Administrator

Administrator


የፖለቲካ ሳይንስ ተመራማሪ የሆኑት ሮበርት ኢ.ላኔ፤ “መንግሥትና ሕዝብ ከሚነጣጠሉባቸው ምክንያቶች አንዱ፤ መንግሥት ለሕዝብ ጥቅም ሳይቆም ሲቀር፣ ህዝቡ መንግሥት ስለ እኔ ጉዳይ ደንታ የለውም ብሎ ሲያስብ ነው” ይላሉ፡፡
መንግሥትን ህዝብ የሚከተለው፣ የሚያጅበውና ከጐኑ የሚቆመው፣ ለኔ ጥቅም የቆመ፣ ደህንነቴን የሚጠብቅና እኔን አሳታፊ ያደርጋል ብሎ ካሰበ ብቻ ነው፡፡ አለበለዚያ በቸልተኝነት ቆሞ ያያል፤ አደጋ የተጋረጠበት መስሎ ከታየው፣ ያንን አደጋ ለማስወገድ፣ አደጋ ፈጣሪው መንግሥት የሚወድቅበትን መንገድ ያሰላስላል፡፡ መንግሥት ወዳጁ ካልሆነና በጠላት ዐይን ካየው፣ የጠላቱን ጠላት ለመወዳጀት ቀዳዳና ዕድል እስከ መፈለግ ይደርሳል፡፡
ኢትዮጵያ ውስጥ የነበሩ መንግሥታት ሁሉ ህዝብን ከጐናቸው ያሰለፉ ሳይሆን በጐናቸው ጠመንጃና ሽጉጥ የታጠቁ ስለነበሩ፣ መጨረሻቸው በክብር አልተደመደመም፡፡ አሁን በቅርቡ እንኳ የመንግሥት ቁንጮ የነበረው የወያኔ ቡድን፣ ሥልጣኑን እንደ ቀልድ የተነጠቀው፣ ለሕዝብ ዕድል ባለመስጠቱና ለሌሎች ሃሳቦች ጆሮውን ደፍኖ፣ የራሱን ዘፈን በመስማቱ ነው፡፡ “ያለ እኔ ጀግናና ብልህ የለም” ብሎ በማሰቡ፣ ዛሬ ያ ሁሉ ትዕቢት አልፎ የተነፈሰ ፊኛ ሆኗል፡፡ ታዲያ ይህ ጉዳይ ያለ ጦርነትና ዕልቂት እንዲህ ይሆናል ብሎ ማሰብ ለልቡና በእጅጉ የራቀ ነበር፡፡ እውነት ለመናገር በወያኔ የሚመራው መንግሥት፣ ስግብግብነቱን ትቶ ለጋራ ጥቅማችን ቢሰራ ኖሮ፣ ከየትኛውም ጊዜ ይልቅ የተመቻቸ አጋጣሚና ዕድል ነበረው፡፡
አሁን በወያኔ ቁንጮነት ቦታ የተተካው “ኦዴፓ” የተባለው የኦሮሞ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ፣ ለዚህ ለውጥ ግንባር ቀደም መሪ ሆኖ፣ አፈትልኮ ሲወጣ፣ በሟቹ አቶ ተስፋዬ ጌታቸው የሚመራው የ”ኦዴፓ” (አማራ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ) ቡድንም አብሮት ነበር፡፡ ይሁንና የአማራው ፓርቲ በብዙ የሕወሓት ሰዎች ተጠፍንጐ ስለነበር፣ በቀላሉ ጠርቶ መውጣት አልቻለም፡፡ ስለዚህም ቀደም ሲል በኦነግ ሰበብ ሲታሠርና ሲገደል የነበረውን የኦሮሞ ወጣት በማደራጀት፣ የኦሮሞ ዲሞክራሲያዊ ፓርቲ ትግሉን አጧጡፎ ከሄደ በኋላ፣ በሁለቱ ትልልቅ ብሔሮች መካከል በተፈጠረው አንድነት፤ አሮጌውን የጭቆና ቀንበር ሰብረው መውጣት ችለዋል፡፡
ታዲያ በዚህ ጊዜ ግንባር ቀደም መሪው የያኔው ኦህዴድ፣ ያሁኑ ኦዴፓ - ነው፡፡ ይህ ፓርቲ በተለይ በሁለቱ ትንታግ መሪዎች፣ ሁሉን አቀፍ ሃሳብና ንግግር፣ ከዳር እስከ ዳር ህዝቡን ነቅንቆ ከጐኑ ማሳለፍ ችሏል፡፡ ኢትዮጵያዊ የሆነ ሁሉ ዘርና ሃይማኖት ሳይለይ፣ የትኛውንም መሪ ከተቀበለበት ፍቅርና አድናቆት በተለየ ሁኔታ፣ በጊዜው የለውጡን ሃሳብ ይዘው አደባባይ የታዩትን አቶ ለማ መገርሳን በታላቅ ጭብጨባና ሆታ አጀባቸው፡፡ ህዝቡ የራሱን ብሔር ትቶ እንደ ብሔራቸው ሆነ፡፡ ሀገራችንን ወደ ቀድሞ ክብር የሚመልሱ፣ ህልም ያላቸው፣ ምናልባትም ከመለኮት የተላኩ ሰዎች መጡልን ብሎ አጨበጨበ፡፡ እስከ ዛሬ ድረስ የምንደነቅበት የአቶ አዲሱ አረጋ ድፍረት የተሞላና በጥበብ ያጌጠ ንግግር፣ የወያኔ ሥልጣን ሳይላላ፣ በየመገናኛ ብዙኃኑ ሲነበነብ ተዓምር ተባለ፡፡ በርግጥም የኢትዮጵያ ህዝብ ንግሥት እንዳገኘ ንብ፤ ወደ አንድ አቅጣጫ ተመመ፡፡ ሁላችንም ያለንን ይዘን ከኦዴፓ ጐን ተሠለፍን፡፡ የደስታ እንባ ጉንጮቻችንን አጠባቸው፡፡ ሳቃችን ከከንፈሮቻችን እንደ አዲስ ተወለዱ፤ የተስፋ እሸቶች ታቅፈን፣ ዳር እስከ ዳር እልልል አልን፡፡ በብሔር ቁርኝነት ሳይሆን በኢትዮጵያዊነት ደም ተቀላቀልን ብለን በመሪዎቻችን ኮራን፡፡
በተለይ በየአደባባዩ ላይ ያደርጓቸው የነበሩ ንግግሮችና ሃሳቦች በእጅጉ ቀልብ ሳቢ እንጂ ከፋፋይና አግላይ ስላልነበሩ፣ አንድም ሰው ስለ ብሔር አላሰበም፡፡
ስለዚህም መሠለኝ … ገጣሚ መንገሻ ክንፉ፤ “እምባም ይናገራል” በሚል መጽሐፉ ውስጥ በአንዱ ግጥም እንዲህ ያለው፡-
ነቢዩ ቢወለድ ከትግራይ ኦሮሞ
ከጉራጌ አማራ አለዚያም ከጋሞ
በጭንቃችን ጊዜ ከኛ ጋር ታድሞ
ስናለቅስ አልቅሶ፤ ስንታመም ታሞ
በይቅር ባይነት ከፈታው ህልማችን
ዘመን ካሻገረው ካደሰው ተስፋችን
በሰላም በፍቅር በአንድ ከደመረን
በአረንጊዴ ቢጫ በቀይ ካሰመረን፡፡
እኛ ከግብሩ እንጂ ከዘሩ ምን አለን፡፡
አሥር ወራት ያህል ያስቆጠረው በዶክተር ዐቢይ የሚመራው መንግሥት፤ በህዝቡ ውስጥ ያሳደረው እምነትና ፍቅር ቀላል አልነበረም፡፡ በተለይ ጠቅላይ ሚኒስትሩ በተከታታይ የወሰዷቸው ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ እርምጃዎች፣ የለውጡን ተዓማኒነት ከፍ አድርጎታል፡፡ ለውጡም የሁሉም ኢትዮጵያዊ እንደሆነ እንዲሠማን በማድረጋቸው፣ ሁላችንም ለውጡን ለማገዝ የምንችለውን ሁሉ ያደረግን ይመስለኛል፡፡ ይህ ሲሆን የለውጡ መሪዎች፣ የተሳሳቱትና ዋጋ የከፈልንበት ነገር አልነበረም ብለን አንክድም፡፡ በተለይ ከውጭ ሀገር የሚገቡ ፓርቲዎችን አቀባበል አስመልክቶና ያልተጠናና በዘፈቀደ የተሠራ የሚመስለው ልቅ አካሄድ፤ እኛንና መንግሥትን ዋጋ አስከፍሎናል፡፡ ምናልባትም ብዙ የለውጡ ደጋፊ የሚመስሉ ሰዎች፤ ለውጡን እንደ ሁለተኛ አማራጭ እንደቆጠሩት የሚያሳዩ ፍንጮችን አጢነናል፡፡ ይህንን ለማወቅ በማህበራዊ ሚዲያ የ“ቲም ለማ” ደጋፊዎች የሚመስሉ ሰዎች፣ አፈሙዛቸውን ወደ ለውጡ ደጋፊዎች አዙረው እንደነበር ልብ ማለት ብቻ ይበቃል፡፡ ከዚያ ቀጥሎ በሀገር ደረጃ ያመጣውን መሳከር ሁላችንም እናውቀዋለን፡፡ ብቻ ልብ ብለን ስናየው፣ በለውጡ ሂደት መንግሥት ላይ አንዳች ቸልተኝነትና የበዛ ትዕግስት አይተናል፡፡ ለምን እንደሆን ባይገባኝም ፖለቲካ ባለፈበት ያላለፍነው እኛ የምንጠርጥረውን ነገር፤ መንግሥትን የሚመሩ ሰዎች ለዚያውም በሀገር ደህንነት ላይ ልምድ እንዳላቸው የሚነገርላቸው መሪዎቻችን ሲሳሳቱ እናያለን፡፡ ይሁን እንጂ የዚህ ውስብስብ ሀገር ጣጣ፣ ልክ የለሽ ስለሆነ ሥራ በዝቶባቸው ይሆናል ብለን ስናልፍ ቆይተናል፡፡ ይህ ብቻ አይደለም፡፡ “ኦዴፓ” ሸክሙ ብዙ፣ ጣጣው እልፍ ነው፡፡ ሲጀምር ኦዴፓ የለውጡ ተወርዋሪ አልፎ፣ ዛሬ ግን የተከበበ ነብር ነው፡፡ ግራና ቀኙ በብዙ ችግሮች የተሞላ ነው፡፡
በተለይ ከሌሎቹ የኦሮሞ ብሔር ተኮር ፓርቲዎች ጋር ሲነፃፀር፣ በኦሮሞ ሕዝብ ዘንድ ያለው ተቀባይነት በጥርጣሬ የተሞላ ነው፡፡ ፓርቲው ሁላችንም እንደምናውቀው፤ የዛሬው በጡረታ የተሰናበተው የሕወሓት አክራሪ ቡድን ተለጣፊና መሣሪያ ስለነበር፣ በሕዝቡ ዘንድ የዛሬ የለውጥ ፊቱ ብቻ ሳይሆን የትናንት የግፍ ጠባሳው ይነበባል፡፡ “ዛሬ ተለውጠናል” ቢሉም፣ ትናንት ካድሬዎቹ ያደረሱበትን እሥራት፣ ግድያና እንግልት እያሰበ ህዝቡ ልቡን አልሰጣቸውም፡፡ አብዛኛውን የቀድሞ ካድሬዎቹን ነቅሎ ያባረረው የአቶ ለማ መገርሳ ቡድን፤ ዛሬም በተለይ ወደ ታቹ ብዙ አሰስ ገሠሥ እንዳለው፣ ወደ ገጠር ወጣ ያለ ሰው ሁሉ የሚያውቀው ነው፡፡
ኦዴፓን፤ የቀድሞ ጠባሳው ያመጣበት ጣጣ ያለመታመን ብቻ አይደለም፡፡ በሀገራዊ አመራር ላይ መቀመጡ ወዲያና ወዲህ እንዲሳቀልና ባተሌ እንዲሆን አድርጎታል፡፡ በተለይ በቀጣዩ ምርጫ ላይ ለሚኖረው ውድድር ለመዘጋጀት፣ በእጁ ላይ ከወደቀው የሰማንያ ብሔር ብሔረሰቦች ዕድልና አደራ ጋር ሥራውን አከብዶታል፡፡
እውነት ለመናገር የዶክተር ዐቢይ መንግሥት፤ ህዝባዊ ድጋፍ፣ ከኦሮሚያ ክልል ባለፈ መላው ኢትዮጵያን የሞላ ነበር፡፡ በተለይ የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ ህዝቡን ሳይገምሰው በፊት! ታዲያ - በዚህ መከበብ ምክንያት ትናንት ለውጡን በእጁ በማስገባት በወኔ ይወረወር የነበረው ነብር (ኦዴፓ)፤ ዛሬ ብዥታ የገጠመው ይመስላል፡፡
ለዚህ ብዥታ ደግሞ ከላይ ከጠቀስኳቸው ችግሮች ናቸው፡፡ ሌላው የቀደመውን ታሪኩን ስስነት ያዩ አክቲቪስቶችና ፓርቲዎች መሀል እየገቡ፣ ከህዝብ ጋር ያለውን ህብረት ሊነጥቁ መሞከራቸው ነው፡፡ በተለይ ቁጥራቸው የበዛ ሚዲያዎች ባሉበት ዘመን፣ የብሔር ግጭትን የሚፈጥሩ ንግግሮችንና የጥላቻ ታሪኮችን እየመዘዙ፣ ያጠበውን ልብ የሚያቆሽሹበት ስለበረከቱ ጉዞው እንቀፋት በዝቶበታል፡፡ አንዳንዴም ነገ ሊመርጠው የሚችለው የኦሮሞን ህዝብ ድጋፍ እንዳያጣ ሲል በሚወስዳቸው ወጣ ያሉ እርምጃዎች፣ የሌላውን ወገን አጋርነት እየተነጠቀ እንደሆነ እያየን ነው፡፡
ይህ ትግልና ፍልሚያ ደግሞ የአማራው ብሔራዊ ንቅናቄ (አብን) ከተመሠረተ በኋላ ይበልጥ እያሰጋና እያስፈራ መጥቷል፡፡ ትግራይ መሽገው ፍላፃቸውን የሚልኩት ሰዎች፣ የሚሠሩት ሴራ እንዳለ ሆኖ “ለኦሮሞ ህዝብና ለእኛ ብቻ” የሚል ስግብግብ ቅዠት ያላቸው ሰዎች ቅብጠት ኦዴፓን አጣብቂኝ ውስጥ እየከተተው ነው፡፡
“ለውጡ የሁላችንም የትግል ውጤት ነው” የሚለውን የለማ መገርሳን ቡድን ሃሳብ ትተው፣ “እኛ ብቻ ነን” የሚል የተንሻፈፈና መረጃ የሌለው ወሬ የሚያወሩ ጽንፈኞች፣ ለውጡን ብቻ ሳይሆን ሀገሪቱን ወደለየለት ጥፋት እንደሚመሩ ባለማወቃቸው ተስፋችንን እያጨለሙና ታሪካችንን እያጠለሹ ነው። እነዚህ “የለውጡ ጌቶች” ነን የሚሉ ሠካራሞች፤ ለውጡ በብዙ ተግዳሮትና ፈተና እንደተከበበ እንኳ ማስተዋል የተሳናቸው ናቸው፡፡ ሌላው ቀርቶ በብዙ ቢሊዮን ብሮች ኪሱ ያበጠውና ዛሬም የትግራይን ህዝብ በር ዘግቶ በሃሰት ፕሮፓጋንዳ የጠላትነት መንፈስ እየጫረ፣ ለጦርነት የሚያዘጋጀው ቡድን ጠመንጃ ታጣቂ መሆኑን ማሰብ የዘነጉ ይመስላሉ፡፡
እንግዲህ - “ኦዴፓ” የተከበበ የመሠለኝ በነዚህና መሰል ጉዳዮች ነው፡፡ ከሁሉ ይልቅ ይህንን እንድቀበል ያደረገኝ የሰሞኑ የለገጣፎ ቤት የማፍረስ ጉዳይ ነው፡፡
የሕዝብ ጥቅምንና መብት እንተወውና ለራሱ ለመንግሥትስ ቢሆን ቀደም ሲል የጠቀስኳቸው፣ ባላንጣዎችና ፈተናዎች እያሉበት የፀብና ሽንቁሮችን እድል መድፈን እንጂ ሌላ ቀዳዳ መክፈት ያስፈልገዋል? ደግሞስ በየጊዜው በገንዘብ እየተገዙ ሕዝብ መግደልና ማፈናቀል ሥራዬ ብለው የሚሠሩ ሰዎች እያሉ ሌላ በፍቃደኝነት ቦንብ የሚጥል ሠራዊት ማዘጋጀት ከአንድ ሀገር የሚመራ መንግሥት ይጠበቃል?
ያ - ብቻ አይደለም፣ ችግሮች በተፈጠሩ ጊዜ መግለጫ የሚሰጡ ሰዎች የንግግር ሥልጠናና ስልት ሊሰጣቸው አይገባም? ከአቶ አዲሱ አረጋ በቀር ለመገናኛ ብዙሀን መግለጫ የሚሰጡ የ”ኦዴፓ” አባላት ሁሉ የፓርቲውን አቋም መግለጥ የማይችሉና የጽንፈኞችን ድምፀት የሚያስተጋቡ ናቸው፡፡ እንደኔ - እንደኔ በንግግር ጊዜ ከድምፀት ጀምሮ፣ የመንግሥትን ተቀባይነትና ድጋፍ የሚያጠናክሩ እንጂ በጥላቻ እሳት ላይ የሚጥሉ መሆን የለባቸውም፡፡
ይህ በእጅጉ ሊታሰብበት የሚገባ ጉዳይ ነው። መንግሥት ለገጣፎ ላይ ስለፈፀመው ጥፋት ነገር ሺህ ነገር ስለተነገረ ደግሜ ማውራት አልፈልግም፤ ግን፣ የጊዜውን ሁኔታና ዐውድ ያልተከተለ፣ ጥበብ የጐደለውና ሀገርን በቀዳሚነት ከሚመራ ፓርቲ የሚጠበቅ አይደለም፡፡ እንደ ኦቦ ለማ መገርሳ ካለ የሰለጠነ መሪ፤ ሊወጣ የሚገባው ጭካኔም አይመስለኝም፡፡ ምክንያታዊ ቢሆን እንኳ፤ የሚከወንበት መንገድና የሚሰጠው መግለጫ ይህን የመሰለ ቀሽምና ተዐማኒነት የጐደለው መሆን የለበትም፡፡ ስለ ኦሮሞ ገበሬ መሬት ያላግባብ መነጠቅን እንደ ሰበብ እንኳ ብናይ፣ በዚህ ጉዳይ ላይ ለመጮህ ሁሉም ኢትዮጵያዊ፣ ማለትም አማራ፣ ትግሬ፣ ጉራዜና ሌሎችንም ይመለከተናል፡፡ እንደኔ እንደኔ የተፈናቀሉት የኦሮሞ አርሶ አደሮች ጉዳይ ለፕሮፓጋንዳ የምንጠቀምበት ሳይሆን፣ ዛሬም በቀጥታ የሚካሉበት መንገድ መፈጠር አለበት። የጥበቃ ሰራተኛ ሆነው የተጣትና ልጆቸውን ማስተማር የተሳናቸው ሰዎች ህይወታቸው መለወጥ አለበት፡፡ ለዚህ ደግሞ ህዝብን ካስተባበርን ይህ ጉዳይ የማይሰማው ኢትዮጵያዊ አይኖርም፡፡
ስለ ኦዴፓ ሳስብ አንድ አሜሪካዊ ፕሬዚዳንት ትዝ ይሉኛል፡፡ እኒህ ፕሬዚዳንት ዋይት ሀውስ ውስጥ ባሳለፉባቸው ዐመታት ሁሉ ፕሬዚዳንት እንደሆኑ መቀበል ያቃታቸው፣ ወይም ህልም የመሰላቸው ነበሩ፡፡ ስለዚህ ብዙ ጊዜ “ማስታወቂያ ሲያነብቡ፣ “ክቡር ፕሬዚዳንት” ሲባሉ ሌላ ሰው እና መሰላቸው ይደነግጡ እንደነበር ራሳቸው በአንደበታቸው ተናግረዋል፡፡
አሁን ኦዴፓም የዚህን ዓይነት ችግር ውስጥ ያለ ይመስላል፡፡ ምክንያቱም ሲነጋገርና ሲከራከር ወክልሉ ላይ ነው፡፡ እውነቱ ግን ያ አይደለም፡፡ የትናንቱ የሕወሓት ወንበር ዛሬ የ“ኦዴፓ” ነው፡፡ ልዩነቱ ሕወሓት በጦር ግንባር ታግሎ ወደ ሥልጣን መሪነት መጣ፡፡ ኦዴፓ ደግሞ በሰለጠነ መንገድ በፖለቲካ የበላይነት አግኝቶ በህወሓት እግር ተተካ። ስለዚህ ኦዴፓ ዛሬ የኢትዮጰየውያን መሪ ፓርቲም እንጂ የኦሮሞ ህዝብ ፓርቲና መሪ ብቻ እንዳልሆነ ደጋግሞ ሊያስብ ይገባል፡፡
በብዙ ባላንጣዎች የተከበበው ይህ ነብር ራሱን መሬት ላይ አስቀምጦ ወደ ጐን ከማየት ይልቅ ዛፉ ላይ ወጥቶ ወደፊት ማየት አለበት፡፡ ህልሙ እውን የሚሆነው ይሄኔ ነውና!  
በተረፈ ሁላችንም አማራ፣ ትግሬ፣ ኦሮሞ ሳንል፣ በፍቅር በይቅርታና በመቀባል ሀገራችንን በጋራ ለመገንባት መነሳት ይኖርብናል፡፡   


ባለፈው ረቡዕ ይፋ በተደረገው የዘንድሮው የናይጀሪያ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ በስልጣን ላይ ያሉት ሙሀመድ ቡሃሪ ማሸነፋቸው መገለጹን ተከትሎ፣ በተፎካካሪነት የቀረቡት የተቃዋሚ ፓርቲ መሪ አቲኩ አቡበከር፣ የምርጫ ውጤቱን እንደማይቀበሉ በይፋ መግለጻቸው ተዘግቧል፡፡
ረቡዕ ማለዳ ላይ ይፋ በተደረገው የምርጫ ውጤት ሙሃመድ ቡሃሪ 56 በመቶ ድምጽ በማግኘት ማሸነፋቸውን ካስታወቁ ከሰዓታት በኋላ፣ ተሸናፊው አቲኩ አቡበከር በሰጡት መግለጫ፣ ምርጫው በ36 ግዛቶች ተጭበርብሯል፣ ዳግም እንዲካሄድ በፍርድ ቤት ክስ እመሰርታለሁ ማለታቸውን አሶሼትድ ፕሬስ ዘግቧል፡፡
በጤና እክል ሳቢያ አገሪቱን በቅጡ ለመምራት አልቻሉም፤ ሲሾሙ የገቡትን ቃል አክብረው አገሪቱን ከኢኮኖሚ ቀውስና ከሽብርተኞች መናኸሪያነት ማውጣት አልቻሉም በሚል ተቃውሞ በርትቶባቸው የከረሙት የ76 አመቱ ፕሬዚዳንት ሙሀመድ ቡሃሪ፤ ለሁለተኛ የስልጣን ዘመን እንደሚቀጥሉ ያረጋገጠው የምርጫ ውጤት ይፋ መደረጉን ተከትሎ፣ በርካታ የቡሃሪ ደጋፊዎች አደባባይ ወጥተው ደስታቸውን መግለጻቸውን የጠቆመው ዘገባው፤ በሌላ በኩል ደግሞ የተቃዋሚ ደጋፊዎች ተቃውሟቸውን ማሰማታቸውን ገልጧል።
በተለያዩ ምክንያቶች ሲራዘም የቆየው የናይጀሪያ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ፣ ቅስቀሳ ከተጀመረበት ጥቅምት ወር አንስቶ በተነሱ ግጭቶች ከ260 በላይ ሰዎች መገደላቸውን ያስታወሰው ዘገባው፣ ተቃዋሚው ፓርቲ መሪ ውጤቱን አልቀበልም ማለታቸው ተጨማሪ ግጭት ሊያስከትልና አገሪቱን ወደ ከፋ ቀውስ ሊያመራት እንደሚችል መሰጋቱንም አክሎ ገልጧል፡፡




ስራ ፈትተው በየማህበራዊ ድረገጹ የሆነ ያልሆነውን ሲለጥፉ የሚውሉ ዜጎችን ላለማበረታታትና በዚያውም ተጨማሪ ገቢ ለማግኘት በሚል ከወራት በፊት በኢንተርኔት አገልግሎት ተጠቃሚዎች ላይ አዲስ ግብር የጣለቺው ኡጋንዳ፣ በግብሩ የተማረሩ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ዜጎች፣ ኢንተርኔት መጠቀም ማቆማቸው ኢኮኖሚዋን ስጋት ላይ እንደጣለው ተዘግቧል፡፡
የኡጋንዳ መንግስት ባለፈው ሃምሌ ወር ላይ ተግባራዊ ያደረገውና በአንድ ቀን 4 ፓውንድ ያህል የሚደርሰው የኢንተርኔት ግብር ያማረራቸው 2.5 ሚሊዮን ያህል የአገሪቱ ዜጎች ኢንተርኔት መጠቀም ማቆማቸውን የዘገበው ዘ ጋርዲያን፣ ይህ አዝማሚያ ከቀጠለ መንግስት ከኢንተርኔት ያገኝ የነበረውን ከፍተኛ ገቢ እንደሚያሳጣውና የአገሪቱን ኢኮኖሚ ሊጎዳው እንደሚችል መሰጋቱን አመልክቷል፡፡
የኢንተርኔት ግብሩ በተለይም የሞባይል ኢንተርኔት ተጠቃሚዎችን ቁጥር በእጅጉ እንዲቀንስ ማድረጉን የጠቆመው ዘገባው፣ አገሪቱ ከሞባይል የገንዘብ ዝውውር አገልግሎቶች ታገኘው የነበረው ገቢ ብቻ በቴክኖሎጂው ይዘዋወር የነበረው የገንዘብ መጠን ከሰኔ እስከ መስከረም በነበሩት ወራት በሩብ ያህል በመቀነስ፣ 3.4 ቢሊዮን ፓውንድ መድረሱንም አስታውሷል፡፡


የወቅቱ የአለማችን ቁጥር አንድ ባለጸጋ የሆኑት አሜሪካዊው ቢሊየነር ጄፍ ቤዞስ በአመቱ ከፍተኛ ገንዘብ ለበጎ አድራጎት ተግባራት በመለገስ በአለማችን በአንደኛ ደረጃ ላይ መቀመጣቸው ተዘግቧል፡፡
የአማዞን ኩባንያ መስራቹ ጄፍ ቤዞስ ባለፈው የፈረንጆች አመት 2018 ብቻ ከባለቤታቸው ጋር ባቋቋሙት ቤዞስ ዴይ ዋን ፈንድ በተባለው ድርጅት በኩል ለተለያዩ የበጎ አድራጎት ስራዎች 2 ቢሊዮን ዶላር መለገሳቸውንና በክሮኒክል ኦፍ ፌላንትሮፒ ተቋም የአመቱ ምርጥ 50 ለጋሾች ዝርዝር ውስጥ በቀዳሚነት መቀመጣቸው ተነግሯል፡፡
ለኪነጥበብ፣ ትምህርት፣ ጤናና ሌሎች ዘርፎች 767 ሚሊዮን ዶላር የለገሱትና በሚዲያና መዝናኛው መስክ ስኬታማ ለመሆን የቻሉት ማይክል ብሉምበርግ፣ በአመቱ ምርጥ 50 ለጋሾች ዝርዝር ውስጥ የሁለተኛነት ደረጃን የያዙ ሲሆን፣ የኢቤይ ኩባንያ መስራቾቹ ጥንዶቹ ፔሪ እና ፓም ኦሚዲያር 392 ሚሊዮን ዶላር በመለገስ በሶስተኛነት ደረጃ ላይ ተቀምጠዋል፡፡
በምርጥ ለጋሾች ዝርዝር ውስጥ ከተካተቱት ሌሎች ታዋቂ ሰዎች መካከል 213.56 ሚሊዮን ዶላር በመለገስ በሰባተኛ ደረጃ ላይ የተቀመጡት የፌስቡኩ መስራች ማርክ ዙከርበርግና ባለቤቱ ፕሪሲሊካ ቻን ይገኙበታል፡፡




ትራምፕንና ኪም ጆንግ ኡንን በመምሰል ያታለሉም ተይዘዋል

ከአነጋገርና አካሄዱ እስከ አለባበሱ መላ ሁኔታውን በመቀየር ራሱን ልክ እንደ ኬንያው ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታ በማስመሰል፣ ከአንድ ባለሃብት 100 ሺህ ዶላር ያጭበረበረው ጄሴፍ ዋሳዋ የተባለ ኬንያዊ፣ ከሰባት ግብረ አበሮቹ ጋር ተይዞ ክስ እንደተመሰረተበት ተነግሯል፡፡
አጭበርባሪው ጆሴፍ ዋሳዋ ከግብረ አበሮቹ ጋር በመተባበር ራሱን ልክ እንደ ፕሬዚዳንቱ በማስመሰል በናይጀሪያ ስመ ጥር ለሆነ አንድ የመኪና ጎማ ኩባንያ ባለቤት በመደወል፣ መሬት ልሽጥልዎት የሚል ጥያቄ ማቅረቡን የጠቆመው ዘገባው፣ ድርድሩ በስልክ መጨረሱን አመልክቷል፡፡ የኩባንያው ባለቤት የደወለላቸው ፕሬዚዳንት ቡሃሪ ስለመሆኑ ቅንጣት ታህል ሳይጠራጠሩ ዋጋ መደራደራቸውንና የፋይናንስ ዳይሬክተራቸው ግዢውን እንዲጨርስና ክፍያውን እንዲፈጽም ማዘዛቸውን፣ ይህን ተከትሎም ሌሎች ተባባሪዎች፣ የፕሬዚዳንቱን የሚመስሉ ልዩ መኪኖችን ተከራይተው፣ ወደ ኩባንያው በመሄድ በተጭበረበረ ሰነድ ገንዘቡን መቀበላቸውን ገልጧል፡፡
በተያያዘ ዜና ደግሞ፣ መላ ነገሩ ቁርጥ የሰሜን ኮርያውን ኪም ጆንግ ኡንን የሚመስለው አውስትራሊያዊው ኮሜዲያን ሆዋርድ ኤክስ እና በሚገርም ሁኔታ ከትራምፕ ጋር የሚመሳሰለው ግብረ አበሩ፣ ባለፈው አርብ በቬትናም መዲና ሃኖኢ፣ ሁለቱን ፕሬዚዳንቶች መስለው፣ ለመገናኛ ብዙሃን መግለጫ ሲሰጡ በቁጥጥር ስር መዋላቸው ተነግሯል፡፡
አጭበርባሪዎቹ ፕሬዚዳንቶች ትክክለኛዎቹ ኪምና ትራምፕ፣ በቬትናም ለመገናኘት የያዙትን ቀጠሮ እንደ መልካም አጋጣሚ በመጠቀም እነሱን መስለው፣ ህዝቡን ለመሸወድ ሲሞክሩ፣ እንደተነቃባቸውና ባለፈው ሰኞ ከአገር መባረራቸውን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡




ባልተለመደ ሁኔታ እጅግና ከፍተኛ ሃይል ያለው ግዙፍ ባትሪ የተገጠመለትና ለ2 ተከታታይ ሰዓት ያህል ያለ ማቋረጥ ቪዲዮ ማጫወት የሚችል አዲስ ሞባይል ለእይታ መብቃቱ ተነግሯል፡፡ከሰሞኑ በባርሴሎና በተጀመረው አለማቀፍ የሞባይል አውደርዕይ ላይ ለእይታ የበቃውና በፈረንሳዩ የስልክ አምራች ኩባንያ አቬኒር ቴሌኮም የተመረተው ይህ የሞባይል ስልክ ፣ ከጎኑ ትልቅ ባትሪ የሚገጠምለትና 18 ሚሊሜትር ውፍረት ያለው ነው።
ፒ18ኬ ፖፕ የተባለው ይህ ሞባይል ስልክ የሚጠቀመው ባትሪ በግዝፈቱና በሃይሉ በአለማችን አቻ የሌለውና በአጭር ጊዜ ውስጥ ሙሉ ለሙሉ ቻርጅ መደረግ የሚችል ሲሆን፣ የሞባይል ስልኩ ለረጅም ሰዓታት ከማገልገሉ ውጭ ከሌሎች ስማርት ስልኮች የተለየ ነገር እንደሌለው ተነግሯል፡፡




ታዋቂው ብሉምበርግ መጽሄት የ2019 የአለማችን አገራት የጤናማነት ደረጃን ዝርዝር ከሰሞኑ ይፋ ያደረገ ሲሆን፣ ስፔን የአንደኛነቱን ደረጃ ከጣሊያን በመረከብ በቀዳሚነት መቀመጧ ታውቋል፡፡
በአለማችን 169 አገራት ውስጥ ለአጠቃላይ የዜጎች ጤናማነት መሰረት የሆኑ ጉዳዮችን ይዞታ በመገምገም የአገራቱን የጤናማነት ደረጃ ይፋ ያደረገው ብሉምበርግ፣ ጣሊያንን በሁለተኛነት አይስላንድን በሶስተኛነት ደረጃ ላይ አስቀምጧቸዋል። ጃፓን አራተኛ፣ ስዊዘርላንድ አምስተኛ፣ ስዊድን ስድስተኛ፣ አውስትራሊያ ሰባተኛ፣ ሲንጋፖር ስምንተኛ፣ ኖርዌይ ዘጠነኛ፣ እስራኤል አስረኛ ደረጃ ላይ ተቀምጠዋል፡፡
እጅግ አነስተኛ የጤናማነት ደረጃ ያላቸው ተብለው ከተዘረዘሩት 30 አገራት መካከል 27ቱ በአፍሪካና በመካከለኛው ምስራቅ ውስጥ እንደሚገኙ የጠቆመው ብሉምበርግ፣ የአገራቱን የጤናማነት ይዞታ ከገመገመባቸው መስፈርቶች መካከል የጤና አገልግሎቶች መስፋፋትና ጥራት፣ የንጹህ ውሃ አቅርቦት፣ ንጽህና፣ አማካይ እድሜ፣ የሲጋራና የአደንዛዥ ዕጾች ተጠቃሚነት፣ ከፍተኛ የሰውነት ክብደት ይገኙበታል፡፡

ከዕለታት አንድ ቀን አንድ ንጉሥ ሶስት ወንጀለኞች ላይ ሞት ፈረዱ፡፡ ከተፈረደባቸው አንዱ፤
“ንጉሥ ሆይ! አንድ ዕድል ቢሰጡኝ ፈረስዎትን ቋንቋ አስተምሬው እሞት ነበር፡፡” አላቸው፡፡
“በምን ያህል ጊዜ ልታስተምርልኝ ትችላለህ?”
“በአንድ ዓመት ጊዜ ውስጥ” ሲል መለሰ፡፡
“ጥሩ፣ አንድ ዓመት እሰጥሃለሁ”
“እኔም በአንድ ዓመት ተዓምር አሳይዎታለሁ!” አላቸው፡፡
አብሮት የታሰረው ሰው፤
“እንዲህ ያለ ቃል ለምን ገባህ? ለምንስ ይጠቅምሃል? በትክክል ምክንያታዊስ ነህ ወይ?”
“አዎን”
“እንዴት?”
“ምክንያቱ ምን መሰለህ?”
አየህ 1ኛ ወይ ንጉሡ ይሞታሉ
     2ኛ ወይ እኛ ማምለጫ እናገኛለን
     3ኛ ወይ ፈረሱ ይማራል
ማን ያውቃል?”
“ለካ ይሄ ሁሉ ዕድል አለ”?!
*   *   *
ብዙ ዕድል እያለን የማንጠቀም እኛ ኢትዮጵያውያን ብቻ ነን፡፡ ምክንያቱን በአጭሩ መንቆጥ ይቻላል፡፡
አንሄድም፣ አንንቀሳቀስም!
ከሄድንበት አንማርም!
የተማርነውን አናሻሽልም!
የተሻሻልነውን ለማንም አናካፍልም! አናስተላልፍም፡፡ መቼም እንዴትም እኒህን ነጥቦች ውል እንደምናስይዛቸው አይታወቅም፡፡ ከጥንቱ ከጠዋቱ የተማሪዎች እንቅስቃሴ ጀምሮ ጥያቄዎች አሉን፡-
“መቼ ነው ዲሞክራሲ ኢትዮጵያ የሚገባው?”
“መቼ ነው ፍትህ የሚሰፍነው?”
“መቼ ነው ነገን የምናምነው?”
ሳይመለሱ የቆዩ ጥያቄዎቻችን ዕጣ ፈንታቸው ምንድን ነው? የት ይደርሳሉ? ዛሬስ ምን ያህል ዕድሜ አላቸው?
መሪዎቻችን ህዝባቸውን አያስቡም፡፡ ህዝቦች መሪዎቻቸውን ያለምክንያት ይጠምዷቸዋል፡፡ ጊዜ አይሰጡም፡፡ ቦታ አይሰጡም፡፡ ተስፋ አይሰጡም፡፡ ሀሳባቸውን አይገልጡም! ሀሳባቸውን አያገናኙም!
አንድ አሳቢ፤
“The whole theory of development is knowing what change is all about” የዕድገት ምስጢሩ ለውጥ ምንድን ነው ማለት ላይ ነው እንደማለት ነው፡፡
ገጣሚና ፀሐፌ ተውኔት መንግሥቱ ለማ፣ “በባለካባና ባለዳባ” ቴያትር፣
“አንድ ዓለም ተሰጠ ለአዳም ለሄዋን
ለሁለቱ፣ ተረቱ፣ እንደሚነግረን
ምንስ ልጆቻቸው ቢረቡስ ቢራቡ
ጥቂቶቹ ጠግበው ብዙዎች ይራቡ?
ጥቂቶች ሲያምራቸው ያንሱ ጦርነት
ብዙዎችም ይሂዱ ለመሞት ለእልቂት፣”
የአገራችን ዕውነት ይሄው ነው! ጥቂቶች ይኖራሉ፤ ብዙዎች ይሞታሉ! ማንም ምንም ሳይጠይቅ መንገዳችንን እንቀጥላለን፡፡ የሞኞቹን አገር ምሳሌ ሆነን መጓዛችን መሆኑ ነው!
“ሞኙን ላኩትና ሞኞች ሞኞች አገር
ሞኙም አልጠየቃት
ሞኟም አትናገር!”  
የሚለው ተረት የሚመለከተን እዚህ ጋ ነው፡፡ እንጠይቅ! እንጠይቅ! እንጠይቅ!

“የምከተለው የኢኮኖሚ ሞዴል
ካፒታሊዝም ነው” ጠ/ሚ ዶ/ር ዐቢይ አህመድ

የቴሌ ኮሚኒኬሽን 49 በመቶ ድርሻ ወደ ግል ለማዘዋወር አስፈላጊ ዝግጅቶች መጠናቀቃቸውንና በዚህ ዓመት መጨረሻ የከፊል ሽያጩ እንደሚከናወን ጠ/ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ ማስታወቃቸውን ጠቅሶ ፋይናንሻል ታይምስ ዘግቧል፡፡
በሳምንቱ አጋማሽ ከፋይናንሻል ታይምስ ጋዜጣ ጋር ቃለ ምልልስ ያደረጉት ጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ የሚከተሉት የኢኮኖሚ ሞዴል ካፒታሊዝም መሆኑን አስታውቀው በዚህም ባለፉት 28 ዓመታት በመንግስት ቁጥጥር ስር ቆዩ ግዙፍ ተቋማትን ወደ ግል ማዘዋወር ኢኮኖሚውን ለማነቃቃት የሚወስዱት የመጀመሪያ እርምጃ መሆኑን አስታውቀዋል፡፡
በሚከተሉት የካፒታሊዝም የኢኮኖሚ ሞዴል እና ተቋማትን ወደ ግል የማዘዋወር ፖሊሲ ከራሳቸው ፓርቲ (ኢህአዴግ) ከፍተኛ ተቃውሞ ገጥሟቸው እንደነበር የጠቀሰው ፋይናንሻል ታይምስ ጠ/ሚኒስትሩ በውሳኔያቸው ገፍተውበት ኢትዮ ቴሌኮምን በከፊል ወደ ግል ለማዘዋወር ዝግጅቶችን ማጠናቀቃቸውን አስታውቋል፡፡
መንግስት የኢትዮ ቴሌኮምን 49 በመቶ ድርሻ ወደ ግል እንደሚያዘዋውር ቀሪውን 51 በመቶ በራሱ እያስተዳደረ እንደሚቀጥል ጠ/ሚኒስትሩ ከፋይናንሻል ታይምስ ጋር በነበራቸው ቆይታ አስረድተዋል፡፡
ኢትዮ ቴሌኮም በአሁኑ ወቅት በአጠቃላይ 60 ሚሊዮን ደንበኞች ያሉት ግዙፍ የቴሌኮም ኩባንያ ሲሆን ይህ አመት ከመጠናቀቁ በፊት በከፊል ወደ ግል ይዘዋወራል ተብሏል፡፡
ወደ ግል መዘዋወሩም ለሃገሪቱ በቢሊዮን ዶላር ገቢ እንደሚያስገኝም ጠ/ሚኒስትሩ በቃለ ምልልሳቸው ያስገነዘቡ ሲሆን የአገልግሎት ቅልጥፍና እና ተወዳዳሪነትም ይጨምራል ደንበኞች ጥራት ያለው አገልግሎት ለማግኘት ያስችላቸዋል ተብሏል፡፡   




በጅቡቲ የሚገኙ ስደተኞች ወደ ሃገር ቤት እየተመለሱ ነው


ሳውዲ አረቢያ እና ፑንት ላንድ ከሰሞኑ 1 ሺህ ያህል ኢትዮጵያውያን ስደተኞችን በግዳጅ ወደ ሃገር ቤት የመለሱ ሲሆን በጅቡቲ የሚኙ ኢትዮጵያውያን ስደተኞችም በገዛ ፈቃዳቸው በብዛት ወደ ሃገር ቤት እየተመለሱ መሆኑን የአለማቀፉ የስደተኞች ተቋም ሪፖርት አመልክቷል፡፡
በተለይ ባለፈው ጥር 21 ቀን 2011 ዓ.ም ከ50 በላይ ኢትዮጵያውያን ከጅቡቲ ወደ የመን የባህር ጉዞ ላይ እያሉ በጀልባ መገልበጥ ህይወታቸው ማለፉን ተከትሎ በጅቡቲ የተለያዩ ህገ ወጥ የስደተኞች ማከማቻ ውስጥ የሚገኙና ተራቸውን የሚጠባበቁ ከ3 ሺህ በላይ ኢትዮጵያውያን ወደ ሃገር ቤት ለመመለስ ለአይኦኤም የእርዳታ ጥሪ ማቅረባቸው ታውቋል፡፡
ጅቡቲ ኢትዮጵያውያን ስደተኞች ለቀጣይ የባህር ላይ ጉዞ የሚዘጋጁባት ዋነኛ ቦታ መሆንዋን የጠቆመው የአለማቀፉ የስደተኞች ተቋም ሪፖርት የስደተኞች ስቃይ የሚጀምረው በዚህችው ሃገር ነው ብሏል፡፡
በጥር ያጋጠመውን የጀልባ አደጋ ሳይጨምር በ5 ዓታት ውስጥም ሁለት በመቶ ያህል ዜጎች በጅቡቲው ኦቦክ የባህር ዳርቻ ከጀልባ ተወርውረው የባህር ሲሳይ መሆናቸውን ሪፖርቱ አትቷል፡፡
እድሜያቸው ከ20 ዓመት በታች የሆኑ ታዳሚ ወጣቶች እያንዳንዳቸው እስከ 15 ሺህ ብር ለደላላ በመክፈል ወደ ጅቡቲ እንደሚያቀኑ ያተተው ሪፖርቱ የጥሩ የጀልባ አደጋን ተከትሎ ከ3 ሺህ በላይ ስደተኞች ወደ ሃገራቸው ለመመለስ ፍላጎት እንዳላቸው የገለፁ ሲሆን እስካሁን 1,327 ያሉ በአይኦኤም እርዳታ ተመልሰዋል ብሏል፡፡
በሌላ በኩል ጎረቤት ፑንትላንድ 415 እንዲሁም ሳውዲ አረቢያ 6 መቶ ያህል ህገ ወጥ ያሏቸውን ኢትዮጵያውያን ከሰሞኑ በኃይል ወደ ሃገር ቤት መመለሳቸው ታውቋል፡፡
ከሶማሊያ ተገንጥላ ራስ ገዝ ግዛትነቷን ያወጀችው ፑንትላንድ ሰሞኑን ጠርዛ ወደ ሃገር ቤት ከመለሰቻቸው ኢትዮጵያውያን በተጨማሪ 517 ኢትዮጵያውያን በቁጥጥር ስር ማዋሏንና ከሰሞኑ ወደ ሃገራቸው እንደምትመልስ አስታውቃለች፡፡
አለማቀፉ የስደተኞች ተቋም (አይኦኤም) በአሁኑ ወቅት ኢትዮጵያውያን ስደተኞን ወደ ሃገር ቤት በመመለስ ስራ መወጠሩን አስታውቋል፡፡

Page 9 of 427