Administrator

Administrator

በ6 ወራት ብቻ በነዳጅ ዋጋ ላይ ከ4 ብር በላይ ጭማሪ ተደርጓል
    
           የንግድ ሚኒስቴር በመላው ኢትዮጵያ በነዳጅ ምርቶች ላይ  ባደረገው የዋጋ ማስተካከያ፤ የአንድ ሊትር ቤንዚን ዋጋ ከ23 ብር ከ67
ሳንቲም ወደ 25 ብር ከ82 ሳንቲም ከፍ ማለቱ ታውቋል። ጭማሪው የኑሮ ውድነቱን እንደሚያባብሰው የምጣኔ ሃብት ባለሙያዎች
ተናግረዋል፡፡
ሚኒስቴር መ/ቤቱ ካለፉት ጥቂት ዓመታት ወዲህ በነዳጅ ምርቶች ላይ የሚያደርገው የዋጋ ጭማሪ እያደገ መጥቷል።  በያዝነው ዓመት ብቻ
በነዳጅ ዋጋ ላይ በሊትር የአራት ብር  ጭማሪ አድርጓል። የነዳጅ ዋጋ በ1998 ዓ.ም ከነበረበት በሊትር 6.57 ሳንቲም በአሁኑ ወቅት ከአራት እጥፍ
በላይ አድጎ 25 ብር ከ82 ሳንቲም ደርሷል።

ከዓመታት በፊት የመለስ ዜናዊ አመራር አካዳሚ እንደሚሆን ታስቦ የተጀመረው ህንፃ 700 ሚሊዮን ብር ወጪ ተመድቦለትና ግንባታው  ለሆስፒታል እንዲሆን ተሻሽሎ ተሰርቶ፣  በአገራችን ግዙፍና ዘመናዊ የህጻናትና እናቶች ሆስፒታል እንዲሆን ተደርጓል፡፡
በ22 ሺ ካሬ ሜትር ቦታ ላይ ያረፈውና አያት ሜቆዶኒያ አካባቢ የሚገኘው ይኸው ሆስፒታል፤ ከትናንት በስቲያ የአዲስ አበባ ምክትል ከንቲባ ወ/ሮ አዳነች አቤቤ በተገኙበት ተመርቋል፡፡
ኢትዮጵያዊቷ ማዘር ቴሬዛ እየተባሉ በሚጠሩት በጎ አድራጊ ወ/ሮ አበበች ጎበና ስም እንዲሰየም የተደረገው ዘመናዊ ሆስፒታሉ፤ ዘመኑ የደረሰባቸውን የቴክኖሎጂ መሳሪያዎች ያሟላና በብቁ ባለሙያዎች የተደራጀ ነው ተብሏል፡፡ ሆስፒታሉ ለተገልጋዮች ወረቀት አልባ መስተንግዶ ለመስጠት የሚያስችል ሲሆን ከ400 በላይ ተኝቶ መታከሚያ እንዳለውም ተገልጿል፡፡
ሆስፒታሉ 100 የሚሆኑ የልህቀት ማዕከል አገልግሎት መስጫ ክፍሎች ያሉት ሲሆን በተመሳሳይ ሰዓት ለሰባት እናቶች የኦፕራሲዮን አገልግሎቶች ለመስጠት የሚያስችል ክፍሎች አሉት፡፡ በሆስፒታሉ የምረቃ ስነስርዓት ላይ ሆስፒታሉ በስማቸው የተሰየመላቸው በጎ አድራጊዋ የክብር ዶክተር ወ/ሮ አበበች ጎበና በክብር እንግድነት ተገኝተዋል፡፡


 ጠ/ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ በትግራይ ሲካሄድ የነበረውን የህግ ማስከበር ሂደት አስመልክተው ለአለማቀፍ ማህበረሰብ ማብራሪያ ሰጡ፡፡ ጠ/ሚኒስትሩ በዚሁ የማብራሪያ ፅሁፋቸው በትግራይ ጦርነት በመካሄዱ መከፋታቸውንና የተፈጠረው ሁኔታ እንደሚያሳዝናቸው፤ ነገር ግን ለዚሁ ሁሉ ተጠያቂው በህግ አልገዛም ያለው የህወኃት ቡድን መሆኑን አስገንዝበዋል፡፡
በትግራይ የተካሄደው የህግ ማስከበር ዘመቻና ውጤቱ፣የሰብአዊ ድጋፍና የሰላም ጉዳይ ከጎረቤት ሃገራት ጋር ስላለው ወቅታዊ ግንኙነት ጠ/ሚኒስትሩ በስፋት አንስተዋል፡፡
 በትግራይ ክልል በፌደራል መንግስት የተደረገው ኦፕሬሽን፣ የትግራይን ህዝብ ከመጥፎ አገዛዝ አላቆ ነጻነት ያጎናጸፈ ነው ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ ይህም ለኢትዮጵያና በአጠቃላይ የምስራቅ አፍሪካ ቀጠና ሰላም መረጋጋትና የወደፊት መልካም እድል ነው ብለዋል በዚያው ልክ ስጋትም እንዳለ በመጠቆም፡፡
ሙሰኛና አምባገነን የነበረው ህወኃት መወገዱን ተከትሎ ኢትዮጵያውያን ከዚህ ቀደም ለሀገሪቱ ህልውና ስጋት ሆኖ ከቆየው የብሔር ትምክህተኝነት ነጻ እንሆናለን፤ አንድነት፣ እኩልነት፣ ነፃነትና ዲሞክራሲ ያብባል የሚል ተስፋ መሰነቃቸውን በፅሁፋቸው ያመለከቱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፤ የዘር ልዩነት ምንጭና ዋነኛ ባለቤት የነበረውና የኢትዮጵያውያንን የእርስ በእርስ ግንኙነት በዘረኝነት የመረዘው ህወኃት ላይመለስ አብቅቶለታል ብለዋል
በህወኃት ላይ የተወሰደው እርምጃ በአለማቀፍ ማህበረሰብ ዘንድ ግርታንና ዘር ተኮር ጥቃት እየተፈፀመ ነው የሚል ብዥታን እንደፈጠረ የማይካድ መሆኑን ያመለከቱት ጠ/ሚኒስትሩ፤ መንግስታቸው ለተጎጂዎች የሰብአዊ ድጋፍ እያደረገ መሆኑንና የዘር ተኮር ጥቃትም ጨርሶ አለመፈፀሙን አረጋግጠዋል፡፡
“እንደ ጠቅላይ ሚኒስተርና የጦር ሃይሎች አዛዥ የኔ የመጀመሪያ ሀላፊነት፣ ኢትዮጵያንና ህዝቦቿን ከውስጥም ከውጭም  ጥቃት መከላከል ነው” ያሉት ዶ/ር ዐቢይ፤ ማንም መንግስት ቢሆን ወታደሮቹና ሰላማዊ ዜጎቹ እንደ ህወኃት ባለ ሃይል ጥቃት ቢፈፀምባቸው እጁን አጣምሮ አይቀመጥም ሲሉ የተወሰደው እርምጃ ተገቢና ማንም መንግስት ቢሆን ይህን ከማድረግ ወደ ኋላ እንደማይል ጠቁመዋል፡፡
በአሁኑ ወቅት በትግራይ በፍጥነት ሰላምና መረጋጋት ለመፍጠር እየተሰራ መሆኑን ነገር ግን ግጭቱና ተያይዞ የተከሰተው የሰዎች ሰላም ማጣትና ሞት በግሌ እኔንም አስከፍቶኛል፤ ሁሉም ሰላም ወዳድ ሰብአዊ ፍጡር ይሄን ስሜት ይጋራል ያሉት ጠ/ሚኒስትሩ፤ በትግራይ ፈጣን ሰላምና መረጋጋት በማምጣት በኩል አሁን እየተሳካልን ነው ብለዋል፡፡
በትግራይ ያለውን የዜጎች ሰቆቃ ማስወገድና በመላ ሃገሪቱ ሰላምና መረጋጋት መፍጠር የወቅቱ ቀዳሚ ተግባራቸው መሆኑን ያስገነዘቡት ጠ/ሚኒስትሩ፤ ለዚህም ነው ለተባበሩት መንግስታትና አለማቀፍ ረድኤት ድርጅቶች ችግሩን በጋራ እናቅልል የሚል ጥሪ እያቀረብኩ ያለሁት ብለዋል፡፡
በአሁኑ ወቅት በትግራይ መንግስታቸው ቀን ከሌሊት በመትጋት አስፈላጊ ሰብአዊ ድጋፎች በማቅረብ እየታተረ መሆኑንና የሰብአዊ መብትን ለማረጋገጥም ክትትል እያደረጉ መሆናቸውን በፅሁፋቸው አስገንዝበዋል፡፡
በዚህ የህወኃት የቀደመ ማንነትና አላማ በስፋት ባብራሩበትና ለአለማቀፍ ማህበረሰብ ባጋሩት ፅሁፋቸው፤ ህወኃት ገዢ ፓርቲ ሆኖ በስልጣን ላይ በቆየበት ጊዜ ሁሉ ኢትዮጵያውያንን በብሄር ከፋፍሎ አጣልቷል፤ ይህ ፕሮጀክቱም ለምስራቅ አፍሪካ ሃገራት ተርፏል ብለዋል፡፡
 ከእነ እኩይ አላማው ላይመለስ በተሸኘው የህወኃት ፍርስራሽ ላይም ሁሉንም በእኩልነት የምታስተናግደው አዲሲቷን ኢትዮጵያ የመገንባት ራዕይ ይዞ መንግስታቸው እየሰራ መሆኑንም ጠ/ሚኒስትሩ አስገንዝበዋል፡፡
በሃገር ውስጥም ሁሉንም ኢትዮጵያውያን እኩል የሚመለከት ስርዓት ከመፍጠር ባሻገር በህወኃት ተበላሽቶ የነበረውን የጎረቤት ሃገራት ግንኙነት በድጋሚ የማስተካከል ተግባር እያከናወኑ መሆናቸውንም ዶ/ር ዐቢይ ገልፀዋል፡፡
ኢትዮጵያ አሁንም በምስራቅ አፍሪካ ሰላም እንዲሰፍንና ቀጠናው እንዲረጋጋ አበክራ ትሰራለች ያሉት ጠ/ሚኒስትሩ፤ ይህን ለማረጋገጥም ከጎረቤቶቻችንና ከዓለማቀፍ  ማህበረሰብ ጋር እንሰራለን ብለዋል- ለዓለም ባሰራጩት ዘለግ ያለ ጽሁፋቸው፡፡

Ethiopia will hold its next general election this coming June. The previous five ones, by and large, had been rubber stamps for the Ethiopian Peoples’ Revolutionary Democratic Front (EPRDF). In the 2015 election, the EPRDF and allied parties, comically, won the entire federal and regional parliamentary seats.

Since then, the reforms of the National Electoral Board of Ethiopia (NEBE) had given some hope that the upcoming vote could be fairer and freer.

However, there are at least five reasons why we should be less sanguine about the prospects of a peaceful election. The ruling Prosperity Party (PP), led by Prime Minister Abiy Ahmed, enjoys significant incumbent advantages and will undoubtedly win the poll.

Violence becomes almost inevitable if voters are presented with a fait accompli. For this not to happen, PP must refrain from using its incumbent advantages that will undermine the election. These advantages arise from the following five features of the party and the way it operates.

Reach

PP’s first advantage comes from its extensive outreach across the ten regional states and the two self-governing cities that make up Ethiopia’s federation.

It is a party formed under a new name after merging the EPRDF (minus the Tigray People’s Liberation Front) with five other ruling regional parties. Therefore, PP’s tentacles are spread across all regions.

Its countrywide presence will enable PP to win enough votes in each region that will eventually add up to earn it the 274 parliamentary seats needed to form a government (or 255 if Tigray’s 38 seats are removed as the election is not scheduled in the war-torn region). The federal parliament has a total of 547 seats.

For example, PP could win just half the constituencies in each regional state and city and still achieve exactly the required 255 seats.

Most of the opposition parties have their constituencies in one or two regions. Thus, they will contest in a fewer number of districts than PP will.

Among the opposition, so far only the Ethiopian Citizens for Social Justice (Ezema) announced that it plans to field a candidate in each of the 435 districts it believes it has a chance of winning. How far Ezema will be able to compete against PP’s established presence in these constituencies is an open question.

             Amplification

The second incumbent advantage emanates from PP treating the publicly funded media like its own private marketing channel; so, just like EPRDF did. In practice, the opposition parties hardly get access to public TV, radio, and newspapers. If they do get access at all, it’s whenever they lend their support to PP’s achievements, not to present their own agenda.

Ironically, Merara Gudina, the embattled Oromo Federalist Congress leader, is on the Ethiopian Broadcasting Corporation’s board. But, it doesn’t look like he had any influence. The freedom PP enjoys in using the public media as it pleases are of the opposition’s own making. They are not seen challenging PP’s monopoly over the public broadcaster.

PP also has Fana Broadcasting Corporation, which pumps out material that propagate the values of those in power, denying the public access to alternative views. Manufacturing consent at its best.

While there are private media outlets that sympathize with the opposition, none come close to Fana, both in outreach and resources. Until the government shut it down, the one potential competitor was the Oromia Media Network, aligned to the views of the Oromo-affiliated opposition parties.

Wealth

The third, and perhaps the ruling party’s most significant incumbent advantage, is the financial resources at its disposal. PP’s fundraising campaign is something the country had never seen before. The party hosts regular 5- and 10-million-birr worth dinners for the rich and famous. Not to mention the donations the Prime Minister personally received from the United Arab Emirates royal family.

Although these funds are spent on upgrading the country’s tourism sector, we cannot rule out the possibility that the party could use them to build its own clienteles network. More so because there is little transparency on the procurement processes.

A few months back, Abiy told the members of parliament that they have no business asking him where he gets his money from or how he spends it, as long as it doesn’t come from the public purse.  To rebuff accountability in this manner corrodes the public’s trust for the leaders and blemishes the political culture.

The First Lady also has her own contributions to make. She has already built thirteen schools across the country, in addition to her charity work in support of the disabled and low-income women.

While the Prime Minister’s pet projects and the First Lady’s philanthropy are commendable, their riches raise the entrance cost for the opposition parties, who lack the resources to spend on this type of self-promotion.

Pork

Fourth, not only the ruling party commands its own funds, but it also decides where public investments are allocated. Of course, this is part of the job, but it’s also common knowledge that incumbents use public investment to boost their campaign.

It suffices to watch the state-controlled media to notice the numerous ribbon-cutting ceremonies and the inauguration of schools, hospitals, roads, irrigation facilities and many other public works projects throughout the country.

The opposition challengers do not have such ‘pork’ to offer, which are extremely attractive to voters; particularly to low-income voters who can easily feel indebted and tend to vote for, what political scientists call, the “sure winner”, rather than for the fragmented and poorer opposition. As to the fragmentation, no less than 52 political parties are expected to participate in the upcoming election. That is a lot less than before—but it is still a good many.

 Repression

The militarization of the country and the frequent political purges offer PP the fifth advantage. For example, the command posts and state of emergencies in Oromia (the Wellega zones) and Benishangul-Gumuz (Metekel Zone) regions make free movement impossible for the opposition candidates.

If the security situation remains unchanged, they will mostly be unable to open party offices, recruit candidates, or run their election campaigns.

The imprisonment of senior leaders from the Oromo Federalist Congress, the Oromo Liberation Front, Balderas for Genuine Democracy, and many other parties means PP will have less opposition, especially in Addis Ababa and Oromia.

For example, Eskinder Nega, Sintayehu Chekol, Aster Seyoum, Bekele Gerba, Jawar Mohammed, Hamza Borena, Dejene Tafa, Gemechu Ayana, Shemsedin Taha Murataa Sabaa, Mohamed Ragasa are all in prison. They would surely have been relatively formidable opponents, posing serious challenges to PP’s candidates.

 

The opposition groups that survived the purge face a multitude of repressions, from closure of their offices to bans on rallies. The OLF announced that its branch offices have been closed and its headquarters is under surveillance. A rally planned by Balderas for 31st January was denied by the police, while PP organized its own multi-city in-your-face rallies on 2 February.

If the election is to be a truly competitive exercise among equals, then some serious measures have to be taken to create a level playing field where everyone has a fair and equal chance of winning.

The following should be the first steps.

Consolidation

From the opposition camp, the parties can benefit from merging and creating coalitions to extend their outreach well beyond their single ethnic constituency or support base.

Say, for the sake of argument, a coalition among the Ogaden National Liberation Front, the Oromo Liberation Front, and the Afar People’s Party is formed. This alliance will definitely be a force to be reckoned with, representing a good chunk of the parliamentary seats needed to compete with PP.

Unfortunately, the mergers and coalitions we see currently will not amount to a great challenge to PP.

For example, after their parties got delisted by the electoral board, members of the Ethiopian Democratic Party (EDP) and the Ethiopian National Movement (ENM) joined the Hibir Ethiopia Democratic Party. But, these three parties have the same constituency and the merger is unlikely to change the fact that they will hardly extend beyond their traditional base. They will still lack representation in regions like Somali, Afar, Sidama, and Gambella, for instance.

The key is to forge alliances outside of one’s established support base, ethnic or ideological. Effectively, the opposition parties have to replicate PP’s structure to beat it.

Access

The electoral board and other concerned organizations must also push the publicly funded media to open up for the opposition parties.

This must go beyond the token few minutes allotted to them in the run-up to the election. As a normal practice, the taxpayer-funded TV, radio and newspapers either have to be truly independent or dedicate sufficient air time to the opposition parties.

In a country where only 18.6 percent of the population uses the internet, and less than 40 percent have mobile subscriptions, the mainstream media outlets are indispensable to get the message across.

Leveling

Campaign contributions must also be limited and regulated. Besides nurturing a culture of patronage, the unlimited fundraising activities by the Prime Minister and his party crowd out the opposition, effectively creating barriers to entry in the fundraising marketplace. This is why the opposition parties tend to rely on membership contributions and smaller donations.

Safety

The ruling party must bring the country’s deteriorating security situation under control and rethink the cases brought forward against the political prisoners. It’s difficult to see how the election will be competitive, peaceful and credible, with many of the senior opposition leaders languishing in jail.

The electoral board and civil society organizations may not have the will or the capacity to stop PP from exploiting its incumbent advantage.

But there is no question urgent action is needed, if we are to make the contest a little less comical and prevent election violence.

(Source:- Ethiopia Insight)

 

Saturday, 06 February 2021 14:34

ከፌስቡክ ገጾች በጨረፍታ

በሚያልፍ ጊዜ የማያልፍ ስራ -- ከትውልድ ወቀሳ ነጻ ያወጣል
                       ሙሼ ሰሙ

            ጦርነት የሚጠላውና የሚፈራው የሚያስከፍለው ዋጋ፣ ኪሳራና መዘዙ ገደብና ልክ የሌለው፤ በተለይ ደግሞ ክቡር የሆነውን የሰው ልጅ ሕይወት ቁማር አስይዞ የሚካሄድ የእሳት ላይ ጨዋታ በመሆኑ ነው፡፡ ለዚህም ነው፣ ጦርነት አንዴ ከፈነዳ የቀጥተኛም ሆነ የጎንዮሽ (Collateral) ጉዳቱንና የተዋናዮቹን ጣልቃ ገብነት መቀነስ እንጂ ማስቀረት የማይቻለው። ጦርነት ይቆየን የተባለውም ለዚሁ ነበር።
በእርግጥ ጦርነትን ስለሸሹትና ስለፈሩት አይቀርም። ይህም ሆኖ ግን ጦርነት የሚፈራና የሚሸሽ ጉዳይ እንጂ እሰይ መጣልኝ ተብሎ አታሞ የሚደለቅለት ተግባር አይደለም። እሳት የሚተፋ መሳርያ ተደግኖ፣ መግደልና መሞት ከተጀመረ በኋላ ጦርነት ምቹና ሚዛናዊ (Fair) እንዲሆን መጠበቅ ቅንጦት ነው። ጦርነት ምቹና ሚዛናዊ (Fair) የሚሆነው፣ አቅምን ሁሉ አሟጦ በመጠቀም በድርድርና በጠረጴዛ ዙርያ ጦርነት እንዳይጀመር “ሰጥቶ የመቀበልን” ተግባር መርህ ማድረግ ሲቻል ብቻ ነው፡፡
ዜጎች አላፊዎች ነን፣ ሀገር ግን ዝንተ ዓለማዊ ነው። የጦርነትን፣ ሂደትና ውጤቱን ከማጦዝ፣ ከማጋነንና በጥላቻ ተሞልቶ እርስ በርስ ጭቃ ከመለጣጠፍ ይልቅ ፕሮፓጋንዳውን በቅጡና በልኩ ይዞ፣ ዘላቂ ሰላምና መረጋጋት ለመፍጠር መረባረብ፤ ስለ ነገና ከነገ ወዲያ ትውልድ ማሰብ ነው የሚበጀው። ይህ ደግሞ ለመንግስት ብቻ የሚተው ተግባር አይደለም።
የጦርነት ፍሬው ወደ ግራም ሞት ነው፤ ወደ ቀኝም ውድመት ነው። ጋዜጠኞች፣ ፖለቲከኞች፣ አክቲቪስቶችና ሹመኞች የጦርነቱን ሂደትና ውጤቱን ለፖለቲካ ፍጆታ፣ ለምርጫ ቅስቀሳ፣ ለማሻሻጫና ለዳግም እልቂት መቀስቀሻነት መጠቀማቸውን አቁመውና አደብ ገዝተው፣ የሕዝብ ለሕዝብ ግንኙነቱን ሊገነቡና ሊያጎለብቱ ይገባል። በሚያልፍ ጊዜ የማያልፍ ስራ መስራት፣ ከትውልድ ወቀሳ ነጻ ያወጣል።
“ሀዘንሽ ቅጥ አጣ፣ ከቤትሽም አልወጣ
የገደለው ባልሽ፣ የሞተው ወንድምሽ” እንዲሉ።

Saturday, 06 February 2021 14:33

ዛጎል

ከጠንካራው ልብሷ
ከውስጥ ከመንፈሷ
ውጪ ተስፈንጥሮ ከጉንጮቿ የኖረ
ጥቁር ምልክት ከፊቷ ነበረ
ከዛጎል ልቧ ላይ
ከሴትነቷ ላይ
የማጣትን ሸማ እየፈታተለ
ወጣትነት አልፎ እርጅና አየለ
ይኸው ምልክቷ
የትላንት ጉዞዋን፣ በግልጽ የሚናገር
ያለፈውን ሁሉ፣ በመዳፍ የሚሰፍር
ከአይኖቿ በታች፣ ጥቁር ጽህፈት አለ
መለያ ምልክት፣ ይኸው እየመሰለ
ማድያት አኑሮ፣ ውበቷን ሰውሮ
ከማጣት ሀሳቧ፣ ዛጎል ልቧን ትቶ
ካዘነው ልቧ ጋር፣ ፊቷ ላይ አምታቶ
ማዲያት አኖረ
ውበቷን ሰወረ
ማጣቷን ዘከረ።
(“የሱናማዊቷ ቃል” ከተሰኘው የገጣሚ ዋዜማ ኤልያስ የግጥም መድብል የተወሰደ)



Saturday, 06 February 2021 14:32

የግጥም ጥግ

   ናፍቆት

ሰማዩ ቀልጦ







ብርሀን አፍሮ ይሽኮረመማል፣
ጨለማ ሆኗል፤
ውኃ ተገርፎ እሳት ያነባል፣
የምድር ገላ ይገሸለጣል፤
ጽልመት ጎምርቶ፣
ፍሬ ያፈራል የመርገምት እጽ ያጎነቁላል፤
አንቺ ሳትኖሪ፣
ይህን ይመስላል፡፡
(ሳሙኤል በለጠ-ባማ)

 (የዩኒቨርሲቲ ትውስታ)

             ቴአትር ስንማር ነው፤ የኢትዮጵያ የቴአትር ታሪክ የሚባል ኮርስ ስንወስድ፤ በምን ምክንያት እንደሆነ እስካሁን በማይገባኝ ሁኔታ ሌሎች የትምህርት አይነቶች ላይ ባልተለመደ መልኩ የቃል ፈተና ወስደን ነበር። መምህራችን በቢሯቸው ተቀምጠው በየተራ እየገባን፣ የባለጉዳይ ወንበር ላይ ተቀምጠን፣ ለሚቀርብልን የቃል ጥያቄ የቃል መልስ መስጠት። የትምህርት ክፍሉን ስንቀላቀል ቁጥራችን በርከት ያለ ቢሆንም፣ ቀስ ቀስ በተለያዩ ምክንያቶች ያቋረጡ ተማሪዎች ስለነበሩ፣ ይህንን ኮርስ ስንወስድ ምን ያህል ተማሪዎች በክፍል ውስጥ እንደቀረን የማስታውሰው፣ በዚያን እለት ለፈተና የተዘጋጁት ጥያቄዎች 22 እንደነበሩ ትዝ ሲለኝ ነው።
እናም ተራዬ ደርሶ ገባሁ፣ ገና ወንበሩ ላይ ተደላድዬ ሳልቀመጥ፣ ከጊዜ ጋር ቀጠሮ ያላቸው የሚመስሉት መምህራችን፣ ስለ ፈተናው አሰጣጥ፣ ዘለግ ባለ ድምፃቸው መመሪያ ቢጤ መስጠት ጀመሩ፡-
 “ሃያ ሁለት ጥያቄዎች አሉ፤ ከነዚህ መካከል አንድ ቁጥር ትጠሪያለሽ። የሚደርስሽ ጥያቄ ዘለግ ያለ መልስ የሚያስፈልገው ከሆነ አብራርተሽ ትመልሺያለሽ፤ 7 ደቂቃ ይሰጥሻል። መልሱ አጭር ከሆነ ደግሞ ተጨማሪ ጥያቄ ትጠየቂያለሽ”
“እሺ” አልኩ።
የትኛው እንደሚሻለኝ እርግጠኛ ባልሆንም፣ ገና “ፈተና” ሲባል በደቂቃ 140 ጊዜ የሚመታውን ልቤን አደብ ለማስያዝ እየሞከርኩ። ቀላሉ እንዲገጥመኝ ለራሴ ተመኝቼ ሳልጨርስ፤
“የጥያቄ ቁጥር ምረጪ!” አሉ መምህሬ
“እእእእእ... ጥያቄ ቁጥር...” ብዬ ሳሰላስል፣ ለጥያቄው መልስ ከምሰጥበት ጊዜ የበለጠ ቁጥር ለመምረጥ የማጠፋው ጊዜ የቆጫቸው ይመስል፣ “ከአንድ እስከ ሃያ ሁለት ካሉት ቁጥሮች ውስጥ አንዱን ምረጪ” ብለው አጣደፉኝ። በድንጋጤ፤ “ማርያም አውጪኝ” ብዬ አፌ ላይ እንደመጣልኝ “21” አልኩኝ።
“21... 21....” አሉና ጥያቄ የፃፉበትን ወረቀት በእስክሪብቶአቸው ጫፍ እየጠነቆሉ፣ከአንድ ጀምረው ቁልቁል ወደ ጠራሁት ጥያቄ በአይናቸው ተንደረደሩና፤
“21!... ተይዟል” ብለው ቀና አሉ። ቀደም ሲል በመመሪያቸው ላይ እንዲህ ያለ ነገር ስላልገለፁልኝ ግር እየተሰኘሁ ሌላ ቁጥር በማሰብ ላይ ሳለሁ “ተይዟል፤ ብርቱካን ተጠይቃ መልሳዋለች፤ ሌላ ምረጪ” ብለው አከሉበት። ቀጥሎ የጠራሁትን ቁጥር አላስታውሰውም፤ ብቻ አንዱን ጠራሁ። መምህሬ ፈገግ ብለው፤ “ዘርዘር ያለ መልስ የሚያስፈልገው ጥያቄ ነው የመረጥሽው” አሉ። ፈገግ አባባላቸው “የታ’ባሽ፣ አገኘሁሽ” የሚል ይመስል ነበር። (አብዛኛው የሃገራችን መምህር ለተማሪ ፈተና በማክበድ የሚዝናና ይመስለኛል)
“ወይ ጉዴ አለቀልኝ; አልኩ
“ሰባት ደቂቃ ነው ያለሽ” ጊዜ ለመቆጠብ እኔን ሲያጣድፉ እሳቸው አንዱን መመሪያ እየደጋገሙ የሚያጠፉት ሰአት አይታወቃቸውም፤ ወይም ነገር በመደጋገም የፈተናውን ድባብ አስጨናቂ ሊያደርጉት ይሞክራሉ፤ ያም ተጨማሪ ደስታ ሳይሰጣቸው አይቀርም።
“ልብ ብለሽ አዳምጪ...ጥያቄ ቁጥር...” ይሉና ፋታ ይወስዳሉ። የኔ ልብ ምቷ ይጨምራል። የቴአትር አፃፃፍ መምህሬ ቢሆኑ ኖሮ፣ አንድ ተውኔት እንዴት ልብ አንጠልጣይ መሆን እንደሚገባው፣ በተግባር ሊያስተምሩኝ ይመስለኝ ነበር። ለነገሩ ተመርቄ ከወጣሁ ከጥቂት ጊዜአት በኋላ የኢቲቪ ጥያቄና መልስ አቅራቢ ሆኜ ስሰራ ይቺን “ጥያቄ ቁጥር...” እያሉ ተወዳዳሪዎች ላይ ጭንቀት መፍጠርን ሳልጠቀምባት አልቀረሁም። (እንዲህ ነው የተማሩትን በተግባር ላይ ማዋል)
“ቴአትር በዘመነ ኢህአዴግ ያሳየው እመርታ?” ጥያቄውን ዱብ አደረጉት። (አልጨመርኩም አልቀነስኩም፤ ጥያቄው ቃል በቃል ነው)።
“እደግመዋለሁ... ቴአትር...” ሊቀጥሉ ሲሉ “እመርታ ምንድነው?” አልኩኝ ጣልቃ ገብቼ። የእመርታ ትርጉሙ ጠፍቶኝ አልነበረም፤ ይልቁንም ለጥያቄው ማብራሪያ እስከሚሰጡኝ የማሰቢያ ጊዜ ለመግዛት ነበር።
መምህሬ ሃሳቤ ገብቷቸው ይሁን የእመርታን ትርጉም አለማወቄ አበሳጭቷቸው፤ “ይሄ እኮ ፈተና ነው ፤መልሰሽ እኔን ተጠይቂኛለሽ?” ብለው ተቆጡ። ሰአታቸውን እየተመለከቱ፣ የተሰጠኝ ደቂቃ መቁጠር መጀመሩን አክለው ነገሩኝ።
በታሪክ ትምህርታችን፣ ቴአትር በኢትዮጵያ የዘመናዊ ትምህርት መስፋፋትን ተከትሎ፣ ለመጀመሪያ ጊዜ በበጅሮንድ ተ/ሐዋርያት ተ/ማርያም ፋቡላ/የአውሬዎች መሳለቂያ መጀመሩን ይነግረናል። ይህንንም ማወቅ መሰረታዊ በመሆኑ በጥያቄ መልክ አለመቅረቡ የሚጠበቅ ነው። የትምህርቱ የመጨረሻ ምዕራፍ ግን ምን ነበር? ጠፋብኝ፣ በእርግጠኛነት ግን ዘመነ ኢህአዴግ ላይ አላደረሰንም። የማንም ድክመት ይሁን በምንም ምክንያት ግን በትምህርታችን ውስጥ የሚጠቀሱ የቴአትር ስራዎች ብዙዎቹ ቀደምት ናቸው (ከ"ውበትን ፍለጋ" እና ከ"ፍቅር የተራበ" ውጪ ለምሳሌነት የሚነሳ ከነበረ፣ አብራችሁኝ የተማራችሁ አስታውሳችሁ አርሙኝ)፡፡
እናም መምህራችን ሲያስተምሩን ምናልባትም ዘመኑን እየኖርንበት ስለነበረ ገና በታሪክነት አልደመሩት ይሆናል። ግን ለፈተና ሲሆን “ዘመነ ኢህአዴግን ያውም እመርታዋን ምን ሲሉ አሰቧት?” እያልኩ ሳሰላስል፤
“የመጀመሪያው ደቂቃ አልቋል” አሉኝ፤ በስል ድምፃቸው።
ዞሮ ዞሮ ያጠናሁትን ሳይሆን ያየሁትንና እየኖርኩ ያለሁትን እንድገልፅ ስለተጠይቅኩ በአንድ በኩል ዘና አልኩ፤ በሌላ በኩል ደግሞ (በወቅቱ ቴአትር እሰራ ስለነበር) በቴአትር ቤቶች አካባቢ የሚነሱ ችግሮችን እንጂ እመርታ ለማየት እድል አልነበረኝምና፣ ምን እንደምመልስ ግራ እንደገባኝ ትንፋሼን ሳብ አድርጌ ፈተናው በቀጥታ የሚገናኘው ከውጤቴ ጋር በመሆኑም ስጋቴ የወለደልኝን ማብራራት ጀመርኩ።
“አንደኛ የቴአትርና የቴአትር ቤቶች መስፋፋት” አልኩ።
“ማለትም ተጨማሪ ቴአትር ቤቶች መከፈታቸው፤ እነዚህም የህፃናትና ወጣቶች ቴአትር፣ ሜጋ አምፊ ቴአትር፣ የፑሽኪን የባህልና ቴአትር አዳራሽ እና ባህርዳር ሙሉዓለም የቴአትር አዳራሽ። ሁለተኛ በርካታ የቴአትር ክበባት ተመስርተዋል፤ በተጨማሪም በሆቴል አዳራሾችና በግል ሲኒማ ቤቶች ቴአትሮች መታየት ጀምረዋል።” አልኩኝ፤ የተብራራ እንዲመስል ረጋ ብዬ ቃላቶቼን ለጠጥ እያደረግኩ።
“የት ሲኒማ ቤት እና ሆቴል ነው ቴአትር የሚታየው? ምን የሚባል ቴአትር?” መምህሬ ስለጠቀስኳቸው እንቅስቃሴዎች መረጃ ያላቸው አይመስሉም። አጠያየቃቸውም የማፋጠጥ ሳይሆን “እንዲህም ተጀምሯል?” የሚል አይነት ነበር። እኔም ያልጠበቁት አዲስ መረጃ መስጠቴ እንደ ተጨማሪ ነጥብ ተቆጥሮ ማርክ ያስጨምርልኝ ይሆን? ብዬ እያሰብኩ፣ አብራርቼ መለስኩ። "ለእረፍት የመጣ ፍቅር" በኢምፔሪያል ሆቴል፣ "የአዛውንቶች ክበብ" ዋቢ ሸበሌ ሆቴል፣ "የዳዊት እንዚራ" (መሰለኝ አሁን ተዘንግቶኛል) ለመጀመሪያ ጊዜ በአለም ሲኒማ ይታዩ ነበር።
“ሌላ...." ብዬ አንድ ሙሉ ደቂቃ በዝምታ ካጠፋሁ በኋላ፣ የፊልም መበራከትና የሲኒማ ቤቶች መስፋፋትም ተመልካቹ ኪነጥበብን ለመዝናኛነት እንዲመርጥ ስለሚያደርግ፣ በተዘዋዋሪ ወደ ቴአትር ቤቶች እንዲመጣ ያደርገዋል። ለባለሙያዎችም ተጨማሪ የስራ ዕድል ስለሚፈጥር..." ብዬ አበቃሁ።
በጠቅላላው አምስት ደቂቃዎችን ተጠቅሜአለሁ። የቀሩኝን ሁለት ደቂቃዎች ደግሞ ደጋግሜ እንዳስብና እንድጠቀምባቸው በመወትወት ራሳቸው መምህሬ ጨረሷት። ሌላ መልስ አልነበረኝም።
“መልካም! ፈተናው አልቋል። ትክክለኛ መልሶቹን እንመለከትና ከሰጠሽው መልስ በመነሳት ውጤትሽን እነግርሻለሁ” አሉኝ፤ እንደ አዲስ ተናጋሪ ድምፃቸውን እየሞረዱ፤ “አንደኛ ምላሽሽ መጀመር የነበረበት ለዘመነ ኢህአዴግ ትርጉም (definition) በመስጠት ነበር። ማለትም ‘ዘመነ ኢህአዴግ ማለት ከ1983 ዓ.ም ጀምሮ አሁን እስካለንበት ጊዜ ድረስ ማለት ነው’ ካልሽ በኋላ እመርታዎቹን ትቀጥያለሽ። በዚህም አንዱንና ዋነኛውን በትክክል አብራርተሻል፤ በጣም ጥሩ ነው!” እያሉ በመልስኩበት ወቅት ሲፅፏቸው የነበሩ ነጥቦችን ከማስታወሻ ደብተራቸው ላይ እየተመለከቱና በሚያጉተመትም ድምፅ እያነበቡ፤ “ትክክል፣ ራይት፤ ትክክል፣ እእእ ህፃናትና ወጣቶች ብለሻል ራይት፣ ትክክል..” እያሉ ማረማቸውን ሲቀጥሉ፣ የኔም ልብ ሞቅ ማለት ጀምራ ነበር “ኤክስ” አሉ በመሃል ጮክ ብለው፤ “‘ፑሽኪን አዳራሽ’ ነው ያልሽው፣ ሩሲያ የሳይንስና የባህል ማዕከል ነው የሚባለው፣ ይሄ ፈተና ነው! ጥንቃቄ ያስፈልጋል። የቴአትር ቤቶቹም የተመሰረቱበትን ጊዜ አልጠቀስሽም።” ቀና ብለው ሲመለከቱኝ አሳዘንኳቸው መሰለኝ፣ መለስ ብለው “ይሁን ብቻ ግማሽ እሰጥሻለሁ። ሌላው ግን አልተመለሰም”።
ሌላው ምንድነው? አልኳቸው በጉጉት
"ሌላውና ሁለተኛው ‘ሴቶችን ወደ ስልጣን ማምጣት ነው’" አሉኝ ።
ሴቶችን ወደ ስልጣን ማምጣት ከቴአትር ጋር ያለው ግንኙነት አልተከሰተልኝም። ግራ መጋባቴን አይተው ቀጠሉ፤ "ሴቶችን በቴአትር ቤቶች አስተዳዳሪነት መሾም! ጀማነሽ ሰለሞን የአ.አ ቴአትርና ባህል አዳራሽን፤ መንበረ ታደሰ እንዲሁም ማርታ ስለሺ የሀገር ፍቅር ቴአትር ቤትን እንዲመሩ መደረጉ ነው።
"ሶስተኛው እመርታ ደግሞ ቴአትሮች በብሄር ብሄረሰቦች ቋንቋ መሰራት መጀመራቸው ነው፤ ለዚህም ቅድም የጠቀስሽው የሜጋ አምፊ ቴአትር የኦሮምኛ ቴአትር ማሳየቱን ለምሳሌነት ማንሳት ይቻላል። እናም የዛሬው ፈተና ይህንን ይመስላል” ብለው ወደ ማስታወሻ ደብተራቸው ተመልሰው ያገኘኋቸውን “ኤክስ” እና “ራይት” እየቆጠሩ ሲያሰሉ ከቆዩ በኋላ “እንግዲህ የዛሬው ውጤት ከዚህ ቀደም ከነበሩት የፅሁፍ ፈተናዎችና የክፍል ውስጥ ተሳትፎ ጋር ተደማምሮ (የአ.አ.ዩ የቴአትር ትምህርት ክፍል ከተጀመረ ጀምሮ "ለ30 አመታት በተማሪዎች የተሰሩ የመመረቂያ ፅሁፎች ዳሰሳ" በሚል ርዕስ የኮርስ ማሟያ ፅሁፍ ታዝዤ ማቅረቤን ልብ ይሏል)
በጠቅላላው ያመጣሽው ውጤት ሲ (C) ነው! በይ አሁን ፈጠን ብለሽ ቀጣዩን ተፈታኝ ጥሪልኝ” ብለው ወረቀቶች ማገላበጣቸውን ቀጠሉ። በሩን ከኋላዬ እየዘጋሁ “ተረኛ!” አልኩ።
እናም ዛሬ ከ10 አመታት በኋላ ቴአትር በዘመነ “ለውጥ” ላይ ሆና መቶ አመቷ ሲዘከር፣ ተረኛ ተፈታኞች ምን እየመለሱ ይሆን? እላለሁ። ቴአትርስ መቶ አመት ተጉዛ ያሳየችው እመርታ ምንድነው? እያልኩ የመምህሬን ጥያቄ እጠይቃለሁ። መልስ ያላችሁ ...
(ሜሮን ጌትነት፤ ከፌስቡክ ገጽ)

Saturday, 06 February 2021 14:13

...I put a spell on you...

  ...’cause you’re mine... “ ትላለች Nina Simone...
እኔ አይኔን ጨፍኜ በሷ ድምፅ እሰማዋለው ዘፈኑን...
የኔ ቆንጆ ፍፁም ነች!
Nina በድምፅ እንኳን አጠገቧ አትደርስም... በኔ perfect አለም “I put a spell on you... ‘cause you’re mine...” የምትለኝ እሷ ነች...ጆሮዬ ስር...
አንገቴን የሶፋዬ መደገፊያ ጠርዝ ላይ እየወጠርኩ ተንጠራርቼ ሰፊውን የሳሎኔን ጣሪያ እቃኛለው... ሙሉ ቤቴን እሷው ነች... ፈገግ ስትል እንደ ጂኒ ከጥርሷ ተፈልቅቆ የሚወጣ ግዙፍ ውበት አላት... ቤት... ሰፈር... ሀገር የሚያክል...
ብትኖር... አቅፌያት ቢሆን ኖሮ ምን አባቴ ይውጠኝ ነበር? አንድዬ ሲያስብልኝ የሌላ ናት!
እኔ አስቃታለው... ትን እስኪላት ሆዷን በእጆቿ ደግፋ ፍርፍር እስክትል አስቃታለው... እኔ ስቀልጥ... እሷ ሲደክማት “ፍቅር ደወለ...” ብላ እብስ ትላለች...
እሱን ብሎ ፍቅር...
እኔ እኩያዋ፣ አጫዋቿ፣ ጓደኛዋ ነኝ...
እሱ አስተዋይዋ፣ አፍቃሪዋ፣ ፍቅረኛዋ ነው...
እንደሷ አይነት መልዓክ ከእንደሱ አይነት ጭራቅ እንዴት እንደሚገጥም አይገባኝም። ቁጣውን ስትታገስ ቱግ እል፣ እቆጣና ደግሞ ተናግሬ እንዳላጣት ንዴቴን ዋጥ አድርጌ እፈግጋለው።
ጭንቅላቴ ውስጥ ስንት ጠርሙስ አናቱ ላይ እንዳፈረስኩ መድሐኒዓለም ነው የሚያውቅ...
ትወደዋለች...
ብዙ ትወደዋለች...
ሱቋን 10:30 ዘግታ 11:00 እስኪል ስልኳ ላይ አፍጣ ነው ምትጠብቀው... ተንደርድራ ልትለጠፍበት...
እቤቱ ይዟት እንዲሄድ ስትለማመጥ ሳይ ጥውልውል ያደርገኛል...
አንድ ጊዜ ጨብ ብላ አንሶላው ላይ የሌላ ሴት ጠረን እንዳለ አጫውታኛለች... ጓደኛዋ ነኛ...
እሷ ግዷ አይደለም... ዋናዋ የሱ ጠረን ነው... የሆነ Intimately Beckham የሚባል ሲጃራ ሲጃራ የሚል ሽቶ ይቀባል... ስለምናባቱ ጠረን እንደምታወራ አይገባኝም... ባይገባኝም አያገባኝም... እወዳታለው!
አንድ የከፋት ቆንጆ ቀን አንገቴ ስር ተወትፋ ቀና ብላ እያየችኝ ትንፋሿ ቅርብ ብሎ ሲያጓጓኝ ድክም ብዬ አፍንጫዋን በአፍንጫዬ ነካሁት... ዐይኗን ጭፍፍን አድርጋ መሀል ከንፈሬ ላይ ሳም አደረገችኝ... እኔ ከከፍታዬ ወርጄ ለመንቃት ስታገል እሷ ቀና ብላ ምንም እንዳልተፈጠረ እሮሮዋን ቀጠለች...
ብዙ ቀን “ይኼ ነገር ሆኗል ወይስ ጭንቅላቴ ውስጥ ነው?” እያልኩ ተወዛግቤያለው...
እሷ እቴ...
ምን አለባት...
“የባለፈዋን ቸከስ ምን አረካት?” ትለኛለች ፈገግ ብላ...
ምን አደርጋታለው ሌላ?
ስለ ሌላ ሴት ስታወራ እናደዳለው...
ምን ይሉት ጥያቄ ነው? ምን አዲስ ነገር አደርጋለው...?
“የታባቷ... ክብር ካልወደደላት” እልና አኮርፋታለው... ልቤ “when hell freezes over...” ምናምን እያለ ይደክምብኛል...
“የምታፈቅራት ታፍቅርክ!” ይሉት ምርቃት የሞኝ ፀሎት እየመሰለ ያስቀኝ ነበር... ምርቃቱን እጁ ላይ ያቀለልኩበት መድሐኒዓለም ቁልቁል እያየ እምባው ጠብ እስኪል ይስቅብኛል...
አምርሬ እንዳልጠላው በዛች የአንገቴ ስር ተዓምር አጉል ጫፍ አስይዞኛል...
አይኔን ጨፍኜ ብቻዬን እሰማታለው...
“ ...I put a spell on you...
...’cause you’re mine... “
ትለኛለች ጆሮዬ ስር...
የአንገቴን ስር ቅፅበት እያሱን በሚያስንቅ እምነት በየቀኑ እለጥጣታለው... እኖራታለው... እወዳታለው...



  በጉዞ ሚዲያና ማስታወቂያ የሚዘጋጀው “ብራና” የኪነ ጥበብ ምሽት፣ ከነገ በስቲያ  ሰኞ ከቀኑ 11፡30 ጀምሮ “እስከ መቼ” በሚል ርዕስ በኢትዮጵያ ሆቴል ይካሄዳል፡፡ በዕለቱ ዲስኩር፣ ወግ፣ ግጥምና ሙዚቃ  የሚቀርብ ሲሆን ፕ/ር ብርሀኑ ነጋ፣ አቶ ኦባንግ፣ አርቲስት አስቴር በዳኔ፣ አርቲስት ደሳለኝ ሀይሉ ዲስኩር፣ ገጣሚያኑ ኤፍሬም ስዩምና አንዷለም አባተ (የአፀደ ልጅ) ግጥም፣ ተጓዡ ጋዜጠኛ ሄኖክ ስዩም ወግ እንደሚያቀርቡና ድምጻዊ ካሳሁን እሸቱ ከሻሎም አቢሲኒያ የባህል ቡድን ጋር እንደሚያቀነቅን  ተጠቁሟል፡፡ መድረኩ በጋዜጠኛ በፍቃዱ አባይ የሚመራ ሲሆን የመግቢያ ዋጋ 100 ብር ነው ተብሏል፡፡ ትኬቶቹ በጃፋር፣አይናለምና ዮናስ መጽሀፍት መደብሮችና በኢትዮጵያ ሆቴል እንደሚገኙም ታውቋል፡፡
በተመሳሳይ ዜና፤ በሰምና ወርቅ ሚዲያና ኢንተርቴይመንት በየወሩ የሚዘጋጀው ጥበባዊ ምሽት የፊታችን ሰኞ ከ11፡00 ጀምሮ “ከአገሬ ሰማይ ስር” በሚል ርዕስ በብሔራዊ ቴአትር ይካሄዳል። በዕለቱም ዲስኩር፣ ወግና ሙዚቃ የሚቀርቡ ሲሆን ወዳጄነህ ማህረነ (ዶ/ር)፣ ሲሳይ መንግስቴ (ዶ/ር)፣ ደራሲ ሕይወት እምሻው፣ ሮዳስ ታደሰ (ዶ/ር)፣ ጋዜጠኛ ጌጡ ሰምሀር ተክኢ (ዶ/ር)፣ ገጣሚ ሰይፉ ወርቁ፣ ባንቻየሁ አሰፋና መአዛ ፋንታዬ የጥበብ ስራዎቻቸውን ያቀርባሉ ተብሏል። አድዋ ሙሉ ባንድ የኪነጥበብ ምሽቱን  በሙዚቃ ያደምቀዋል ተብሏል፡፡ የመግቢያ ዋጋው 100 ብር ሲሆን ትኬቶቹ በጃዕፋር፣ በዮናስ፣ በዘውዱ እና በዕውቀት በር መፃሕፍት መደብሮች እንደሚገኙም ታውቋል፡፡

Page 8 of 521