Administrator

Administrator


      አንድ ከተማ ውስጥ የሚኖሩ ሦስት ሌቦች ነበሩ። ሌቦቹን የሚያውቅ ሰው በግልጽ ስለማይናገር ሁሌ የመንደሩ አዛውንቶች ህዝቡን እየሰበሰቡ አውጫጭኝ ያስደርጋሉ። እውነተኞቹ ሌቦች ግን በጭራሽ ሊገኙ አልቻሉም። ሶስቱ ሌቦች ከህዝቡ ጋር እየተቀመጡ ጭራሽ አፋላጊ ሆነዋል።
ነገሩ “የሌባ ዓይነ-ደረቅ መልሶ ልብ ያድርቅ” ዓይነት መሆኑ ነው። አንድ ቀን አንድ አዛውንት ባለቅኔ በዚያው በአውጫጭኙ ላይ ተገኝተው፤ ሲፈሩ ሲቸሩ እጃቸውን አወጡ።
ሰብሳቢው፡-
 “እሺ አባቴ የሚናገሩት አለዎት?”
አዛውንቱ፡-
 “አዎ”
ሰብሳቢው ፡-
“እሺ ምንም ሳይፈሩ በግልጽ ይናገሩ”
አዛውንቱ፡-
“አሳምሬ ነው የምናገረው፤ ያውም ጥንት የቅኔ ተማሪ ቤት አስተማሪዬ የነገሩኝን ነው የምገልጸው።”
ሰብሳቢው፡-
“እኮ ቶሎ ቶሎ ይናገሩ?”
አዛውንቱ፡-
 “ጌቶቼ፤ ይሄ የአውጫጭኝ ስብሰባ እንደ እኔው የሰለቻቸው ባለቅኔ እንዲህ አሉ ይባላል።
ጎበዝ ሌባው ስማ!
ቢተው ይተው
አለዚያ ግን እኛ ጀምበር በሰረቀ ቁጥር፣ በአውጫጭኝ ስብሰባ ስንሰቃይ አንኖርም!” ብለው ደመደሙ።
በዚህ ዓይነት የሰፈሩ ሦስት አደገኛ ሌቦችን ስም ይፋ አደረጉ። እነሱም አቶ ለማ፣ አቶ ቢተው እና አቶ ጀምበር የተባሉ አገር ያሰለቹ ሌቦች መሆናቸው ታወቀና ተመንጥረው ተይዘው ወህኒ ወረዱ።
***
ያየነውን የሰማነውንና በአካባቢያችን ያለን አደገኛ ነገር አለማጋለጥ ለሁላችንም ጎጂ ባህል ነው።
ዜመኛው፤ “ያንተ ቤት ሲንኳኳ ይሰማል እኔ ቤት” ያለው ይሄንኑ አደራ ሊለን ነው። የጉርብትናችን አይነተኛ ጥቅም፤ አንዳችን ለአንዳችን ማሰባችንና መረዳዳታችን ነው። እንኳንስ በአንድ ሀገር ውስጥና በአንድ ከተማ፤ በሁለት አገሮች ያለ ጉርብትና እንኳን ክቡርና ወሳኝ ነው። ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ባህላዊ ትስስራችን ትላንትን እንደ ታሪክ፣  ዛሬን እንደ ወቅታዊ ሂደት፤ ነገን እንደ ራዕይ ጨብጠን የተሻለ ዓለም ለማየት ምንጊዜም ዝግጁ መሆን አለብን። ለሀገራችን መልካም አማራጭ የምንሆነው፡-
1ኛ/ የድል አጥቢያ አርበኞችን ስንዋጋ
2ኛ/ ልማደኛ አድር ባዮችን ገለል ስናደርግ እና
3ኛ/ ሰርግ ቤት ሲያገኙን ዘፈን አውጪ፣ ሃዘን ቤት ሲያገኙ ሙሾ አውራጅ የሚሆኑና የየዘመኑ ተራማጅ የመሆን አባዜ ከተጠናወታቸው የመንግስትም ሆነ ከመንግስት ውጭ ያሉ ሹሞች፣ ባለስልጣኖችና ዜጎችን ስንጠነቀቅ ብቻ ነው - ወደ ቀናውና ጤናማው መንገድ የምናመራው!
እንዲህ ያሉት በየትውልዱ ውስጥ ያደፈጡ ጠላቶች መሆናቸውን አንርሳ! ከእባብ እንቁላል የእርግብ ጫጩት አይፈለፈልም!? ስለሆነም ከወዲሁ አካፋን አካፋ ማለት ይገባል! (Call a spade a spade)
በየመሥሪያ ቤቱ የተሰገሰገውን መሰሪ ሸቃይ፣ አጋፋሪና አሽቃባጭ ለይቶ ማውጣት ቢያንስ ለጤናማ የነገ ውሎአችን ይበጀናል። አበው፤ “አንዴ ሌባ ካሉት ቢቆርብም አያምኑት” ያሉት ወደው አይደለም። በለመደ እጁ ምን እንደሚወስድ፣ ምን እንደሚመነትፍ አይታወቅምና! ሁሌም ቢሆን አገር ሲበዘበዝና ህዝብ ሲዘረፍ ዝም አንበል። “ዝምታ ለበግም አልበጃት” እንዲል መጽሐፉ።


    ፕ/ር መረራ በአፍሪካ ህብረት አደራዳሪነት እምነት የላቸውም
                    
        የህዝብ ተወካዮች ም/ቤትና የፌዴሬሽን ም/ቤት ሁለተኛ ዓመት የሥራ ዘመን በፕሬዚዳንት ሳህለወርቅ ዘውዴ ንግግር የተከፈተ ሲሆን በንግግራቸውም የ2014 ዓ.ም የመንግስት ዕቅድ  አፈጻጸምና አዲሱን ዓመት የ2015 ዓ.ም የመንግስት የትኩረት አቅጣጫዎች አቅርበዋል።
ባለፈው ዓመት የዜጎች የጅምላ ግድያ፣ መፈናቀል፣ ከፍተኛ የሰብአዊ መብት ጥሰቶች የተፈጸመ ሲሆን በሚሊዮን የሚቆጠሩ ህጻናት በከፋ የምግብ እጥረት ለሞት አደጋ መጋለጣቸውን ፕሬዚዳንቷ ጠቁመዋል። የዚያኑ ያህል አስደማሚ ስኬቶችም መመዝገባቸውን ያነሱት ፕሬዚዳንቷ ከህዳሴ ግድብ ሶስተኛ ዙር የውሃ ሙሌት እስከ ለኤክስፖርት የሚቀርብ ስንዴ ምርት የሚደርስ ስኬት ተመዝግቧልም ብለዋል። በዚሁ የፕሬዚዳንቷ ንግግር አስተያየታቸውን የጠየቅናቸው የተቀዋሚ ፓርቲ አመራሮች አስተያየታቸውን ሰጥተዋል፡፡
በሀገሪቱ የሚታየው የመተላለቅ ፖለቲካ ወደ ድርድር ፖለቲካ ካልተቀየረ፣ ዘላቂ ሰላም እንደማይመጣ የተናገሩት የኦሮሞ ፌዴራሊስት ኮንግረስ (ኦፌኮ) ሊቀ መንበር ፕ/ር መረራ ጉዲና፤ አሁን በሀገሪቱ ያለው የእርስ በርስ ደም መፋሰስና እልቂት ወደ እውነተኛ ድርድር ካልተቀየረ ችግሩ እየባሰ እንጂ እየተሻሻለ እንደማይሄድ ተናግረዋል። ፕሬዚዳንት ሳህለወርቅ ዘውዴ ባቀረቡት ንግግር ላይ አስተያየታቸውን በስፋት የሰጡት ፕ/ር መረራ መንግስት ችግሩ አንዱንም የተናገረውን ጉዳይ በተግባር አለመፈጸሙ ነው፤ ንግግር ብቻውን ደግሞ የሚያመጣው ፋይዳ የለም ብለዋል። ውጤት የሚያመጣው ንግግር ብቻ ሳይሆን በተግባር ላይ ማዋል ነው ያሉት ፕሮፌሰሩ የኢትዮጵያ መንግስት እስካሁን የተናገረውን ተግባር ላይ በማዋል ላይ አልተሳካትም፤ ወደፊት የሚሳካለት ከሆነ አብረን እናያለን ብለዋል።
ግን መንግስት ይሳካለታል ብለው ይጠብቃሉ ወይ በሚል ተጠይቀውም፣ “አሁን እየተሄደበት ባለው መንገድ ብዙ የሚሳኩ ነገሮች ያሉ አይመስለኝም፤ ጦርነቱ ላይ በርትተናል፤ እሱ ከተሳካ አላውቅም ሲሉም መልሰዋል።
ፕሬዚዳንቷ  “መንግስት ሁሌም ለሰላም ድርድሩ ዝግጁ መሆኑንና ህወሓት የሰላም ድርድሩን  ከረገጠ ግን የማስታገሻ እርምጃ ይወስዳል በሚል የተናገሩትን እንዴት ያዩታል? በሚል ለቀረበላቸው ጥያቄ  “መንግስት ጠንካራ አቋም ላይ ተመስርቶ መናገሩ ሲሆን ህውሃት ሰላም ካልፈለገ ግን ከፍተኛ እርምጃ የመውሰድ አቅም አለኝ የሚለውን መልዕክት ለማስተላለፍ ፈልጎ የተናገረው ነው” ብለዋል። ዞሮ ዞሮ ነገሩ አዲስ አይደለም ባለፉት አራት ዓመታት ሲባል የቆየና የተለመደ አባባል ነው- ብለዋል ፖለቲከኛው።
በፕሬዚዳንቷ ንግግር ያልተዳሰሰ ወሳኝ አገራዊ ጉዳይ ይኖር እንደሆነ ጠይቀናቸውም፤ “እኔ በአብዛኛው ጉዳይ ተስፋ እየቆረጥኩ ስለመጣሁ፣ መንግስት የሚናገራቸውና የሚሰራቸው ጉዳዮችም የተገናኙ ባለመሆናቸው ቢነሳም ቢቀርም ትርጉም የለውም” ሲሉ ስሜታቸውን ገልጸዋል። ለምሳሌ ስለ ኑሮ ውድነቱና ስለ ዋጋ ግሽበቱ ብዙ ጉዳዮች የተነሱ ቢሆንም፣ ምንም የተጨበጠና የሚይታይ ለውጥ እንዳልመጣ፣ እንዲያውም በአስደንጋጭ ሁኔታ የኑሮ ውድነቱና የዋጋ ግሽበቱ ጣሪያ መንካቱን ነው የጠቆሙት፡፡ መንግስት የኑሮ ውድነቱን ለማረጋጋትና የዋጋ ግሽበቱን ለመቀነስ የሚናገረውን ያህል እየሰራም ሆነ አዳዲስ ፖሊሲዎችን ይዞ ወደፊት እየመጣ አይደለም ሲሉም ፖለቲከኛው ተችተዋል፡፡
በሌላ በኩል የሰላም ጉዳይ በፕሬዚደንቷ የተነሳ ቢሆንም የኢትዮጵያ መንግስት አሁን እየገፋ ባለበት አካሄድ የሚሳካ አይመስልም ብለዋል፡፡ “በተለይ አሁን የሰላም ጉዳይ ሲነሳ የሚነሳው ትግራይ ያለው ጦርነት ብቻ ነው” የሚሉት የኦፌኮው ሊቀመንበር፤ በአብዛኛው የሀገሪቱ ክፍል በተለይ በኦሮሚያ ግጭቶች መኖራቸውንና እሱንም ለማስተካከል የቀረቡ ጥያቄዎች መልክ አለመያዛቸውንና ምላሽ አለማግኘታቸውን ነው ፕሮፌሰሩ የገለጹት፡፡ በኦሮሚያ ፤በቤኒሻንጉል ጉሙዝ በጋምቤላና በሌሎችም አካባቢዎች ግጭቶች መኖራቸውን ያስታወሱት ፕሮፌሰሩ፤ የነዚህ  ግጭቶች ምንጭ ፖለቲካ መሆኑንና ይህንን ምንጭ የኢትዮጵያ መንግስት እየሸሸ፣ ከላይ ከላይ የሚታየው ላይ ብቻ ማተኮር ተገቢም አይደለም ዘላቂ ሰላምም አያመጣም፤ ሲሉ አሳስበዋል፡፡
“ድርድሩንም በተመለከተ የኢትዮጵያ መንግስት የሙጥኝ ያለው አፍሪካ ህብረትን ነው” ያሉት ፕሮፌሰር መረራ፤ ይሁን እንጂ አፍሪካ ህብረትም ሆነ ከህብረቱ ቀድሞ የነበረው “አፍሪካ አንድነት ድርጅት ከተመሰረተ ከ6 አስርት ዓመታት በላይ እድሜ ቢኖረውም በነዚህ አመታት ሁሉ እዚህ ግባ የሚባል አፍሪካዊ ችግር ሲፈታ አላየንም ብለዋል። “ለአፍሪካዊ ችግር አፍሪካዊ መፍትሄ” የሚል መፈክር  በየጊዜው ከመስማት ውጭ ብለዋል። “እኔ የፖለቲካ ሳይንስ አስተማሪ እንደመሆኔ ብዙ ጉዳዮችን እከታተላለሁ ህብረቱ ይሄ ነው የሚባል የረባ ነገር ሲሰራ አይቼ አላውቅም የሚሉት ፕ/ር መረራ፤” ህብረቱ ላይ የሙጥኝ ቢባልም መፍትሄ ያመጣል በዬ አላምንም  ብለዋል።
ኮንጎ፤ ላይቤሪያ፤ ደቡብ ሱዳን፤ ሩዋንዳ፤ ሱማሊያና ሌሎችም የአፍሪካ ሀገራት በግጭትና በችግር ሲታመሱ ህብረቱ የሰራው ስራ የለም ሲሉም ለትችታቸው ማጠናከሪያ ማስረጃ አቅርበዋል።
ፈረንጆቹ ጉልበትም ቢሆን ጨምረውበት ችግሩ ከተፈታ እንጂ አፍሪካ ህብረት ላይ ሙጥኝ ማለት ችግሩ እንዲቆይ ከማድረግ ያለፈ ሌላ ፋይዳ አይኖረውም ብለዋል፡፡
“ለምሳሌ የቀድሞው የናይጄሪያ መሪ ኦሊሴንጎን ኦባሳንጆ ለምርጫው ጊዜ ኢትዮጵያ መጥተው አግኝቻቸው እንደ አንድ አዛውንት የአፍሪካ መሪ፣ የኢትዮጵያን መንግስት ብትመክር ይሻላል ምርጫው ዋጋ የሌለው ምርጫ ስለሆነ ለመታዘብ አትቸገርም” አፍሪካ ጥሩና ትክክለኛ መንገድ እንድትይዝ እንደ አንጋፋ የአፍሪካ መሪ ምከር ብለዋቸው እንደነበረ አስታውሰዋል፡፡ “አባሳንጆ ምን እንዳለ ባላውቅም በሶስተኛው ወይም በአራተኛው ቀን ምርጫው ሰላማዊና ፍትሃዊ ነው ብሎ ሚዲያ ላይ ተናግሮ ሲሄድ ብቻ አይቻለሁ” ብለዋል፡፡ የሆነ ሆኖ የድርድሩን ጉዳይ ከአፍሪካ ህብረት ቢያወጡት ጥሩ ነበር ሲሉም ምክር ለግሰዋል፡፡
ድርድሩ ከአፍሪካ ህብረት ይውጣ ካሉ በየትኛው አካል ቢካሄድ ይመርጣሉ ስንል ጠይቀናቸው “በዓለም ላይ በቂ ተሞክሮና እውቀቱ ያላቸው ትንሽም ቢሆን መግፋት የሚችሉ አገራት አሉ ያሉት ፖለቲከኛው፤” በምሳሌነት እንዲጠቅሱልን ጠይቀናቸው” የተሻሉና ገለልተኛ የሚባሉት የስካንዲኒቪያን ሀገራት ለምሳሌ እነ ኖርዌይ፤ ሲዊዲንና ኔዘርላንድ የመሳሰሉት በዴሞክራሲ ግንባታ ላይ የሚሰሩ ብሎም ለኢትዮጵያ ብዙ እርዳታና ድጋፍ የሚያደርጉ አገራት አሉ፤ ልምድም ተሞክሮዎችም በዓለም አቀፍ ደረጃ አዳብረዋል። ጉዳዩን እነሱ ቢያዩት ይሻላል ሲሉ ሀሳብ ሰጥተዋል፡፡ እነዚህ አገራት ከኋላቸው ጉልበት አለን የሚሉትን እንደነ አውሮፓና አሜሪካ ያሉ ሀያላንን መያዝ ይችላሉም ብለዋል፡፡ “ይሁን እንጂ ጉዳያችን የራሳችን ስለሆነ መደራደርም መነጋገርም ያለብን እዚሁ አገራችን ላይ እርስ በርሳችን መሆን ነበረበት” ሲሉም ተናግረዋል። እነዚህ ከላይ የተጠቀሱት አገራት አመቻቾች ናቸው የሚሉት ፕ/ር መረራ መገዳደል አቁመን መደራደር መጀመር ያለብን  ግን እኛው እራሳችን ነን ሲሉም መክረዋል፡፡
በምዕራብ ወለጋ በአማራ ተወላጆች ላይ ኦነግ ሸኔ በሚባል አሸባሪ ቡድን የሚፈፀመውን ግድያና ጥቃት በተመለከተ በመንግስት በኩል የመፍትሄ እርምጃ አልተቀመጠም የሚሉ ወገኖች አሉ፡፡ በዚህ ላይ የእርሶ አስተያየት፣ ምንድን ነው ተብለው ለተጠየቁትም “በዚያ አካባቢ የተደበላለቁ ነገሮች ስላሉ እኛ ደጋግመን በገለልተኛ አካል ይጣራ፤ መንግስት እየወሰደ ያለው እርምጃ መፍትሄ አምጪ አይደለም፤ በሁለቱም በኩል ብዙ ሰዎች እንደተገደሉና አሁንም እየተገደሉ እንደሆነ እናውቃለን ግን የመጣ መፍትሄ የለም ብለን ስንጮህ ቆይተናል” ያሉት ፕ/ር መረራ ይሄ ጉዳይ ፓርላማም ላይ መነሳቱንና ነገር ግን መንግስት አካባቢው ላይ ያለውን ግድያና መፈናቀል ለማቆም በቁርጠኝነት የሚሰራቸው ስራዎች አንድ ሁለት ሶስት ተብለው እስካልተቀመጡ ድረስ ጉዳዩ በአስቸጋሪነቱ እንደሚቀጥል ነው የገለፁት።
በጉዳዩ ዙሪያ በግልፅ ቋንቋ በተደጋጋሚ እንደ መድረክ መግለጫ አውጥተናል” ያሉት ፕ/ር መረራ፤ በገልተኛ አካል ያንን ማን እንደሚሰራ ባለመጣራቱና መንግስት ባለመስራቱ አሁንም በአካባቢው ግድያና መፈናቀሉ ቀጥሏል ብለዋል። አሁንም እኔ ለሁሉም መግለፅ የምፈልገው ለዚህ ሁሉ ችግር መፍትሄ የሚሆነው የመገዳደልን ፖለቲካ ወደ መደራደር ፖለቲካ በመቀየር ነውና በአስቸኳይ ከመገዳደል ወደ መደራደር እንግባ ስል ጥሪ አቀርባለሁ ብለዋል፡፡ ይህን ማድረግ ካልቻልን ፈረንጅም መጣ አፍሪካ ህብረትም መጣ ዋጋ የለውም ብለዋል፡፡
የፓርላማ አባላት (የህዝብ እንደራሴዎች) የወከሉትን ህዝብ መብትና ነፃነት ከማስከበር አኳያ ምን አይነት ሚና ሊጫወቱ ይገባል፤ አስከዛሬስ የተጫወቱት ሚና አለ ወይ? የሚል ጥያቄም ተነስቶላቸው፤ “በዓለም ላይ ፓርላማ በሶስት ይከፈላል” በማለት ማብራራት የጀመሩት ፕሮፌሰሩ፤ አንደኛው “ጠንካራ ፓርላማ” የሚባለው ሲሆን ጥሩ ጥሩ ህጎችን የሚያወጣና እነዚያ ህጎች በትክክል ስራ ላይ መዋላቸውን ለመቆጣጠር የሚችል ነው ብለዋል፡፡
ሁለተኛው አይነት ፓርላማ ደግሞ ጥሩ ጥሩ ህጎችን ማውጣት ይችላል፤ ስራ ላይ መዋላቸውን መቆጣጠር እንኳን ባይችል ለሀገር ለህዝብ የሚጠቅሙ ህጎችን ያወጣል፤ ሶስተኛው አይነት ፓርላማ ደግሞ ብዙ ጊዜ በዓለም ላይ የሚታወቀውና ፈረንጆች “talking shop” የሚሉት ነው፡፡ ያሉት ፕ/ር መረራ ይህ ፓርላማ ቢያንስ ንግግርና ጫጫታ የሚሰማበት ነው ሲሉ አብራርተዋል፡፡
ታዲያ የእኛ አገር ፓርላማ ከሶስቱ የትኛው ምድብ ላይ ይገኛል ስንል ጠይቀናቸው “ በጣም የሚያሳዝነው የሶስቱም በታች ሆኖ መገኘቱ ነው” በማለት የሀገራችንን ፓርላማ አጣጥለውታል፡፡ ምክንያታቸውንም ሲያስረዱ ቢያንስ ጫጫታውና ብሶት ማሰማቱም የለም ያሉት ፕ/ሩ እኛ ፓርላማ በነበርንበት ጊዜ ለአምስት አመት ጫጫታ ( የህዝብ ብሶት) ማሰማት ችለን ነበር በማለት የቀድሞውን ፓርላማ የተሻለ  መሆን ገልፀው፣ በአሁኑ ጊዜ ከዚያ አንሰን የኋልዮሽ ጉዞ ጀምረናል በማለት አገሪቱ ላይ ያለው ችግር ከላይ እስከታች አሳሳቢ ስለመሆኑ አስምረውበታል። ዞሮ ዞሮ ፓርላማውም የህዝብን ብዞት በማሰማት ተፅዕኖ መፍጠር አለበት መንግስት የመገዳደልን ፖለቲካ ወደመደራደር ማምጣት አለበት። ከዚህ ውጪ ያለው መፍትሄ አያመጣም ሲሉ አስተያየታቸውን ቋጭተዋል።
የፕሬዚዳንት ሳህለወርቅ ዘውዴ ንግግር መንግስት በ2015 ዓ.ም ትኩረት ይሰጥባቸዋል ተብሎ የሚታሰቡ ዋና ዋና ነጥቦች ላይ ያተኮሩ ናቸው ያሉት የኢዜማ ስራ አስፈጻሚ አባል አቶ ግርማ ሰይፉ፣ ይሁን እንጂ ፕሬዚዳንቷ ቢያነሷቸው ጥሩ ነበር የሚሉ ሀሳቦችን ቀድመው እንዳይናገሩ የሚያግዳቸው እንዳለና የፓርቲያቸው የፓርላማ ተጠሪ በማሻሻያ ሞሽኑ ላይ  ያቀርበዋል ብለው እንደሚያምኑ ጠቁመው በዚህ ላይ አስተያየት ከመስጠት ተቆጥበዋል።
ፕሬዚዳንቷ ቅድሚያ ሰጥተው ያነሷቸው ሁለት ነጥቦች እንዳሉ የጠቆሙት አቶ ግርማ፣ እነዚህም ሰላም ዴሞክራሲና በተለይ አሁን በየአካባቢው ያሉ ግጭቶች በሰላም የሚፈቱበት መንገድ አንዱ ሲሆን ሁለተኛው የአገራዊ ምክክሩ ጉዳይ መሆኑን አመልክተዋል፡፡
በሁለቱ የፕሬዚዳንቷ ንግግሮች ላይ ትኩረታቸውን ያደረጉት አቶ ግርማ፣ መንግስት ሁሌም ለሰላም እጁን እንደሚዘረጋና ችግሮችን በሰላምና በውይይት በሚፈቱበት መንገድ ላይ አጠናክሮ በመቀጠል ጠብመንጃ ያነሱ ሃይሎ ወደ ውይይት የሚመጡ ከሆነ በግራም በቀኝም  የሚሞቱ ሰዎችን ህይወት ለማትረፍ ትልቅ አጋጣሚን ይፈጥራል ብለዋል። ለነዚህ ጉዳዮች ሲባል የሰላምን እጅ መዘርጋት ጥሩ ነው ያሉት የኢዜማ አመራር ይህ ሳይሆን ቀርቶ ጉዳያችንን በጉልበት እናስፈጽማለን ከተባለ ግን መንግስት አስፈላጊውን እርምጃ መውሰዱ አይቀሬ ነው በማለት አቋማቸውን አንፀባርቀዋል፡፡
“ይሄ ማለት ግን መንግስት እጁን ሊጠመዝዙ የሚፈልጉ ሰዎችን እሹሩሩ እያለ ይኖራል ማለት አይደለም” የሚሉት አቶ ግርማ፤  ይዋል ይደር እንጂ እውነትን የያዘ ያሸንፋል። ለሌላ ጥቅም የቆሙ አካላትም ጥቅማቸው ሲቋረጥባቸው ሃሳባቸውን ይቀይሩ ይሆናል ብለዋል። በመንግስትና በህወሓት መካከል ባለው ግብግብ የትግራይ ህዝብና ድንበር አካባቢ ያለው የአማራና የአፋር ህዝብ እየተጎዳ ነው ያሉት አንጋፋው ፖለቲከኛ በመላው ኢትዮጵያ ያለ ሀይል ተንቀሳቅሶ ይህንን ለመመከት ሲል ደግሞ የህይወት የሃብትና የንብረት ኪሳራ እየደረሰ መሆኑን ገልፀዋል። “ይህንን ጥፋትና ውድመት ለአንድ ቀንም ሆነ እስከ መጨረሻው ተስማቶ ማቆም ይጠቅማል” የሚሉት የኢዜማው አመራር፣ ከዚህ አንፃር ወደ ውይይት መምጣት አማራጭ የሌለው ጉዳይ መሆኑን አስምረውበታል፡፡ ወደ ውይይት ለመምጣት ግን ቅድመ ሁኔታ ማስቀመጥ፣ መሳሪያ ይዤ እያስፈራራሁ እደራደራለሁ ማለትና መሰል ጉዳዮች ካሉ መሳሪያ ታጥቆና ሀይል አስተባሮ የአገርንና የህዝብን ሰላም የመጠበቅ መብት ያለው መንግስት ስለሆነ ይህንን ማስፈጸም አለበት ብለዋል።
አቶ ግርማ አክለውም ፤ለምንድን ነው መንግስት አቅም ካለው እስከዛሬ ጦርነቱን ያላጠናቀቀው ለተባለው “ጦርነት አቅም ስላለሽ ብቻ የምትጨርሽው ወይም አቅም ስለሌለሽ ተሸንፈሽ የምትወጪበት ሜዳ አይደለም” ሲሉ የጦርነትን ውስብስብ ባህሪ የገለፁ ሲሆን፣ መንግስት ተገድዶ የገባበትን ጦርነት ሁሉንም ደምስሼ አሸንፋለሁ ብሎ ካመነ በመሃል የሚደርሰው ኪሳራ ከባድ መሆኑንና በተለይ ህዝቡን ምሽግ አድርጎ የተነሳን አሸባሪ ለመምታት አስቸጋሪ በመሆኑ ጦርነት በታሰበውና በታቀደው ሰዓት አይጠናቀቅም ፤አቅምና ትጥቅ ስላለም ብቻ ቶሎ አይቋጭም ሲሉ ተናግረዋል።  
ስለሆነም መንግስት ከፍተኛ ጥንቃቄ ማድረግ አለበት ያሉት አቶ ግርማ “ አሳውን ለመያዝ ባህሩን ማድረቅ” የሚባለው አይነት አካሄድ አክሳሪና የማያዋጣ መሆኑን አስረግጠው የተናገሩት ፖለቲከኛው፣ ህወሃትን ለመደምሰስ በሚደረግ ውጊያ የትግራይን ህፃናት፣ አረጋውያንና ሌሎችንም የህብረተሰብ ክፍሎች ደህንነት ማረጋገጥ ያስፈልጋል ብለዋል።
የህወሓት ሃይሎችም ይህ አካሄድ እንደማያዋጣቸው አውቀው ወደ ውይይት ጠረጴዛ በመምጣት የሚቀርብላቸውን አማራጭ በመቀበል እስከዛሬ ከደረሰው የሰብአዊና ቁሳዊ ኪሳራ የበለጠ ተጨማሪ ኪሳራና ውድመት እንዳይደርስ ማድረግ ይቻላል “ይህን አማራጭ የማይቀበሉ ከሆነ ግን መንግስት ከፍተኛ ጥንቃቄ እያደረገም ቢሆን የእነዚህን ሃይሎች እጅ መያዝ አለበት” ሲሉም መክረዋል።
አገራዊ ውይይቱን በተመለከተ አቶ ግርማ ሲናሩ፣ ፕሬዚዳንቷ ካለፈው አመት የቀጠለውን ይህንን ውይይት ማንሳታቸውን አድንቀው ሌሎቻችንም በዚሁ ልክ ትኩረት ሰጥተንና የመንግስት ደጋፊ እንባላለን ከሚል መሸማቀቅ ወጥተን እንዲሁም የፖለቲካ ቁማር ከማድረግ ወጥተን ውይይቱ የተሳካ የሚሆንበትን ተሳትፎ ማድረግ አለብን ሲሉ አሳስበዋል።
በምዕራብ ወለጋ በአማራ ተወላጆች ላይ በኦነግ ሸኔ የሚደርሰውን ዘር ተኮር ግድያና ጥቃት በተመለከተ መንግስት ምን መፍትሄ እርምጃ መውሰድ አለበት በሚል ተጠይቀው “አሸባሪው ህወሓት አገርን ከመረበሽና ከማሸበር አጀንዳዎቹ አንዱ አድርጎ የፈጠረው በመሆኑ ውይይቱና ድርድሩ ከተሳካ አብሮ የሚቆም ነው” ብለዋል። ጉዳዩን ወደ ውይይትና ወደ ድርድር ማምጣት የብዙ ችግሮች መፍትሄ ሊሆን እንደሚችልም በአፅንኦት ተናግረዋል፡፡
የቀድሞውን ጠቅላይ ሚኒስትር ታምራት ላይኔንና የቀድሞውን የኢዴፓ አመራር ልደቱ አያሌውን የሰሞኑን ለህወሃት ያደረጉትን ውግንና በተመለከተ ለቀረበላቸው ጥያቄ አቶ ግርማ ሲመልሱ፣ በግድ ባርነትን የመሻትና የማስቀጠል አባዜ ስላለባቸው በዚህ ላይ ብዙ ማለት አልፈልግም  “በተለይ አቶ ልደቱ መጀመሪያ የለውጡ አራጋቢ ሆኖ የነበረ ቢሆንም ዶ/ር አቢይ የምጠላቸውን ጠራርጎ ያባርርልኛል ብሎ የጠበቀው ነገር ባለመሳካቱ ብስጭቱንና ንዴቱን ለማስታገስ ነው የሚጮኸው” ብለዋል፡፡ “እስከዛሬ ይህ ሰው ልቡን እንደሚያመው ነበር የምናውቀው፤ አሁን ግን፤ ጭንቅላቱን የታመመ ይመስለኛልም” ብለዋል፡፡ አቶ ታምራት ላይኔም ቢሆኑ የቀድሞውን በህውሃት ውስጥ የነበሩበትን ባርነት ከመናፈቅ የመጣ እንጂ ሌላ ነገር አይደለም ያሉት አቶ ግርማ፤ የሆነ ሆኖ የሁለቱ ግለሰቦች ጩኸት በኢትዮጵያ ፖለቲካ ላይ የሚያመጣው አንዳችም ለውጥ የለም ሲሉም ቋጭተዋል።




 የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅትን ለማስተባበርና ለመወከል የተቋቋመው የኢትዮጵያ የሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች ም/ቤት ፤ በሰሜን ኢትዮጵያ የሚካሄደውን ጦርነት በዘላቂነት ለማስቆም መንግስትና ህውሃት በቅን ልቦና እንዲደራደሩ ጠይቋል- በሳምንቱ መጀመሪያ ባወጣው መግለጫ፡፡
መንግስትና ህውኃት በሰላም ድርድሩ በሃገሪቱ ውስጥ ያሉ ዜጎችን ሁለንተናዊ ደህንነት የሚረጋግጥ ስምምነት ላይ ይደርሱ ዘንድ የሚመለከታቸው አካላት ሁሉ ግፊት እንዲያደርጉም መክሯል-ም/ቤቱ፡፡
በሰሜኑ የሃገሪቱ ክፍል ያለው የትጥቅ ግጭት እያስከተለ ያለውን ከፍተኛ የህይወትና የአካል ጉዳት ከግምት ውስጥ በማስገባት፤ በመንግስትና በህውሐት በኩል ወደ ድርድሩ ለመመለስና ሰላምን ለማስፈን እየታየ ያለውን ተነሳሽነት ያደነቀው ም/ቤቱ፤ የአፍሪካ ህብረት የሰላም ሂደቱን በመደበኛነት ለመያዝና ለመምራት የማያደርገውን ጥረትም አመስግኗል፡፡
በሌላ በኩል፤ በምዕራብ ኦሮሚያ በሰላማዊ ዜጎች ላይ እየደረሰ ያለው ከፍተኛ የሰብአዊ መብት ጥሰት፤ የጅምላ ጭፍጨፋና ሁከትን ለመግታት የተወሰደው እርምጃ በቂ አለመሆኑ እጅጉን እንደሚያሳስበው ም/ቤቱ በመግለጫው አስታውቋል፡፡ ከዚህ አንፃርም ውዱን የሰው ልጅ ህይወት ለመታደግና በአካባቢው መረጋጋትን ለማስፈን፤ መንግስት ከወትሮው በተሻለ ከፍተኛ ጥረት እንዲያደርግና የዜጎችን ደህንነት እንዲያረጋግጥ ም/ቤቱ ጥሪውን አቅርቧል፡፡
የኢትዮጵያ ሲቪል ማህበረሰብ ድርጅቶች ም/ቤት፤ ለዓለም አቀፍ ማህበረሰብ ባቀረበው ጥሪም፤ የሰላም ሂደቱን ገንቢ በሆነ መንገድ እንዲደግፍና ግጭቶችን በሰላማዊ መንገድ ለመፍታት የሚደረገውን ጥረት ከሚያሰናክሉ ማናቸውም ተግባራት እንዲታቀብ በአፅንኦት ጠይቋል፡፡
ም/ቤቱ በተጨማሪ ምሁራንና መገናኛ ብዙኃን ከፍተኛ ሚና የሚጫወቱ የማህበረሰቡ ወሳኝ ባለድርሻ አካላት መሆናቸውን ጠቁሞ፤ ሁለቱም አካላት በሰላሙ ሂደት እንዲሁም በሰብአዊ ድጋፍ  እርዳታ ላይ ገንቢ ሚና እንዲጫወቱም  ጥሪ አቅርቧል፡፡
በመጨረሻም በዚህ ወሳኝ ወቅት በትጥቅ ግጭቱ ዳግም መቀስቀስ ሳቢያ ለጉዳት ለተዳረጉ በሺዎች ለሚቆጠሩ ዜጎች ሰብአዊ እርዳታ በማድረስ ረገድ አፋጣኝ ምላሽ ለመስጠት የሚመለከታቸው አካላት በሙሉ እንዲረባረቡም አሳስቧል፡፡
በዚህ ረገድ ም/ቤቱ የሲቪል ማህበረሰቡን በማደራጀትና በማስተባበር፤ የሰላም ግንባታና የሰብአዊ ድጋፍ ሥራዎችን አጠናክሮ ለመቀጠል ያለውን ዝግጁነትና ቁርጠኝነት በድጋሚ እንደሚያረጋግጥም አስታውቋል-በመግለጫው፡፡
“በምዕራብ ኦሮሚያ የዜጎችን ግድያ ለማስቆም በቂ እርምጃ አለመውሰዱ ያሳስበኛል”  

ዲጂታል የክፍያ ስርዓትን የሚከተሉ ከ40 በላይ ተቋማት የሚሳተፉበት “ዲጂታል ፋይናንስ ኢትዮጵያ 2022 ሾውኬዝ” የፊታችን ረቡዕ ጥቅምት 9 ቀን 2015 ዓ.ም በኢንተር ሌግዠሪ ሆቴል ይከፈታል፡፡
“The Digital Financial Services Working Group” በተሰኙ ቡድኖች  የተዘጋጀውና በተባበሩተ መንግስታት የካፒታል ፈንድ (UNCDF) የሚደገፈው ይሄው ሾውኬዝ፤ ሶስት ዋና ዋና አላማዎች ያሉት ሲሆን እነዚህም ትብብርና ኔትወርክ መፍጠር፤ የዘርፉን ተዋንያንና የመንግስት አካላትን እርስ በእርስ በማገናኘት በዘርፍ ዙሪያ እንዲወያዩና በሚያጋጥሙ ችግሮች ላይ የመፍትሄ ሀሳብ በማፍለቅ  ዲጂታል ገበያው እንዲሳለጥ ማድረግ እንዲሁም ስለ ዲጂታል ፋይናንስ የማህበረሰቡን ግንዛቤ ማሳደግ እንደሆኑ የሥራ ቡድኑ ዋና ሊቀ መንበር አቶ ዩሴፍ ክብረት ተወካይ ናኤል ሀይለ ማርያም ተናግረዋል፡፡
ባለፈው ረቡዕ ከሰዓት በኋላ በአዋሽ ባንክ ዋናው መሥሪያ ቤት አውደ ርዕዩን አስመልክተው አዘጋጆቹ በሰጡት መግለጫ፤ ይህ ዓለም አቀፍ አውደርዕይ በዋናነት የተዘጋጀው የኢትዮጵያ የዲጂታል ኢኮኖሚ 2025 አጀንዳንና የብሄራዊ ባንክን የዲጂታል ክፍያ ስትራቴጂ መሰረት በማድረግ ሲሆን በአውደ ርዕዩ ላይ ባንኮች፤ የማይክሮ ፋይናንስ ተቋማትና በአጠቃላይ በዲጂታል የአሰራር ስርዓት ላይ የተሰማሩ ከ40 በላይ ተቋማት  ይሳተፋሉ ብለዋል።  ጥቅምት 9 እና 10 በኢንተር ሌግዠሪ ሆቴል በሚካሄደው አውደርዕይ ላይ ተቋማቱ አገልግሎታቸውን ለእይታ የሚያበቁ ሲሆን በዘርፉ ላይ የተሰማሩ ተቋማት አመራሮች ፤የመንግስት የስራ ሀላፊዎችና ባለድርሻ አካላት የፓናል ውይይት እንደሚያደርጉና የስራ ትስስሮች እንደሚፈጠሩም አዘጋጆቹ ገልፀዋል፡፡ የአውደርዕይ መግቢያ በነፃ ሲሆን በሁለቱ ቀናት ህብረተሰቡ አውደርዕዩን በነፃ እንዲጎበኝ አዘጋጆቹ ጋብዘዋል፡፡

     3 ሚሊዮን ዶላር ወጪ ተደርጎበታል
                       
        በአገራችን በየዓመቱ ከሚመዘገበው አጠቃላይ የሞት ምጣኔ መካከል 6 ነጥብ 23 በመቶውን የሚሸፍነውን  ስትሮክ  በአገር ውስጥ ለማከም የሚያስችል የህክምና ማዕከል 3 ሚሊዮን ዶላር በሚጠጋ ወጪ ተገንብቶ አገልግሎት መስጠት ጀመረ።  
ማዕከሉ ከደም ቱቦ መዘጋት፣ መርጋትና መጥበብ ጋር በተያያዘ አካልን መንቀሳቀስ እንዳይችል በማድረግ ሚሊዮኖችን ለሞትና ለአካል ጉዳት ሲዳርግ ለኖረው የስትሮክ በሽታ፣ በውጪ አገር የሚሰጠውን ህክምና ሙሉ በሙሉ በአገር ውስጥ ለመስጠት ያስችላል ተብሏል ።
ማዕከሉ ለአንጎል ቀዶ ህክምና የሚያገለግል መሳሪያ በ1.5 ሚሊዮን ዶላር መግዛቱ ተገልጿል።
ከአሥር ዓመታት በላይ በኢትዮጵያ አገልግሎት ሲሰጡ  ከቆዩት  የአሜሪካ ሜዲካል ማዕከልና  ሰማሪታን የቀዶ ሕክምና ማዕከል ጋር በትብብር አገልግሎት መስጠት የጀመረው አክሶል የስትሮክና ስፓይን ማዕከል፤በስትሮክ ሕክምና ስፔሻላይዝድ ባደረጉ ብቁ የሕክምና ባለሙያዎች በውጪ አገር የሚሰጡ ህክምናዎችን ሙሉ በሙሉ በአገር ውስጥ ለመስጠት እንደሚያስችል ተገልጿል። በዚህም ህሙማን ለሕክምና  ወደ ውጪ አገር በመሄድ የሚያባክኑትን ከፍተኛ ገንዘብና ጊዜ  እንደሚያስቀር ተጠቁሟል፡፡ ህሙማን በማዕከሉ ለሚሰጠው ሕክምና  የሚያወጡት ወጪ ወደ ኬንያና ህንድ አገሮች ቢሄዱ ከሚያወጡት በአሥር እጥፍ ያነሰ እንደሆነም ተገልጿል።
 የአክሶል  የስትሮክ እና ስፓይን ማዕከል አጋር መሥራችና ዋና ሥራ አስኪያጅ ዶ/ር ወንደወሰን ገብረ አማኑኤል እንደተናገሩት፤ ማዕከሉ ባለፉት ስድስትና ሰባት ወራት ውስጥ የድንገተኛ ክፍል፣ የቋንቋ ቴራፒዎች፣ የአካል ቴራፒዎችና ሌሎች ባለሙያዎችን ሲያሠለጥን ቆይቷል፡፡ አገራችን ድሀ ከመሆኗ አንፃር ትኩረት መደረግ ያለበት ቅድመ መከላከል ላይ መሆኑን የጠቆሙት ዋና ሥራ አስኪያጁ፣ በቅድመ መከላከሉ ላይ ያተኮረ ትምህርት በስፋት ለመስጠት መዘጋጀታቸውንም ገልጸዋል ።
የጤና ሚኒስትር ሊያ ታደሰ (ዶ/ር) በበኩላቸው፣ የአክሶል ስትሮክ እና ስፓይን ማዕከል  በአገራችን መከፈቱ በኢትዮጵያ የስትሮክ ሕክምናን አንድ ምዕራፍ ወደፊት የሚወስድ ነው ብለዋል፡፡ ላለፉት ዓመታት ተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች የሚያስከትሉት ሞት እየጨመረ መምጣቱን የገለጹት ሚኒስትሯ፣ ችግሩን ከመቅረፍና ከመከላከል ጎን ለጎን የስፔሻሊቲ ሕክምና አገልግሎት ለማስፋፋት የአሥር ዓመት ፍኖተ ካርታ ተዘጋጅቶ እየተተገበረ መሆኑንም አስረድተዋል። የጤናው ዘርፍ በርካታ መሻሻሎችን እያሳየ መሆኑን የጠቀሱት ሚኒስትሯ፤ ተላላፊ ባልሆኑ በሽታዎች ብዙ የሚቀሩ ሥራዎችን ወደፊት መሥራት ይጠበቃል ብለዋል።
የአክሶል የስትሮክና ስፓይን ማዕከል አጋር መሥራች ዶ/ር  አከዛ ጠአመ  በበኩላቸው፤ ማዕከሉ በኢትዮጵያ አዲስ አገልግሎት የሚሰጥ መሆኑንና አገልግሎቱ የሚሠጠው ለአገር ውስጥ ታካሚዎች  ብቻ ሳይሆን ከጎረቤት አገሮች ለሚመጡ ታካሚዎችም ጭምር  እንደሚሆንና በዚህም ለአገራችን ከፍተኛ የውጪ ምንዛሬ እንደሚያስገኝ ተናግረዋል ፡፡
በዓለም ላይ በየአመቱ ከ13 ነጥብ 7 ሚሊዮን በላይ ሰዎች በስትሮክ በሽታ የሚጠቁ ሲሆን  ከ5 ሚሊዮን በላይ ሰዎችም ህይወታቸውን በዚሁ በሽታ ሳቢያ ያጣሉ።
በኢትዮጵያ በየዓመቱ ከሚመዘገበው አጠቃላይ የሞት ምጣኔ መካከል 6 ነጥብ 23 በመቶው የሚከሰተው  በስትሮክ ሳቢያ ነው።





Saturday, 08 October 2022 09:48

ሙሾ አውራጅነት ቢቃጣኝ

ሙሾ አውራጅነት ቢቃጣኝ
ለማዲንጎ ላውርድ ብዬ፣ የገጣሚ ቃል ቢወጣኝ
እንዲህ ነበር የሚያሰኘኝ፡-
ወይ ዋይ ዋዮ- ዋይ
ዋይ ዋይ ዋዮ- ዋይ
እሱ ከመሬት፣ ድምፁ ከላይ!
*    *    *
እናንት ቀባሪዎች፣ ዝቅ አርጋችሁ ማሱ
አይበቃውምና፣ ለድምፁና ለሱ!
*    *    *
አይ ያቀንቃኝ ነገር፣
አይ የቀን-ቃኝ ነገር፣
ልቡ የሸፈተ፤
ውርስ ስጠን ቢባል፣ ድምፁን ትቶ ሞተ!
*    *    *
አያዋጣም ስለው፣ እያዜሙ መኖር
አልበም ሰጥቶኝ ሄደ፣ የአዝመራውን መከር!
*    *    *
አይ የዘመኑ ሰው
አወይ እንዳንድ ሰው
ደስ እንዳለው መስሎ፣ ደስ እንዳለው ሆኖ
አለሁኝ እያለ
ጨረስኩኝ እያለ
እሱው ያልቃል ዘፍኖ
ክለቡን አድምቆ
ክቡን አሙቆ
ይሄዳል መንኖ!

እንደ መግቢያ
ማዲንጎ!
እንዲህ ነወይ ዜና ማለት?
እንዲህ ነወይ መርዶ ማለት?
እንዲህ ነወይ ድምጽ ቅጭት?!
ያ ከሆነ ሞትም ይሙት!
ያ ከሆነ አብሮህ ይሙት!
ተዘፍኖ እንጂ፣ ተለቅሶ አይደል
ያንተን መሳይ ሰው ስንብት!

ዋ! ማዲንጎ!
ማዲንጎ፤
አንተ የዜማ ዐይነ- በጎ!
ማን ፀነሰህ እጥበብ ቤት ማን ወለደህ አሳድጎ?!
 ማዲንጎ! አድጎ መወለድ ብሎ ቃል፣ አሁን እሄ አማርኛ ነው?
ሆኖም ያ ባንተ አየነው!
የቅላፄህ ስጋ- መንፈስ
እንዳሻህ በቦዩ ስንዲፈስ
ማን ቃኘህ ድምፀቱን ክኖ በሙዚቃ ግብር ድግስ?
ስትጠል መረዋ ቃጭል፣ የነጥላሁን ቡቃያ
ስትገዝፍ ብራቅ ነጎድጓድ የካሣ ተሰማ እኩያ፡-
“ከባልንጀራው ማታ የተለየ
እንደ አጥቢያ ኮከብ ሲነጋ ታየ!
… አባረርካቸው በቃ ተመለስ
ማንን ይተኳል አንተ ብትጨረስ!”
የሚባልልህ… አንት አንጀት አርስ
ማዲንጎ!
ምነው ጀምበርህ ዘመመ?
ያንገት በላይ ህመም እንጂ፣ የድምፅ ቅጭት የታለ?
የዘመን ትዝታህ እንጂ፣ ጠርህ መች ጎላ ተባለ?
ማዲንጎ!
ሬንጀ-ብዙ ሬንጀር መሰል፣
የጥበብ ጦር ልዩ ደወል
ወራጅ- ውሃን የሚያባብል
(የ) ደወል-ምላስ፣ የደዋይ ድል
ሰዓት ደርሷል “ንቁ” እምትል፣
የአንተም ሰዓትህ ደረሰ?
የድምፅህ ምት ለሰለሰ?
ያ እስግምግምታው ቀነሰ?!
ዋ ማዴዋ!
ነበርክ እኮ ቅን መለከት፣
ሲሻህም ድምፀ- ነጋሪት፣
አሊያም ደግ አንጎርጓሪ
ማልደህ እንደ ወፍ ዘማሪ፣
ነግተህ እንዳዝማሪ ጥሪ፤
ቃል ውሃ ልክህ ምጥን… ሆኖም ንፍገትን እማይዋጅ፤
ጠብታ- ጎርፍህ ገደል-ናጅ
ለስንት ወጣት ፈርእሚያበጅ
የስንቱ ወጣት አዋላጅ
አንት የጠዋት የጥበብ አዋጅ።
ጉሮሮ አንጀትን ሲስበው
ትንፋሽ ስንኝን ሲቃኘው
ማወቅ ለሚሻ ለገባው ያተ ፍሰት ነው ማስረጃው!
ሲመቸው  በደንገላሳ፣ እንደፈረሰ በሶምሶማው
ወይ እንደሰጋር በቅሎ ስግረት፣  ዘለግ ባለ ጅናኔው
ከበገናም ክራር አውታር በተሸረበ ምጣኔው
ድርብ- ነጠላ ሲያስኬደው
ምን ይላል ያ ያሬድ ሲሰማው
ዋይ ዜማ! ሲል የዘመረው
ዋ ዜማ! ሲል የዘፈነው
ማዲንጎ ላንተም እኮ ነው!
መጥኔ ለቅላፄህ ጠረፍ
ካጣሱት ለማይገኝ ፅንፍ!
እንደክት ልብስ ብርቅ ሆኖ፣ ሁሌ አሲድ ስንኝ ለሚያመጥቀው
ፅርሃርያም ለሚከትተው!
አወይ ለማዲንጎ /መጥኔ፣ ሰምና ወርቅ ---- በሰው!!
በድንገት ሄድክ አሉኝ እንጂ
አለህ ማዲንጎ ከኛ ጋር፣ ድምፅ እንደ ዕድሜ አይቀጭም።
እንደ ጠጅ ሣር፣ ለም ቄጤማ፣ ይለመልማል ዝንተ ዓለም!
አይገርምህም ማዲንጎ?
ክፉን ዘመን ተገን አርጎ
ለክፉ ዕጣ አደግድ
ሞት እኳን ዘፈን አማረው
የወሰደህ… ትዘፍንለት፤ ወይ ታንጎራጉር መስሎት ነው
ሞትስ ይሙት- ፍግም ያረገው!
እኛስ በድምፅህ ኗሪ ነን
እያሰብንህ እንኮራለን
ዛሬም ቃኖህ ኑርልን!
ዋ!ማዲንጎ!
አንተ ዜማ ዐይነ-በጎ!...
ከነቢይ መኮንን (ለማዲንጎ አፈወርቅ መታሰቢያ በሰይፉ በኢቢኤስ መነሻነት የተሸፈ)
መስከረም 22 ቀን 2015


      ህፃናት ለጦርነት እየተመለመሉ መሆኑን አውግዟል

                        ህፃናት ለጦርነት እየተመለመሉ መሆኑን አውግዟል

       የአውሮፓ ህብረት ፓርላማ ከትላንት በስቲያ በኢትዮጵያ ጉዳይ ከተወያየ በኋላ ባወጣው የውሳኔ ሃሳብ፤ በሰሜኑ የኢትዮጵያ ክፍል ግጭት በአስቸኳይ ቆሞ በትግራይና በአዋሳኝ ክልሎች ያለአንዳች ቅድመ ሁኔታ ተኩስ አቁም እንዲደረግ ጠይቋል።
በሰሜኑ ግጭት ህፃናት ለጦርነት ይመለመላሉ መባሉንና ነፍጥ አንግተው በጦር ግንባር እንዲሰለፉ መደረጉን  እንደሚያወግዝም ህብረቱ አስታውቋል።
“በጦርነት በተጎዱ አካባቢዎች ለሚገኙ ወገኖች በሙሉ የተሟላ፣ ደህንነቱ የተጠበቀና ዘላቂ የሰብአዊ እርዳታ እንዲደርሳቸው የአውሮፓ ህብረት ፓርላማ አባላት ይሻሉ” ብሏል፡፡
ህብረቱ  ባወጣው የውሳኔ ሃሳብ፡፡ የሰላማዊ ሰዎችን ሆነ ብሎ ዒላማ ማድረግና ህፃናትን ለውትድርና መመልመል በጦር ወንጀልና በሰብአዊነት ላይ የሚፈፀም  ወንጀል መሆኑን  ፓርላማው አውስቷል፡፡
የሰሜን ኢትዮጵያን ጦርነትን ተከትሎ በትግራይ ከሚገኙት ከ5 ዓመት በታች ከሆኑት ሶስት ህጻናት ውስጥ አንዱ የምግብ እጥረት እንደሚያጋጥመው የጠቆመው ፓርላማው፣ የትግራይ ነብሰ ጡር ከሆኑና ከሚያጠቡ እናቶች መካከል ደግሞ ገሚሱ የምግብ እጥረት ተጠቂ መሆናቸውን አመልክቷል፡፡
በክልሉ በጦርነቱ ሳቢያ ከትምህርት ገበታ የተለዩ ህፃናት ቁጥር 1.39 ሚሊዮን እንደሆነም ፓርላማው ጠቁሟል።
ህብረቱ ባወጣው የውሳኔ ሃሳብ፤ ተፋላሚ ሃይሎች ልዩነቶቻቸውን በውይይት እንዲፈቱ የጠየቀ ሲሆን በተለይም በአፍሪካ ህብረት መሪነት የሚደረገውን የሰላም ጥረት እንደሚደግፍ አስታውቋል፡፡
አንዳንድ አስተያየት ሰጪዎች፤ የአውሮፓ ህብረት ፓርላማ ህፃናት ለውትድርና መመልመላቸውን ማውገዙ ተገቢ ቢሆንም፤ በእጅጉ ግን ዘግይቷል ሲሉ ተችተዋል፡፡ አማፂው ህውሓት ቡድኑ ብዙ ሺህ ህፃናት ለጦርነቱ ተመልምለው ማለቃቸውን በመግለፅ፡፡ የኢትዮጵያ መንግስት የዛሬ ዓመት ግድም ጀምሮ የአማፂው ቡድን ህፃናትን ነፍጥ አሲዞ ለጦርነት እያዘመተ መሆኑን በማጋለጥ ዓለማቀፉ ማህበረሰብ ድርጊቱን እንዲያወግዝ በተደጋጋሚ ቢወተውትም ዓለማቀፉ ማህበረሰብ ያልሰማ መስሎ አልፎታል ሲሉ ነቅፈዋል፡፡


   የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ኮሚሽን (ኢሰመኮ) ሰኔ 7 ቀን 2014 ዓ.ም. በጋምቤላ ከተማ ላይ በኦሮሞ ነጻነት ሠራዊት (በተለምዶ ኦነግ ሸኔ) እና የጋምቤላ ነጻነት ግንባር (ጋነግ) ጥቃት መፈጸማቸውን ተከትሎ በጋምቤላ ክልል የጸጥታ ኃይሎችና በታጣቂ ቡድኖቹ የተፈጸሙ የሰብአዊ መብቶች ጥሰትን አስመልክቶ ያከናወነውን የምርመራ ሪፖርት መስከረም 18 ቀን 2015 ዓ.ም ይፋ ማድረጉ ይታወሳል።
በሪፖርቱ በዝርዝር እንደተመለከተው፤ ከሰኔ 7 እስከ 9 ቀን 2014 ዓ.ም. ሲቪል ሰዎች ላይ የደረሱትን ጉዳቶች አስመልክቶ ኮሚሽኑ ከክልሉ ፖሊስ ኮሚሽን፣ ከክልሉ ሰላምና ጸጥታ ቢሮ፣ ከክልሉ የመንግሥት ኮሙኒኬሽን ጽሕፈት ቤት፣ ከፌዴራል ፖሊስ የምዕራብ መምሪያ ጋምቤላ ቅርንጫፍ ሬጅመንት፣ ከከተማው ማዘጋጃ ቤትና ከጋምቤላ አጠቃላይ ሆስፒታል ስለ ጉዳዩ መረጃና ምላሽ ተቀብሏል።
የፌዴራል ፖሊስ የምዕራብ መምሪያ ጋምቤላ ቅርንጫፍ ለኮሚሽኑ በሰጠው ምላሽ፤ ሰኔ 7 ቀን 2014 ዓ.ም. ኦነግ ሸኔ እና ጋነግ ታጣቂዎች በከፈቱት ውጊያ ከመንግሥት በኩል “የፌደራል ፖሊስ፣ የክልሉ ልዩ ኃይሎችና መደበኛ ፖሊሶች መሳተፋቸውን”፤ እንዲሁም “በውጊያው ወቅት በተወሰነ መልኩ የሰው እንቅስቃሴ በከተማ ውስጥ ስለነበር፤ በበራሪ ጥይቶች የተመቱ ሲቪል ሰዎች ሊኖሩ እንደሚችሉ” ግምት የነበራቸው ቢሆንም፣ “ከውጊያው በኋላ ባደረጉት ማጣራት የክልሉ ልዩ ኃይሎች በተለይ ሰኔ 8 እና 9 ቀን 2014 ዓ.ም. በከተማው በሲቪል ሰዎች ላይ ጥቃት እንዳደረሱ መረዳታቸውን” ገልጸዋል።
አክለውም መረጃው እንደደረሳቸውም ከሚመለከተው የመንግሥት ኃላፊ ጋር በመነጋገር ድርጊቱ መቆም እንዳለበት፣ ጥቃት አድራሾችም በሕግ አግባብ መጠየቅ እንዳለባቸው፣ በድርጊቱም የተነሳ ጥቃት የደረሰባቸው ሰዎች ካሳ እንዲከፈላቸው አቅጣጫ ማስቀመጣቸውን ለኢሰመኮ አስረድተዋል። ከሰኔ 23 ቀን 2014 ዓ.ም. ጀምሮ በክልሉ ፕሬዚዳንት የሚመራ ሕዝባዊ ውይይት ከሀገር ሽማግሌዎች፣ ከክልሉ ምሁራን፣ ከከተማው ነዋሪዎችና የክልሉ የመንግሥት ኃላፊዎች ጋር መደረጋቸውንም ጨምረው አስረድተዋል፡፡
 ሆኖም የሪፖርቱን ይፋ መደረግ ተከትሎ በማኅበራዊ ትስስር ድረ-ገጾችና መገናኛ ብዙኃን የተሳሳተ፣ አነሳሽና ዛቻ ያዘሉ መረጃዎች ሲሰራጩ፤ እንዲሁም በኢሰመኮ ባልደረቦች ላይ ያነጣጠሩ የጥላቻ መልእክቶች ሲዘዋወሩ ቆይተዋል ያለው ኮሚሽኑ፤ ጉዳዩን ከሚመለከታቸው ኃላፊዎች ጋር በመነጋገር መፍታት እንደሚቻል በማመን ምላሽ ከመስጠት ተቆጥቦ እንደነበር ጠቁሟል።
ይሁን እንጂ መስከረም 25 ቀን 2015 ዓ.ም. በቡድን ሆነው የመጡ ሰዎች ወደ ኢሰመኮ ጋምቤላ ጽሕፈት ቤት በመሄድ የተለያዩ የጥፋት ድርጊቶችን የፈጸሙ ሲሆን፣ በኢሰመኮ ባልደረቦች ላይ ዛቻና ማስፈራሪያም አድርሰዋል ብሏል። በተጨማሪም፣ በከተማዋ የተለያዩ የሰብአዊ መብቶች ሥራዎችን በሚያከናውኑ ሌሎች ድርጅቶች ላይ ተመሳሳይ ጥፋት አድርሰው ድርጅቶቹ “ከከተማው ለቅቀው እንዲወጡ” ማስፈራራታቸውን ኮሚሽኑ ጠቁሟል፡፡  
ኮሚሽኑ በሕገ መንግሥት የተቋቋመ ፌዴራል የብሔራዊ ሰብአዊ መብቶች ተቋም መሆኑንና የኮሚሽኑ ሠራተኞችም በአዋጅ የልዩ መብት ጥበቃ የሚደረግላቸው መሆኑን ያስታወሱት የኢሰመኮ ዋና ኮሚሽነር ዶ/ር ዳንኤል በቀለ፤ “ኮሚሽኑ የክትትልና የምርመራ ሥራውን በሚያከናውንበት ወቅት የተለያዩ ተግዳሮቶች የሚገጥሙት ቢሆንም፤ ይህንን ዐይነት በብሔራዊ ሰብአዊ መብቶች ተቋምና ሠራተኞች ላይ ያነጣጠረ ጥቃት ፈጽሞ ተቀባይነት የሌለውና በክልሉ የሰብአዊ መብቶች አያያዝ ላይ ከፍተኛ አሉታዊ ምልከታ የሚጥል በመሆኑ የፌዴራልና የክልሉ መንግሥት ተባብረው በአፋጣኝ እንዲያስቆሙ ኮሚሽኑ በጥብቅ ያሳስባል” ብለዋል።
ከሰኔ 7 እስከ ሰኔ 9 ቀን 2014 ዓ.ም. በተፈጸሙ የሰብአዊ መብቶች ጥሰቶች ተጎጂዎችና የተጎጂ ቤተሰቦች አሁንም ሟቾች የተቀበሩበትን ቦታ ለማወቅና ፍትሕ ለማግኘት በመጠባበቅ ላይ በመሆናቸው የኮሚሽኑ ምክረ ሃሳቦች በአፋጣኝ እንዲተገበሩም የኢሰመኮ ዋና ኮሚሽነር ዶ/ር ዳንኤል በቀለ በድጋሚ አሳስበዋል፡፡

ከዕለታት አንድ ቀን ልክ እንደ ደራሲ ስብሐት ልብ ወለድ ባሕሪ፤ እንደ አጋፋሪ እንደሻው፤ ሞትን የሚፈሩና የሚሸሹ አቶ መርኔ የሚባሉ ባላባት ነበሩ፡፡ የሰፈሩ ሰው አብዬ መርኔ እያለ ነው የሚጠራቸው፡፡
አቶ መርኔ ሞትን ለማሸነፍ ሲሉ ወደፊት የሚሆነውን ነገር የሚተነብዩ ኮከብ ቆጣሪዎች ዘንድ ሄደው ያውቃሉ፡፡ ኮከባቸውን አስቆጥረዋል፡፡ የወደፊታቸው ሁኔታ፣ ፍፃሜያቸው ምን እንደሚሆን ለማወቅ ከጅለው፡፡
የመዳፍን መስመር እያዩ የሰውን የወደፊት ዕጣ ፈንታ የሚናገሩ መዳፍ አንባቢዎች ዘንድም ሄደዋል፡፡ ዕጣዬን እዩልኝ ብለው የተለያዩ አዋቂዎችን  ጠይቀው አስነብበዋል።
ሞራ ገላጮች የሚባሉ የሰው መፃዒ ዕድል ተናጋሪዎችም ጋ ሄደው የወደፊት ፍፃሜ ሕይወታቸውን ለማረጋገጥ ሞክረዋል፡፡ የቡና ስኒ አይተው ስለ ዕድል የሚናገሩ ሰዎች ቤትም ሄደው “መጨረሻዬን ንገሩኝ እባካችሁ?” ብለው ተማጥነዋል፡፡
በየመፅሐፍ - ገላጩ ሰፈር እየዞሩ የነገ ሕይወታቸውን አላፊ ዕድሜ ሊያስጠኑ ጥረት አድርገዋል። አብዬ መርኔ ያልሄዱበት ቦታ የለም፡፡
ሁሉም አዋቂዎች የሚሞቱባትን ሣምንት ጠቅሰው፣ ”የፈለጉትን ጥንቃቄ ቢያደርጉም፤ የሚሞቱት በእሾህ ተወግተው ነው!” ሲሉ ነገሩዋቸው፡፡
አብዬ መርኔም በልባቸው፤
“እንዲያማ ከሆነ እኔ እሾክ የደረሰበት አልደርስም! እንዲያውም ከእነአካቴው ከቤቴ አልወጣም” ይሉና በነዚያ በተጠቀሱት ቀናት እቤታቸው ክትት ብለው ሰነበቱ፡፡
ከተባሉት አንድ ቀን ብቻ ነው የቀራቸው፡፡ ቤታቸው በረንዳ ላይ ተቀምጠው አላፊ አግዳሚውን የሰፈራቸውን ሰው ሰላም እያሉ፣ “እንዴት ሰነበትክ ?” ሲሉ አመሹ፡፡
ወደ ቤታቸው ሊገቡ ጥቂት ሲቀራቸው፣ የከብት እረኛቸው፣ ላሞችና በጎች እየነዳ መጣ፡፡
አብዬ መርኔ ከግልገልነቱ ጀምሮ ያሳደጉትን በግ አዩ፡፡ በጣም ደስ አላቸው፡፡ በጉ ያውቃቸዋልና እየሮጠ ወደሳቸው መጣ፡፡ እያሻሹ ሲያጫውቱት ድንገት በፀጉራም ቆዳው ውስጥ የነበረ አንድ እሾክ መዳፋቸውን ጠቅ አደረጋቸው! ደማቸው ክፉኛ ፈሰሰ፡፡ ቁስሉ አልሽር አለ፡፡ ለካ ያ እሾክ መርዝነት ያለው ኖሮ፣ ብዙም ፋታ ሳይሰጣቸው ለሞት አበቃቸው!
“ዓለም አላፊ ነው
መልክ ረጋፊ ነው
ፎቶግራፍ ቀሪ ነው!”
ይላሉ የጥንት ሰዎች፡፡ ከተፃፈልን ቀን አናልፍም፡፡ የዕጣ-ፈንታችን ነገር ነው፡፡ በሕይወት የምንኖርባትን እያንዳንዷን ደቂቃ እንጠቀምባት እንጂ ነገን አንጠብቅ፡፡ በእጃችን ያለውን ወርቅ ቀን ሳንውል ሳናድር እጥቅም ላይ እናውለው፡፡
ሀገራችን የጦር አውድማ ከሆነች አያሌ ዓመታት  ተቆጥረዋል። ስደት እንደ አዘቦት ቀን ልብስ ከተዘወተረ ከራርሟል። መፈናቀልና ቀዬን ለቅቆ መሄድ ወረት መሆን ከተወ ቆይቷል። ይሄም ያልፋል እያሉ እጅን አጣጥፎ መቀመጥ ሞኝነት ሆኗል። መንግሥትም፤ “የበላችው አቅሯታል፣ በላይ በላዩ ያጎርሳታል!” እንደሚባለው፤ ነጋ ጠባ የማይፈጸም ቃል መግባቱን ቀጥሎበታል። “ለምን አልፈጸምክም?” ብሎ መንግስትን አፋጥጦ ለመጠየቅ ህዝብ ወኔ አጥቷል። አሊያም በተደጋጋሚ በደረሰበት ውስብስብ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ምስቅልቅል፣ ቁምስቅሉን እያየ፤ ያረገው ነገር ቸግሮታል። አንገቱን ደፍቷል!
ያውቃሉ የተባሉት ምሁራንም ዱሮ ይባል እንደነበረው፡-
“እናውቃለን። ብንናገር እናልቃለን!” የሚሉ ይመስላል። ወይም ፍርሐት ቤቱን ሰርቶባቸዋል። ረዥም ዕድሜን ከዘለዓለማዊነት እያምታቱ (They took longevity for eternity እንዲሉ)፣ ያልፍልናል እያሉ ራሳቸው ያልፋሉ! የእርግማን እስኪመስልባቸው ድረስ አድር-ባይነትን፣ ስግብግብነትን፣ ሁሉን ለእኔነትን ተያይዘውታል! የሩቅ ምስራቅ ጠበብት፤”የአንድ ህብረተሰብ ጥንካሬ በምሁሩ መዓዛ ሽታ ይለካል” የሚሉት ብሂል፣ ለሀገራችን ምሁራንም መጠቀስ ያለበት ሀቅ ነው ብንል ከማጋነን አይጣፍብንም፡፡ በሌላ ጎኑ ደግሞ ከተፈጥሮም ጋር ትግል ይጠበቅብናል። ጎርፍ፤ ድርቅና የአየር መዛባት በተደጋጋሚ አባዜው አልለቀን ስላለ ለከባድ ቸነፈር እና ርሀብ መጋለጣችን በየአስርት ዓመቱ የምናየው ክፉ እጣ መስሎብናል፡፡ ይህን የሚቋቋም ብርቱ ጫንቃ ያለው ትውልድ ከመፍጠር ይልቅ፤ “ጦርነቱ አገርሽቷል” የሚል ዜና የሚያዳምጥ ማህበረሰብ አቅፈንና አዝለን፤ መቀመጥን ሥራዬ ብለን ረዥም መንገድ ዳክረናል!
አሁን፤ያለፈው ይበቃን ዘንድ ወደፊት ለመራመድ መቁረጥ አለብን፡፡ የመለወጥ/ድፍረቱ ሊኖረን ይገባል፡፡ ድህነትንም ሆነ ድህነትን የሚያመጣብንን ሁሉ ለመቋቋም መነሳት ግድ ነው። በአንድ በሀገር ጉዳይ ሁላችንም ተጠያቂ መሆናችንን አንርሳ። ያየነውን አይተናል ለማለትና እንከንም ካለበት ለመጠቆም፤ ለመዋጋት ወደ ኋላ አንበል፡፡ እንድፈር፤ እንነጋገር፡፡
“አሁን ለምንድነው፤ ፈሪ ማቀንቀኑ
ቅጠል አይበጠስ፤ ካልደረሰ ቀኑ!”
ያሉ አባቶች ያቆዩዋት አገር እንደሆነች አንርሣ! መንገድ ካልጀመሩት አይገፋም፤ ወንበር ካልያዙት የማንም መቀመጫ ነው! ለሁሉም በዚህ ዘመን፤ ልብና ልቦና ይስጠን!

(ድምጻዊ ማዲንጎ አፈወርቅ ሦስተኛ አልበሙን ሲያወጣ የዛሬ 7 ዓመት ከአዲስ አድማስ ጋር ያደረገው ቃለ ምልልስ)


በባህር ዳርና በአዲስ አበባ ከ15 ዓመታት በላይ በምሽት ክበቦች
ሰርቷል፡፡ “ስያሜ አጣሁላት” በሚለው የመጀመሪያ አልበሙ ከህዝብ ጋር
የተዋወቀው ድምፃዊ ማዲንጎ አፈወርቅ፤ሦስተኛ አልበሙን (ስወድላት) ሰሞኑን
ለቋል፡፡ በአዲሱ ስራውም ስለ ሃገር፣ስለ ፍቅር፣ ስለ ታማኝነት፣ ስለ ጎንደር፣
ስለ ወሎና ምንጃር ብዙ አቀንቅኗል፡፡ የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት
ዮሴፍ፤ ከድምፃዊ ማዲንጐ ጋር በአዲሱ አልበሙና በሙያው ዙሪያ ተከታዩን
ቃለ ምልልስ አድርጋለች፡፡

የመጀመሪያ ስራህ “ስያሜ አጣሁላት” የሚል ነበር፡፡ በሁለተኛው “አይደረግም” ብለህ መጣህ፡፡ አሁን ደግሞ “ስወድላት” እያልክ ነው…
የመጀመሪያው አልበሜ የልጅነት ስራዬ ነው፡፡ ያኔ ጠቆር ያልኩ ነበርኩኝ፤ እንዳሁኑ አልገፈፍኩም ነበር፡፡ አሁን እንደ እባብ ቆዳ ቀይሬያለሁ፡፡ የሆነ ሆኖ “ስያሜ አጣሁላት” በልጅነት እድሜ ከህዝብ ያገናኘኝ ስራ ነው፡፡ ወቅቱ የኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት ነበር፡፡ ታዲያ “ስያሜ አጣሁላት” እና “አማን ነው ወይ ጎራው” የተሰኙት ሁለት ዘፈኖች በተለየ መልኩ ተወደውልኝ ነበር፡፡ ሁለተኛው ስራዬ የትዝታ ዘፈን ያለበት “አይደረግም” በሚል ስያሜ የወጣው ነው፡፡ አሁን “ስወድላት”ን ይዤ ወደ አድማጭ ቀርቤያለሁ፡፡
በኢትዮ-ኤርትራ ጦርነት ወቅት “ስያሜ አጣሁላት” እና “አማን ነው ወይ ጎራው” የተወደዱበት ምክንያት ምንድን ነው? ከጦርነቱ ጋር የተገናኘ ሃሳብ ይዘዋል እንዴ?
በተለይ “ስያሜ አጣሁላት” ከኤርትራ ጠብ አጫሪነት ጋር ሳይያያዝ አይቀርም፡፡ እኔ በወቅቱ እንደነገርኩሽ ልጅ ስለነበርኩ ጉዳዩ አይገባኝም ነበር፡፡ ግጥሙን የፃፈው አንጋፋው የሙዚቃ ግጥም ደራሲ ይልማ ገ/አብ ነበር፡፡ ይልምሽ ደግሞ ወቅታዊ ፈጠራዎችን በመስራት አይታማም፡፡ አሁን ነው የሚገባኝ፡፡ እኔ ከሴት ልጅ ፍቅር ጋር ብቻ ነበር አገናኝቼ የዘፈንኩት። በነገራችን ላይ አሁንም ቢሆን ግጥሙ ከወቅቱ ጦርነት ጋር እንዲሄድ ሆን ተብሎ ይሰራ አይሰራ እርግጠኛ አይደለሁም፡፡ ግምቴን ነው የነገርኩሽ፡፡
ሁለተኛው አልበምህ “አይደረግም” የሶስት አራት ድምፃዊያንን ትዝታ አፈራርቀህ የሰራህበት ሲሆን የትዝታው ዘፈን ድምፅህ የተፈተነበትና ወደ አድማጭ በደንብ የቀረብክበት እንደሆነ ይነገራል፡፡ እውነት ነው?
በጣም ትክክል ነው፡፡ እኔም ባለውለታዬ የምለው ዘፈን ትዝታው ነው፡፡ የእኔ የመዝፈን ብቃት ምን ያህል እንደሆነ ለህዝብ ግልፅ ያደረገ ስራ በመሆኑ በሚባለው ነገር መቶ በመቶ እስማማለሁ፡፡
“አይደረግም” ከወጣ ረዘም ያለ ዓመት ሆኖታል… ባልሳሳት ሰባት ዓመት አካባቢ… ለምን እንደዚህ ቆየህ?
ተቃርበሻል! ስምንት ዓመት አልፏል፤ አልበም ሳልሰራ፡፡ በመሃል ግን የተሳኩና የተወደዱ ነጠላ ዜማዎችን ሰርቻለሁ፡፡ ለምሳሌ “የበላይ ዘለቀ”፣ “አንበሳው አገሳ”፣ ለ“አባይ ወይስ ቬጋስ” ፊልም የሰራሁት ማጀቢያ ሙዚቃ “አባይ ወይስ ቬጋስ”---ህዝቡ ስምንት ዓመት አልበም አለመስራቴን እንዳያስታውስ አድርገውታል፡፡ ከህዝብ ጆሮ አልጠፋሁም ነበር ማለት ነው፡፡ በዚያ ላይ ኮንሰርቶች እሰራለሁ፤ የሰርግ ስራዎችንም እንደዚሁ፡፡ ይህን ስታይው ስምንት ዓመት ሙሉ የጠፋሁ አይመስልም፡፡ ከዚህ በኋላ ግን እንደዚህ አልጠፋም፤ በየሁለት አመቱ አልበም ይኖረኛል፡፡
አዲሱ አልበምህ በግጥማና ዜማ የነማን አስተዋፅኦ አለበት? ምን ያህል ጊዜስ ወሰደ?
በመጀመሪያ ደረጃ የአልበሙን ስራ ኃላፊነት ሙሉ በሙሉ የወሰድኩት እኔ ነኝ፡፡
ምን ማለት ነው?
ይሄ ማለት ግጥምና ዜማ የመምረጡን ስራ ያለምንም ጣልቃ ገብነት የተወጣሁት እኔው ነኝ፡፡ ከልጅነቴ ጀምሮ ሙዚቃ ውስጥ እንደመሆኔ፣ ግጥምና ዜማን በማስተዋል በኩል ጥሩ ተሰጥኦ አለኝ ብዬ አምናለሁ፡፡ የአልበሙን ግጥምና ዜማ የመረጥኩት ራሴ ነኝ፡፡ ነገር ግን ግጥምና ዜማ እንዲሰሩ ትልልቅ የሚባሉና የካበተ ልምድ ያላቸውን ሰዎች አሳትፌአለሁ። ይልማ ገ/አብ፣ ጸጋዬ ደቦጭ፣ አበበ ብርሃኔ፣ አማኑኤል ይልማ፣ ታመነ መኮንን፣ አህመድ ተሾመ (ዲንቢ)፣ መኮንን ለማ (ዶክተሬ) እና መሰል ታዋቂዎች ተሳትፈዋል፡፡ ላለፉት ስምንት ዓመታት የተለያዩ ግጥምና ዜማዎችን ስሰበስብና ስመርጥ ነው የቆየሁት፡፡ 30 ዘፈኖች መረጥኩና ስቱዲዮ ተቀረፅኩ፤ ከ30ው ግን 14ቱን ነው የመረጥኩት፡፡ 14ቱም ዘፈኖች አንዱ ከአንዱ እንዳይበልጥና በጥሩ ሁኔታ እንዲደመጥ ከፍተኛ ጥንቃቄና ጥረት አድርጌያለሁ፡፡ እነዚህ ዘፈኖች የቀደመውን (የወርቃማውን ዘመን) የሙዚቃ ደረጃ እንዲይዙ ነው የፈለግሁት፡፡
የወርቃማው ዘመን ድምፃዊያን የሚባሉት እነማን ናቸው? የአሁኑ አልበህም ያስቀመጥከውን ደረጃ አሳክቷል ብለህ ታስባለህ?
ኤፍሬም ታምሩ፣ ንዋይ ደበበ፣ ፀጋዬ እሸቱ፣ አረጋኸኝ ወራሽ ያሉበት ዘመን  ለእኔ ወርቃማውና የምወደው ዘመን ነው፡፡ እኔም ያን ዘመን ሊያስታውሱ የሚችሉ በሳል ዘፈኖችን ከአሁኑ ትውልድም እንዳይርቁ አድርጌ ሰርቻለሁ፡፡ አልበሙ ሰሞኑን ነው የወጣው፤ በእነዚህ ጥቂት ቀናት ውስጥ የደረሰኝ የአድማጮች አስተያየትና ምላሽ ያለምኩትን ግብ እንደመታሁ አመላካች ነው ብዬ አምኜያለሁ፡፡
በአንድ ወቅት አልበም ማሳተም ተቀዛቅዞ ነበር፡፡ አሁን አሁን ዘፋኞች ደፈር እያላችሁ የመጣችሁ ትመስላላችሁ?
ልክ ነው፤ የአልበም ስራ የተኛበት ጊዜ ነበር፡፡ ይሄ የቅጂ መብት ጉዳይ ዘፋኙንም አሳታሚውንም ተስፋ አስቆርጦት ነበር፡፡ አሁን እነ ሸዋንዳኝ፣ እነ ሚካኤል በላይነህ፣ እነ ታምራት ደስታ፣ እነ አብነትና ሌሎችም ደፍረው አልበም በማውጣታቸው ሌሎቻችንን አበረታተውናል። አሁን ሰውም ኦሪጂናል አልበም የመግዛት ፍላጎቱ እየጨመረ መምጣቱን ያወቅሁት፣ የእኔ አልበም በወጣ በሶስተኛው ቀን እንኳን በጥሩ ሁኔታ በመሸጥ ላይ መሆኑን ስመለከት ነው፡፡
አልበሙን ሰርቶ ለማጠናቀቅ በትክክል ምን ያህል ጊዜ ፈጀብህ?
ግጥምና ዜማ መምረጥ የጀመርኩት ከስምንት ዓመት በፊት ነው፡፡ ነገር ግን ወደ ስቱዲዮ መግባትና ስራውን በደንብ መስራት የጀመርኩት ከአምስት ዓመት በፊት ነው፡፡ ያልገባሁበት ያልወጣሁበት ስቱዲዮ የለም፡፡
ለምንድነው በየስቱዲዮው እየገባህ የወጣኸው?
ያሉትን ግጥምና ዜማዎች ይዤ ስራውን እጀምራለሁ፤ ነገር ግን መርካት አልቻልኩም። አንድ ስራ ይዤ እገባና አያስደስተኝም ትቼ እወጣለሁ፡፡ ይህን ሳደርግ በራሴ የገንዘብ ኪሳራ ነው፤ ዛሬ አንድ ዘፈን ለመስራት ከ20 ሺህ ብር በላይ ይጠይቃል፡፡ ቅንብር 10 ሺህ ብር፣ ግጥምና ዜማ በቀላሉ 10 ሺህ ብር ወጪ ይጠይቃሉ። ሌሎች ጥቃቅን ወጪዎችን ሳይጨምር ማለት ነው፡፡ ከኤሌክትራ ሙዚቃ ቤት ጋር የዛሬ ስድስት ዓመት ነው የተፈራረምኩት። ስንፈራረም ግን በራሴ ስራውን አጠናቅቄ ማስተሩን ላስረክበው ተስማምተን ነው፡፡ ይሄ ማለት ዜማ፣ ግጥም ቅንብር… እያንዳንዱ ወጪና ልፋት በእኔ ላይ ነበር፡፡ ታዲያ ከስድስት አመት በፊት የነበረው ዋጋና የአሁኑ ልዩነቱ ሰማይና ምድር ነው፡፡ በዚያ ላይ ስቱዲዮ ገብቼ ጀምሬ የተውኳቸው አሉ፡፡ ያ ኪሳራ በራሴ ነው፡፡ ቀደም ብዬ እንደነገርኩሽ 30 ዘፈን ሰርቼ፣ 14ቱን ብቻ ነው የመረጥኩት፡፡ 16ቱ ቀሩ ማለት ነው፡፡
ታዲያ ምን ያህል ወጪ ወጣበት አዲሱ አልበምህ?
ያለማጋነን ከ500 ሺህ ብር በላይ አውጥቻለሁ፤ ሆኖም ለህዝብ ጆሮ የሚመጥን ስራ እንደሰራሁ ይሰማኛል፡፡ ራሴን በጣም አስደስቶኛልና፡፡
ከአንተና ከእህትህ ትዕግስት አፈወርቅ ሌላም ታናናሽ ድምፃዊ እህትና ወንድሞች አሉህ ይባላል፡፡ እንደነ አምስቱ እርጎዬዎችና እንደነ ጃክሰን ፋሚሊ “የአፈወርቅ ቤተሰቦች” ለመባል እየተቃረባችሁ ነው ወይስ?
እኛ እንኳን የአፈወርቅ ቤተሰቦች ለመባል አልበቃንም፤ ምክንያቱም በሙዚቃው ነጥረን የወጣነው እኔና ትዕግስት ብቻ ነን። አንድ ወንድሜ ፍላጎት ስላለው በመሞከር ሂደት ላይ ነው፡፡ ካናዳ ነው የሚኖረው፡፡ ጂጂ የምትባለው የታናሼ ታናሽ በጣም የሚገርምና የሚመስጥ ድምፅ አላት፤ ነገር ግን ዘማሪ መሆን ነው የምትፈልገው፡፡ አሁን እንግሊዝ ነው የምትኖረው፤ ስለዚህ የአፈወርቅ ቤተሰቦች ለመባል አልደረሰንም፡፡ እኔና  ትዕግስት ግን ወደፊት አስተዳደጋችንን፣ ባህላችንን የሚያሳይ አንድ ዘፈን የመስራት ሃሳብ አለን፡፡
ብዙ አድናቂዎች እንዳሉህ ይታወቃል፡፡ አንተስ የማን አድናቂ ነህ?
ኢትዮጵያ የቅዱስ ያሬድ አገር ናት፡፡ በቤተ ክርስቲያን ስትቀርቢ ዜማ ማህሌትና የመሳሰሉት ያስደምሙኛል፡፡ ወደ ዘፈኑ ስትመጪ አገራችን ብዙ አንጋፋና ተሰጥኦ ያላቸው ድምፃዊያንን አፍርታለች፤ ከእነ ጥላሁን ገሰሰ ጀምሮ፡፡ እኔ ሞዴል ብዬ የያዝኩትና ወደ ሙዚቃው እንድገባ የተሳብኩት በኤፍሬም ታምሩ ነው፤ በጣም ነው የምወደው፡፡ ሙሉቀን መለሰን፣ ቴዎድሮስ ታደሰን፣ እነ ጸጋዬ፣ አረጋኸኝ… እንዲሁም ቀደም ሲል ወርቃማው ዘመን ላይ የነበሩ ብዬ የገለፅኩልሽን በሙሉ አደንቃለሁ፡፡ ቀደም ካሉት ፍሬው ኃይሉ የቤተ-ክህነት አይነት ድምፅ ስላለው እወደዋለሁ፡፡ ከወጣቶች ጎሳዬ፣ ብዙአየሁ፣ አብነት፣ ቴዲ አፍሮን አደንቃለሁ፡፡
ግጥምና ዜማ ድርሰት ላይ እንዴት ነህ?
ባለፈው አልበም ላይ “አፋር” የተሰኘውን ዜማ ሰርቻለሁ፡፡ “ማን እንደኔ ንገሪኛ”፣ “አባይ ወይስ ቬጋስ” እና “አንበሳው አገሳ” የኔ ዜማዎች ናቸው፤ ዜማ ላይ ምንም አልልም። ግጥም ግን ሰርቼ አላውቅም፡፡ በአሁኑ አልበሜ ላይ በዜማም አልተሳተፍኩም፤ ሁሉንም በሌሎች ባለሙያዎች ነው ያሰራሁት፡፡
በአዲሱ አልበምህ እስካሁን ከመጡት አስተያየቶች በጣም ያስደመመህ አለ?
ያው ብዙ አስተያየቶች ይመጣሉ፡፡ በአብዛኛው አድናቆትና ማበረታታት ናቸው። አንድ ሰው ግን ደውሎ “ለገና ለበግ መግዣ ያስቀመጥኩትን ብር የአንተን ሲዲ እየገዛሁ ለወዳጅ ዘመድ አድዬበታለሁ፤ በጉን አንተ ግዛልኝ” ብሎኛል፡፡ በጣም ገርሞኛል፡፡ አንዳንዴ ሰው ሲወድሽ እንዲህ ሁሉ ያደርጋል፡፡ ሌላው ችሎታህን በአሁኑ አልበም ላይ በአግባቡ ተጠቅመሃል የሚል አበረታች አስተያየት ነው፡፡
ታዲያ ምን አሰብክ… በጉን ትገዛለታለህ?
 እገዛለታለሁ፡፡ ይሄ ሰው እኮ ሲዲውን ሲገዛ ገንዘቤ በተዘዋዋሪ እኔው ኪስ ገብቷል፡፡ ስለዚህ ደስ እያለኝ እገዛለታለሁ፡፡
በመጨረሻስ….
በመጨረሻ እንግዲህ ይሄ አልበም እንዲህ አምሮ እንዲወጣ ከፍተኛ አስተዋፅኦ ላደረጉት የግጥምና ዜማ ደራሲዎች አመሰግናለሁ። የተለያዩ ጉዳዮችን በማስጨረስ ድካሜን ሲያቀልልኝ የነበረው የአቻሬ ጫማ ባለቤት (አቻሬ) ሳላመሰግነው አላልፍም፡፡ አቀናባሪ ሙሉጌታ አባተና ኤልያስ መልካ፣ እህቴ ትዕግስት አፈወርቅን፣ ማርታ ዘለቀን፣ አህመድ ተሾመንና ሌሎችም በመዘንጋት ስማቸውን ያላነሳሁትን ሁሉ በጣም አመሰግናለሁ፡፡ የሙዚቃው ኢንዱስትሪ በደከመበት በአሁኑ ወቅት ከጎኔ ሆኖ የክብር ስፖንሰር የሆነኝን ዳሽን ቢራንና የኤሌክትራ ሙዚቃ ቤት ባለቤትን አቶ ተሾመ ፀጋዬን እንዲሁም በአስተያየት እየኮተኮተ ያሳደገኝን የኢትዮጵያን ህዝብ በጣም አመሰግናለሁ፡፡ እግዚአብሔር ለሁሉም ብድሩን ይክፈልልኝ እላለሁ፡፡ ለመላው የክርስትና እምነት ተከታዮች እንኳን የገናን በዓል በሰላም አሳለፋችሁ፤ መጪው የጥምቀት በዓል የምትደሰቱበት ይሁን እላለሁ፤ አመሰግናለሁ፡፡

Page 7 of 628