Administrator

Administrator

Sunday, 12 September 2021 21:02

ከፌስቡክ ገጾች በጨረፍታ

በእውቀቱ ስዩም

አለማየሁ እሸቴ በአጸደ - ስጋ አብሮን በነበረበት ጊዜ በተረብም በቁም ነገርም ሳነሳው ቆይቻለሁ፤ እና የሚከተሉትን ቃላት የምጽፈው “የሞተ ሰው አንገቱ ረጅም ነው” የሚለውን ልማድ ለመከተል አይደለም፡፡  
አለማየሁ እሽቴ አባቴ ከሚወዳቸው ዘፋኞች እንዱ ነበር፡፡ “አይዘራፍ እያሉ” “ከሰው ቤት እንጀራ” የተባሉትን፤ የልጅነቴን ትዝታ ቀስቃሽ ዘፈኖች፥ በቅርቡ ዩቲዩብ ላይ ፈልጌ አጣሁዋቸው፡፡
አለማየሁ የፊልም አፍቃሪ እንደነበር ሰምተናል፤ የወጣትነት ህይወቱም ሲኒማ- መራሽ ነበር፤ የሆነ ጊዜ ላይ አሌክስ ሂልተን ሆቴል ገባ፤ በሚዘናፈለው ጠጉሩ ላይ የቴክሳስ ባርኔጣ ገድግዷል፤ ከወደ ቁርጭምጭሚቴ የሚሰፋ ቦላሌ ለብሷል፤ እግሩን የመመገቢያ ጠረቤዛ ላይ አንፈራጦ በመቀመጥ ሲጃራ ማጤስ ጀመረ፤ አስተናጋጁ እግሩን እንዲያወርድ ጠየቀው፤ እምቢ አለ፤ ዘበኛ ተጠርቶ መጣ፤ አሌክስ ፊሻሌ ሽጉጥ አወጣና ተኩሶ የዘበኛውን ኮፍያ አወለቀው፤ ብዙ ሳይቆይ ፈጥኖ ደራሽና የክቡር ዘበኛ ሂልተን ሆቴልን ከበበው፤ አሌክስ ካዛንቺስ አካባቢ ሲግጥ የቆየውን ፈረሱን በፉጨት ጠራው:: ከዚያ “እንዳሞራ" ኮርቻው ላይ ፊጥ ካለ በሁዋላ ጋልቦ አመለጠ፤ ፈረስ የጠራበትን ፉጨቱን ወደ እንጉርጉሮ አሳደገው፤ በለስ የቀናው ዘፋኝ ሆነ፡፡
አሁን ያወጋሁት እልም ያለ ፈጠራ መሆኑን ተማምነን ወደ ቁምነገሩ እንሂድ፡፡
አሌክስ ከሚጥም ድምጹ ባሻገር ዘናጭ፤ ከፍተኛ በራስ መተማመን ያለው ሰው ነበር፤ እጣፈንታ በብዙ ነገር አዳልታለታለች፡፡ ተቸግሮ አልለመነም፡፡ የሆነ ጊዜ ባለስልጣን ሆኖ ያቅሙን ያክል ህዝብ ነድቷል፡፡ አርባ ምናመን አመት በሞቅ ትዳር ቆይቷል፤ ይህንን ያክል ዘመን ባንዲት ወይዘሮ እቅፍ ተወስኖ መቆየት በዘፋኝ አለም ብርቅ ነው፤ አሌክስ በትዳር የቆየበትን ጊዜ ያክል ኬኔዲ መንገሻ በሕይወት አልቆየም፡፡
ሙሉቀን መለሰ የሚያደንቀው ብቸኛ ዘፋኝ የጋሽ እሸቴን ልጅ ነው:: አለማየሁ በዘመናችን ካሉ ዘፋኞች የጎሳዬ ተስፋዬ አድናቂ መሆኑን ነግሮኛል::
“የወይን አረጊቱ”፥ "አዲሳበባ ቤቴ"፥ “አምባሰል" "እንደ ጥንቱ መስሎኝ”፥ "አልተለየሽኝም" "ታሪክሽ ተጽፏል” የሚሉት ዘፈኖቹ ዘመን አልሻራቸውም፤ በጸጋየ ወይን ገብረመድህን (ደብተራው) የተደረሰው “ያ ጥቁር ግስላ” የተሰኘው ዘፈኑ ራሱን የቻለ አብዮት ነው ማለት ይቻላል:: “የአስር ሳንቲም ቆሎ፤ ቁርጥም አደርግና" እሚለው ዘፈኑ የኢትዮጵያን ኢኮኖሚ ከየት ወዴት እንደሄደ ያመላክታል፤ ለካ አስር ሳንቲም ሙዝየም ከመግባቱ በፊት ይሄን ያህል ሙያ ነበረው::
“ካጣን ምናባቱ እንብላ ሽንብራ
የሰው እጅን ብቻ እንዳናይ አደራ“ የሚለው ዘፈንስ እንዴት ይረሳል? በአሌክስ የጉርምስና ዘመን፥ ያጣ የነጣው ድሃ ሽምብራ ተመጋቢ ነበር፤ አንዳንዴ ዜጎች የድሮውን ቢናፍቁ ምክንያት አላቸው::
አሌክስ የተረፈው ሀብታም ልጅ ነበር፤ በጉርምስና ዘመኑ አንዴ ለመሰደድ የወሰነው እንጀራ ለማደን ሳይሆን የሆሊውድ አክተር የመሆን ምኞቱን ለማርካት ነበር:: ቢሆንም ስለ ድህነት አብዝቶ በመዝፈን ድሀ- አደግ ዘፋኞችን ሳይቀር ይቦንሳል:: በተለይ ኮለኔል ግርማ ሐይሌ ከተባለ ደራሲ የተቀበላቸው እንጉርጉሮዎች ከሙሾ በላይ ሆድ የሚያስብሱ ናቸው:: እዚህ ላይ “ስቀሽ አታስቂኝ" የሚለው ፒያኖውን የሚያስለቅስበት ዜማው ትዝ ይለኛል፤ የዘፈኑ ባለታሪክ የሙት ልጅ የሆነች ድሃ ናት:: ኑሮን ለማሸነፍ “ትፍጨረጨራለች”፤ በመከራዋ ላይም ትስቃለች:: ይህ በእንዲህ እያለ ወንድምየው ጣልቃ ገብቶ “ስቀሽ አታስቂኝ" ይላታል፤ “ትፍጨረጨርያለሽ ወጉ አይቀር ብለሽ" እያለ ያዳክማታል:: ጭራሽ “ውሃ ጉድጉዋድ ግቢ የምየ ልጅ ባክሽ" እያለ ይጎተጉታታል፡፡
የሰው ልጅ ሁኔታ በጠቅላላው፤ በተለይ ደግሞ የኢትዮጵያ ሁኔታ ተስፋ አስቆርጦኝ ያውቃል፤ “ስቀሽ አታስቂኝ”ን ስሰማ ግን እኔን ብሎ ተስፋ ቆራጭ እላለሁ፡፡ እንደዚህ ተስፋን ከጎድንና ከዳቢቱ እሚቆርጥ ዘፈን ገጥሞኝ አያውቅም::
ሰው ማለቂያ በሌለው ውድቀት መሀል እንኳን እየኖረ ተስፋና መጽናኛን የሚያማትር ፍጡር ነው፤ ከአለማየሁ እሸቴ “ስቀሽ አታስቂኝ" ይልቅ የአለማየሁ ሂርጶ ”አታቀርቅሪ ቀን ያልፋል" የሚለው  ዘፈን ይበልጥ የገነነው ለዚህ ይሆን?


===============================
  የዓለማየሁ ዓለም
ከማዕረግ ጌታቸው (ይነገር ጌታቸው)

አሜሪካ ገብተው የሆሊውድ ፊልም ተዋናይ መሆን የፈለጉት ጓደኛሞች፣ አዲስ አበባን ተሰናብተው ምጽዋ ደርሰዋል። የያኔዎቹ ተስፈኞች ምጽዋ ገብተው ሳይጐበኟት ሊሰናበቷት አልፈለጉም፡፡ ያረፉበትን ቤት ለቀው ማምሻውን በቀይ ባህር ነፋሻማ አየር ታጅበው ቶሪኖ የምሽት ክበብ ገቡ፡፡ ቤቱ በሰዎች ተሞልቷል። የመርከባቸውን መልህቅ ጥለው አዳራቸውን በምሽት ቤቱ ያደረጉ የውጭ ሐገር ሰዎች እዚህም እዛም ከሙዚቃው ጋር ይወዛወዛሉ። ሆሊውድን ሊቀላቀሉ ለሸገር ጀርባ የሰጡት ወጣቶችም ለባህር ዳርቻዋ ከተማ አዲስ አይመስሉም፡፡ በመጣው የውጭ ሙዚቃ ሁሉ አብረው ይደንሳሉ፡፡
የኤልቪስ ፕሪስሊ ሙዚቃ ከፍ ብሎ እየተደመጠ ነው፡፡ የዳንስ ሰገነቱ ላይ ያለው ታዳጊ የብዙዎችን ቀልብ ስቧል:: ዳንሱም ግጥሙንም እኩል ያስኬደዋል። ይህ የገረማቸው የምሽት ክበቧ ታዳሚዎች በዚህ ሰው ተገርመው ሲመለከቱት ቢቆዩም ግብፃዊያኑ ግን አይተውት ዝም ሊሉ አልፈለጉም፡፡ ከሙዚቃው በኋላ ጠርተው አናገሩት፡፡ የምጽዋ ልጅ አለመሆኑን ነገራቸው:: ሆሊውድ ውስጥ የፊልም ተዋናይ ለመሆን ፈልጐ ከአዲስ አበባ ጠፍቶ መምጣቱን ገለፀላቸው፡፡
ግብፃዊያኑ መርከበኞች የሱን ምኞት የራሳቸው አደረጉት፡፡ ከጓደኛህ ጋር ሎሳንጀለስ  ድረስ እንወስድሀለን አሉት። ሩቅ የመሰለው ምኞት ከንጋቱ ወገግታ ጋር አብሮ ሊፈካ ተቃረበ:: በቀጣይ ቀን ከግብፃዊያኑ ካፒቴኖች ጋር የሚገናኝበትን ሰዓት ወስኖ ከስደት ወዳጁ ጋር ወደ ክፍሉ ተመለሰ፡፡ :
የዓለማየሁ እሸቴን ህልም የምትፈታው ዕቃ ጫኟ መርከብ “ሳሂካ” ትባላለች።  የጉዞ ሰዓቷ ደርሷል:: ካፒቴኗ ባልደረቦቹን አሁንም አሁንም ይጠይቃል:: ፀጉረ ሉጫ የጠይም መለሎ ወጣት ተሳፈረ? ይላቸዋል:: ምላሻቸው አልመጣም የሚል ነው:: “ሳሂካ” መልህቋን አንስታ የአሜሪካ ጉዞዋን አንድ አለች፡፡ እነዚያ ሆሊውድን ናፍቀው ምጽዋ የደረሱ ወጣቶች ግን በፖሊስ እጅ ነበሩ፡፡
ነገሩን ለማጣራት ሲሞክሩ ዓለማየሁን የሚያውቅ ዘመድ ወደ አሜሪካ ከማያውቀው ሰው ጋር ሊጓዝ መሆኑን ሰምቶ ለፖሊስ አመልክቶ መሆኑ ተነገራቸው፡፡ ብዙ አልቆዩም :: የልጅነት አምሮታቸውን እርም ብለው ወደ አዲስ አበባ ተመለሱ::
1934 ዓ.ም ሰኔ 10 ቀን ብርሀንና ሰላም ማተሚያ ቤት አካባቢ የተወለደው ዓለማየሁ እሸቴ፤ ገና በልጅነት ዘመኑ እናትና አባቱ ፍች በመፈፀማቸው ያደገው አባቱ ቤት ነው፡፡ ለዚሀ ደግሞ ምክንያቱ አባት ልጃቸውን በወይዘሮ በላይነሽ ዮሴፍ እጅ እንዲያድግ አለመፈለጋቸው ነበር።  በ1940ዎች መባቻ እንዳብዛኛው የዘመኑ ሕፃናት የአብነት ትምህርትን አሀዱ ብሎ የጀመረው ዓለማየሁ፤ ከጥቂት ጊዜ በኋላ አባቱ አቶ እሸቴ አንዳርጌ ዘመናዊ ትምህርት እንዲከታተል በመፈለጋቸው የፈረንሳይኛ ትምህርት የሚሰጥበት ቦታ ተመዘገበ፡፡
ነገር ግን በዚህ ትምህርት ቤት የቆየው ለወራት ብቻ ነበር፡፡ በወቅቱ ፈረንሳይኛ ከማወቅ ይልቅ አረብኛ መማር የተሻለ ነው የሚል ምክርን የሰሙት አባቱ አቶ እሸቴ አንዳርጌ፤ ከአሊያንስ ኢትዮ ፍራንስ አስወጥተው ዑመር ስመተር ትምህርት ቤት አስገቡት፡፡
የኢትዮጵያዊው ኤልቪስ የማይደበዝዝ ትዝታ አንዱ መገኛም ዑመር ስማትር ትምህርት ቤት ነው:: ትምህርት ቤት ውሎ ወደ ቤቱ ሲመለስ ቤታቸው በሰዎች ተጨናንቆ ይመለከታል፡፡ የያኔው ብላቴና ነገሩ ባይገባውም እንደ ሁልጊዜው ሁሉ በቤቱ የተገኙትን እንግዶች ሰላምታ እየሰጠ አለፈ፡:
ከእነዚህ መኃል ግን አንደኛዋ ሴት በአፍታ ሰላምታ የምትለየው አልሆነችም:: ዓይኖቿ እምባ አዝለው ደጋግማ አቀፈችው:: እንግዶቹ ዓለማየሁን እናትህ እኮ ናት በደንብ ሰላም በላት እንጂ አሉት:: ለመጀመሪያ ጊዜ ከእናቱ ጋር ተዋወቀ፡፡ ይህ ትውውቅ ግን ብዙ የዘለቀ አልነበረም፡፡ ወይዘሮ በላይነሽ ተመልሳ ወደ ቤቷ አቀናች፡፡ ብላቴናውም ዳግሞ እናቱን መናፈቅ ጀመረ፡፡
የአንደኛ ደረጃ ትምህርቱን በአብዮት ቅርስ ትምህርት ቤት የተከታተለው ኢትዮጵያዊው ኤልቪስ፤ የስድስተኛ ክፍል መልቀቂያ ፈተናን የወሰደው በአርበኞች ትምህርት ቤት ነበር፡፡ ይህ ትምህርት ቤት ታዳጊው ከአንድ የትምህርት ምእራፍ ወደ ሌላ ምዕራፍ የተላለፈበት ብቻ ሳይሆን ከያኒው ዓለማየሁ እሸቴ እየመጣ መሆኑንም ያበሰረ ነው:: በ1951 ዓ.ም በትምህርት ቤቱ የወላጆች በዓል ላይ ኢትዮጵያዊው ኤሊቪስና ጓደኞቹ የእንጨት ጊታር ይዘው መሬት ላይ እየተንፈራፈሩ በቴሌቭዥን እንዳዩዋቸው ሙዚቀኞች የተዘጋጁበትን ዜማ አቀረቡ፡፡
ዓለማየሁ በአብዮት ቅርጽ የወደቀ እንጨትን ጊታር ባደረጉ እኩዮቹ ታጅቦ መደረክ ላይ ይሰየም እንጅ የእሱ ታዋቂነት ምንጭ ግን ተዋናይነቱ ነበር “ኪንግ ሪቻርድስ ኤንድ ዘ አኖውን ኪንግ” የተባለው በትምህርት ቤት ቆይታው የተወነበት ቴአትርም ዓለማየሁን ብዙ እንዲያስብ አድርጐታል፡፡ በዚህ የተነሳም ከትምህርት እየቀረ ዘመነኞቹን ፊልሞች መመልከት አዘወተረ፡፡ .....
(በቅርቡ ለንባብ ከሚበቃው “ጠመንጃና ሙዚቃ-የወርቃማው ዘመን ታዝታዎች “መጽሐፍ የተቀነጨበ )
ጋሼ፤ ሕይወትህን አንብቤ ታሪክህን ላወራ ስዘጋጅ ሞት ቀደመኝ!! በሰላም እረፍ


=========================================================

  ና ገዳይ ያገር ልጅ!
አማን መዝሙር

አማን መዝሙር
የኢትዮጵያ ዘፈን ግጥሞችና ክሊፖቻቸው ውስጥ ያለ ተቃርኖ አያድርስ ነው። በተለይ የሰርግ ዘፈኖች ግርም ነው የሚሉኝ (ለነገሩ እንኳን የሰርግ ዘፈን ሰርግም አይገባኝም) እኔና የሆነች ልጅ ሁልግዜ አብረን ለመተኛት በወሰንነው እናቱ ወልዳ የጣለችውን ህዝብ የምቀልብበት አሳማኝ ምክኒያት አይታየኝም፡፡
አሁን አብዱ ኪያር ከሆነች ቆንጅዬ ልጅ ጋር የሰራውን “ ፍቅርዬ ወዬ ወዬ” ምናምን የሚል ክሊፕ አየሁ። አራዳው አብዱ አጠገቡ የቆመችውን ጠይም አጠር ያለች ማይክ ታጣቂ ልጅ «ፍቅርዬ» ይላታል። ልጅቷም እግዜር ወዬ ይበላትና «ወዬ ወዬ» ትለዋለች። (ወዬ የምትለውን ይስጣችሁ) አብዱ ኪያር ምን ሊላት ነው ብዬ ስጠብቅ፤ «እኔ ናፍቄሻለሁ አንገናኝም ወይ?» ብሏት አረፈው። በቃ ግጥም ዘጋኝ ዘጋኝ። አጠገቧ ቆሞ እቺን ጠይም ጨረቃ የመሰለች ልጅ በውዳሴ እንደማጨናነቅ በግማሽ ሜትር ርቀት ላይ ሆኖ “አንገናኝም ናፈቅሺኝ?” ይላል እንዴ? ነውርም አይደል እንዴ? አብዱ  ያን ቢሸነሸን ዘጠኝ እጀጠባብ የሚወጣውን ሰፊ ቲሸርት መልበስ ካቆመ በኋላ እርድና ቀንሷል፡፡
ቀልዱ እንዳለ ሆኖ የፀሃዬና የንዋይን «ዶሮ ውሃ ጠምቶት ተንጋሎ ይጠጣል» የሚለውን ዘፈን አስታወሳችሁት አይደል? በአለም ላይኮ ተንጋሎ የሚጠጣ ዶሮ ታይቶ አይታወቅም። ግን በቃ የዘፈኑ ገጣሚ ለዛሬ ዶሮ ውሃ ቢጠማውና በጀርባው ጋለል ብሎ ቢጠጣ ምን ይሆናል? አለና ፃፈው። በነገራችን ላይ የኢትዮጵያ የዘፈን ግጥሞች ተቃርኗቸው ብቻ ሳይሆን ሁለት በምንም የማይገናኙ ሃሳቦችን ማገናኘታቸውም ነው የሚገርመኝ።
“ዶሮ ውሃ ጠምቶት ተንጋሎ ይጠጣል” ሲሉ የምታስበው ዘፈኑ ስለ ዶሮ ወይም ስለ መጠጥ እንደሆነ ነው። ግን “ከዋሉ ካደሩ መረሳት ይመጣል” ብሎ ነው የሚጨርሰው። ታዲያ የዶሮው ተንጋሎ መጠጣት ከመረሳሳት ጋር ምን አገናኘው? እግዜር ይወቅ
አስቴር ጋር ያለው የግጥም ፋላሲ የትም የለም። የአስቴር አድናቂ ነኝ። ዝም ብላ የኔ ቢጫ ወባ የሚል ዘፈን ሁሉ ብትሰራ ደጋግሜ የምሰማው ይመስለኛል። ከአስቱካ ዘፈኖች ለኔ አንደኛ «ሱፉን ግጥም አርጎ ተከርክሞ ፀጉሩን
መላክ መስሎ ታየኝ አይ ያለው ማማሩ» የሚለው ነው።
አባዬ፤ ወንድ ልጅ ከሆንክ ተፍ ተፍ ብለህ ወጥረህ ሰርተህ፣ ተባልተህ፣ ተባጥሰህ ራስህን ለውጥ! ፀዳ በል። ፀጉር ካለህ ፀጉርህን ተከርከም። ከሌለህ መቼስ ማል ጎደኒ ፂምህን ተንከባከብ። ፂም ከሌለህ ....... አቦ ተፋታኝ የራስህ ጉዳይ ነው! ... ብቻ ዘንጥ! ልብስህንም ኑሮህንም ቀይር፤ በፈጣሪ ነው የምትልህ አስቴር። «አይ ያለው ማማሩ» እኮ አለችህ። ወንድ ከሆንክ አይኔ አፍንጫዬ ሲክስ ፓኬ ገለመሌ አትበል። እሱን እሱን ለቺቺኒያና ለታይላንድ ቺኮች ተውላቸው። “ውበትህ የላይፍ ስታንዳርድህ ነው” እያለችህ ነውኮ አስቱካ። አይ ያለው ማማሩ ስትልህኮ “ከሌለህ ብታምርም አታምርም” ማለቷ ነውኮ። ማይ ብራዘር፤ መልክህን አሳምረህ ስትንቀዋለል ውለህ እንደ ምስጥ አፈር ውስጥ ለማደር ከገባህ በቃ አንተ ... አልተማርክም! ዝም ብለህ የማህበሩ ተላላኪ ነህ ማለት ነው እያለችህ ነውኮ አስቱካ ነፍሴ። ያንተ አይነቱን ወንድ የወሎ ገጣሚዎች እንዲህ ይሉታል፡-
«መልኩን አሳምሮ እንደወሎ ፈረስ
ሶስተኛ ክፍል ነው እስከዛሬ ድረስ»
አስቱካ አንዳንዴ ታዲያ ግጥሞቿ ግራም ቀኝም ያጋቡኛል። ለምሳሌ የሆነ ዘፈኗ ላይ «ቁጭ በል ከሶፋው ሂድ ይመሽብሃል» ትላለች አረ ሴቶች ግራ አታጋቡን በናታችሁ። ወይ ሸኙን ወይ አስቀምጡን
እሺ ሰርግ ላይ ያሉ ግጥሞችስ፣ እኔን ብቻ ነው ግራ የሚያጋቡኝ። ለምሳሌ በሁሉም ሰርግ ላይ የሚዘፈነው «አባው ጃልዬ» ምንድነው? ሐገር ነው? ወንዝ ነው? ሰው ነው? (ሰው ከሆነ እኔ ሰርግ ላይ ምናባቱ ይሰራል?)
ስለ ሰርግ ዘፈን ስናነሳ ነፍሱን ይማረውና ታደሠ አለሙን ሳናነሳ አንቀርም። ታዴ ድምፀ መረዋ ነው። ብዙ ጣፋጭ የሰርግ ዘፈኖች ሰርቷል። ብዙዎችን ቆሞ ድሯል። አንድ የሰርግ ዘፈኑ ግን እስከዛሬም ደጋግሜ ስሰማው ግራ ያጋባኛል። የሰርግ ዘፈን መሀል ምን ሲደረግ እንዲህ አይነት ግጥም እንዳስገባ ወደፊት ስሄድ እጠይቀዋለሁ። መፅሀፍ ቅዱስ ዘፋኝ መንግስተ ሰማይ አይገባም ካለ በኋላ በቅንፍ (ከኢትዮጵያ ዘፋኝ ውጪ) ቢል ጥሩ ነበር። እነ the weekend እኮ ኦልረዲ መንግስተ ሰማይ ናቸው የኛ ዘፋኞች በየመድረኩ ሲደርቁ ከርመው በመዋጮ ታክመው ነው የሚሞቱት። በምድርም በሰማይም ሲኦል አይነፋማ!
ለማንኛውም ታዴ የሰርግ ዘፈኑ ውስጥ እንዲህ አይነት ግራ አጋቢ ግጥም አስገብቷል...
“አረ አበባ አበባ
አረ አበባ አበባ
አበባው አብቦ ማሩም ሞላልሽ
ከንግዲህ ያገር ልጅ ማር ትበያለሽ” ካለ በኋላ መልሶ ደሞ እንዲህ ይላል--
“እንኳን ማር ልበላ አላየሁም ሰፈፍ
እንዲሁ ኖራለሁ በህልሜ ስንሳፈፍ” ብሎ ግራ ያጋባናል። ታዴ ዘፈኑን የአንድ ማር ነጋዴ ሙሽራ x wife ስፖንሰር አድርጋው የሰራው ነው የሚመስለኝ
ታዴ ይሄን የሰርግ ግጥም ታዲያ «ና ገዳይ ያገር ልጅ ፣ ና ገዳይ ያገር ልጅ» እያለ ነው የሚዘጋው ለጦርነት ብሎ ያዘጋጀውን ግጥም አቀናባሪው በስህተት የሰርግ ዘፈን ውስጥ ሳይጨምርበት አልቀረም
ለነገሩ ገዳይ እንወዳለን።
«ገዳይ ገዳይ ያልሽው አባትሽ አይገድል
ገዳይ ገዳይ ያልሽው ወንድምሽ አይገድል
አርሶ ያብላሽ እንጂ ሆድሽ እንዳይጎድል» ብለን ገበሬነትን አኮስሰን፣ ነፍሰ ገዳይን የምናሞግስ ህዝቦች እኮ ነን። ቅልጥ ያለ የፍቅር ዘፈን ውስጥ ሳይቀር ጦርና ምንሽር ካልገባ መች ደስ ይለናል? ፍቅርና ግድያን አስታርቀን የምንኖር ተአምረኛ ህዝቦች። ምሳሌያችን ሁሉ ከመገዳደል አያልፍምኮ። “ቆንጆ ነው” ለማለት ራሱ “ገዳይ ነው” እንላለንኮ አስቡት ነጮች ጋ ሄዳችሁ ይሄ ሰው ቆንጆ ነው ለማለት This guy is a killer ብትሏቸው ወዲያው ነው 911 ደውለው የሚያሳስሩት
በጣም አሳቅከኝ ለማለት ራሱኮ “በሳቅ ገደልከኝ” ነው የምንለው። ገደልከኝ ገደልኩህ ካላላችሁ አታውሩ ያለን አለንዴ? “ገዳይ ገዳይ” ስንል አድገን ይሆን እንዴ መገዳደል እንዲህ የቀለለብን? የኔ ፍቅር ጂጂዬ ራሱ የሆነ ግዜ አንድ ፀዴ ልጅ አይታ እንዲህ አለች
«አይኑ ገዳይ
ጥርሱ ገዳይ
ስንቴ ልሙት በሱ ጉዳይ»
አረ ከመገዳደል እንውጣ ሚመናን


Saturday, 11 September 2021 00:00

ይህ የአዲስ ዓመት ስጦታ ነው

ለኢትዮጵያ ወሳኟን ጎል በዚምባቡዌ ላይ በፍፁም ቅጣት ምት ያስቆጠረው የዋልያዎቹ የመሃል ተከላካይ አስቻለው ታመነ ከጨዋታው በኋላ በሰጠው አስተያየት “በቅድሚያ መላውን የኢትዮጵያን ህዝብ እንኳን ደስ አላችሁ ማለት እፈልጋለሁ። ይህ የአዲስ ዓመት ስጦታ ነው። ለረጅም ደቂቃ ጨዋታውን አቋርጠውት ነበር። ግብ ጠባቂውም የተለያየ ነገር ሲያደርግ ነበር ፤ ከባዕድ አምልኮ ጋር በተያያዘ። ሆኖም ፍፁም ቅጣት ምት በራስ የመተማመን ጉዳይ ነው። እኔም ያንን ብዙ ትኩረት አልሰጠሁትም። ከዚህ በፊት ፍፁም ቅጣት ምት ላይ ብዙ ችግር የለብኝም ፤ የእሱ ተግባርም ላይ ትኩረት አላደረኩኝም። በክለብም በብሔራዊ ቡድንም እመታ ስለነበር እና በእንደዚህ ዓይነት ነገር ስለማላምንበት የግብ ጠባቂው ተግባር አላደናገረኝም ፤ ምንም ውስጤን አልረበሸውም። በጥሩ ሁኔታም ላስቆጥር ችያለሁ።›› - ሶከር ኢትዮጵያ፡፡

 በአሜሪካኖች ዘንድ የሚነገር አንድ ቀልድ መሳይ ተረት እንዲህ ይላል:-
ከዕለታት በአንደኛው አዲስ ዓመት ዕለት አምላክ ሶስት ታዋቂ ሰዎችን ጠራ 1ኛ/ ቢል ጌትስን 2ኛ/ ቦሪስ ዬልሲንን 3ኛ/ ቢል ክሊንተንን
 ከዚያም “የጠራኋችሁ አንድ አስቸኳይ መልዕክት ስላለኝ ነው” አለ፡፡
ሁሉም በችኮላና በጉጉት “ምንድን ነው?” “ምንድን ነው?” “ፈጥነህ ንገረን” አሉት። አምላክም፤ “ይሄንን መልዕክት እንደ አዲስ ዓመት መልዕክት ቁጠሩት፡፡ ምክንያቱም በመልዕክቱ በመጠቀም ብዙ ህዝብ ታድኑበታላችሁ” አለና፤ “በመጀመሪያ፤ ዬልሲንን፤ ‘ጠጋ በል ዬልሲን፡፡ ከሚቀጥለው ሳምንት ጀምሮ ዓለም ትጠፋለች፡፡ ስለዚህ ወደ ሩሲያ ህዝብ ሄደህ ይህንኑ አሳውቅ” አለው፡፡ ዬልሲን ወደ አገሩ በረረ፡፡
ቀጥሎ ክሊንተንን “ጠጋ በል፡፡ ለአሜሪካን ህዝብ መንገር ያለብህ መልዕክት አለ። በአንድ ሣምንት ጊዜ ውስጥ ዓለም ልትጠፋ ነውና የአሜሪካ ህዝብ እንዲዘጋጅና እንዲጠብቅ ንገር!” አለው፡፡ ክሊንተንም አፍታም ሳይቆይ ወደ አገሩ በረረ፡፡
በመጨረሻም አምላክ ቢል ጌትስን “ና ወደ እኔ፡፡ እንደ ሌሎቹ ሰዎች ለአንተም መልዕክት አለኝ፡፡ በቴክኖሎጂው ማህበረሰብ ውስጥ እጅግ ታዋቂ እንደመሆንህ ለኮምፒዩተር ሠሪውና ተገልጋዩ ህዝብ፤ በሚቀጥለው ሳምንት ዓለም እንደምትጠፋ ደጋግመህ አሳውቅ” አለው፡፡ ቢል ጌትስም፤ “አሁኑኑ ባለኝ ፈጣን የቴክኖሎጂ ዘዴ በፍጥነት እገልፃለሁ” ብሎ ፈጥኖ ሄደ፡፡ ሦስቱም መልዕክቱን ያስተላለፉት እንደሚከተለው ነበር፡፡
ዬልሲን ለሩሲያ ህዝብ እንዲህ አለ:- “አንድ መጥፎ ዜናና አንድ አስደንጋጭ ዜና ልነግራችሁ ነውና አዳምጡ:- መጥፎው ዜና - በዕውነት አምላክ መኖሩ መረጋገጡ ነው። አስደንጋጩ ዜና - ከእንግዲህ ምንም ዓይነት የጦር መሣሪያ አናመርትም፡፡ የአገሮችን ዕዳም ምረናቸዋል፡፡ ምክንያቱም ዓለም በሚቀጥለው ሣምንት ትጠፋለች” አለ፡፡
ክሊንተን ዋሺንግተን ዲሲ ውስጥ ጋዜጣዊ መግለጫ ሊሰጥ ስብሰባ ጠራ፡፡ ከዚያም፤ “አንድ ጥሩ ዜናና አንድ መጥፎ ዜና ስላለኝ የአሜሪካን ህዝብ ስማ፡፡ ጥሩው ዜና - አምላክ በዕውነት መኖሩ መረጋገጡ ነው፡፡ In God we Trust (በአንድ አምላክ እናምናለን) ብለን ዶላራችን ላይ መፃፋችን አኩርቶናል፡፡ መጥፎው ዜና - በሚቀጥለው ዓመት ከማንኛውም አገር ጋር ተኩስ አቁም ስምምነት እናደርጋለን፡፡ ምክንያቱም ዓለም በሚቀጥለው ሣምንት ትጠፋለች” አለ፡፡
ቢል ጌትስ በበኩሉ ወደ ሬድሞንድ ሄደ፡፡ ጋዜጣዊ መግለጫ ስለሚሰጥ በጣም ሰፊ ስብሰባ እንዲጠራ አዘዘ፡፡ ከዚያም፤ “አንድ ጥሩ ዜናና አንድ አስደናቂ ዜና አለኝ፡፡ የመጀመሪያው - አምላክ እኔ ምን ዓይነት አስፈላጊና ትልቅ ሰው መሆኔን ማወቁ ነው! ሁለተኛውና አስደናቂው ዜና - በሚቀጥለው ዓመት የኮምፒዩተር ጥገና ሥራ የለብንም” አለ፡፡
መጪውን ጊዜ ሁሉም እንደየቁቡ፤ ሁሉም እንደየፍጥርጥሩ ነው የሚተረጉመው፡፡ ሁሉም እንደየኪሱ ነው የሚመነዝረው፡፡ አዲሱ ዓመት ከብዙ ችግሮች ይሠውረን ዘንድ እንመኝ፡፡ ልባችንንም ይከፍትልን ዘንድ ተስፋ እናድርግ፡፡ ከገባንበት አስከፊ ጦርነት የምንገላገልበት ዘመን ያድርግልን፡፡ አዲሱ ዓመት ዜጎች በማንነታቸው የማይገደሉበትና የማይፈናቀሉበት ያድርግልን፡፡ የሰላም፣ የፍቅር፣ የዕርቅና የይቅር ባይነት ዘመን እንዲሆንልን አጥብቀን እንመኝ፡፡  ሀቀኛ ፖለቲካዊ ውይይት፣ የእርስ በርስም፤ ከራስ ውጪም ተቻችሎ የመነጋገር ዘመን ያድርግልን፡፡ ያነሰ ምሬት፣ የበዛ አዝመራ፣ ከቂም በቀል የፀዳ ዓመት ያድርግልን!!
አንድ ገጣሚ፤ “ነብሩን እየጋለበ፣ ሰውዬው እጫካ ገባ ኋላ ቆይቶ ቆይቶ፣ ነብሩ መጣ ብቻውን ላዩ የነበረው ሰውዬም፣ ሆዱ ውስጥ ነው አሁን፤ ሰው ማለት ይህ ነው በቃ ከላይ ሲጋልብ ቆይቶ፣ ሆድ ውስጥ ነው ’ሚያበቃ!” ይላል፡፡
በዚህ ዓመት ከዚህም ይሠውረን፡፡ በዚህ ዓመት፤ ከጠባብ የዘረኝነት አስተሳሰብ ተላቅቀን ለህይወት ዋጋ የምንሰጥበት ይሆን ዘንድ እንጸልይ! የነፃ የሀሳብ ገበያ እንደ ልብ የሚኖርባትና መብት የማይገደብባት ኢትዮጵያን ለማኖር ከባድ ርብርብ እንደሚጠበቅ አውቀን እንትጋ፡፡ በዚህ ዓመት ውዳሴና ሙገሣን እንደምንቀበል ሁሉ ትችትንና ነቀፋንም ለመቀበል ልብና ልቦና ይስጠን፡፡ የህትመት ውጤቶች የህዝብ ዐይንና ጆሮ ይሆኑ ዘንድ፣ የጠባቂነት ሚናቸውንም በወጉ ይጫወቱ ዘንድ፤ ነፃነታቸው መጠበቅም፣ መከበርም ይገባዋል፡፡ ለእነሱም የዕውነትን፣ የመረጃን ትክክለኛነትና የሚዛናዊነትን ሥነምግባር የሚጐናፀፉበት ዓመት ያድርግላቸው፡፡ በዚህ ዓመት ቢያንስ ዐይን ካወጣ ሙስና ይሰውረን፡፡ ወጣቱ አገሩን ከልቡ ይወድ ዘንድ፣ ምንም ዓይነት ካፒታሊስታዊ ማማለያ እንዳይበግረው ከልብ እንመኝ!! አስማተኛ ካልሆነ በቀር አገርን ብቻውን የሚገነባ ማንም አይኖርም፡፡ አንዱ የሌላውን አቅም ይፈልጋል፡፡ ከሌላ ጋር ካልመከሩ፣ ከሌላ ጋር ካልተረዳዱና ሁሉን ብቻዬን ልወጣ ካሉ አንድ ልሙጥ አገር ናት የምትኖረን። የተለያየ ቀለሟ ይጠፋል፡፡ ልዩነት ከሌለ ዕድገት ይጠፋል፡፡ VIVE La difference - ልዩነት ለዘላለም ይኑር ማለት አለብን፡፡ እየተራረሙ መሄድ እንጂ እየኮረኮሙ መሄድ የትም አያደርሰን፡፡ አንዱ ኮርኳሚ ብዙሃኑ ተኮርኳሚ ከሆነ እጅም ይዝላል፡፡ ራሳችን ባወጣነው ህግ ራሳችን አጥፊ ሆነን ከተገኘን፣ ለጥቂቶች ብቻ የሚሠራ ደንብ አውጥተን ብዙሃኑን የምንበድል ከሆነ፣ ራሳችን ሠርተን እራሳችን የምናፈርስ ከሆነ፣ ራሳችን አሳዳጅ ራሳችን ተሳዳጅ ከሆንን፣ ከዓመት ዓመት “የዕውነት ዳኛ ከወዴት አለ?” የምንባባል ከሆነ፤ ምን ዓይነት ለውጥ፣ ምን ዓይነት ዕድገት እየጠበቅን ነው? “ብቻውን የሚሮጥ የሚቀድመው የለ፣ ብቻውን የሚሟገት የሚረታው የለ” ነውና በርካቶችን የሚያሳትፍ ሥርዓት ይበረክታል ብለን የምናስብበት ዘመን ይሁንልን፡፡ አለበለዚያ፤ “ራሷ ከትፋው ታነቀች፤ ራሷ ጠጥታው ትን አላት፡፡ ራሷ ሰቅላው ራቀ፡፡ ራሷ ነክታው ወደቀ” የሚል ህዝብ ብቻ ነው የሚኖረን፡፡ ያለ ህዝብ የት ይደረሳል? አዲሱን ዘመን አሳታፊ ያድርግልን!!
 መልካም አዲስ ዓመት!!

 ዛሬ የሚጠናቀቀው  2013 ዓ.ም ለኢትዮጵያውያን የመከራም የስኬትም ዘመን ሆኖ ማለፉ ይታወቃል፡፡ ዘመኑ አገሪቱ እንደ አገር መቀጠል እንዳትችል የሚገዳደሯት በርካታ ችግሮችና መሰናክሎችን የተጋፈጠችበትና በሺዎች የሚቆጠሩ  ዜጎችን በጦርነት በግጭትና ተፈጥሮአዊ አደጋዎች ያጣችበት፣ በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ዜጎች ለስደት የተዳረጉበት ነበር። በሌላ በኩል፤ አገሪቱ ከውስጥና ከውጭ ጠላቶቿ የሚደርስባትን ጫና ተቋቁማ ሰላማዊ ምርጫ ያካሄደችበት፣ ሁለተኛውን ዙር የህዳሴ ግድብ ሙሌት ያከናወነችበትና  በርካታ ፕሮጀክቶችን አጠናቃ ወደ ስራ የገባችበት የስኬት ዘመንም ነበር፡፡
በ2013 ዓ.ም በአገራችን ከተከናወኑ አበይት ጉዳዮች መካከል ዋና ዋናዎቹን ለመቃኘት እንሞክራለን፡፡
የብር ኖት ቅያሬ
ኢትዮጵያ ከ23 ዓመት በላይ ስትገለገልበት የቆየችውን የ10፣ የ50 እና የ100 ብር  ኖቶች ቅያሬ ያደረገችውና በታሪኳ ለመጀመሪያ ጊዜ የባለ 200 ብር ኖት ያሳተመችው በዚሁ ባጠናቀቅነው ዓመት ነበር፡፡ ከገንዘብ ጋር የተገኙ ህገ ወጥ ተግባራትን ለመቆጣጠርና ከባንክ ውጪ ያለውን የጥሬ ገንዘብ ዝውውር ለመግታት ያስችላል የተባለው ይኸው የገንዘብ  ኖት ቅያሬ ይፋ የተደረገው በጠቅላይ ሚኒስትር ዶ/ር ዐቢይ አህመድ መስከረም 4 ቀን 2013 ዓ.ም ነበር። ከባንኮች ውጪ የሚገኘው ጥሬ ገንዘብ እጅግ ከፍተኛ በመሆኑ ይህንን ገንዘብ ወደ ትክክለኛው የግብይት ስርዓት ለማስገባት ባለመቻሉ ምክንያት እርምጃ መወሰዱን የተናገሩት የብሔራዊ ባንክ ገዢው ዶ/ር ይናገር ደሴ፤ ጥሬ ገንዘብ በአገር ውስጥ ብቻ ሳይሆን በጎረቤት አገራትም በከፍተኛ ሁኔታ እንደሚገኝና ይህም ለህገወጥ ተግባራት እየዋለ መሆኑ እንደተደረሰበት በዚሁ አዲሱን የብር ኖት ይፋ ማድረጊያ ፕሮግራም ላይ ተናግረው ነበር፡፡ የብር ኖት  በ3 ወራት ውስጥ እንዲጠናቀቅ የተደረገ ሲሆን በትግራይ ክልል በነበረው የህግ ማስከበር ዘመቻ እንቅስቃሴ ምክንያት የብር ቅያሬው እስከ መጋቢት 10 ቀን 2013 ዓ.ም እንዲራዘም ተደርጓል፡፡


Saturday, 11 September 2021 00:00

የአዲስ ዓመት ምኞት

ያሳለፍነው  ዓመት  በጎና ክፉ ገፅታን ያስተናገድንበት ዘመን ነበር። ከበጎ ገፅታው ብንጀምር ከ3 ዓመት በፊት የተጀመረው የለውጥ ሂደት የቀጠለበት፣ በርካታ ፕሮጀክቶችን ለማጠናቀቅ የቻልንበት፣ በብዙ ፈተናዎችና መሰናክሎች ውስጥ ሆነን የሕዳሴ ግድብን ሁለተኛ ዙር ሙሌት ለማጠናቀቅ የቻልንበት፣- 6ኛውን አገር አቀፍ ምርጫ በስኬት ያከናወንበት በጎ ዘመን ነበር።
ከዚህ ጎን ለጎን የኢትዮጵያን ዕድገትና ህልውና በማይፈልጉ አገራት የሚደረጉ ከፍተኛ ጫናን ያስተናገድንበት፣ የሱዳን፣ ጦር ወደ አገራችን በእብሪት ዘልቆ የገባበት፣ መንግስት በታላቅ ትዕግስት ሁኔታውን እየተከታተለ ያለበት፣ አገራችን በውስጥና በውጭ ሊያጠፏት ካሴሩ ወገኖች ጋር ወደ ጦርነት እንድትገባ የተገደደችበት፣ በዚህም በርካታ ወገኖቻችንን ያጣንበት፣ ስደትና መፈናቀል  የበዛበት… ከባድ ጊዜ ነበር 2013 ዓ.ም። በአጠቃላይ ዘመኑ ዕድሎች ፈተናዎችና ስኬቶች ያስተናገደ  ነበር።
መጪው አዲስ ዘመን አገራችን ሰላሟን የምታገኝበት፣ ግጭቱና ጦርነቱ እልባ የሚያገኝበት፣ አዲሱ መንግስት ግጭቶችን በዘላቂነት ለማስወገድ የሚችልበትን መንገድ የሚፈልግበት፣ ሁለቱ ተርባይኖች ኃይል በማመንጨት መብራት ማፍለቅ የሚጀምሩበት፣ ለሁለገብ ብልፅግናችን በጋራ የምንቆምበት ዘመን እንዲሆንልን እመኛለሁ።
ዶ/ር ኢንጅነር ስለሺ በቀለ
የውሃና መስኖ ሚኒስትር
ዓመቱን በብዙ ችግሮችና ፈተናዎች አልፈን ዛሬ ላይ ደርሰናል። መጪው አዲስ ዓመት ለአገራችን መልካም ነገሮች የሚሆንበት፣ አገራችን ሰላም ሆና ህዝቦቿ በሰላም ወጥተው የሚገቡባት፣ ዕቅዳችንን የምናሳካበት፣ ዘመን እንዲሆን ምኞቴ ነው። አገራችን ኢትዮጵያ ወደ ተረጋጋ የልማት እንቅስቃሴ ውስጥ የምትገባበት፣ ህዝቦቿ ተረጋግተው በልማቱ ላይ ትኩረት የሚያደርጉበት ጊዜ እንዲሆንም እመኛለሁ።
አምባሳደር ዲና ሙፍቲ፤
የውጪ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል-አቀባይ፤


https://youtu.be/GonjDf73WXY

የተጠናቀቀው 2013 ዓ.ም ለአገራችን እጅግ ፈታኝ ዘመን ነበር። ዜጎች በሰላም ወጥተው መግባት ያልቻሉበት፣ በዓለም አቀፉ ወረርሽኝ ሳቢያ በሺዎች የሚቆጠሩ ወገኖቻችንን በሞት የተነጠቅንበት፣ በተፈጥሮአዊ አደጋዎች፣ በጎርፍ፣ በመሬት መንሸራተትና መሰል አደጋዎች በርካቶች ለእልፈት ህይወታቸውን ያጡበት ጊዜም ነበር። በዓመቱ በኮቪድ ወረርሽኝና በተለያዩ ህመሞች በሞት ካጣናቸው ታዋቂ ኢትዮጵያውያን መካከል ጥቂቶቹን እናስታውሳቸው።
የኮሮና ወረርሽኝ በ2013 ዓ.ም ካሳጣን ታላላቅ ሰዎች መካከል ቀዳሚው ታዋቂው ምሁር፣ የሰብአዊ መብት ተሟጋችና ፖለቲከኛው ፕሮፌሰር መስፍን ወ/ማርያም ናቸው። ፕሮፌሰር መስፍን በኮሮና ሳቢያ ሕክምናቸውን ሲከታተሉበት በነበረው ቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል ውስጥ በ90 ዓመታቸው ህይወታቸው ያለፈው መስከረም 19 ቀን 2013 ዓ.ም ነበር። ሌላው ኮቪድ-19 ያሳጣን ታላቅ የኪነ-ጥበብ ባለሙያ ተባባሪ ፕሮፌሰር ተስፋዬ ገሰሰን ነው። እኚህ ታላቅ ምሁር፣ የቲአትርና የፊልም ተዋናይ፣ ደራሲና ተርጓሚ ተስፋዬ ገሰሰ፤ በኮሮና ሳቢያ በ84 ዓመታቸው በሞት የተለዩን ታህሳስ 6 ቀን 2013 ዓ.ም ነበር።
ይህ ክፉ ወረርሽኝ ባሳለፍነው ዓመት ያሳጣን ሌላው ዕውቅ ምሁር የዓለም ሎሬት ዶ/ር ጥበበ የማነብርሃን ናቸው።
በህክምና ሙያ፣ በዕርዳታ  አስተባባሪነት፣ በእርቀ ሰላም ኮሚሽን አባልነትና በአገር ሽማግሌነት አገራቸውን ያገለገሉት እኚህ ታላቅ ባለሙያ በኮሮና ሳቢያ በሞት የተለዩን በያዝነው ዓመት፣ የካቲት 12 ቀን 2013 ዓ.ም ነበር። ኮቪድ በተጠናቀቀው ዓመት በበጎ ተግባር ላይ ተሰማርተው ሺዎችን የታደጉ የበጎ ተግባር አርአያዎቻችንንም አሳጥቶናል።
በኢትዮጵያ የአእምሮ እድገት ውስንነት (ኦቲዝም) ያለባቸውን ህጻናት ህይወት በመለወጥ ረገድ ጉልህ አስተዋፅኦ ያበረከቱትና የጆይ ኦቲዝም ማዕከል ሴንተር መስራቿ ወ/ሮ ዘሚ የኑስም ግንቦት 3 ቀን 2013 ዓ.ም በቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል ህይወታቸው ያለፈው በኮሮና ቫይረስ ሳቢያ ነበር።
ኢትዮጵያዊቷ “ማዘር” ትሬዛ የሚል ስያሜ የሚታወቁት የተሰጣቸውና የሺዎች እናትና አሳዳጊ የነበሩት የክቡር ዶ/ር አበበች ጎበናም ኮቪድ-19 ለህልፈት ዳርጓቸዋል። ልጆቻቸው እዳዬ በሚል  የፍቅር ስም የሚጠሩትና በ10ሺዎች ለሚቆጠሩ ኢትዮጵያውያን መጠጊያ በመሆን ሺዎችን ያሳደጉት ወ/ሮ አበበች፤  ሰኔ 29 ቀን 2013 ዓ.ም  በሞት ተለይተውናል።
ኮቪድ ወደ ኪነ-ጥበቡ ዘርፍ ጎራ ብሎም ተወዳጁን የፊልም ደራሲ፣ ተዋናይና አዘጋጅ አርቲስት መስፍን ጌታቸውንም ለሞት ዳርጎታል። “ሰው ለሰው” የተሰኘው የቴሌቪዥን ተከታታይ ድራማ ደራሲና ተዋናይ የነበረው መስፍን ጌታቸው፤ ግንቦት 3 ቀን 2013 ዓ.ም  በቫይረሱ ሳቢያ ህይወቱ አልፏል።
ዘመኑ የኪነ-ጥበቡን ዘር በሞት ደጋግሞ የጎበኘበትም ነበር። አንጋፋው ሰዓሊ ለማጉያ፣  ተወዳጅ ተዋናይት አልማዝ ኃይሌ (ማሚ)፣ አንጋፋው የማንዶሊን ንጉስ አየለ ማሞ፣ በኢትዮጵያ የሙዚቃ ታሪክ ቀደምት ከሚባሉት የሙዚቃ አሳታሚዎች፣ አንዱ የነበረው አሊ አብደላ ኬያፍ (አሊታንጎ) በሞት የተለዩን በዚሁ በተጠናቀቀው ዓመት ነበር።
በደርግ ስርዓት ዘመን ጠቅላይ ሚኒስትር ነበሩት ሻምበል ፍቅረስላሴ ወግደረስን ነበር። የአማራ ክልል ፖሊስ ኮሚሽነር የነበሩት ኮሚሽነር አበረ አዳሙም በሞት የተለዩት በተጠናቀቀው ዓመት ነበር። የመጀመሪያዋ ሴት የቴሌቪዥን ጋዜጠኛ ሕሌኒ መኩሪያም በሞት የተለየችን በዚሁ በ2013 ዓ.ም ነው።
ዓመቱ ሊጠናቀቅ ጥቂት ቀናት ብቻ ሲቀረው በድንገተኛ የልብ ህመም በሞት ያጣነው ደግሞ ተወዳጁና አንጋፋው ድምጻዊ አለማየሁ እሸቴ ነው። ድምጻዊው ቀብር  ስነ-ስርዓቱ የተፈጸመው ባለፈው ማክሰኞ ጳጉሜ 2 ቀን 2013 ዓ.ም ነበር። ለሁሉም ፈጣሪ ነፍሳቸውን በመንግስተ ሰማያት ያኑርልን!!


 28 ሰዎች በጎርፍ ህይወታቸው አልፏል
- ከ23  ሺህ በላይ ከብቶች  ሞተዋል

እየተገባደደ ባለው የክረምት ወራት በሃገሪቱ እስካሁን ከ6 መቶ ሺህ በላይ ዜጎቹ ጉዳት ሲደርስባቸው፤ ከ2 መቶ በላይ የሚሆኑት  ከቀዬአቸው  መፈናቀላቸውን የተባበሩት መንግስታት የሰብአዊ  ድጋፍ ማስተባበሪያ  ጽ/ቤት ሪፖርት ያመለክታል።
በ2012 ክረምት ወቅት በአፋር፣ አማራ፣ ጋምቤላ፣ ሐረሪ፣ ኦሮሚያ፣ ሶማሌ እና ደቡብ ክልል ባጋጠሙ የጎርፍ አደጋዎች  616 ሺህ 714 ሰዎች ጉዳት ሲደርስባቸው፣ 214 ሺህ 127 የሚሆኑት ተፈናቅለዋል እንዲሁም የ28 ሰዎች ህይወት አልፏል።
የክረምቱ የጎርፍ አደጋ እንስሳትና ሰብል ምርቶች ላይም ጉዳት ያደረሰ ሲሆን በአጠቃላይ 23 ሺህ 788 የቤት እንስሳት በጎርፍ ተወስደዋል፣ በ18 ሺህ 97 ሄክታር መሬት ላይ የተዘራ ሰብል ወድሟል። እንዲሁም  464 መኖሪያ ቤቶች እና 6 ትምህርት ቤቶች ሙሉ ለሙሉ  ወድመዋል።
በጎርፍ አደጋው በእጅጉ ከተጠቁት አካባቢዎች መካከልም በሶማሌ ክልል የሸበሌ  ዶሎ፣ ጃራር፣ አፍዴር፣ ፋፈን፣ ቆራሄ፣ በደቡብ ክልል ደግሞ በወላይታ፣ ሃላባ፣ ጎፋ እና ከፋ ዞኖች ጉዳቱ ያጋጠመ ሲሆን በአፋር ክልል ዞን 2፣3 እና 4 ፤ በኦሮሚያ ክልል አርሲ፣ ምዕራብ ወለጋ፣ ምዕራብ ሃረርጌ፣  የምዕራብ ሸዋ ዞን፤ በአማራ ክልል ምዕራብ ጎጃም፣ ደቡብ ወሎ፣ ሰሜን ወሎ እና መካከለኛው ጎንደር ዞኖች ፣ በሃረር ክልል ሶፊያ ዞን እንዲሁም በጋምቤላ ክልል ላሬ  ወረዳ  የጎርፍ  አደጋዎቹን ያስተናገዱ ናቸው።
የክረምቱ ወቅት አሁንም ቀጣይነት ያለው ከመሆኑ ጋር ተያይዞ በቀጣይም የጎርፍ አደጋዎቹ በእነዚህና በሌሎች አካባቢዎች ሊያጋጥሙ ይችላሉ የተባለ ሲሆን ህብረተሰቡ አሁንም ጥንቃቄ አይለየው ተብሏል።
ይህ በእንዲህ እንዳለ በአዲስ አበባ ከሶስት ሳምንታት በፊት ባጋጠመው ጎርፍ አደጋ የ8 ሰዎች ህይወት ማለፉ አይዘነጋም።
አስቀድሞ በተሰራው የቅድመ አደጋ ማስጠንቀቂያ ቅድመ ግምት፤ በክረምቱ እስከ 2 ሚሊዮን ዜጎች የጎርፍ ጉዳት ሊያጋጥማቸው ይችላል ተብሎ ነበር።

የህወሓት አማጺያን በሰሜን ጎንደር ከ120 በላይ  ሰዎች መግደላቸውን ነዋሪዎች  ተናገሩ

በአማራ ክልል ሰሜን ጎንደር ዞን በዳባት ወረዳ ጭና በሚባል አካባቢ የህወሓት ታጣቂዎች ከ120 በላይ ንፁሃን ሰዎችን መግደላቸውን ነዋሪዎችና የወረዳው አስተዳዳሪ ለቢቢሲ ተናገሩ።
ግድያው የተፈጸመው አካባቢው በህወሓት ኃይሎች ቁጥጥር ስር በቆዩባቸው ቀናት ውስጥ መሆኑን የተናገሩት ነዋሪዎች፤ በጥቃቱ ሽማግሌዎች፣ ቀሳውስት፣ ሴቶችና ህጻናት መገደላቸውን  ጠቁመዋል፡፡  
የጭና አጎራባች ቀበሌ አብጥራ  ነዋሪ የሆኑት አቶ አስማረ ታፈረ፤ ነሐሴ 12 ቀን 2013 ከቀኑ 9፡00 ጀምሮ የህወሓት ኃይሎች ወደ  አካባቢው  በመግባት ተኩስ መክፈታቸውንና ውጊያ መካሄዱን ይናገራሉ፡፡  ጦርነቱም እስከ ነሐሴ 29 ቀን 2013 ዓ.ም ድረስ መካሄዱን የሚገልፁት አቶ አስማረ፤ እስካሁን ድረስ ተገድለው የተገኙ 119 ሰዎች በጦርነቱ ያልተሳተፉ የአካባቢው ነዋሪዎች መሆናቸውን ጠቁመዋል። ይህ ቁጥር ከዚህም በላይ ሊጨምር እንደሚችል ነዋሪው ይናገራሉ። ከአንድ ቤተሰብ አምስትና ስድስት ሰዎች የሞቱ መኖራቸውንም አቶ አስማረ ገልጸዋል።
ሮይተርስና ኤኤፍፒ የዜና ወኪሎችም፤ በዳባት አካባቢ በምትገኘው ስፍራ በተፈጸመው ጥቃት ከ120 ሰዎች በላይ መገደላቸውን የአካባቢውን ምንጮች ጠቅሰው ዘግበዋል፡፡ የትግራይ የውጭ ግንኙነት ጽህፈት ቤት የተባለው አካል ግን ረቡዕ አመሻሽ ላይ ባወጣው መግለጫ፤ በህወሓት ኃይሎች ተፈጸመ የተባለውን የጅምላ ግድያ ክስን  አስተባብሏል።
የህወሓት ታጣቂዎች ወደ ጭና ሲገቡ ምንም ዓይነት ጥቃት እንዳልደረሰባቸው የገለጹት ሌላው የአካባቢው ነዋሪ አቶ ሞላ ውቤ፤ “ጦርነቱ ሲፋፋምና አማጺያኑ መሸነፋቸውን ሲያውቁ አዛውንት፣ ሕጻናት፣ ሴቶች እንዲሁም እንስሳትን እየገደሉ ሄደዋል” ብለዋል።  ከአንድ ቤተሰብ አራት ሰዎችን፣ ቀሳውስትን እንዲሁም ወንድማማቾችንና ነፍሰ ጡር ሴትን  መግደላቸውን አቶ ሞላ  ለቢቢሲ ተናግረዋል።
አካባቢውን እንደተቆጣጠሩ “እኛ ችግር ያለብን ከመንግሥት ጋር ነው፤ ከእናንተ ጋር አይደለም” በማለት ለነዋሪው ይናገሩ እነደነበር የገለጹት አቶ አስማረ፣ በኋላ ግን ጦርነቱ እየተጧጧፈ ሲመጣ ንፁሃንን ገድለዋል ብለዋል።
የህወሓት ታጣቂዎች ወደ ዳባት ጭና ከመድረሳቸው በፊት፣ አዳርቃይ እንዲሁም ደባርቅ ወረዳ ላይ ከፍተኛ ጥቃት መፈፀማቸውን አስተዳዳሪው ጨምረው ገልፀዋል። በአማራ ክልል ሰሜን ጎንደር ዞን ዳባት ወረዳ ከህወሓት ኃይሎች ነጻ ከወጣ ከቀናት በኋላ የአካባቢው ነዋሪ የሆኑ ንጹሃን የተቀበሩበት የጅምላ መቃብር ማግኘቱን ያስታወቀው የዞኑ አስተዳደር ነው።
በዚህም የህወሓት ኃይሎች በወረዳው ውስጥ “ጭና ተክለ ሐይማኖት በተባለ ቀበሌ ቀሳውስትን ጨምሮ በንጹሃን ሰዎች ላይ ነሐሴ 26 እና 27 የጅምላ ግድያ ፈጽመዋል” በማለት በአንድ መቃብር ብቻ 47 አስከሬኖች እንደተገኙ ገልጿል።
(ቢቢሲ)


==================================================

 ‹የትግራይ ሕዝብ የእኛ ሕዝብ ነው ብለን በፅኑ እናምናለን››


የፌዴራል መንግሥት በትግራይ ክልል እየተከናወነ ያለውን ጉዳይ ማወቅ ባይቻልም፣ ‹‹የትግራይ ሕዝብ የእኛ ሕዝብ ነው ብለን እናምናለን›› ሲሉ የሰላም ሚኒስትር ወ/ሮ ሙፈሪያት ካሚል አስታወቁ፡፡
ሚኒስትሯ ሰኞ ጳጉሜን 1 ቀን 2013 ዓ.ም. የሰሜኑን የኢትዮጵያ ክፍል ወቅታዊ ሁኔታን አስመልክተው በትግራይ፣ በአማራና በአፋር ክልሎች እየተከናወነ ስላለው የሰብዓዊ ዕርዳታ ድጋፍ አቅርቦት ለጋዜጠኞች መግለጫ ሰጥተዋል፡፡
በትግራይ ክልል ምንም ዓይነት የፌዴራል መንግሥት መዋቅር ባለመኖሩ ፈቃድ የተሰጣቸው ዕርዳታ የሚያቀርቡ መንግሥታዊ ያልሆኑ አገር በቀልና ዓለም አቀፍ ድርጅቶች ለምን ያህሉ ሕዝብ፣ ምን ያህል ዕርዳታ፣ በምን አግባብ እንዳስተላለፉ ሪፖርት እየጠበቅን ነው ብለዋል፡፡
የፌዴራል መንግሥቱ የተናጠል ተኩስ ማቆም አድርጎ ከትግራይ ክልል ሲወጣ ለአንድ ወር የሚሆን የዕለት ደራሽ ምግብና ምግብ ነክ ያልሆኑ አቅርቦቶችን፣ በተመሳሳይ የዕርዳታ ድርጅቶችም ለአንድ ወር የሚሆን ተመሳሳይ አቅርቦቶችን ጥለው መውጣታቸውን ሚኒስትሯ አስታውሰዋል።  
በተጨማሪም ከመንግሥት የተናጠል ተኩስ ማቆም በኋላም እሑድ ነሐሴ 30 ቀን 2013 ዓ.ም. የተንቀሳቀሱ 152 የጭነት ተሽከርካሪዎችን ጨምሮ በአጠቃላይ 500 ያህል ተሽከርካሪዎች ምርጥ ዘርና ማዳበሪያ፣ እንዲሁም የዕርዳታ ምግብና ምግብ ነክ ያልሆኑ ቁሳቁሶችን ጭነው ወደ ትግራይ ክልል መግባታቸውን ሚኒስትሯ ተናግረዋል፡፡
ይሁን እንጂ የሕወሓት ኃይሎች በተደጋጋሚ በአፋርና በአማራ ክልሎች ላይ ባደረጉት ወረራና በንፁኃን ዜጎች ላይ እያደረሱ ባለው ጥቃት ምክንያት፣ እንዲሁም በዕርዳታ መተላለፊያ መስመሮች ላይ በተደጋጋሚ በሚፈጸሙ ጥቃቶች ተጨማሪ ዕርዳታ የማድረስ ሒደቱን ውስብስብ እንዳደረገው ገልጸዋል፡፡
በተጨማሪም የዕለት ደራሽ የዕርዳታ ምግብ ጭነው ወደ ትግራይ ክልል የገቡ ተሽከርካሪዎች መመለስ ሲኖርባቸው፣ 72 በመቶ የሚሆኑት አለመመለሳቸውን ወ/ሮ ሙፈሪያት አስታውቀዋል፡፡
‹‹ተሽከርካሪዎች ለተፈቀደላቸው ሥራ ብቻ መዋላቸውን ማረጋገጥ እንፈልጋለን፤›› ብለዋል፡፡
የፌዴራል መንግሥት ከትግራይ ክልል የተናጠል ተኩስ ማቆም አድርጎ ከወጣ በኋላ የክልሉ ሕዝብ በመጪዎቹ ዓመታት በተመሳሳይ ችግር ውስጥ እንዳይገባ በማሰብ፣ የግብርና ግብዓት ሲያደርስ መቆየቱን በመጥቀስ፣ የመንግሥት ፍላጎትና ጥረት ሕዝቡ እንዳይጎዳ ነው ሲሉ አስታውቀዋል፡፡
‹‹በመሆኑም አምርቶ የሚመገብ ማኅበረሰብ መኖር እንዳለበት ስለምናምንና ሥራችን እሱን መሠረት ካላደረገ፣ ችግሩ በዕንቅርት ላይ ጆሮ ደግፍ ይሆናል፤›› ብለዋል፡፡
ጦርነቱ ከመጀመሩ በፊትም በክልሉ ከ1.8 ሚሊዮን በላይ ሕዝብ የምግብ ዋስትና ችግር እንደነበረበት በመጥቀስ፣ ‹‹ከአንበጣ ወረርሽኝ ጋር ተዳምሮ ሕወሓት በራሱ ጊዜ ፈልጎ በከፈተው ጦርነት ለሕዝቡ ያተረፈው ቀውስ እንዳይቀጥል ስለምንፈልግ፣ የተለያዩ ዕርምጃዎችን እየወሰድን ነው፤›› ብለዋል፡፡
የፌዴራል መንግሥት ከክልሉ ሲወጣ በመጋዘኖች ያከማቻቸውን ምግብና ምግብ ነክ ያልሆኑ ቁሳቁሶችና አሁን እየተላከ ያለውን አቅርቦት በአግባቡ መጠቀም ከተቻለ፣ አሁን በአንዳንዶች የሚወሳው ረሃብና ሞት የማስከተል ዕድሉ ትንሽ እንደሆነ አመላክተዋል፡፡ ነገር ግን በትግራይ ክልል ረሃብ ወይም ሞት ተከሰተ ቢባል እንኳ በክልሉ ቴሌቪዥን ጣቢያ ከሰሞኑ እየተሰማ ያለው ሰፊ የሆነ ለጦርነት የሚሆን የስንቅ ዝግጅት፣ ከሚባለው እውነት ጋር የተራራቀ ነው ሲሉ ወ/ሮ ሙፈሪያት አስረድተዋል፡፡
በሕወሓት ወረራ ምክንያት በአማራና በአፋር ክልሎች የተፈናቀሉ ዜጎች ቁጥር 500 ሺሕ የደረሰ መሆኑን፣ በአማራ ክልል ለ150 ሺሕ ወገኖች ሰብዓዊ ዕርዳታ ማድረስ  መቻሉን ሚኒስትሯ አክለው ተናግረዋል፡፡
በአፋርና በአማራ ክልሎች ሕወሓት በፈጸመው ጥቃት 4.5 ሚሊዮን ዜጎች ለጉዳት መዳረጋቸውንም አስታውቀዋል፡፡
(ሪፖርተር)

============================================

“ትምህርት ቤቶችንና ሆስፒታል ማውደም በጦር ወንጀልኝነት መታየት አለበት”

  የህወሓት ቡድን “ትምህርት ቤቶችና ሆስፒታሎች ላይ እያደረሰ ያለው ውድመት እጅግ አስነዋሪና በጦር ወንጀለኝነት መታየት ያለበት ድርጊት ነው” ሲል አትሌት ሻለቃ ኃይሌ ገብረሥላሴ ተናገረ፡፡
 “ማን ከማን ጋር እንኳ እንደተጋጨ የማያውቁ ህጻናትን ትምህርት ቤት ማውደም በምን ይገለጻል?” በማለት በምሬት ጠይቋል፤አትሌት ሃይሌ፡፡
 አትሌቱ በአማራ ክልል በዋግ ኸምራ ዞን ፃግብጂ ወረዳ በዳስ ጥላ ለሚማሩ ህጻናት ያስገነባው ትምህርት ቤት በመውደሙ እጅግ እንዳዘነም ነው የገለጸው፡፡  ትምህርት ቤቱን ለመገንባት ከገንዘብ ወጪ በላይ በርካታ ውጣ ውረዶችን እንዳሳለፈ የገለጸው አትሌቱ፤ የትምህርት ቤቱ መውደም በአካባቢው ማህበረሰብ ቁስል ላይ እንጨት እንደ መስደድ ይቆጠራል ብሏል፡፡
 አትሌቱ ያስገነባውን ጨምሮ በአካባቢው በርካታ ትምህርት ቤቶችና ሆስፒታሎች መውደማቸውን ጠቅሶ፤ ይህም የቡድኑን “የክፋት ጥግ ያሳያል” በማለት አስረድቷል፡፡
 በየትኛውም ዓለም በሚካሄዱ ጦርነቶች ትምህርት ቤቶችና ሆስፒታሎችን ዒላማ ማድረግ በጦር ወንጀለኝነት የሚያስጠይቅ መሆኑንም አትሌት ሻለቃ ሃይለ ገብረስላሴ መናገሩን ኢዜአ ዘግቧል፡፡
 ትምህርት ቤቱም ከአምስት መቶ በላይ ለሚሆኑ የአካባቢው ህጻናት አገልግሎት ሲሰጥ ቆይቷል፡፡ (ኤፍቢሲ)


=============================================

ሳዑዲ አረቢያ ማቆያዎች ውስጥ ያሉ 60 ሺህ ኢትዮጵያውያንን ለመመለስ እስከ 3 ወራት ጊዜ ያስፈልጋል ተባለ


በሳዑዲ አረቢያ በሚገኙ ማቆያዎች ውስጥ በአስቸጋሪ ሁኔታ ላይ የሚገኙ 60 ሺህ ገደማ ኢትዮጵያውያን ስደተኞችን ወደ ሀገራቸው ለመመለስ ከሁለት እስከ ሶስት ወራት እንደሚወስድ የሰላም ሚኒስቴር ገለጸ። ስደተኞቹን በአጠረ ጊዜ ወደ ሀገር ቤት መመለስ ያልተቻለው፤ ለተመላሾች የተዘጋጁት ጊዜያዊ ማቆያ ቦታዎች ባላቸው “ውስን አቅም ምክንያት ነው” ተብሏል።
በሰላም ሚኒስቴር የህግ ማስከበር ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ አምባዬ ወልዴ፤ በሳዑዲ አረቢያ ጅዳ በሚገኙ የማቆያ ካምፖች ውስጥ 60 ሺህ ኢትዮጵያውያን በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ እንዳሉ ወደ ስፍራው በተጓዘ አጣሪ ቡድን ጭምር መረጋገጡን ለ“ኢትዮጵያ ኢንሳይደር” ተናግረዋል። የአጣሪ ቡድኑ አባላት ከሰላም ሚኒስቴር፣ ከውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፣ ከብሔራዊ መረጃና ደህንነት አገልግሎትና ከኢሚግሬሽን ዜግነትና ወሳኝ ኩነት ኤጀንሲ የተውጣጡ ናቸው ብለዋል።  
 “[ይህ ቁጥር] በእኛ በኩል በተላከው አጣሪ ቡድን የተረጋገጠ ነው። ከዚያም በላይ ዜጎች ይኖራሉ ተብሎ ይጠበቃል” የሚሉት አቶ አምባዬ፤ ቡድኑ የለያቸውን ኢትዮጵያውያን ስደተኞችን ወደ ሀገር ቤት የመመለስ ስራ በመከናወን ላይ እንዳለ ጠቁመዋል። ነሐሴ 12 ቀን 2013 በተጀመረው ሁለተኛ ዙር የስደተኞች የመጓጓዝ ሂደት፤ እስካሁን ድረስ አራት ሺህ ገደማ ኢትዮጵያውያን መመለሳቸውን አስታውቀዋል። ስደተኞችን ወደ አገር ውስጥ በመመለሱ ሂደት ውስጥም ለሴቶችና ህጸናት ቅድሚያ መሰጠቱን ተናግረዋል።
በሳምንት ሶስት ጊዜ በሚደረጉ በረራዎች፤ በእያንዳንዱ ጊዜ ከ250 እስከ 400 ኢትዮጵያውያን ወደ ሀገራቸው እየተመለሱ ቢሆንም፤ አጠቃላይ ሂደቱ ከሁለት እስከ ሶስት ወራት እንደሚወስድ ዋና ዳይሬክተሩ አስረድተዋል። ኢትዮጵያውያን ስደተኞችን በአጭር ጊዜ ውስጥ መመለስ የማይቻለው፤ ለእነርሱ የተዘጋጁት ጊዜያዊ ማቆያ ቦታዎች ያላቸው የማስተናገድ አቅም ውስን በመሆኑ ምክንያት እንደሆነ አቶ አምባዬ አብራርተዋል።
ከሳዑዲ አረቢያ የሚመለሱ ኢትዮጵያውያንን እያስተናገዱ የሚገኙ ጊዜያዊ ማቆያዎች በቁጥር ዘጠኝ ሲሆኑ፤ ሁሉም የሚገኙት በአዲስ አበባ ከተማ ነው። ወደ እነዚህ ማቆያ ቦታዎች ውስጥ የሚገቡ ስደተኞች ለአንድ ቀን እንዲቆዩ ከተደረጉ በኋላ ወደ ትውልድ አካባቢያቸው እንደሚሸኙ አቶ አምባዬ ገልጸዋል።
 ረቡዕ ጳጉሜ 3፤ 137 ህጻናትን ጨምሮ 454 ኢትዮጵያውያን ከሳዑዲ አረቢያ ወደ ሀገራቸው እንዲመለሱ መደረጉን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አስታውቋል፡፡
በትግራይ ክልል ባለው ነባራዊ ሁኔታ ምክንያት ከሁለት ሺህ በላይ የክልሉ ተወላጅ ስደተኞች በጊዜያዊ ማቆያዎች ውስጥ እንዲቆዩ መደረጉንም አመልክተዋል። ተመላሾቹ በማቆያዎቹ ውስጥ እንዲሰነብቱ የተደረገው ወደ ክልሉ ለመሄድ የሚያስችል ትራንስፖርት ባለመኖሩ መሆኑን ዋና ዳይሬክተሩ ያስረዳሉ። ህወሓት “ወጣቱን እያስገደደ፣ እያፈሰ ወደ ጦርነት እየማገደ ነው” ሲሉ የሚወነጅሉት ኃላፊው፤ ይህ ሁኔታም ከስደት ተመላሾቹ ወደ ትውልድ አካባቢያቸው እንዳይሄዱ ተጨማሪ ምክንያት ነው ይላሉ።
የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እና የሰላም ሚኒስቴር በሐምሌ ወር በጋራ በሰጡት መግለጫ፤ ከሳዑዲ አረቢያ ከተመለሱ ከ40 ሺህ በላይ ኢትዮጵያውያን ውስጥ አንድ ሶስተኛ ገደማ የሚሆኑት የትግራይ ክልል ተወላጆች መሆናቸውን አስታውቀው ነበር። ከእነርሱ ውስጥ ከ10 ሺህ በላይ የሚሆኑት ከጊዜያዊ ማቆያ መውጣታቸው በወቅቱ ተገልጿል።
 (ኢትዮጵያ ኢንሳይደር)


Saturday, 04 September 2021 17:44

ከፌስቡክ ገጾች በጨረፍታ

“የትግራይ መከላከያ ኃይል ብሎ ነገር የለም!”
                                 ጌታሁን ሔራሞ


                  Jon Abbink ኔዜርላንዳዊ የአንትሮፖሎጂ እና የታሪክ ፕሮፈሰር ነው። በኢትዮጵያ የብሔር ፖለቲካና ብሔር-ተኮር ግጭቶች ላይ ጥናት ማድረግ ከጀመረ ዓመታት አልፈዋል። ጥናቶቹን ጎግል አድርጎ ማውረድና ማንበብ ይችላል። አንዱም ጥናቱ እ.ኤ.አ. በ2006 ይፋ የተደረገው “Ethnicity and Conflict Generation in Ethiopia: Some Problems and Prospects of Ethno-Regional Federalism” የተሰኘው ጥናቱ ነው። ፕሮፈሰሩ ከብሔር ፖለቲካ ጋር ጠበኛ ነው።
የዚህ ጽሁፍ ዓላማ ስለ ቀደምት የዮን አቢኒክ ጥናቶች ማውሳት አይደለም። ይልቁን ፕሮፈሰሩ ከአንድ ቀን በፊት በሰሜኑ የሀገራችን ክፍል ጦርነት ዙሪያ አንድ ፅሁፍ ለቋል። ይህ ሰው ስለ ኢትዮጵያ የሚፅፈው ከውስጥ ሆኖ ነው፣ ስለዚህም እንደ አንዳንድ አውሮፓውያንና አሜሪካውያን እሱን መሸወድ የሚቻል አይደለም። ለምሣሌ ከአንድ ቀን በፊት ፕሮፈሰሩ ገና ከመግቢያው የፃፈው ፅሁፍ በግርድፉ ሲተረጎም ይህን ይመስላል፦
“የትግራይ መከላከያ የሚባል ነገር የለም፣ አሁን ራሳቸውን እንደዚያ ጠርተው ይሆናል፣ያለው ግን የትህነግ ሚሊሻ ነው፦ የትግራይ ሕዝብ ነፃ አውጪ ግንባር። ነፃ የወጣ የትግራይ መንግስት የሚባል ነገርም የለም፣ ስለዚህም የትግራይ መከላከያ ኃይል ብሎ ነገር የለም፤ በሕግ አግባብ የተፈጠረ እንደዚያ ዓይነት ሕጋዊ አካል የለም። እ.ኤ.አ ከ2018 በፊት በኢሕአዴግ ፓርቲ ውስጥ የአንበሳ ድርሻ የነበረው ትህነግ በኢትዮጵያ ላይ ሊነገሩ ዘንድ የሚያዳግቱ አደጋዎችን ፈፅሟል፣ ባለፉት ከ2-5 ዓመታት ደግሞ በራሱ የትግራይ ክልል ላይ አደጋን አድርሷል። ትህነግ እ.ኤ.አ.ከ1991-2018 ባለው ጊዜ የዘረጋው የብሔር ፖለቲካ በአፍሪካ ፀጉረ-ልውጡና የኢትዮጵያን ብሔሮች እርስ በእርሳቸው ያቃቀረ ፖለቲካ ነው።”
“There is no ‘TDF’: they may now call themselves like that but there is only the militia of the TPLF, the Tigray Peoples Liberation Front. There is no independent Tigrai state and hence no ‘TDF’: no entity like this was ever formed in a legal manner. TPLF (the former ruling regime in Ethiopia before February 2018, dominating the EPRDF party), has done untold damage to Ethiopia and in the past 2,5 years to Tigrai, ‘their own’ region. In 1991–2018 it installed a vicious politics of ethnicity ‘unique’ in Africa that has posited all so-called ethnic groups against each other, across the country.”
በነገራችን ላይ በየትኛውም የፌዴራል ሥርዓትን በሚከተሉ ሀገራት ክልሎች የራሳቸው መከላከያ ኃይል ብሎ ነገር የላቸውም። የመከላከያ ኃይል የሚኖራቸው በኮንፌዴሬሽን የተዋቀሩ አሊያም ሉዓላዊ ሀገራት ብቻ ናቸው። ፕሮፈሰር አቢኒክ ለዚህም ነው በተደጋጋሚ “የትግራይ መከላከያ ኃይል ብሎ ነገር የለም” የሚለው!
መልዕክት ለኢትዮጵያ መገናኛ ብዙሃን ፦
እባካችሁ በዚህ ፕሮፈሰር ፅሁፍ ዙሪያ በዓለም አቀፍ ቋንቋዎች ጭምር ሰፋ ያለ የዳሰሳ ሥራ ይሰራ።
ሰውዬው ለረዥም ዓመታት በኢትዮጵያ ውስጥ በአካል ተገኝቶ ሕወሓት በነደፈው የብሔር ፖለቲካና ተያያዥ ግጭቶች ዙሪያ ጥናት ሲያደርግ ስለነበረ በዓለም አቀፍ ደረጃ ቅቡልነት ይኖረዋል። ኢሳት ቴሌቪዥን በአንድ ወቅት ቃለመጠይቅ እንዳደረገለት አስታውሳለሁ።


Saturday, 04 September 2021 17:42

ከፌስቡክ ገጾች በጨረፍታ

 "እኛም ከነሱ መማር አለብን ብለን ወስነን ነበር"
                             ሔኖክ ሔዳቶ


                 “TPLF 27 ዓመት ሲገዛ በትግራይ ሌላ ፓርቲ አልነበረም። እኛም ከነሱ መማር አለብን ብለን ወስነን ነበር፤ የምደብቅህ ነገር የለም”
ይህን የተናገረው የቀድሞው ኦዴፓ (እንዲሁም 360 አባላት ያሉት የብልጽግና ፓርቲ) ማዕከላዊ ምክር ቤት አባል ዶ/ር ሚልኬሳ  ነው፤ ከሀገር ከወጣ በኋላ ሰሞኑን OMN ላይ ቀርቦ ባደረገው ቃለምልልስ። ሚልኬሳ ይህን መልስ የሰጠው ጋዜጠኛው (ጉዮ ዋርዮ) በኦሮሚያ ስላለ እስርና ግድያ ምንጭ ምን እንደሆነ ለጠየቀው ጥያቄ ነው። አክሎም “የተቃዋሚ ፓርቲ አባላት፣ ደጋፊዎች፣ እኛን የማይደግፉ በህብረተሰብ ተቀባይነት ያላቸው ሰዎች ሁሉ ጠላቶቻችን ናቸው ብለን አቅጣጫ አስቀመጥን። በዛ መሰረት የዞንና የወረዳው መዋቅር ማሰርና መግደል ውስጥ ገባ” ብሏል። በዚህም አላበቃም፤ “ለምንድነው የምታስሩት? አውጥታችሁ የምታደርጉትን አድርጉ ይባል ነበር ለበታች መዋቅሩ” ሲል ተናግሯል።
ዶ/ር ሚልኬሳ አንድ ሰሞን ዝነኛ የነበረው ATM (A-አዲሱ፣ T-ታዬ፣ M-ሚልኬሳ) የኦዴፓ ተተኪ ወጣቶች ጥምረት አንዱ ፊትአውራሪ ተደርጎ ይወሰድ የነበረ፣ ሀሮማያ ዩኒቨርሲቲም በፌዴራሊዝም እና ህዝብ አስተዳደር ያስተምር የነበረ ሰው ነው። በዚህ ደረጃ ያሉ ሰዎች እንዴት ኦሮሚያን የሚያህል ሰፊና ብዝሃነት ያለው ክልል ብቸኛ ፓርቲ ለመሆን ቁጭ ብለው ተነጋግረው ሊወስኑ እንደሚችሉ ማሰቡ ይዘገንናል።
በአጭሩ፤ ኦሮሚያ ውስጥ ሊኖር የሚገባው አንድ ፓርቲ ብቻ ነው ብሎ ማመን ከተቻለ በኢትዮጵያ ደረጃም እንደዛ ለማመን የሚከለክል ነገር የለም። ብዙ ሰዎች ጭቆናን ሳይሆን ጨቋኙን እንደሚጠሉ፤ እድሉን ሲያገኙም ከተቃወሙት ጨቋኝ በላይ አፋኝ እንደሚሆኑ ነው በተደጋጋሚ እያየን ያለነው። በእርግጥ ሚልኬሳ ውስጥ ሆኖ በብዕር ሥም ይጽፍ እንደነበርና መረጃዎችን በማውጣት የተወሰነ ለውጥ ለማምጣት መሞከሩን ቢገልጽም፣ አብዛኞቹ ጥፋቶች ራሱ በተሳተፈበት መፈጸሙን አልካደም፤ ለማስተባበልም አልሞከረም።
ብቻ በጣም ያናድዳል!

Page 2 of 546