህብነቷ
ኳታር በቱሪዝም መስክ ፈጣን እድገት ካሳዩ አገራት አንዷ ነች። በየዓመቱ ከ2.3 ሚሊዮን በላይ አለም አቀፍ ቱሪስቶች ይጎበኟታል፡፡  በቅርቡ ባደረገችው የቪዛ ማሻሻያ የ88 ሀገራት ዜጎች ከቪዛ ነፃ እንዲገቡ አድርጋለች፡፡ ይህም በመካከለኛው ምስራቅ ካሉ የአረብ አገራት ተወዳጅ የቱሪስት መናሐርያ ያደረጋት ሆኗል። ከዓለም ዋንጫ ጋር በተያያዘ ከ1.5 ሚሊዮን በላይ የእግር ኳስ አፍቃሪዎችና ቱሪስቶች እንደሚጎበኟትም ይጠበቃል፡፡ ከኳታር የቱሪዝም መስህቦች መካከል የአርኪዮሎጂ ስፍራዎች፤ የባህር ዳርቻዎች፤ ወደቦች፤ ሙዚዬሞች፤ ብሄራዊ ፓርኮችና የገበያ ማዕከሎች ይጠቀሳሉ።
የአልታኒ ቤተሰብ
ከ1868 እኤአ ጀምሮ ኳታርን የሚያስተዳድረው መንግስት በአልታኒ ቤተሰብ የሚመራ ነው፡፡ የቤተሰቡ ልዩ አስተዳደር ስልጣን ላይ የወጣው ከኳታር እና ባህሬን ጦርነት በኋላ ነው፡፡ በአሁኑ ወቅት የአገሪቱ ኢምር ወይም መሪ ታሚም ቢን ሃማድ አልታኒ የሚባሉ ሲሆኑ ከ203 እኤአ ጀምሮ በስልጣን ላይ ናቸው፡፡ የቤተሰቡ የሃብት መጠን ከ335 ቢሊዮን ዶላር እንደሆነ ይገመታል፡፡ የአልታኒ ቤተሰብ በዓለም በስነጥበብ ስራዎች ላይ ኢንቨስት በማድረግና በመግዛት ግንባር ቀደም ናት፡፡
የዓለም ስነጥበብ ዋና ሰብሳቢ
በኳታር የመንግስት አስተዳደር ላይ የሚገኙት የአልታኒ ቤተሰብ በእስልምናና ዘመናዊ ስነጥበብ ፍቅራቸውና አሰባሳቢነታቸው ይታወቃሉ፡፡ ከ14 ዓመታት በፊት በአረቡ ዓለም ምርጡን የእስልምና ጥበብ ሙዚየም The Museum of Islamic Art  መስርተዋል፡፡  በኳታር ሙዚየሞች ባለስልጣን ስር የሚተዳደሩ ሌሎች በርካታ ሙዚየሞች በዶሃ ከተማ ውስጥ የተገነቡ ሲሆን Arab Museum of Modern Art ይጠቀሳል፡፡ በመላው ዓለም ከ65 በላይ አገራትን የወከሉ ከ300 በላይ አርቲስቶችን የሚያስተናግደው ኳታር ኢንተርናሽናል አርት ፌስቲቫልም QIAF  አገሪቱ ለስነጥበብ የሰጠችውን ትኩረት ያመለክታል፡፡
ሙሉ ከተማ የሆነው ሃማድ
ሃማድ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ በ2021 እኤአ ላይ ስካይትራክስ በሰጠው የዓለም አየር ማረፊያዎች አዋርድ ላይ የዓለም ምርጥ ተብሏል። ተመሳሳይ ሽልማትን ለ6 ጊዜያት በመውሰድም ከፍተኛውን ስኬት አስመዝግቧል፡፡ የአየር ማረፊያው የአውሮፕላን መንደርደርያ እስከ 4850 ሜትር ርዝማኔ በማስመዝገብ በምዕራብ ኤስያ ቀዳሚው ሲሆን በዓለም በ6ኛ ደረጃ የሚጠቀስ ነው፡፡ በሰባቱም አህጉራት የበረራ መስመሮችን በመዘርጋትም የሚታወቀው አየር ማረፊያው፤  በዓመት እስከ 50 ሚሊዮን ተጓዦችን ያስተናግዳል፡፡ ተመሳሳይ አቅም ያላቸው የአየር ማረፊያዎች የቶኪዮው ሃኔዳ፤ የሲንጋፑር ቻንጊ፤ ተዱባዩ ዲአየኤ እና የለንደኑ ሂትሮው ናቸው፡፡ የሃማድ ዓለም አቀፍ ማረፊያ 29 ስኩዌር ኪሎሜትር በመሸፈን  በግዝፈቱ ከዓለም በ9ኛ ደረጃ ይቀመጣል፡፡ ቅጥር ጊቢው ከ100 በላይ ህንፃዎች ፤ ከ100 በላይ ሱቆችና ሬስቶራንቶችን ይዟል፡፡
ኳታር ኤር ዌይስ
ኳታር ኤርዌይስ በዓለም ዙርያ ከ45 ሺ በላይ ሰራተኞችን ቀጥሮ የሚያስተዳድር ነው። ከዓለማችን ትልልቅ አየር መንገዶች አንዱ ሲሆን ከዶሃ በመነሳት  ከ150 በላይ ዓለምአቀፍ መዳረሻዎች አሉት፡፡
የአየር ማቀዠቀዣ ያላቸው ስታድዬሞች
22ኛው የዓለም ዋንጫው የሚካሄዱትን 64 ጨዋታዎች የሚያስተናግዱ 8 ስታድዬሞች ልዩ አየር የማቀዝቀዣ ቴክኖሎጂ  ተገጥሞላቸዋል። በጨዋታ ሜዳ ላይ የሚያስፈለገውን የሙቀት መጠን ለማመጣጠን ተግባራዊ በሆነው ቴክኖሎጂ በየስታድዬሙ ያለውን የሙቀት መጠን  እስከ 26 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ እንዲሆን ማድረግ ተችሏል፡፡ የአየር ማቀዝቀዣ ቴክኖሎጂው ዘላቂ እና ኃይል ቆጣቢ በሆነ መንገድ ከመስራቱም በላይ በየስታዲየሙ የሚገኘውን ተመልካች በመመርኮዝ የሙቀት መጠኑን መቆጣጠር የሚቻልበት ነው፡፡
የኤሌክትሪክ አውቶብሶች
22ኛው የዓለም ዋንጫ ላይ ተግባራዊ ከሚሆኑ አስደናቂ ቴክኖሎጂች መካከል በኤሌክትሪክ የሚሰሩ አውቶብሶች ይገኙበታል። ደጋፊዎችን ወደ ስታዲየሞችና ወደ የተለያዩ የዶሃ ከተማ ስፍራዎች የሚያመላልሱ ናቸው፡፡  በዓለም ዋንጫ ታሪክ የኤሌክትሪክ አውቶቡሶች ለትራንስፖርት አገልግሎት ሲውሉ ለመጀመርያ ጊዜ ሲሆን በከፍተኛ የቴክኖሎጂ የመረጃ መሳሪያዎች የሚታገዙ የትራንስፖርት አገልግሎት ናቸው።
ከጨዋታ ውጭን የምትቆጣጠረው ኳስ
አል ሪሃላ Al Rihla ለ22ኛው የዓለም ዋንጫ በአዲዳስ የተሰራች ኳስ ናት፡፡ የዓለም ዋንጫዋ ኳስ  እውነተኛ መረጃን ለVAR ባለሙያዎች የምታስተላልፍ፤ ፊፋ ለመጀመርያ ጊዜ ተግባራዊ ከሚያደርገውና በከፊል አውቶሜትድ ከሆነ የኦፍሳይድ መቆጣጠርያ ቴክኖሎጂ ጋር በመናበብ የምትሰራም ነች፡፡ በሜዳው ዙርያ የሚገጠሙ  12 ካሜራዎችን ከኳሷ እንቅስቃሴ ጋር በማዋሃድ  የሚሰራ ቴክኖሎጂ ተለጥፎባታል፡፡ከጨዋታ ውጭ የሆኑ ኳሶችን ለመቆጣጠር ፊፋ ተግባራዊ የሚሆነው አዲስ ቴክኖሎጂ ዳኞች ትክክለኛ ውሳኔዎችን እንዲሰጡ ያግዛቸዋል፡፡
ረጅሙ የብስክሌት ጎዳና
ኳታር የዓለማችንን ረጅሙን የብስክሌት ጎዳናም ገንብታለች፡፡ በዶሃ የሚገኘው የኦሎምፒክ ደረጃ ያለው የብስክሌት ጎዳና በ33 ኪሜ ርዝማኔው በጊነስ ሪከርድ ሬከርድ የተመዘገበ ነው፡፡ ከጎዳናው 25.3 ኪሜትር በአስፋልት ኮንክሪት መነጠፉም ክብረወሰን ላይ ሰፍሯል፡፡
ከዓለም ሃብታም አገሮች ተርታ
ኳታር በድፍድፍ ነዳጅ ና ተፈጥሮ ጋዝ በተገነባው ኢኮኖሚዋ ከዓለማችን ሃብታም አገራት ተርታ ትሰለፋለች፡፡    ነዳጅ የኢኮኖሚ ዋልታዋ ሲሆን በጥልቀት ከተቆፈሩ ጉድጓዶች አንዱ 12290 ሜትር ተለክቷል፡፡ ኳታር ከሉክሰምበርግ፣ ስዊዘርላንድና ሲንጋፖር በመቀጠል አራተኛ ደረጃ ላይ የምትገኝ የዓለም ሃብታም አገር ናት፡፡  አንድ የኳታር ዜጋ የነፍስ ወከፍ ገቢ እስከ 100ሺ ዶላር ይደርሳል፡፡
አረቢያን አጋዘን
አረቢያን አጋዘን የኳታር ብሄራዊ እንስሳ ሆኖ ይታወቃል፡፡ ይሄው አጋዘን  መሰል እንስሳ የኳታር ኤርዌይስ ሎጎ ሆኖ ያገለግላል፡፡ በ1972 እኤአ ላይ ከዱር የጠፋው እንስሳ ከ10 ዓመት በኋላ እንደገና ወደ ዱር እንዲመለስ በማድረግ በማድረግ የኳታር መንግስት ከምድር ገጽ እንዳይጠፋ ተረባርቧል፡፡
በዓለም ዋንጫ ታሪክ ከፍተኛው የገንዘብ ሽልማት
በዓለም ዋንጫው ታሪክ ከፍተኛ የሽልማት ገንዘብ የተመደበ ሲሆን አጠቃላይ መጠኑ 440 ሚሊዮን ዶላር ነው፡፡ ከ4 ዓመታት በፊት ራሽያ ካስተናገደችው 19ኛው የዓለም ዋንጫ በ40 ሚሊየን ዶላር ጭማሪ አሳይቷል፡፡ የዓለም ዋንጫው አሸናፊ 46 ሚሊዮን ዶላር የሚያገኝ ያገኛል፡፡ በ21ኛው ራሽያ ላይ 38 ሚሊዮን ዶላር፤ በ20ኛው ብራዚል ላይ 35 ፤ በ19ኛው ደቡብ አፍሪካ ላይ 30፤ በ18ኛው ጀርመን ላይ 20  እንዲሁም በ17ኛው በጃፓንና ደቡብ ኮርያ ላይ 8 ሚሊዮን ዶላር ለዋንጫው አሸናፊዎች ተሸልሞ ነበር፡፡
ሌሎች ተሳታፊዎች የሚሸለሙት
በ22ኛው የዓለም ዋንጫ ለሁለተኛ ደረጃ 30 ሚሊዮን ዶላር፤ ለሶስተኛ ደረጃ 27 ሚሊዮን ዶላር፤ ለአራተኛ ደረጃ 25 ሚሊዮን ዶላር፤ ከአምስት እስከ 8ኛ ደረጃ ለሚያገኙት 17 ሚሊዮን ዶላር፤ ከ9 እስከ 16ኛ ደረጃ ለሚያገኙት 13 ሚሊዮን ዶላር እንዲሁም ከ17 እስከ 32ኛ ደረጃ ለሚኖራቸው 9 ሚሊዮን ዶላር የሽልማት ገንዘብ የሚከፈል ይሆናል፡፡
የጭልፊት አደንና በረራ ስፖርት
በኳታር ጭልፊት ማልመድ፤ ልዩ የአደንና የበራራ ውድድር ማካሄድ የእግር ኳስን ያህል  አድናቂዎች እያፈራ ነው፡፡  የአየር ሙቀቱ ለጭልፊቶቹ ተስማሚ በሚሆንበት ጊዜ  ለአሸናፊዎች ከፍተኛ የገንዘብ ሽልማቶች እየተዘጋጀ ልዩ ስፖርታዊ ውድድሮች ይካሄዳሉ። ጭልፊቶች ከኳታራዊያን የእለት ኑሮ  ፈጽሞ የራቁ አይደሉም፡፡ በዶሃ ከተማ ያሉ የጭልፊት መሸጫ ሱቆች የቅንጦት መኪና ከሚሸጥባቸው ማዕከሎች ደረጃቸው ይስተካከላል፡፡ ዋጋቸው ከ2000 ፓውንድ ጀምሮ እስከ 200ሺ ፓውንድ ይደርሳል፡፡
የግምሎች ሽቅድምድም
በኳታር ተወዳጅ ከሆኑ ስፖርቶች የግምሎች ሽቅድምድም ዋንኛው ነው፡፡ ስፖርቱ በዶሃ ከተማ ውስጥ አልሻሃንያ የሚባል ዘመናዊ የመወዳደርያ ትራክ ተሰርቶለት የኳታር ባህል መለያ ሆኗል፡፡  የስፖርት አይነቱ የቱሪስት መስህብ ሆኖ ቆይቷል። ከዶሃ መሃል ከተማ የአንድ ሰአት የመኪና መንገድ ርቆ የሚገኘው አልሻሃኒያ በግመሎች የሚካሄዱ የሀገር ውስጥ እና አለምአቀፍ ውድድሮችን ያስተናግዳል፡፡ በአንድ አመት ውስጥ ከ6000 በላይ ግመሎች በዚህ ውድድር ይሳተፋሉ፡፡ ተወዳዳሪ ግመሎች በሰዓት እስከ 40 ማይል ይሮጣሉ፡፡
ቡርጃ ዶሃ
በዶሃ ከተማ ከሚገኙ አስደናቂ  ህንፃዎች ቡርጃ ዶሃ ታወር አንዱ ሲሆን በፈረንሳዊው አርክቴክት ጂን ኖቭል የተሰራው ባለ 48 ፎቅ ህንፃ ነው፡፡
 ማቻቡስ
ማቻቡስ የኳታር ተወዳጅ ብሄራዊ ምግብ ነው፡፡ ከሩዝ፤ ስጋ፤ ሽንኩርት፤ ቲማቲም እና ከጀተለያዩ ቅመማ ቅመሞች ጋር ተዋህዶ ይሰራል፡፡
ስፖርት አዘጋጅነት በኳታር
በ22ኛው የዓለም ዋንጫ መስተንግዶ ኳታር ከዓለማችን ታላላቅ የስፖርት መድረኮች የመጀመርያውን ማዘጋጀቷ ነው፡፡  በ2006 እኤአ ላይ ያዘጋጀችውን የኤስያ ኦሎምፒክ በ2030 እኤአ ላይም እንድታስተናግድ ተመርጣለች፡፡
አዳዲስ ታሪኮች የበዙበት የዓለም ዋንጫ
22ኛው ዓለም ዋንጫ  በታሪክ ትንሿ አገር የምታዘጋጀው፤ በፈረንጆች አዲስ አመት ዋዜማ ለመጀመርያ ጊዜ የሚካሄድ፤ ከ1.5 ሚሊዮን በላይ እግር ኳስ አፍቃሪዎችና ቱሪስቶች የሚሳተፉበት፤ በድምሩ እስከ  5 ቢሊዮን ተመልካች እንደሚያገኝም የተገመተ ፤ እስከ 7 ቢሊዮን ዶላር ገቢ ሊያስገኝ እንደሚችል የተጠበቀ ነው፡፡
የምንግዜም ውዱ የዓለም ዋንጫ
በ220 ቢሊዮን ዶላር ወጭው የምንግዜም ውዱ ዓለም ዋንጫ እንደሆነ ይታወቃል፡፡ ከብራዚልና ከራስያ ዓለም ዋንጫዎች በ10 እጥፍ፤ ከደቡብ አፍሪካ ዋንጫ በ64 እጥፍ የሚልቅ በጀት ወጥቶበታል፡፡

Page 9 of 632