Administrator

Administrator

 "ሀገርንና ሕዝብን ለመታደግ ሁሉም ባለድርሻ አካላት በጋራ ሊሰሩ የሚገባበት ወሳኝ ወቅት ላይ ደርሰናል!


         ሀገራችን  ኢትዮጵያ  በለውጥ  ሂደት  ውስጥ  ከገባች  ከሦስት  ዓመታት  በላይ  አስቆጥራለች።  በእነዚህ ሦስት  ዓመታት  በርካታ  የሀገርን ህልውና  እና  ቀጣይነት የተፈታተኑ  ችግሮች አጋጥሟታል።
ከነዚህ ችግሮች መካከል በዋነኛነት የሚጠቀሰው ባለፈው ጥቅምት ወር በሀገራችን ሰሜናዊ ክፍል
በትግራይ  ውስጥ የተከሰተው ግጭት ነው።
የሕወኃት አመራሮች የለውጡ ሂደት ከመጀመሩ በፊት  የነበራቸው  ድርጅታዊ   የበላይነት እየተሸረሸረ በመምጣቱ፣ ወደ ትግራይ ክልል በማፈግፈግ፣ አቅማቸውን ማጎልበትና የለውጥ አመራሩን በመፈታተን፣ በለውጡ አካሄድ ላይ ተጽዕኖ ለማሳደር
ሲዘጋጁ ነበር፡፡
በለውጡ አመራርና በሕወኃት መሪዎች መካከል ያለው ውጥረት በአደባባይ ወጥቶ መታየት የጀመረው ኢሕአዴግ የሚባለው ግንባር ፈርሶ፣ ብልጽግና በሚባል ፓርቲ ሲተካ ሕወኃት
የብልጽግና አካል ሳይሆን በቀረ ጊዜ ነበር፡፡  
የድርጅቶቹ ትንቅንቅ ከፍተኛ ደረጃ የደረሰው በኮቪድ 19 ወረርሽኝ ሳቢያ የ2012 ዓ.ም ምርጫ መራዘሙን ተከትሎ ነው።
ሕወኃት የምርጫውን መራዘም ሕገ ወጥ ተግባር ነው በማለት በአደባባይ አቋሙን አሳውቆ በራሱ ክልል የፓርላማው የአምስት ዓመት ዘመን ከማለቁ በፊት ምርጫ እንደሚያደረግ ሲያሳውቅ፣ የሕወኃትን በክልሉ ምርጫ የማድረግ ውሳኔ፣ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ፣ ሕጋዊ አይደለም
ብሎ ነበር። የሕወኃት መሪዎች ደግሞ "የትግራይን ሕዝብ ምርጫ የማድረግ መብት፣ ምርጫ ቦርድ ሊያግድ አይችልም፤ የምርጫ ቦርድ ምርጫን ለማስፈጸም የተቋቋመ ተቋም እንጂ የሕዝቦችን በመረጧቸው መሪዎች ለመተዳደር በሕገ መንግሥቱ የተሰጣቸውን መብት ለመከልከል ወይም ለመፍቀድ አይደለም" በማለት በጳጉሜ ወር 2012 ዓ.ም የራሳቸውን ምርጫ አድርገው፣ መንግሥት መስርተናል አሉ። የምርጫውን እወጃ ተከትሎ የፌዴሬሽን ምክር ቤት፣ በትግራይ ክልል የተደረገው ምርጫ ሕጋዊነት እንደሌለው በማሳወቅ፣ ለትግራይ ክልል ከማዕከላዊ መንግሥት የሚሰጠው የበጀት ድጎማ ተመረጥኩ ላለው የክልሉ አመራር አካላት በማይደርስበት ሁኔታ ለሕዝቡ እንዲደርስ ውሳኔ አሳለፈ።
2
የሕወኃት መሪዎች ከመስከረም 30 በኋላ በብልጽግና ፓርቲ የሚመራው የማዕከላዊ መንግሥት ሕጋዊነት ስለማይኖረው፣ ከማዕከላዊ መንግሥት የሚመጣን ምንም ዓይነት ውሳኔ እንደማይቀበል
አስታወቀ።  
ከዚሁ   ውሳኔ ጋር በተያያዘ ለተለያዩ ጉዳዮች ከማዕከላዊ መንግሥት ወደ ትግራይ ክልል የሚላኩ ኃላፊዎችን ማጉላላት፣ ሲፈልገውም "ትግራይ ክልል አትገቡም" በማለት መመለስ ጀመረ። ይህ የሕወኃት ተግባር በሕወኃትና በማዕከላዊ መንግሥት መካከል እየተካረረ የሄደው
ውጥረት ወደ መጨረሻ ደረጃ መድረሱን ያመላከተ ነበር።
በመጨረሻም ጥቅምት 24 ቀን 2013 ዓ.ም የትግራይ ልዩ ኃይልና ሚሊሻ ሠራዊት በትግራይ ክልል በሚገኘው የኢትዮጵያ መከላከያ ሠራዊት የሰሜን እዝ በሰፈረባቸው በተለያዩ ቦታዎች ላይ ጥቃት በመፈጸም ከፍተኛ ጉዳት አደረሰ። ይህ ተግባር ሕወኃት በ2010 ዓ.ም የፌደራል መንግሥት ውስጥ የነበረውን የበላይነት
ካጣ በኋላ አጠቃላይ ሀገራዊ አለመረጋጋት እንዲፈጠር፣ ሌሎች ፅንፈኛ ኃይሎችን ጭምር በተለያዩ
መንገዶች በመደገፍ ሲያደርግ የነበረው ሙከራን ወደ ሙሉ ውጊያ የወሰደ ነበር። ሕወኃት የመከላከያ ሠራዊታችን ላይ ያደረሰውን ጥቃት ተከትሎ፣ የፌደራል መንግሥት የሕግ የበላይነትን የማስከበር እርምጃ መውሰድ የጀመረ ሲሆን ከሦስት ሳምንት ውጊያ በኋላ የኢፌዲሪ መከላከያ ሠራዊት መቐለ ከተማን ተቆጣጥሮ ነበር። መከላከያ ሠራዊቱ መቐለን ከመቆጣጠሩ
በፊት የሕወሃት አመራሮች ወደ በረሃ የገቡ ሲሆን የመከላከያ ሠራዊት የመቐለ ከተማን
ከተቆጣጠረ በኋላ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 62/9  እና  የፌደራል  መንግሥት  በክልል  ጣልቃ የሚገባበትን አሠራር ለመደንገግ የወጣው አዋጅ ቁጥር 359/1995 መሰረት፤ ጊዜያዊ መንግሥት
ክልሉን እንዲያስተዳደር ተቋቁሞ ነበር።
የተቋቋመው ጊዜያዊ አስተዳደር ላለፉት ስምንት ወራት የክልሉን ሕዝብ ችግሮች ለመፍታት የሚያስችል ምንም ዓይነት የፖለቲካ ማረጋጋት ሥራ ያልሠራና ለችግሩ መባባስ ከፍተኛ
አስተዋጽኦ  ያደረገ መሆኑን  መገንዘብ  ይቻላል። እንደዚሁም ጊዜያዊ አስተዳደሩ ሕዝቡን ከማረጋጋትና ችግሩን ከመቅረፍ ይልቅ ብልጽግና ፓርቲን ለመትከል የተደረገው መፍጨርጨር ችግሩን አወሳስቦታል። የሕግ ማስከበር እርምጃው ከተጀመረ በኋላ በክልሉ ውስጥ ዘላቂ ሰላም
ለማስፈንና ዜጎች ወደ መደበኛ ሕይወታቸው በተቻለው አጭር ጊዜ እንዲመለሱ ለማስቻል
ሕወኃት ላይ እርምጃ ከመውሰድ ባሻገር ታስቦበትና ታቅዶ የተተገበረ የተቀናጀ ግልፅ ተግባር አለመኖሩ፣ ግጭቱን በተበታተነ መልኩ ወደሚደረግ ሽምቅ ውጊያ ስልት የቀየረው ሕወኃት ውጊያ መቀጠሉ፣ በክልሉ ውስጥ ያለው ሰብዓዊ ቀውስ እየጨመረ ከመሄዱ ጋር ተደማምሮ፣ በክልሉ ሰላምን ማረጋገጥና ዜጎችን ወደ መደበኛ እንቅስቃሴ መመለስ ሳይቻል ቆይቷል።
3
ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ ችግሩ ተባብሶ በቀጠለበት ሁኔታ ውስጥ የፌደራል መንግስት፣ የትግራይ ጊዜያዊ አስተዳደር የተናጠል የተኩስ ማቆም ጥያቄን በመቀበል፣ መከላከያ ሠራዊቱን በቅጽበት ከአብዛኛው የክልሉ ክፍል አስወጣ። ይህ ሲሆንም በክልሉ ውስጥ የሚኖሩ ሰላማዊ ዜጎችን (ተማሪዎች፤ የጊዜያዊ መንግሥት የታችኛው መዋቅር ሰራተኞች. ..ወዘተ) እና የአገሪቱ ሰላምና ሉዓላዊነት ላይ ሊያመጣ የሚችለውን ችግር በቅጡ ከግምት ባላስገባና በተቻኮለ መልኩ መሆኑ፣ በትግራይ ክልል የደረሰው ቀውስ፣ ከክልሉም በላይ አንድምታ ወዳለው ከፍተኛ ምዕራፍ ሊሸጋገር
ችሏል፡፡
ከዚህ አንጻር የኢዜማ ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ፣ በወቅታዊ የትግራይ ክልል ሁኔታና ይበልጡንም ደግሞ ይህ የተፈጠረው አዲስ ሁኔታ ባጠቃላይ በሀገሪቱ ሰላም፤ የፖለቲካ መረጋጋት፤ ሀገራዊ አንድነት እንዲሁም በቀጠናው የወደፊት ሰላም ላይ ሊያስከትል የሚችለውን ሀገራዊ ፈተናዎችንና የሚያስከትላቸውን አንድምታዎች  ከገመገመ በኋላ የሚከተሉትን የ"ቢሆንስ" ግምቶችና መውጫ መንገዳቸውን አስቀምጧል።
1. ቢሆንስ 1፤ አንደኛውና ከሀገሪቱ ዘላቂ ጥቅም አንጻር ጥሩ ሊባል የሚችል የቢሆንስ ግምት (scenario)፤ መንግሥት እንደሚለው፤ ይህ የተናጠል የተኩስ ማቆም፣ በክልሉ ያለውን የሰብአዊ ቀውስ ለመታደግና የእርሻ ጊዜው እንዳያልፍና ወደ ከፋ የችጋር ሁኔታ ውስጥ እንዳይገባ
በማሰብ የተደረገ እርምጃ መሆኑን በትግራይ ያሉት ታጣቂዎችም ሆነ ማኅበረሰቡ ተረድቶና አምኖበት በክልሉ ምንም ዓይነት የኃይል እንቅስቃሴ ቆሞና ሁሉም አካላት (የፌደራል መንግሥት፤ እርዳታ ሰጪ ተቋማት፤ የትግራይን አስተዳደር የተረከበው አካል... ወዘተ) ትኩረታቸውን ወደዚያ አድርገው በተቻለ መጠን በአጭር ጊዜ ችግሩን መቅረፍ የሚችሉበት፤ ከዚያም በኋላ ቀጣይ የፖለቲካ ጉዳዮችን በውይይት ለመፍታት ፍላጎት የሚታይበትና ወደ
ሰላማዊ መፍትሄ የሚኬድበት ቢሆንስ ነው። ምንም እንኳን ይህ ቢሆንስ ባጠቃላይ ሰላምን ከማንገሥና  የሰብዓዊ ቀውሱን ለመታደግ ጥሩ
የሚባል  ቢሆንስ ቢሆንም፣ እስከ ዛሬ በተለይም ባለፉት ሦስት ዓመታት ካየናቸው የባለድርሻ አካላት ባሕርይ አንጻር ሲታይ (ከመንግሥት፤ ከሕወኃት፤ ከእርዳታ ሰጪ አካላት ...ወዘተ) በተለይም ደግሞ ሕወኃት በእኒህ ሦስት ዓመታትም ሆነ ከዚያ በፊት ለ27 ዓመታት በማዕከላዊ መንግሥት ሥልጣን ላይ በነበረበት ጊዜ ጭምር ሲጫወት የነበረውን አፍራሽ ሚና በቅርብ ለተመለከተ፤ እውን የመሆን ዕድሉ እጅግ የመነመነ ነው፡፡ ከሕወኃት ባለፈ ግን በትግራይ ውስጥ ሕወኀት ለረጅም ጊዜ ያሰረጸው ያስተዳደር ሥርዓት ነጻ አስተሳሰብ እንዲሰፍንና ይህንን መሸከም የሚችል ጠንካራ የሲቪክ ማኅበረሰብ ሊፈጠር አለመቻሉ፤ ይህ ቢሆንስ እውን እንዲሆን የሚያስፈልገው ማኅበራዊ ግፊት እንዲኖር ሁኔታው ስለማይፈቅድለት፣ ከሕወኃት
በተቃርኖ ለዚህ ቢሆንስ የሚሠራ ኃይል ለማየት አስቸጋሪ ያደርገዋል።
2. ቢሆንስ 2፤ በትግራይ ያለው ያልጠራ ሁኔታ እንደቀጠለና የትግራይ አማጺዎች ከትግራይ ውጭ ሊያደርጉ የሚሞክሩት ግጭቱን የማስፋት ሙከራ (ወደ አጎራባች ክልሎች ወይም ከዚያም ዘልቆ ለመግባት) በፌደራል መንግሥቱ እየተመከተና እየከሸፈ የሚቀጥልበት፤ ግልጽ አሸናፊ የማይኖርበት ሁኔታ። ሁለተኛውና ከመጀመሪያው የተሻለ የመሆን ዕድል ያለው የቢሆንስ ግምት፣ ሕወኃት በአማራና በአፋር ክልሎች እንዲሁም በኤርትራ በኩል መጠነኛ ትንኮሳዎችን የሚፈጽምበት፣ በትግራይ ውስጥም ከፍተኛ  ቀውስ  የሚከሰትበት  ሁኔታ ከተፈጠረ፣ የፌደራል መንግሥት መከላከያ ሠራዊት ተመልሶ ለመግባት ሊገደድ ይችላል፡፡ ይህ ሁኔታ ከሕውኀት ባሕሪና ካለው ተጨባጭ ሁኔታ አንጻር የመሆን እድሉ የማይናቅ ነው፡፡
በዚህ ሁኔታ፡-
- በአንዳንድ ከተማዎች ሕግና ሥርዓት የማስከበሩ ደረጃ ዝቅተኝነት የሚፈጥረውን አጋጣሚ በመጠቀም ዘረፋዎች ሊካሄዱ ይችላሉ።
-  የእለት  እርዳታ  የሚያስፈልጋቸው  የክልሉ ነዋሪዎች በሚፈለገው ደረጃ እርዳታ ሳያገኙ ቀርተው ለከፍተኛ አደጋ ሊጋለጡ ይችላሉ፣
- መሰረታዊ ለኑሮ የሚያስፈልጉ አገልግሎቶች፣ የውሃ፣ መብራት፣ ህክምና ግብዓቶች ማግኘት የማይቻልበት ሁኔታ ሊፈጠር የሚችልበት ዕድል ከፍተኛ በመሆኑ፣ የክልሉ ሕዝብ ለችግር የሚጋለጥበት ሁኔታ ሊኖር ይችላል፣
-  የክልሉን አስተዳደር እንደገና ለማቋቋም ጊዜ የሚወስድና አስቸጋሪ ሊሆን ስለሚችል፣ የክልሉ ሕዝብ ለረጅም ጊዜ ምንም ዓይነት አስተዳደራዊ አገልግሎት ሊያገኝ የማይችልበት ሁኔታ ሊፈጠር ይችላል።
-  የዚህ ዓይነት የማያቋርጥ ግጭት ለሀገሪቱ ኢኮኖሚ ብዙ ችግሮችን ስቦ ያመጣል፤ (ኢንቨስትመንትና ቱሪዝም ይቀንሳል፤ በዚህም የሥራ አጥ ቁጥር ይጨምራል፤) በሌላው የሀገሪቱ ክፍልም አለመረጋጋትን ያስከትላል።
-  ሕወኃት ታጣቂዎችንና  አባላቱን  መመገብ ስለማይችል፣ ህዝቡን ሊያስጨንቅና ሊዘርፍ
ይችላል፣
5
- መንግሥት የወሰደውን ክልሉን ለቆ የመውጣት እርምጃ የሚቃወሙና ተመልሶ እንዲገባ ጫና የሚያደርጉ ሀገራት ሊኖሩ ይችላሉ፣ ይህ ቢሆንስ የመሆን እድሉ የተሻለ ይሁን እንጂ በክልሉና ባጠቃላይ በሀገሪቱ ከብሄር ፖለቲካ ጋር ተያይዞ የመጣውን አደጋ በዘላቂነት የማይፈታ፤ ሀገሪቱን ቀስ እያለ ውስጧን እንደሚበላ በሽታ ከመግደሉ በፊት መፍትሄ የሚፈልግ ስለሆነ፣ ለሀገሪቱ የተሻለ መፍትሄ በፍጹም ሊሆን አይችልም። የተረጋጋ (stable) ሁኔታ ስላልሆነ የጊዜ ጉዳይ ነው እንጂ ወደ ከፍተኛ ግጭት ማምራቱ አይቀርም። ከዚህ የቢሆን ግምት በመነሳት የመፍትሄ ሃሳብ ይሆናሉ ያልናቸው ነጥቦች የሚከተሉት ናቸው፡-
• በብዝኃነት ዙሪያ የሚነሱም ሆኑ ሌሎች ችግሮችን ለማስተናገድና ተረጋግቶ ወደፊት ለመጓዝ በመጀመሪያ ሀገር በጠንካራ መሰረት ላይ መቆም እንዳለባት ሁሉም ባለድርሻ አካላት አምነው የሚያደርጓቸው እንቅስቃሴዎች በሙሉ ይህን ከግንዛቤ ያስገባ መሆን ይገባዋል።
• በአንድ አካባቢ ሕዝብ ኪሳራ ሀገርም ሆነ ሌላው ሕዝብ ተጠቃሚ በመሆን የሚገኝ ሰላምና
ጥቅም እንደሌለ፣ ይህ ሁኔታ ሀገሪቷን ወደ ማያልቅ ግጭትና ውድመት እንደሚመራ
ኢዜማ በጥብቅ ማስገንዘብ ይሻል፡፡
• ሕወኃት፤ ትግራይ የራሷን መንግሥት ማቋቋም አለባት በማለት ሊያነሳ የሚፈልገው ሀሳብ፣ የትግራይን ሕዝብ ፍላጎትና ጥቅም እንደማያስጠብቅ ኢዜማ ያሳስባል።
• በዜግነት ላይ የተመሰረት ዴሞክራሲያዊ ፌደራሊዝም ሀገርን ማስቀጠልም ሆነ የብዝሃነትን ጥያቄ በአግባቡ ሊያስተናግድ የሚችል ሀገራዊ የፖለቲካ ሥርዓት መሆኑን
ኢዜማ ያስገነዝባል።
• ለሁሉም ችግሮች መፍትሄ የሚሆነው፣ ሁሉንም ዜጎች በእኩልነት የሚያስተናግድ፤
ተጠያቂነት ያለበት እውነተኛ ዴሞክራሲያዊ መንግሥት የመመስረቱ ጥረት ላይ ሁሉም ባለ ድርሻ አካላት ብርቱ ርብርብ ሲያደርጉ ብቻ ነው።
3. ሦስተኛውና እጅግ የከፋው የቢሆንስ ግምት፤  ሕወሃት  ክልሉን፣  አገሪቱንና ቀጠናውን ለማተራመስ ከሌሎች አክራሪ ሃይሎች ጋር ጥምረት የሚፈጥርበት ሁኔታና አልፎም ለሀገሪቱ የውጭ ጠላቶች መሳሪያ በመሆን በሀገሪቱም ሆነ ባካባቢው ፍጹም አደገኛ የሆነ ሁኔታ ሊፈጠር የሚችልበት ሁኔታ ነው፡፡
ኢዜማ፤ የሀገርን ህልውና እና ቀጣይነት ችግር  ውስጥ  የጨመረው  በትግራይና  በተለያዩ የሀገሪቷ ክፍሎች በየጊዜው የሚከሰተው ግጭት ዋነኛው መንስኤ፣ ማንነትን መሰረት ያደረገ የፍትህና የእኩልነት ጥያቄ፣ በሂደት ወደ ዘር የጥላቻና የግጭት ፖለቲካ በመቀየሩ መሆኑን ያምናል።  
ምንም እንኳን ለ30 ዓመታት ሲሰበክ የከረመ፤ በዚህ እንጠቀማለን ብሎ የሚያምን የዘር ልሂቅ በተፈጠረበት ሀገር፣ እንዲህ ዓይነት አመለካከት ባጭር ጊዜና በቀላሉ ይጠፋል ማለት ባይቻልም፤ የአደጋውን እምቅ አስከፊነት በመመልከት፣ ድርጅታችን፣ ኅብረተሰቡን፣ ከዚህ አደጋ እንዲጠነቀቅ ሲያሳስብ ቆይቷል። ይህ ሁኔታ ከሕወኃት የፀብ አጫሪነት ባሕሪ የተነሳ፣ አሁን ክልሉ፣ አገሪቱና ቀጠናው ካሉበት ተጨባጭ ሁኔታ ጋር ሲታይና ከዚህም በተጨማሪ የውጭ አገራት፣ የአገራት ማኅበራት ሁኔታውን ባላገናዘበ መልኩ እያደረጉ ያሉት ጣልቃ ገብነት ሲታከልበት የመፈጠር ዕድሉ
አነስተኛ እንኳን ቢሆን፤ «የተሻለውን ተስፋ አድርግ፤ ግን ለመጥፎው ተዘጋጅ» እንደሚባለው፣ የኢትዮጵያ መንግሥት፤ ሕዝብም ሆነ በፖለቲካ ጉዳይ ከመንግሥት ጋር ልዩነት ያላቸው ግን የሀገሪቱን ሰላምና አንድነት የሚፈልጉ ኃይሎች ሁሉ፣ በመተባበርና ያለ የሌለ አቅማቸውን በማሰባሰብ፣ ችግሩ ከመፈጠሩ በፊት ሊቀጩት የሚገባ ፍጹም አደገኛ ቢሆንስ ነው። የዚህ አደጋ ተጨባጭ አመላካች አንኳር ነጥቦች የሚከተሉት ናቸው።
- በሀገሪቷ ሌሎች ክልሎች የሚገኙ አክራሪ ብሄርተኞች፣ የሕወኃት ተመልሶ ክልሉን መቆጣጠር፣ እነሱም ለማሳካት ለሚፈልጉት አክራሪ ብሄረተኛ አጀንዳ የመንፈስ ጥንካሬ ስንቅ በመሆን የአመጽ ትግላቸውን አጠንክረው እንዲቀጥሉ ሊያበረታታ ይችላል፤ ይህ ምልክት በማኅበራዊ ሚዲያው አሁንም እየተንጸባረቀ ነው፤
- ሕወኃት ተወሰዱብኝ የሚላቸውን የወልቃይትና የራያ አካባቢ በኃይል ለማስመለስ ሊሞክር ይችላል። ይህ ግምት ሳይሆን መቀሌ ከተለቀቀ ጀምሮ ሕወኀቶች ቀጣይ ሥራቸው እንደሆነ
እየተናገሩ ነው። ይህ ሁኔታ ከደህንነት አስከባሪ ተቋማት አልፎ ሕዝብ ለሕዝብ የሚጋጭበትና ከፍተኛ ጉዳት ሊደርስ የሚችልበትን ሁኔታ ሊያስከትል ይችላል፤
- በተለያዩ የሀገሪቷ ክፍሎች በአመጽ ለሚንቀሳቀሱ ኃይሎች ሕወኀት እገዛ በማድረግ የአመጽን ደረጃ ሊያሳድገው፤ ሀገራችንን ባጠቃላይ ለማተራመስ ሊጠቀምበት ይችላል፣ (ይህንን ባለፉት 3 ዓመታትም ያየነው ነው)
-  ውጭ ሀገር የሚገኙ የሕወኃት ደጋፊዎችን በመጠቀም፣ እንደተለመደው የተዛባ መረጃ በማቅረብ፣ የኢትዮጵያ መንግሥት ላይ የሚያደርጉትን ጫና አጠናክረው ሊቀጥሉ ይችላሉ፣
- ዓለም አቀፋዊ ድርጅቶች በእርዳታ ስም ሁኔታውን የሚያባብስ ሚና ሊጫወቱ ይችላሉ፣
-  የኤርትራ መንግሥት በራሱ ምክንያትም ሆነ ከህወኃት በሚደርስበት ትንኮሳ ከትግራይ ታጣቂዎች ጋር ግጭት ውስጥ ሊገባ ይችላል፣
በዚህ እጅግ ፈታኝ በሆነ ወቅት ላይ በሀገራችን ላይ የተደቀነውን አደጋ ለማለፍ ሁሉም ባለ ድርሻ አካላት የሚያስፈልጋቸውን ትዕግስት፣ ጥበብ፣ አርቆ አሳቢነትና ቁርጠኝነት ከግምት ማስገባት ያስፈልጋል። በዚሁ መሠረት ኢዜማ የሚከተሉት ባለ ድርሻ አካላት መወጣት የሚገባቸውን ኃላፊነትና ሚና ማስገንዘብ ይሻል።
1. የመንግሥት ኃላፊነት 1.1 መንግሥት ሀገርን በመምራት ሂደት ውስጥ በየቦታው የሚዝረከረኩ አሠራሮችን መስመር በማስያዝ ጥበብ በተሞላበት መልኩ ሀገርን ማስተዳደር ይጠበቅበታል፡፡ ከዚህ አንጻር ሁሉንም ባለ ድርሻ አካላትን ያካተተ ፖለቲካዊ መፍትሄ በሚያስፈልጋቸው አጀንዳዎች ላይ ለሀገራዊ ውይይት በሩን ክፍት ማድረግ ይጠበቅበታል። ለዚህም እንዲረዳ ከሚመለከታቸው ባለ ድርሻ አካላት ጋር የሚታዩትን ልዩነቶች በማጥበብ፣ በመቀራረብና በመመካከር፣ ሀገር የመምራት ኃላፊነቱን በአግባቡ እንዲወጣ በጥብቅ ማሳሰብ እንወዳለን፡፡
1.2 ከሁሉ በፊት ሀገር እየመራ ያለው መንግሥት ቅድሚያ መስጠት የሚገባው ለሀገር ሕልውና እና ለዜጎች ደህንነት መሆኑን በሚገባ ማጤን ይኖርበታል፡፡
1.3   መንግሥት  ለዜጎች መግለጽ የሚገባውን ወቅታዊና ሀገራዊ ሁኔታዎች በየጊዜው እየተከታተለ በግልጽነት ማሳወቅ ይገባዋል።
1.4 መንግሥት ሀገራዊ ጉዳዮችን በሚገልጽበት ጊዜ ሀገርን የመምራት ኃላፊነት እንዳለበት አካል የሚመጥን ቋንቋ መጠቀም አለበት፣
2. የፖለቲካ ፓርቲዎች ኃላፊነት
2.1 የገዢውን ፓርቲ ጨምሮ ሁሉም የፖለቲካ ፓርቲዎች፣ የፖለቲካ ፉክክር ሊኖር የሚችለው የሀገር ህልውና ሲረጋገጥ አና የሕዝብ ደህንነት ሲጠበቅ በመሆኑ፣ ለዚህ አላማ ሁሉም በጋራና በመቀራረብ መንቀሳቀስ ይጠበቅብናል።
2.2 በትግራይ የተፈጠረው ችግር፣ የሁላችንም ሀገራዊ ችግር በመሆኑ፣ ችግሩን በጋራ ከመወጣት ውጭ የዘር ማንነትን መሰረት ያደረገ የችግሩ አፈታት፣ ችግሩን ከማባባስ በቀር መፍትሄ ሊሆኑ እንዳማይችሉ መገንዘብ ይኖብናል፣
8
3. የሕዝብ ኃላፊነት
ሀገራችንን አሁን የገጠማት ሁኔታ እጅግ አሳሳቢና በብርቱ የሚፈትነን በመሆኑ ለከፋ አደጋ ተላልፈን እንዳንሰጥ በጥንቃቄ የምንራመድበት ወቅት ላይ እንገኛለን፡፡ በዚህ ወቅት የሀገሪቱ ባለቤትና የችግሩ ገፈት ቀማሽ ሕዝቡ በመሆኑ፡-
3.1 መላው የኢትዮጵያ ሕዝብ በያለበት መሠረቱን ዜግነት ባደረገ መልኩ ተደራጅቶ ራሱን፣ ቤተሰቡን፣ አካባቢውንና ሀገርን ከተለያዩ ጥቃቶች መጠበቅ ግድ ይለዋል፡፡
3.2 ሀገርን ከመበታተን ለመታደግ በሥልጣን ላይ ያለው መንግሥት የሚያደርገውን ብሔራዊ ጥሪ ተቀብሎ በመከላከያ፣ በፖሊስና በሌሎች የፀጥታ ተቋማት በመሳተፍ የዜግነት ድርሻውን ሊወጣ ይገባዋል፡፡
3.3 ከምን ጊዜውም በላይ ይህንን እጅግ ፈታኝ ወቅት በጥበብ ለማለፍ መላው የሀገራችን ሕዝብ ጥቃቅን ልዩነቶችን አስወግዶ፣ ከቀድሞ በበለጠ ተሳስቦና ተከባብሮ በአንድ እንዲቆም ሀገራዊ ጥሪያችንን እናስተላልፋለን፡፡
በመጨረሻም፤ በየደረጃው የምትገኙ የኢዜማ አባላትና ደጋፊዎች፤ በዚህ እጅግ ፈታኝ በሆነ ወቅት ከፓርቲያችን የሚጠበቀው የተለየ ኃላፊነት፣ ከምንጊዜውም ይልቅ የገዘፈ መሆኑን ልብ ልንል
ይገባል፡፡
ከዚህ አንጻር፣ ኢዜማ የሀገርና የሕዝብን ሰላምና ደህንነት ባስቀደመ መልኩ ከመቼውም ጊዜ በላይ ተጨማሪ ዋጋ ለመክፈል ዝግጁ መሆኑንና ሀገርንና ሕዝብን ከሚያስቀድሙ ማናቸውም አካላት ጋር ተባብሮ ለመሥራት የአንበሳውን ድርሻ ለመውሰድ ቃል የምንገባበት ይሆናል፡፡
ሰኔ 26 ቀን 2013 ዓ.ም አዲስ አበባ - ኢትዮጵያ

  በጥንት ጊዜ በቀዝቃዛው ጦርነት ዘመን፣ በአሜሪካው ፕሬዚዳንትና በራሺያው ፕሬዚዳንት ላይ የተቀለደ አንድ ተረት ቢጤ ዕውነት ነበር፡፡ እነሆ፡-
የሁለቱ አገሮች ፕሬዚዳንቶች፤ ወታደራዊ ኃይላቸውን ያወዳድራሉ፡፡ የእኔ ይበልጥ፣ የእኔ ይበልጥ፣ ይፎካከራሉ። በመጀመሪያ የሩሲያው ፕሬዚዳንት፣ አሜሪካንንና የአሜሪካን ወታደራዊ ኃይል ሊጎበኙ ይሄዳሉ! ከዚያም አንድ ጉዳይ ያነሳሉ፡፡
“የአንድ አገር ወታደራዊ ኃይል የሚለካው፤ ወታደሩ ለፕሬዚዳንቱ ባለው ታዛዥነት መጠን ነው!”
“እርግጥ ነው!” አሉ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት፡፡
“በል እንግዲያው ወታደሮችህ ምን ያህል ለአንተ ታማኝ እንደሆኑ አሳየኝ?”
የአሜሪካው ፕሬዚዳንት የሩሲያውን ፕሬዚዳንት ይዘው፣ ወደ ወታደሮቻቸው ይሄዱና አንዱን ወታደር ጠርተው፤ ወደ አንድ ገደል አፋፍ ይወስዱትና፤
“በል ወደዚህ አዘቅት ገደል ተወርወር” ይሉታል፡፡
ወታደሩም፤
“አይ አላደርገውም” ይላል፡፡
“ለምን?” ይሉታል፡፡
“ጌታዬ፤ በእኔ ደሞዝ የሚተዳደሩ ቤተሰቦች” አሉኝ፤ (I have a family to support!) ይላል፡፡
የሩሲያው ፕሬዚዳንት በአሜሪካኑ ወታደር ታዛዥ አለመሆን እየሳቁ፤
“ቆይ የእኔን ወታደር ታማኝነት አሳይሃለሁ!” ይሉና የአሜሪካውን ፕሬዚዳንት ወደ ሩሲያ ይዘውት ይሄዳሉ፡፡ ከዚያም አንዱን ወታደር ጠርተው፤
“ወደዚህ አዘቅት ገደል ተወርወር!” ይሉታል፡፡
ወታደሩም፤ “ታዛዥ ነኝ ጌታዬ!” ብሎ ወደ ገደሉ ይወረወራል፡፡
እንዳጋጣሚ ግን አንድ የዛፍ ቅርንጫፍ ላይ ያርፍና ከሞት ይተርፋል፡፡ የአሜሪካው ፕሬዚዳንት ወደሳቸው እንዲመጣና ጥያቄ እንዲያቀርቡለት ይጠይቃሉ፡፡
ወታደሩ ተጠርቶ መጣ! የአሜሪካው ፕሬዚዳንትም፤
“የእኔ ወታደር ወደ ገደል ተወርወር” ብለው፣ ‹የማስተዳድረው ቤተሰብ አለኝ› አለ፡፡ አንተስ እንዴት ልትወረወር ቻልክ?” አሉና ጠየቁት፡፡
ወታደሩም፤ “I too, have a family to support (እኔም የማስተዳድረው ቤተሰብ ስላለኝ ነው)” አለ፡፡
“እንዴት?” ቢሉት፤ “እኔ አልወረወርም ብል፤ እኔንም ቤተሰቤንም ነው የሚፈጁን!” ሲል መለሰ!
* * *
የአንድ ሰው ጥፋት ለቤተሰብና ለዘመድ አዝማድ ከሚተርፍበት ስርዓት ይሰውረን፡፡ ባለፈው ዘመን የመናገር ነፃነት ባልነበረበት ሁኔታ ውስጥ “አፍ-እላፊ” የሚባል ወንጀል ነበር - የአፍ ወለምታ! “ክብረ ነክ ንግግር” ነበር የሚባለው- ከወታደሩ ዘመን በቀደመው የንጉሱ ዘመን! አፍ - እላፊ ባለስልጣንን፣ መሪን፣ ሥርዓትን፣ አስተዳደርን ከመተቸት እስከ አገርን ማንቋሸሽ ድረስ የሚሰፋ ወንጀልን ያካትት ነበር፡፡ ልዩ ትርጉም የሚሰጠው አነጋገርም ያስቀጣ ነበር፡፡ ለምሳሌ፡- “ጓድ ሊቀመንበር መንግሥቱ ኃይለማርያም ሀቀኛ ኮሚኒስት ናቸው!” እያለ ቀኑን ሙሉ ይለፈልፍ የነበረ ንክ ሰው፣ ታስሮ ነበር! ወንጀሉ፤ “ማንም የሚያውቀውን ሀቅ እየደጋገምክ የምታናገረው ነገር ቢኖርህ ነው!” ተብሎ ነው! “አለፈልሽ ባሮ!” እያለም የባሮን ወንዝ አስመልክቶ መፈክር ያሰማ ሰው፤ ሽሙጥ ነው ተብሎ የታሰረበት አጋጣሚም ነበር!
ዋናው ጉዳይ ሰው ሲታፈን፤ መናገሪያ፣ መተንፈሻ…፣ ዘዴ መሻቱ አይቀሬ ነው የሚለው ዕውነታ ነው!
ያሰበ ጭምር ይቀጣል በሚባልበት ሥርዓት የተናገረ፤ መወንጀሉና መቀጣቱ አይገርምም! ሰብዓዊ መብትና
ዲሞክራሲያዊ መብት በማይከበሩበት አገር ምሬቶች ይጠራቀማሉ፡፡ መውጫ ቀዳዳ ይፈልጋሉና ሥርዓት
ወዳለው አመፅ አሊያም ወደ ሥርዓተ - አልበኝነት ሊያድጉ ይችላሉ፡፡ የገዢዎችን የመግዛት አቅም ይፈታተናሉ፡፡ ምላሽ የሌላቸው ጥያቄዎች ይበዛሉ!! ዓለም የጋዝ ታንክ ለመሙላት ሲሯሯጥ፣ ደሀ አገሮች ሆዳቸውን ለመሙላት ይፍረመረማሉ፡፡ “የምግብ ፍላጎት አለመሟላት ከነፃነት ረሀብ ጋር ከተዳመረ፤ የህዝቦች ህልውና ጥያቄ ውስጥ  ይገባል” ይባላል፡፡ የኢኮኖሚ ህመምና የፖለቲካ ህመም ከተደራረቡ፣ ከማስታገሻ ያለፈ በሽታን ይፈጥራሉ! ፍትሕ-አልባ ሁኔታን ይቀፈቅፋሉ፡፡ ሌብነት እንደ ሥራ ይቆጠራል፡፡ አንድ መገንዘብ ያለብን ነገር ግን፤ ሰላም -አልባ ሁኔታ ውስጥ ከገባን የሰረቅነውን የምንበላበት ጊዜም ይጠፋል! ያደለብነው ኪስ ያፈሳል! የገነባነው ቪላ ይፈርሳል! የደረደርነው ፎቅ ይሰወራል! ለሌሎች የቆፈርነው ጉድጓድ፣ የእኛው መቀበሪያ ይሆናል!
 በድሮ ጊዜ አንድ ባለስልጣን እሥር ቤት ሲጎበኙ፣ እስር ቤቱን የማስፋፋት ሰፊ እቅድ መያዙን አስተዳዳሪው ያስረዷቸዋል፡፡ ባለስልጣኑም፤ “ጥሩ ሀሳብ ነው፡፡ በደምብ ገንቡና አስፋፉት፡፡ ዞሮ ዞሮ የእኛም የወደፊት ቤታችን ነው!” አሉ ይባላል፡፡
 ያሉት አልቀረም - ገቡበት! ዘንድሮም ለሁለት አስርት ዓመታት ሲያስርቡትና ሲያሰቃዩበት በነበረ ወህኒ ቤት በተራቸው የገቡ የትላንት ጌቶች አልጠፉም፡፡ ሎሬት ፀጋዬ ገብረመድህን፤ በአንድ ተውኔቱ ውስጥ፤ ንጉሡ እሥር ቤት መርቀው ሲከፍቱ ባደረጉት ንግግር፤ “የአባታችን እርስተ - ጉልት የሆነውን ይህንን የሀገር ወህኒ ቤት መርቀን ስንከፍትላችሁ፤ በተለመደው ባህላችሁ እንድትተሳሰሩበት ነው” ይለናል፡፡
ዛሬ፤ ከፊውዶ-ቡርዥዋው ስርዓት ወደ ሶሻሊዝም፤ ከዚያም ወደ ካፒታሊዝም አድገናል እያልን፤
የግሎባላይዜሽን ቅርቃር ውስጥ የገባን ይመስላል፡፡ በጥናት ያልተደገፈ ሥርዓት፣ መላ-አጥ መንገድ ላይ በትኖናል ቢባል ማጋነን አይሆንም!
ጌቶቻችንን በቅጡ አለማወቅ፣ የነገ ዕቅዳችንን በግልፅ እንዳናይ እንዳደረገን ይኖራል! ከዚህ ያውጣን!! ለችግሮቻችን ምላሽ ፍለጋ ወደ ውጭ ጌቶቻችንም ሆነ ወደ አገር ውስጥ ሹሞቻችን ማንጋጠጥ፣ ዘላቂና ሁነኛ መፍትሔ አያመጣም! ችግሮቹ የራሳችን የመሆናቸውን ያህል መፍትሔም ከእኛው መፍለቅ ይኖርበታል፡፡ በዲሞክራሲያዊና በፍትሐዊ መንገድ ያላፈራናቸው አለቆች፤ መልካም አስተዳደርን ያጎናፅፉናል ብለን ማሰብ “ላም አለኝ በሰማይ ወተቷንም አላይ” ነው፡፡  ለዕለት ኑሯችን አስፈላጊ የሆኑ ነገሮችን እንኳ ሸምተን ማደር እያቃተን፤ ነው፡፡ ያም ሆኖ ስለ ዕድገት አሀዞች ማውራት አልገደደንም፡፡ አለቆቻችን መፍትሔ-ሰጪ አካላት መሆን ካቃታቸው መሰንበታቸውን እያወቅን፣ ሁነኛ ምላሽ ካልሰጣችሁን እያልን እነሱን ደጅ እንጠናለን፡፡ እንደ ሲቪልም፣ እንደ ተቃዋሚ ፓርቲም ዕሳቤያችን ያው ነው! አያሌ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ የቤት-ጣጣ እያለብን፤ ነቅተን፣ በቅተን፣ ተደራጅተን፣ በአንድነት ፈጥረን የበሰለ መፍትሔ ከውስጣችን ማግኘትን ትተን፣ የሌላ ደጃፍ እናንኳኳለን! “ላም አለኝ በሰማይ ወተቷንም አላይ” ነው ነገሩ፡፡  


Ethiopia resumes filling Nile mega-dam reservoir, angering Egypt

CAIRO — Ethiopia has started the second phase of filling the reservoir of its mega-dam on the upper Blue Nile, Egypt and Sudan said, raising tensions Tuesday ahead of an upcoming UN Security Council meeting on the divisive project.
Both Cairo and Khartoum said they had been notified by Addis Ababa that the second phase of filling had begun at the Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD).
Egypt's irrigation ministry late Monday expressed its "firm rejection of this unilateral measure" and Sudan's foreign ministry on Tuesday followed suit, labeling the move a "risk and imminent threat".
In Addis Ababa, the offices of Prime Minister Abiy Ahmed and Irrigation Minister Seleshi Bekele did not respond to AFP's requests for comment.
The huge dam, set to be Africa's largest hydroelectric project when completed, has sparked an almost decade-long diplomatic stand-off between Addis Ababa and downstream nations Egypt and Sudan.
Ethiopia says the project is essential to its development, but Cairo and Khartoum fear it could restrict their citizens' water access.
Both governments have been urging Addis Ababa to ink a binding deal over the filling and the dam's operations, and calling on the UN Security Council to take up the matter.
Thursday's Security Council meeting was requested by Tunisia on behalf of Egypt and Sudan, a diplomatic source told AFP.
But France's ambassador to the UN said last week that the council itself can do little apart from bringing all the sides together.
"We can open the door, invite the three countries at the table, bring them to express their concerns, encourage them to get back to the negotiations and find a solution," he told reporters.
Egyptian Foreign Minister Sameh Shoukry said in a note to the UN that negotiations are at an impasse, and accused Ethiopia of adopting “a policy of intransigence that undermined our collective endeavours to reach an agreement.”
Relations between Cairo and Addis Ababa have been icy over the past decade. Tensions have also risen between Ethiopia and Sudan as the Tigray conflict has sent refugees fleeing across the border into Sudan.
Shoukry and his Sudanese counterpart Mariam Al Mahdi met in New York ahead of the Security Council talks and reiterated their “firm rejection” of Ethiopia’s move, Cairo said.
Addis Ababa had previously announced it would proceed to the second stage of filling in July, with or without a deal.
Ethiopia argues that adding water to the reservoir, especially during the months of July and August which typically enjoy heavy rainfall, is a natural part of the construction process.
“Filling goes in tandem with the construction,” said a senior official at the water ministry. “If the rainfall is as you see it now in July, it must have begun.”
The Nile, which at some 5954 kilometres  is one of the longest rivers in the world, is an essential source of water and electricity for a dozen East African countries.
Egypt, which depends on the Nile for about 97 per cent of its irrigation and drinking water, sees the dam as an existential threat.
Sudan hopes the project will regulate annual flooding but fears its own dams would be harmed without agreement on the Ethiopian operation.
The 145 metre tall mega-dam, construction of which began in 2011, has a reservoir with a capacity of 74 billion cubic metres.
Filling began last year, with Ethiopia announcing in July 2020 it had hit its target of 4.9 billion cubic metres — enough to test the dam’s first two turbines, an important milestone on the way to producing energy.
The goal is to add 13.5 billion cubic metres of water this year.
Reaching that target would be a political boon for Ethiopia’s Abiy as he strains to end the brutal war in Tigray, said Costantinos Berhutesfa Costantinos, a public policy expert at Addis Ababa University.

“This is a unifying factor for Ethiopians in the middle of so many ethnic conflicts you see here, and therefore it’s important for the country and the leadership of the country to complete the dam in accordance with the schedule,” Costantinos said.
Egypt and Sudan wanted a trilateral agreement on the dam’s operations to be reached before any filling began. But Ethiopia says it is impossible to postpone.
Last year, Sudan said the process had caused water shortages, including in the capital Khartoum — a claim Ethiopia disputed.
Costantinos dismissed the notion that further reservoir-filling would be harmful.
“I don’t think it will have an impact. If anything it will have a positive impact as it will prevent flooding in Sudan, and this water is going to be available to them. It is not going to be withheld permanently,” he said.
(THE JORDAN TIMES)

Wednesday, 07 July 2021 19:46

የእረኛ የብሶት ግጥሞች

  ግጥም የብዙ ስሜቶች መግለጫ ነው፤ የደስታም የሀዘንም። እረኞች ለውደሳ እንደሚገጥሙ ሁሉ ለእርግማን እና ውስጣዊ ብሶትን ለመግለጽም ይገጥማሉ። እንዲህ አይነት ውስጣዊ ስሜቶች በቀጥታ አይነገሩም፤ የሚነገሩት በዘፈን ውስጥ ነው። በነገራችን ላይ በንጉሣዊውም ሆነ በወታደራዊው (ደርግ) ሥርዓቶች አንዳንድ ዘፈን በመገናኛ ብዙኃን እንዳይተላለፍ ይታገድ ነበር  የሚታገድበት ምክንያት የሚያስተላልፈው መልዕክት የመንግሥትን ጥፋት የሚገልጽ ሲሆን ነው። በዘፈኖቹ ውስጥ በቀጥታ የመንግሥትን ስም በመጥራት ሳይሆን በቅኔ ለበስ በማድረግ ነው፤ ያም ሆኖ ግን እንዲህ ማለት ተፈልጎ ነው በሚል ይተረጎምና ይታገዳል። በእንዲህ አይነት የመንግሥት የጥርጣሬ ክልከላ መንግሥት የባሰ ወቀሳ ውስጥ ይገባል። ህዝብ በዘፈኑ ፖለቲካዊ መልዕክት ክርክር ውስጥ ይገባል። አንዳንዱ ይሄ ነው ትርጉሙ ሲል ሌላው የለም እንዲህ ለማለት ተፈልጎ ነው ይላል። በዚህም ምክንያት ዘፋኙ ያላሰበው ትርጉም ሊሰጥበት ይችላል። ይሄን በመፍራት ሀገርን በተቃራኒ ፆታ (በሴት) በመወከል መዝፈን የተለመደ ነበር።
የእረኛ ስነ ቃልም እንደዚሁ ነው። ሀሳብ የሚገለጸው ለሆነ ነገር ውክልና በመስጠት ነው። የሌላውን ብሶት ለማሰማት ራስን በቦታው በማድረግ ይገለጻል። ጭቆናን ለመግለጽ ነፃነት ናፋቂዎች ራሳቸውን የድርጊቱ ተሳታፊ ያደርጋሉ። ይህን ብሶታቸውን ለመግለጽ የሚመቻቸው ዘፈን ነው። በዘፈን ካልሆነ በቀጥታ መናገር አይችሉም። ለምሳሌ በሰው ቤት ተቀጥራ የምትሰራ ሴት ቀጣሪዎቿን ‹‹እንዲህ በደላችሁኝ!›› አትልም። ወፍጮ እየፈጨች ግን እንዲህ ብላ ትዘፍናለች።
ወፍጮው ውረድ ውረድ
ቋቱ ሙላ ሙላ
በዋዛ አይገኝም የሰው ቤት እንጀራ
ይህቺ ብሶተኛ ሴት  እንጀራዋ ያለው በሰራችው ሥራ ብዛት ላይ ነው። ጉልበቷ ሲደክም ቁጣና ማመናጨቅ ይደርስባታል። ቋቱ ካልሞላ እንጀራ ላትበላ ትችላለች። እንደ እናቷ ቤት በፈለገች ጊዜ ‹‹እንጀራ ስጡኝ›› ማለት አትችልም።
በተመሳሳይ በሰው ቤት ተቀጥሮ የሚሰራ እረኛ ብሶቱን የሚገልጸው በከብቶች ስም ነው። ከጓደኞቹ ጋር የሚነጋገር መስሎ ነው። እግረ መንገዱንም ነፃ መውጣትን ይሰብካል። ከድህነት ነፃ መውጣት ማለት ነው። ከድህነት ነፃ ለመውጣት ደግሞ ጠንክሮ መስራት ማለት ነው። ለዚህም ነው እንዲህ እያለ የሚያንጎራጉረው።
ከብቶችን ላኳቸው ወደ ጥቁር መሬት
የሰው ቤት እንጀራ ይመራል እንደ እሬት
ቀጣሪዎች (ባለሀብቶች) በተቀጣሪዎቻቸው ላይ የሚያደርሱት ግፍ እንጀራን ከእሬት ጋር የሚያወዳድር ነው ማለት ነው። ተቀጣሪ እረኛ የቀጣሪዎቹን የቁጣ ፊት ሲያይ የሚበላው እንጀራ እንደ እሬት ይመረዋል ማለት ነው። ልጃቸው ግን እንዲህ እየተሳቀቀ አይበላም፤ ልጃቸው የቱንም ያህል ሰነፍ ቢሆን እንደፈለገው ይናገራል፣ ይሞላቀቃል። ይሄ ተቀጣሪ ግን አመመኝ እንኳን ማለት አይችልም። ከእንዲህ አይነቱ ግዞት ነፃ ለመውጣት ነው የሚያንጎራጉረው።
እረኞች ብዙ ጊዜ ተቀጥረው በሚሰሩበት ቤት የሚደርስባቸውን በደል የሚገልጹት  በእንጉርጉሮ ነው ። አንጎራጓሪው  በውስጡ የታመቀውን ብሶትና ወደፊት ይሆናል ብሎ የሚገምተውን ችግር ከአዕምሮው አውጥቶ በመናገሩ ከችግሩ የተላቀቀ እየመሰለው ይረካል።
እረኞች ከብቶችን ሩቅ ቦታ ይዘው የሚሄዱ ከሆነ በጠዋት ተነስቶ ለእነሱ ምግብ አይሰራላቸውም። በጠዋት ሳይበሉ ከብቶችን ይዘው ይሄዳሉ። ምሳ የሚላክላቸው ከራባቸውና ከደከማቸው በኋላ ነው። በዚህ ጊዜ በርሃብ አንጀቱ ቢጠበስ
የሰው ቤት እንጀራ ምን ቢጋገር ብዙ
ሳይርብ አይገኝም ሳይቅበዘበዙ
እያለ ብሶቱን ይገልጻል። እረኛ በአካባቢው ነዋሪ ዘንድ ዝቅ ያለ ቦታ የሚሰጠው በመሆኑ ለእረኛ ተብሎ ምግብ አይሰራም። እረኛ ቤት ያፈራውንና የተገኘውን በልቶ ይውላል። ወጥ ከቤት ውስጥ አልቆ ከሆነ በአዋዜ ወይም በድልህ ተደርጐ በደረቅ እንጀራ ይሰጠዋል። ይህ አዋዜ መደጋገሙ ያሰለቸው እረኛ የውስጡን እንደሚከተለው በእንጉርጉሮ ቅሬታና ብሶቱን ይገልፃል።
ማታ በጨው በላሁ እንዲያው በደረቁ
ምሳም በጨው በላሁ እንዲያው በደረቁ
የሰው ቤት እንጀራ ይሄ ነበር ጠንቁ
ራቡና ጥሙ በዛብኝ ሁልጊዜ
የሚቀርበው ምግብ ወጥ የለው አዋዜ
እረኞች በተቀጠሩበት ቤት ውስጥ ከቀጣሪዎቻቸው ልጆች እኩል ምግብ አያገኙም። ለእረኞች ትንሽ ለዚያውም የልጆች ትርፍራፊና ያደረ ምግብ  ይሰጣቸዋል። በዚህ ጊዜ የከፋው እረኛ ብሶቱን ኦንዲህ ሲል  ይገልፃል።
እህቴ ትፍጭና እናቴ ትጋግረው
ይህን በልቷል ብላ የማትናገረው
አንቺ የሰው እናት ይብላሽ አረመኔ
ትኩሱን ለልጅሽ ያደረውን ለኔ
አንቺ የሰው እናት ጠባይሽ ግመኛ
አይቡን ለልጅሽ አጓቱን ለእረኛ
እያለ ያንጎራጉራል ።
እረኛው ቀኑን ሙሉ  የሚውለው ከብት ሲያግድ ነው። በተጨማሪም ይጎለጉላል ያርማል፣ ያጭዳል፣ ያበራያል እንዲሁም ሌሎች የቤት ውስጥ ሥራዎችንም ይሰራል። ይሄን ሁሉ ሲሰራ ውሎና ደክሞም ሰዎቹ የሰራ ስለማይመስላቸው ልፋቱን በሙሉ ገደል ይከቱበታል። በዚህ ጊዜ
ውሃ ወርዶ ወርዶ መቆሚያው አባይ
እናት ወልዳ ወልዳ ለሰው አገልጋይ
እውሃ ቢዶሉት አይሟሟም ኩበት
አይመሰገንም የድሃ ጉልበት
በማለት ብሶቱን  ያሰማል። በተጨማሪ በአካባቢው ብዙ መሬት ያለው ነገር ግን ጉልበቱ ከመድከሙ የተነሳ መሬቱን ማረስ ያልቻለ ሰው መሬቱን ማረስ ለሚችል ሰው በመስጠት አዝመራውን እኩል ይካፈላል። እነዚህን ሰዎች የተመለከተ እረኛ ቢከፋው ጊዜ ጉልበት ካለኝ የእኩል እየሰራሁ፣ እየተዘዋወርኩ እኖራለሁ ለማለት በግጥም ሃሣቡን ይገልጻል።
ሚስትም አላገባ ላሳብም አልቸኩል
የደከመ እያየሁ እገባለሁ የኩል
እያለ ከዚህ ሁሉ ችግር ዕድሜው ለእርሻ ሲደርስ የእኩል እየሰራ መኖር እንደሚችል ይገልጻል። ግጥሙን በብዛት የሚጠቀሙት በችግር ምክንያት ኑሮ የከበዳቸው፣ ትዳር መያዝ ያልቻሉ ሰዎች ናቸው። እርግጥ ነው የሀብታም ልጅ የሆኑትም ትዳር ስለመያዝ ስለማግባት ያንጎራጉራሉ። ለምሳሌ ቤተሰቦች ‹‹ገና ልጅ ነው ሲያድግ ነው የሚያገባው›› ሲሉ የሰማ እረኛ ጉርምስና ከተሰማው እንዲህ ይላል።
አፋፍ ለአፋፍ ስሄድ አገኘሁ እንኳይ
ያላደኩ እንደሆን አላገባም ወይ
እንኳይ ማለት የዛፍ አይነት ሲሆን ፍሬው የሚበላ እና በእረኞች የሚወደድ ነው። ይሄን ዘፈን በቁመታቸው አጭር ሆነው ትልቅነታቸው ያልታወቀላቸው እረኞችም ያንጎራጉሩታል። ‹‹ከዚህ በላይ የማላድግ (ቁመቴ የማይረዝም) ከሆነ ላላገባ ነው እንዴ?›› ብለው እየጠየቁ ነው። በነገራችን ላይ እረኞች ብሶታቸውን የሚገልጹት በድህነት የሚደርስባቸውን ብቻ አይደለም። ምናልባት አሳዛኝ ስለሆነ እና ችግሩም የከፋ ስለሆነ አንጀት ስለሚበላ እሱ ላይ አተኮርን እንጂ በፍቅርም ብሶታቸውን ይገልጻሉ። ፍቅር ግን እንደ ቅንጦት ስለሚታይ፤ በዚያ ላይ ድሃ እና ሀብታም፣ የተቸገረ እና ያልተቸገረ… ብሎ ስለማይለይ ከመዝናኛነት ያለፈ ብዙም ልብ አይባልም። ያም ሆኖ ግን የፍቅር ብሶትም በጥበብ ስሜትን መግለጽን ይጠይቃል። ደግሞስ ፍቅርን ተራ ነገር ያደረገው ማነው? ስለእረኞች የፍቅር ብሶትም ጥቂት እንበላችሁ።
እረኞች የጉርምስና ስሜት ላይ ሲደርሱ ፆታዊ ፍላጎት ይጀምራሉ። ይሄ ማለት ተቃራኒ ፆታቸውን ለማናገር መፈለግ፣ ፆታዊ መልዕክት ማስተላለፍ ማለት
ነው። ደግነቱ ግን እንደ አዋቂዎች አይደለም። አዋቂዎች በቀጥታ ለወሲባዊ ግንኙነት ሲሆን እረኞች ግን ልጅነትም ስላለ መልዕክቱን ብቻ ነው የሚያስተላልፉት። ልጃገረድና ባል ያላትን ሴት ግን  ደፍረው አይናገሩም፤ ነውርም ነው። ባል ያላትን ሴት ቀና ብሎ ማየት ትልቅ ነውር እንደሆነ ያምናሉ። ለዚህም ነው እንዲህ እያሉ ይጫወታሉ።
አጋሙን ግራሩን የፈጠርከው ጌታ
ሸጋ ሸጋውን ሴት አርገው ጋለሞታ
ጋለሞታ ማለት አግብታ የፈታች ማለት ነው። በአዋቂዎች ሲወራ እንደሚሰሙት ደግሞ ጋለሞታዎች ካገኙት ወንድ ጋር ሁሉ ይወሰልታሉ የሚል ሀሜት አለ። ለዚህ ሀሜት የዳረጋቸው የድርጊቱ ፈፃሚ ሆነው ሳይሆን ሁኔታው ነው። ሁኔታው ማለት፤ ለምሳሌ ባለትዳሮች ከባላቸው ጋር ስለሆኑ ይፈራሉ  ይከበራሉ፤ ይሄን አልፎ የሚሄድ ካለ ዱላ (ሲከፋም ጥይት) ይቀምሳል።  ያላገባችን ሴት ወይም ልጃገረዲቱን ደግሞ ለትዳር ካልሆነ በስተቀር ለውስልትና የሚጠይቅ ሰው የለም። ጋለሞታ የሚባሉት ግን ከሁለቱም ውጭ ናቸው። ቢያደርጉትም ባያደርጉትም ሁኔታውን መሰረት በማድረግ ይሄው እረኞች ሁሉ ይመኟቸዋል። ‹‹ሸጋ ሸጋውን ሴት አርገው ጋለሞታ›› ሲሉ እንደፈለገን እንናገር  ምኞታችንን እንግለጽ ማለታቸው ነው።
አንድ እረኛ የእረኝነት ጊዜው የሚያልቅበት የተቀመጠ የዕድሜ ገደብ የለም። ከእረኝነት የሚወጣው የጉርምስና ዕድሜ ላይ ደርሶ ሲያገባ ነው። ከማግባቱ በፊት ግን ከእረኝነቱ ወጣ እያለ ወደ ግብርና ሥራው ያመዝናል። በተለይም በገጠሩ የአገሪቱ ክፍል ደግሞ ከ18 ዓመት በታች ሆኖም ሊያገባ ይችላል። እናም ጉርምስና ሲጀማምረው አለማግባቱን መውቀስ ይጀምራል። ካገባ በኋላ እረኛ አይደለም። የሚመገበውና የሚተኛበት ሁሉ እንደበፊቱ የተገኘውን አይደለም። ሲያገባ የራሱ ጎጆ ይሰራል፤ አልጋ ይሰራል። ከዚያ በፊት ግን የሚተኛው መደብ  ላይ ነው። እናም ባልንጀሮቹ አግብተው እሱ ከቀረ እንዲህ ሲል ብሶቱን ይገልጻል።
አባት አልረገመኝ
እናት አልረገመኝ
የመደብ መኝታ ምነው ደጋገመኝ
የፍቅር ብሶት በወንዶች ብቻ ሳይሆን በሴቶችም ይገለጻል፤ እንዲያውም የሴቶች ንፁህ ፍቅር ነው። የወንዶች አንዳንዱ ፆታዊ ግንኙነትን መሰረት ያደረገ ነው፤ የሴቶች ግን ፍቅርን ብቻ የሚገልጽ ነው።
አንዲት ኮረዳ ያፈቀረችው ጎረምሳ ካለ እሷም ስሜቷን በእንጉርጉሮ ትገልጻለች። ከብት ጥበቃም ይሁን ሰብል ጥበቃ አብረው ይሄዳሉ። የሚሄዱት ተጠራርተው ነው። ይሄ ምናልባትም ልጅ እያሉ ነው፤ እየጎረመሱ ሲሄዱ እንዳይታወቅባቸው አይጠራሩም፤ ሌላ የመግባቢያ ኮድ ይጠቀማሉ።
አፋፉ ላይ ቆሜ ፉጨቴን ብለቀው
ወጣች ከነ ሊጧ ሳትለቃለቀው
እንዲሉ። ፉጨቱ የሚግባቡበት ቋንቋ መሆኑ ነው፤ በፉጨቱ ውስጥ ራሱ የሚግባቡበት ሌላ የተለየ ዜማ ይኖራል። ወደ ሴቶች እንመለስ።
አንዲት ኮረዳ የምትወደውን ልጅ ለማግኘት ሞክራ አልሳካላት ሲል እንዲህ በእንጉርጉሮ ስሜቷን ትገልፃለች።
አፋፉ ላይ ቆሜ ሸግዬ ብልህ
‹‹የለም ቆላ ወርዷል›› አሉኝ እባትህ
‹‹የማናት ምላሳም!›› አሉኝ እናትህ
ሸግዬ ደማሙ እኔን ወዳጅህ!
መጪዎቹ የሐምሌና የነሐሴ ወራት በተለይም ለልጃገረዶች እና ለጎረምሶች ልዩ የፍቅር ወራት ናቸው። እጅግ ይናፈቃሉ።  እነ አሸንዳ፣ አሸንድዬ፣ ሻደይ፣ ሶለል፣ ከሴ አጨዳ፣ እንቁጣጣሽ…. መጣን መጣን እያሉ  ነው። በሰላም ያድርሰን።


            መስፈንጠሪያ
ሐገራችን ኢትዮጵያ የረጅም ዘመን ታሪክ ባለቤት ብትሆንም የእድሜዋን ያህል ያላደገች፤ በስልጣኔ ወደ ኋላ የቀረች፤ ዲሞክራሲ የማይነካካት፤ ለውጥ የምትፈራ፤ ህዝቧ  በድህነት በረሃብ በችጋርና ቸነፈር የሚሰቃይባት፣ መሪ የማይወጣላት  በእልፍ አዕላፍ ችግር የተተበተበች ኋላ ቀር ሐገር ነች፡፡ የዲሞክራሲ ነገር ስሙ አይነሳ። ሕዝቡም መሪዎቹም የሚፈሩት ነገር ቢኖር ዲሞክራሲን ነው፡፡ አጠቃቀሙን አንችልበትም፡፡ አያያዙ አልሆነልንም፡፡ ቃሉ ያስፈራናል፡፡
የዚህ መፅሐፍ ዋና አላማ የሶስት ሺህ ዘመን ታሪክ አለን ብላ የምትፎክር ሐገር ለምን ዲሞክራሲያዊ የሆነ ስርዓት መገንባት ተሳናት የሚለውን ጥያቄ መፈተሽ ነው። ሐገሪቱ በጣም ብዙ ጊዜ ዲሞክራሲን አርግዛ ጽንሱ እየጨነገፈ እዚህ ደርሳለች። አንዳንዴ ደግሞ በአዋላጆቹ አላዋቂነት፣ ችኮላ፣ ትምክህት፣ ጥበት፣ እኔ ብቻ አዋቂ ነኝ ባይነት… የተገኘው የታሪክ አጋጣሚና የዲሞክራሲ ጭላንጭል ወዲያው ታይቶ ወዲያው ይጨልማል፡፡ ሕዝቡም ሌላ ለውጥን ይናፍቃል፤ ምክንያቱም ጨቋኝን እንጂ ጭቆናን አይታገልም፡፡ ለመሆኑ ዲሞክራሲን በኢትዮጵያ ማን አከሸፈው? ማን ቀኝ ኋላ ዙር አለው?
ቀኝ ኋላ ዙር!! ወታደራዊ ትዕዛዝ ነው፤፤ ጉዞን የሚገታ ትዕዛዝ፡፡ ወደ ኋላ መመለስ ነው- ወደ መነሻህ፡፡ ብዙም ሳትጓዝ ባለህበት ተመላለስ ነው፡፡ ኢትዮጵያም በረዥም ታሪኳ ብዙ ቀኝ ኋላ ዙር ገጥሟታል፡፡ ባለህበት እርገጥን ተለማምደነዋል፡፡ አንድ እርምጃ ወደ ፊት፣ አራት ወደ ኋላ ስንጓዝ ካለንበት ፈቅ ሳንል እዛው ስንዳክር ቆመን ተርተናል፡፡ እንደ ሐገርም፤ እንደ ሕዝብም የኋሊት ጉዞው ተጠቂዎች ነን፡፡ ወደ ደፊት መራመድ መሻሻል፣ መሰልጠንና መዘመን አቅቶን ከእነ ችግሮቻችን 21ኛውን ክፍለ ዘመን አገባደድን፡፡
***
የግራ - ዘመሞች ፍትጊያ-ፓርቲ
ወይም ሞት!!!
ከግራ ዘመሞቹም ይሁን ከደርግ ቀድሞ ቀድሞ ማን የመጀመሪያውን ጥይት  ተኰሰ የሚለውን መመለስ በጣም ያዳግታል፡፡ ምክንያቱም ሁሉም ፓርቲዎችም ጣታቸውን ሌሎች  ላይ ከመቀሰርና ከመጠቆም  አልፈው እውነቱን አምነው ለመቀበልና ሃላፊነት ለመውሰድ አለመፈለጋቸው ነው። ሁሉም ክህደት  ዓለም ውስጥ ናቸው፡፡ ፕሮፌሰር መረራ ጉዲና፣ ይህን ጣት የመጠቋቆም ፖለቲካ፤ “የቡዳ ፖለቲካ” ሲሉ ይጠሩታል፡፡
ጋዜጣ ቢያሳትሙ፣ መጽሐፍ ቢጽፉ፣ መጽሔት ቢያሰራጩ፣ ቃለ መጠይቅ ቢያካሂዱ፣ ምን አለፋችሁ፤ ምንም ቢያደርጉ አላማቸው አንድና  አንድ ነው፤ ከደሙ ነጻ መሆናቸውን ማሳመን- ከደሙ ነጻ ነኝ ለማለት፡፡ እነሱ ይሄንን ለማድረግ ብዙ ቢጥሩም ቅሉ፣ እኛ ግን ራሳቸው ከጻፉት  ተነስተን የሚከተለውን ማለት የሚቻለን ይመስለኛል፡፡
ከመነሻው ኢሕአፓ በትጥቅ ትግልና በከተማ አብዮት ልቡ የተሰለበ  ፓርቲ ነበር። መኢሶን ደግሞ የዚህን ተቃራኒ ሐሳብ ያራምዳል፡፡ ደርግ ወታደርና ነገሮችን በአፈ-ሙዝ ኃይል የመፍታት ልምድ ያካበተ፣ የታጠቀና የተደራጀ ኃይል ነበር፡፡ የኃይል አሰላለፋቸው ግራ ዘመሞቹ የነበራቸው ነገር  የሕዝብ ድጋፍ ፤ የአባላት ቆራጥነትና የበላይ አካላት ወይም የአመራሩ አይጠየቄና አይደፈሬ ውሳኔ ሰጪነት ነበር፡፡ ከዚህም ከዚያም ከለቃቀሙት ቀላል የጦር መሳሪያ ላይ ያላቸውን የተማረ ወጣት ኃይል ቢጨምሩበትም፣ ደርግ ከነበረው ኃይል ጋር መወዳደር የሚችሉ አይነቶች አልነበሩም። እነሱ በትምህርት ደርግ ደግሞ በመሳሪያ ይበላለጣሉ፡፡
ጠብ አጫሪው ማን ነበር?
ይህ ጥያቄ በቡዳ ፖለቲካ ውስጥ ባሳለፈችና እያለፈች ባለች ሐገር ውስጥ እንዲህ በቀላሉ መልስ አያገኝም፡፡ ለመመለስ መሞከሩ ግን ሀጥያት የለውምና ትንሽ አንሞክር፡፡ ኢሕአፓ የከተማ ታጣቂ ክንፍ ያዘጋጀው ገና ደርግ ወደ ስልጣን ከመምጣቱ ቀደም ብሎ ነበር- በ1966 ዓ.ም፡፡
“እነዚህ ታጣቂ አሃዶች ላለፉት ሁለት ዓመታት የረባ እንቅስቃሴ ሳያደርጉ ቆዩ” ይለናል ክፍሉ ታደሰ፡፡ ቀጠል አድርጎም “እስከ 1968 ዓ.ም መጨረሻ ወራት ድረስ የነዚህ ታጣቂ ክንፍ አሃዶች ራሳቸውን ሲያሰለጥኑና የወደፊት ኢላማዎችን ሲጠኑ ቆተዋል፡፡” በማለት ይነግረናል፡፡ ክፍሉ ወደፊት ኢላማዎች ሲለን ምን ማለቱ ነው? ወደፊት የሚገደሉትን ለማለት ይሆን? ወደ ፊት እርምጃ የሚወሰድባቸውን ሰለባዎች ለማለት ነው? የቀድሞው የኢህአፓ በኋላ የማሌሪድ መስራች ተስፋዬ መኮንን ደግሞ “ከፋሺዝም (ከደርግ) መጥፋት በፊት  መቅድም ያለባቸው “ባንዶች” ናቸው ተብሎ ይመስላል፣ የስም ሊስታቸው ወጥቶ በተገኙበት እንዲገደሉ ታዘዘ” ይለናል፡፡
እነዚህን ገዳይ አሃዶች ከማዘጋጀት ውጪ ኢህአፓ ራሱን ማጠናከሪያ ይሆኑኛል ያላቸውን ዘረፋዎች በተለያዩ ባንኮችና የመንግስት ተቋማት ላይ አካሂዷል፡፡ ለአብነትም ያህል ክፍሉ “መንጠቅ” ሲል የሚጠራው የሰንዳፋው ፖሊስ ማሰልጠኛ ተቋም የተሳካ የጥይትና የመሳሪያ ዝርፊያ ነው፡፡ ታክሎ ተሾመ በበኩላቸው፤ “በ1969 ዓ.ም የሰንዳፋ ፖሊስ ማሰልጠኛ የመሳሪያ ግምጃ ቤት ዘረፋ ተካሄደ” በማለት ያለ ምንም የዳቦ ስም በግልፅ ያስቀምጡታል። ሌላው በመስከረም ወር 1969 ዓ.ም የተከናወነውና ከ1.2ሚ ብር በላይ የሚሆን ገንዘብ የተዘረፈበት “ኦፕሬሽን” ነው። እርግጥ ክፍሉ ታደሰ የባንክ ዘረፋውን “የባንክ ገንዘብ ምርኮ” ሲል ነው የሚጠራው።  “ዘረፍን” የሚለውን ቃል ላለመጠቀም ይመስላል፡፡ “ከ1.2 ሚ. ብር በላይ የሚሆን ገንዘብ አገኘን” ይለናል፡፡ ወድቆ ያገኙት ነው የሚያስመስለው፡፡
ከስንት ዓመት በኋላም የቃላት ጨዋታውን አረሳውም፡፡ በ”እናሸንፋለን” እና “እናቸንፋለን”፣ “በወዛደር” እና “ላብ አደር” … ተመሳሳይ ነገር የሚገልጹ ቃላት መቆራቆስ የለመደ ልብ፣ በቀላሉ አመሉን ይተዋል ተብሎ ስለማይታሰብ፣ ይህ የሚገርም ነገር ላይሆን ይችላል፡፡
ሌላው የታሪክ ሀቅ፣ ኢህአፓ የመኢሶንና የደርግ ከፍተኛ አመራሮችን ለመግደል ሲያሴር የነበረው፤ ደርግ ከ60ዎቹ ውጭ በአብዮቱ ወገን በሆኑት ቡድኖች አባላት ላይም ሆነ አመራሮች ላይ ምንም አይነት እርምጃ ባልወሰደበት ጊዜ እንደነበር ነው፡፡ ይህንን ብዙ ሰበቦች ቢደረድሩም ሊክዱት የማይችሉት ሀቅ ነው፡፡ እንዲህ ያደረኩት እንዲህ ሊደረግ መሆኑን መረጃ ስለደረሰኝ ወይም ስለሆነ ነው ብሎ መከራከር ውሃ አያነሳም፡፡
ኢህአፓ አንድ ብሎ የታጣቂ ኃይሉን ብትር ያሳረፈው፣ ስኳዱን መንግስቱ ኃይለማርያምን ለመግደል መጠቀምን በተቃወመውና ጣጣው የበዛ መሆኑን አጥብቆ በተከራከረው በራሱ ሰው ላይ ነበር-ጌታቸው ማሩ፡፡ በእርጥ እሱ የመጀመሪያው የኢህአፓ መስዋዕት ነበር-ቢያንስ እስካሁን በተነገረን መሰረት፡፡
(ምንጭ፡- “ያላሻገረን ዲሞክራሲ” ከተሰኘው ከምንተስኖት ጢቆ ነዲ መፅሐፍ የተቀነጨበ)

 የኢትዮጵያ ወ.ወ.ክ.ማ የወጣቶችን የልማት ራዕይና ግብ በመደገፍና በማሳለጥ ረገድ በአእምሮ የጎለበተ፣ በመንፈስ የጠነከረና በአካል የዳበረ ወጣት በአዲስ አበባ፤ በኦሮሚያ፤ በአማራ፣ በትግራይ እንዲሁም በደ/ብ/ብ/ህ በሚገኙ አስር ቅርንጫፎች፣ ከተለያዩ መንግስታዊና መንግስታዊ ካልሆኑ አካላት ጋር በቅንጅት በመስራት ላይ የሚገኙ ሲሆን ከ30 ሺ በላይ አባላትና በጎ ፈቃደኞች እንዲሁም በየአመቱ 80 ሺ የፕሮጀክት ተጠቃሚ ወጣቶችና ሌሎች የህብረተሰብ ክፍሎች አቅፎ በማህበራዊ፣ በኢኮኖሚያዊ በሲቪክ ተሳትፎ በአመራርነት ብቃት ላይ ሁለገብ አገልግሎቶችን በመስጠት ላይ ይገኛል፡፡
ወ.ወ.ክ.ማ በደርግ ስርዓት ከአዋጅ ውጪ ያለ አግባበብ የተወረሰው 4 ኪሎ አካባቢ የሚገኘውን የቀድሞ የወ.ወ.ክ.ማ. ህንፃ እንዲመለስልን ከዚህ ቀደም ጥያቄ አቅርበን፣ በጠቅላይ ሚኒስትር ፅ/ቤት በበጎ ታይቶ፣ ኮሚቴ ተቋቁሞ፣ ጉዳዩን ሲያጣራ ከቆየ በኋላ በ23/05/2004 ዓ.ም “ንብረቱ ለወ.ወ.ክ.ማ ይመለስለት” የሚል የውሳኔ ሀሳብ ቀርቦ፣ እልባት ሳያገኝ ጉዳዩ በእንጥልጥል መቆየቱ ይታወቃል፡፡ ይህንንም አስመልክቶ በ10/03/2012 ዓ.ም እንዲሁም በ06/01/2013 ዓ.ም በተፃፈ ደብዳቤ የውሳኔ ሃሳብ ወደ አፈፃፀም እንዲሄድና እልባት እንዲሰጠን የጠየቅን ቢሆንም፣ እስካሁን ምላሽ አላገኘንም፡፡
በተመሳሳይ በአዲስ አበባ መስተዳድር ከንቲባ ጽ/ቤት በ12/12/2009 በ06/01/2013 እንዲሁም 19/9/2013 ዓ.ም በተፃፈ ደብዳቤ፣ ጉዳዩን ለማስረዳት ብንሞክርም እስካሁን አጥጋቢ ምላሽ አላገኘንም፡፡ ሆኖም የአዲስ አበባ ስፖርት ኮሚሽን በቦታው ላይ ግንባታ ለማከናወን በዝግጅት ላይ መሆኑን አውቀናል፡፡ ይህም መላውን የወ.ወ.ክ.ማ. አባላትን፣ ደጋፊዎችና በውጭ ሀገርና  በአገር ውስጥ ያሉ አጋሮቻችን ጭምር ስጋት ላይ ጥሎናል፡፡
ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር፡- ኢትዮጵያ የወጣቶችን የታመቀ ሀብት፣ ጉልበትና ተስፋ ለሀገር እድገት፣ ሰላምና አንድነት ለመጠቀም በተነሳችበት በዚህ ወቅት ወ.ወ.ክ.ማ ለሚኖረው አስተዋፅኦ፣ የመንግስት ድጋፍ እንደማይለየን በማመን፣ ቀድሞ በኮሚቴው የቀረበውን የወ.ወ.ክ.ማን ንብረት የመመለስ የውሳኔ ሃሳብ ወደ አፈፃፀም እንዲሄድና የኢትዮጵያ ወጣቶች በአእምሮ በመንፈስ በአካል የሚዳብሩበት ማዕከላቸው ብሎም ለወ.ወ.ክ.ማ ቤተሰብ ሁሉ ምልክት የሆነውን ንብረት፣ እንዲመለስ አመራር እንዲሰጡልንና ታሪካዊ ሀላፊነትዎን እንዲወጡ በትህትና እንጠይቃለን፡፡
ከአክብሮት ሰላምታ ጋር
የወ.ወ.ክ.ማ ማኔጅመንት

በቀብር ስነ ስርዓቱ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስትያን ፓትርያሪክ ብጹዕ ወቅዱስ አቡነ ማቲያስ፣ የኦሮሚያ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ሽመልስ አብዲሳ፣ የአዲስ አበባ ከተማ ምክትል ከንቲባ አዳነች አቤቤን ጨምሮ ሌሎች ከፍተኛ የመንግስት የሥራ ኃላፊዎች እና ወዳጅ ዘመዶቻቸው ተገኝተዋል።
ክቡር የሆነውን የሰውን ልጅ ከጎዳና እያነሱ አጥበው፣ አብልተው፣ አስተምረው በርካታ ልጆችን ለቁም ነገር ማብቃት የቻሉ ጀግና ሴት ነበሩ፡፡

አዲስ አድማስ በክብርት ዶ/ር አበበች ጎበና ሞት የተሰማውን ሀዘን እየገለጸ፣ለወዳጅ ዘመዶቻቸው እና ለመላው የኢትዮጵያ ህዝብ መጽናናትን ይመኛል፡፡

  የኮሮና ቫይረስ ክትባቶች መሰጠት ከጀመሩበት ያለፈው ታህሳስ ወር አንስቶ እስከ ሳምንቱ መጀመሪያ ድረስ በመላው አለም የተሰጡ የኮሮና ቫይረስ ክትባቶች ቁጥር ከ3 ቢሊዮን ማለፉንና ከአጠቃላይ ክትባቶች ውስጥ 40 በመቶ ያህሉ ወይም 1.2 ቢሊዮን ክትባቶች የተጠሱት በቻይና ውስጥ መሆኑን አጃንስ ፍራንስ ፕሬስ ዘግቧል፡፡
329 ሚሊዮን ክትባቶችን ለዜጎች መስጠት የቻለችዋ ህንድ ብዛት ያላቸው የኮሮና ቫይረስ ክትባቶችን በመስጠት ከአለማችን አገራት የሁለተኛነትን ደረጃ ስትይዝ፣ አሜሪካ በ324 ሚሊዮን ክትባቶች በሶስተኛ ደረጃ ላይ እንደምትገኝም ዘገባው አመልክቷል፡፡ በአለማችን የኮሮና ክትባቶች በይፋ በዘመቻ መልክ መሰጠት በጀመሩበት 20 ሳምንታት ጊዜ ውስጥ አንድ ቢሊዮን ክትባቶች መሰጠታቸውን ያስታወሰው ዘገባው፣ ይህ ቁጥር በቀጣዮቹ 6 ሳምንታት ሁለት ቢሊዮን፣ በ3 ሳምንታት ደግሞ 3 ቢሊዮን መድረሱን አመልክቷል፡፡
በሌላ የኮሮና ቫይረስ ክትባት ዜና ደግሞ፣ የተለያዩ አይነት የኮሮና ቫይረስ ክትባቶችን ቀላቅሎ መስጠት የበለጠ ውጤታማ መሆኑን በብሪታኒያ የተካሄደ አንድ ጥናት ማረጋገጡን ቢቢሲ የዘገበ ሲሆን፣ የፋይዘርና የአስትራዜኒካ ክትባቶችን ቀላቅለው የሰጡት ተመራማሪዎች ክትባቶቹ የበለጠ ውጤታማና የበሽታ የመከላከል አቅምን የሚያዳብሩ መሆናቸውን ለማረጋገጥ መቻላቸውንም አመልክቷል፡፡
ስፔንና ጀርመንን ጨምሮ አንዳንድ የአለማችን አገራት በተመሳሳይ መልኩ የተለያዩ የኮሮና ቫይረስ ክትባቶችን ቀላቅለው መጠቀም መጀመራቸውን ያስታወሰው ዘገባው፣ ያም ሆኖ ግን መሰል የተቀላቀሉ ክትባቶች በአንዳንድ ሰዎች ላይ አልፎ አልፎ የደም መርጋት ችግር ማስከተላቸውንም አመልክቷል፡፡
በተያያዘ ዜናም፣ ባለፈው የፈረንጆች አመት 2020 ብቻ ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ጋር በተያያዘ 2.4 ትሪሊዮን ዶላር ያጣው የአለማችን ቱሪዝም፤ ይህ ቁጥር በዘንድሮው አመት መጨረሻ ከ4 ትሪሊዮን ዶላር በላይ ይደርሳል ተብሎ እንደሚጠበቅ ተመድ አስታውቋል፡፡ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የቱሪዝም ድርጅትና የንግድና ልማት ማዕከል በጋራ ባወጡት መግለጫ እንዳሉት፣ ምንም እንኳን ዘርፉ ባደጉት አገራት ሊያገግም እንደሚችል ቢጠበቅም በድሃ አገራት ግን ክፉኛ እንደሚጎዳ ይጠበቃል፡፡


አንድ በወታደሮች ካምፕ የመዝናኛ ክበብ ዙሪያ የተፃፈ ሐተታ የሚከተለውን ቀልድ ነጥቧል፡፡
ከዕለታት አንድ ቀን በአንድ የመኮንኖች ክበብ ውስጥ ከተራ ወታደር እስከ ጄኔራሎች ድረስ እየተዝናኑ ሳሉ፣ የዕንቆቅልሽ መሰል ጥያቄና መልስ ተጀመረ፡፡
የጨዋታ መሪው፤
“ለመሆኑ ወሲብ (የአልጋ ላይ ግንኙነት) ስንት ፐርሰንቱ ፍቅር ነው? ስንት ፐርሰንቱስ ሥራ ነው?” ሲል ጠየቀ፡፡
መኮንኖቹ እንደየ ማዕረግ ደረጃቸው ይመልሱ ጀመር፡-
ጄኔራሉ:- “ዘጠና ከመቶው ፍቅር፣ አሥር ከመቶው ሥራ ነው” አሉ፡፡
ኮሎኔሉ፡- “በእኔ ግምት ሰማኒያ ከመቶው ፍቅር ነው፡፡ ሃያ ከመቶው ሥራ ነው፡፡” አሉ፡፡
ሻለቃው ቀጠሉ፡- “ለእኔ እንደሚሰማኝ ደግሞ ወሲብ ሰላሳ በመቶው ሥራ፤ ሰባ በመቶው ፍቅር ነው”
ሻምበሉ ደግሞ፤
“እኔ በበኩሌ አርባ በመቶው ሥራ ነው እላለሁ፡፡ ስልሳ በመቶው ግን ፍቅር ነው፡፡”
መቶ አለቃው ጥቂት ስሌት ሠርተው፤
“እኔ ደግሞ ወሲብ ሃምሳ በመቶው ፍቅር፣ ሃምሳ በመቶው ሥራ ነው እላለሁ” አለ፡፡
ሃምሳ አለቃው ተነሳና፣
“የእኔ ከሁላችሁም ይለያል፡፡ ወሲብ አርባ በመቶው ፍቅር፤ ስልሳ በመቶው ሥራ ነው” አለ፡፡
አሥር አለቃው፤
“ሰላሳ በመቶው ፍቅር ነው፡፡ ሰባ በመቶ ደግሞ ሥራ ነው” አለ፡፡
ይሄኔ ተራ ወታደሩ እጁን አወጣ፡፡
ዕድል ተሰጠው፡፡
“እኔ ከሁላችሁም አልስማማም፤ ለእኔ ወሲብ መቶ በመቶ ፍቅር ነው” አለ፡፡
ጄኔራሉም፣ ኮሎኔሉም፣ ሻለቃውም አጉረመረሙ፡፡
“እኮ ምክንያትህን አስረዳና?” አሉት፡፡
ተራ ወታደሩም፤
“ጌቶቼ፤ ወሲብ ሥራ ቢኖርበት ኖሮ ለእኛ በተውልን ነበር!”
*   *   *
አስተሳሰባችን የልምዳችን፣ የትምህርታችን የተፈጥሮአችን ተገዢ ነው፡፡ ልምዳችን የቅርብ የሩቁን የማስተዋልና በትውስታችን ቋት ውስጥ የማኖር ውጤት መዳፍ ሥር ያለ ነው። ትምህርታችን ትምህርት የሚሆነው ወደ ዕውቀት መለወጥ ሲጀመር ነው! ዕውቀታችን ወደ የብልህ-ጥበብ (wisdom) የሚለወጠው አንድም በዕድሜ፣ አንድም የሚዛናዊ አመለካከት ባለቤት ስንሆን ነው! ሚዛናዊነት የጎረኝነት (Positionality) ተቃራኒ ነው፡፡ የወገናዊነት ፀር ነው! ወገናዊነት የኢ-ፍትሐዊነት መቆፍቆፊያ ሰንኮፍ ነው፡፡ ኢ-ፍትሐዊነት ከማናቸውም ህገ-ወጥ ድርጊት ጋር፤ አንዱን-ሲነኩት-ሌላው ይወድቃል ዓይነት ግንኙነት አለው፡፡ (Domino-effect እንደሚባለው፡፡) ለችግሮች የምንሰጠው አጣዳፊ መፍትሔዎች ወዴት ያደርሱናል? ብሎ መጠየቅ ትልቅ መላ ነው፡፡ “የፊተኛውን ባልሽን በምን ቀበርሽው- በሻሽ፤ ለምን- የኋላኛው እንዳይሸሽ” የሚለውን ማውጠንጠን አለብን፡፡ በየለውጡ ውስጥ የአንድ የአገራችንን ገጣሚ ስንኞች ሥራዬ ብሎ ማዳመጥ ጠቃሚ ነው፡-
“ዘመንና ዘመን እየተባረረ
ከምሮ እየናደ፣ ንዶ እየከመረ
ይሄው ጅምሩ አልቆ፣ ማለቂያው ጀመረ
መውጫ መውረጂያችን በሥጋት የታጠረ ከሆነ፤ ከመረጋጋት ጋር እንራራቃለን፡፡ ያለ ሥጋት የምንጓዘው ለህሊናችን ታማኝ የሆንን እንደሆነ ነው! በስሜታዊነት ምንም ዓይነት ድርጊት መፈፀም የለብንም፡፡ ፅንፈኛ ሆነንም ማሰብ የለብንም፡፡ ከሁሉም በላይ ግን አሉታዊነትን (Negativism) በፍፁምነት ማስወገድ አለብን፡፡ ለረዥም ጊዜ ሰቅዞ የያዘንን ሁሉ፣ በተቃውሞ በጋራ ከመጠርነፍ ዕምነት የግድ መላቀቅ ይኖርብናል፡፡ ነጋዴውን ሌባ ነው ብሎ አስቦ መጀመር፣ ባለሙያውን ከእኛ ጋር ካልሆነ ባለሙያ አይደለም ብሎ ማሰብ፣ ሰውን አላግባብ መፈረጅ፤ የእኔ ቦይ ውስጥ ካልፈሰስ የተሳሳተ ሰው ነው ብሎ መገምገም… እኒህና እኒህን መሰል አካሄዶች ሁሉ ከፀፀት አያፋቱንም!
ዛሬም ነገረ-ሥራችንን እንመርምር፡፡ ማህበረሰብ ለአመክንዮ እንጂ ለመላምት/ለግምት መጋለጡ ደግ አይደለም፡፡ ግለሰባዊ፣ ተቋማዊ አሊያም ፓርቲያዊ ግልፅነት (Transparency) ወደድንም ጠላንም አስፈላጊ ነው! አለበለዚያ ዳፍንተኝነት  ይወርረናል፡፡ ህብረተሰብ የሀገሪቱ አካሄድ ውሉ እንዳይጠፋበት ማድረግ ያለበት አመራሩ ነው፡፡ አመራር ተመሪውን አይከተልም፡፡ ያ ከሆነ ጭራዊ እንቅስቃሴ ወይም የድሃራይ እንቅስቃሴ ውስጥ ይገባል- Tailist movement እንዲል መጽሐፍ፡፡ ደራሲ በተደራሲ ከተመራ፣ ገጣሚው በአጨብጫቢ-ታዳሚ ከተመራ፣ ዋናው ባለሙያ በበታቹ ተፅዕኖ ውስጥ ከወደቀ፣ መሪው በተመሪው እጅ ከተያዘ የመንተብ- decadence አንድ ደረጃ ነው! ከዚህ ተከትሎ ምርጫ ማጣት ይመጣል፡፡ የሚፈለገው ነገር ሁሉ ጭጋግ ውስጥ ይወድቅና አጥርቶ ማየት ይሳነናል፡፡ የቱን ልያዝ ዓይነት ድንግዝግዝ ውስጥ እንጨፈቃለን፡፡
ያኔ ነው እንግዲህ “ከሞትና ከህይወት የቱ ይሻልሃል?” ቢባል ሲያስብ ዘገየ፤ የሚለው ተረት ጎልቶ የሚነበበው! ከዚህ ይሰውረን!!

Sunday, 27 June 2021 18:54

ማራኪ አንቀፅ

እንደ አውሮፓያኑ ዘመን ቆጠራ በ2017 ዓ.ም በኮሪያ ለሁለት ሳምንታት የሚካሄድና የበርካታ አገራት ዜጎች የሚታደሙበትን ትልቅ ጉባኤ የመካፈል ዕድል አገኘሁ፡፡ አገሪቱን መውደድ ከጀመርኩ ጊዜ ወዲህ በአካል የመጎብኘት ከፍተኛ ምኞት ነበረኝና ግብዣው በጣም አስፈነጠዘኝ፡፡
ከአገራችን ከመነሳታችን በፊት በዚያ ስለሚኖረን ቆይታ ማብራሪያ ተሰጠን፡፡ የመጀመሪያዎቹ አራት ቀናት ጉባኤ በሶኡል ከተማ የሚካሄድ በመሆኑ፣ እኛ የመርሐ ግብሩ ታዳሚዎች ፍቃደኛ በሆኑ ኮሪያውያን መኖሪያ ቤት እንደምናርፍ ተነገረን፤ ደስታዬ ወደር አጥቶ ነበር! በድራማ ሳየው በኖርኩት የኮሪያውያን ቤተሰብ ውስጥ ተቀላቅዬ አኗኗራቸው ምን እንደሚመስል ለማየት መቻሌን እንደ ታላቅ ዕድል ነበር የቆጠርኩት፡፡ ቀኑ ደረሰና ወደ ኮሪያ አቀናን፡፡ ከአውሮፕላኑ ወርደን ከአዲስ አበባ አብረውኝ ከሄዱ ሰዎች ጋር በመሆን ሰፊውን አየር ማረፊያ አቋርጠን፣ ወደ ሚጠብቁን ሰዎች አመራን፡፡ በውብ አበቦች የታጀበ፣ በጣም ማራኪና ደማቅ አቀባበል ተደረገልን፡፡ ለእያንዳንዳችን በተዘጋጀልን ዘመናዊ መኪና ወደ ተመደቡልን ቤተሰቦች ሊወስዱን፣ በተቀናጀ ሁኔታ ይዘውን ከአየር ማረፊያው ወጡ፡፡
ለመግለጽ የሚከብድ ውበት እያየሁ መደመም የጀመርኩት ወደ ከተማው ከመግባታችን ነበር፡፡
የመንገዶቹ ዳርቻዎች ፍጹም ማራኪና ታይቶ በማይጠገብ ሁኔታ የተሰሩ ናቸው፣ ህንፃዎቹ እኔ እበልጥ እኔ እበልጥ ተባብለው እይታውን አይረብሹም፣ ቀለማቸው ተዋህዶ የጋራ ውበት ይፈጥራሉ፣ በመኪና መንገድና በህንፃዎች መሃል በሚገኙ ክፍት ስፍራዎች ላይ ሌላ ህንፃ ለመገንባት አልተሽቀዳደሙም፤ ይልቅ የሚያምር የሳር ንጣፍና ውብ አበቦች መስኮች ይታያሉ፣ ሁሉም ነገር የዓይን ምግብ ሆኖ ስለተሰራ ንጽህናውንም ጥራቱንም በማየት መረዳት ይቻላል፡፡
በመኪናው መስታወት ግራ ቀኙን እያየሁ ወደ ማረፊዬ ቤት ደረስኩና መኪናው ቆመ፡፡
እኔ የማርፍባቸው ቤተሰቦች የሚኖሩበትን አፓርትመንት ዘመናዊነት እያደነቅሁኝ የሚመሩኝን ተከትዬ ወደ አሳንሰሩ (ሊፍቱ) ገባሁ፡፡ አስተናጋጅ ቤተሰቦቼ ሞቅ ያለ ሰላምታ ከትህትና ጋር ሲያቀርቡልኝ፣ እኔም የማውቃትን የኮሪያኛ ሰላምታ ሞከርኩ። በደንብ የምችል መስሏቸው ሲደሰቱ፣ ከሰላምታ የዘለለ የቋንቋቸው ዕውቀት እንደሌለኝ ነገርኳቸው፡፡ በመኪና ያደረሱኝ ሰዎች በማለዳ መጥተው ወደ ዝግጅቱ እንደሚወስዱኝ ነግረውኝ ተሰናበቱኝና የገባሁበትን ቤት መቃኘት ጀመርኩ፡፡ በድራማዎቻቸው ላይ እመለከታቸው የነበሩ ቤቶች ግነት እንዳልነበራቸው አረጋገጥኩ፡፡ ጽዳትና ዘመናዊነታቸው ልክ በቲቪ እንዳየሁት ነበር።
ባልና ሚስቱ ከአንድ ወንድና ከአንዲት ሴት ልጆቻቸው ጋር ይኖራሉ፡፡ እንደ ብዙ ኮሪያዊያን ሁሉ ሚስቶቹ እንግሊዝኛ አይናገሩም፤ ወንዱ ልጃቸው ግን በጣም ተጣጥሮ ለመናገር የሚሞክረውን እንግሊዘኛ ከአፉ ለማውጣት የሚያየውን ስቃይና የፊት መጨማደድ ለተመለከተው፤ ቃላትን እየተናገራቸው ሳይሆን አምጦ እየወለዳቸው ስለሚያስመስል ይፈጥራል፡፡
የመኝታ ክፍሌን ሲሳዩኝ ባልና ሚስቱ የራሳቸውን ክፍል እንደለቀቁልኝ ተረዳሁ። ለእንግዳ መኝታ ክፍልን ለማስተናገድ በአገሬ ዱሮ እየተባለ የሚነገረን መሆኑን አሰብኩ፡፡ አሳማኝ በመሆኑም ባልሆኑም በርካታ ምክንያቶች፣ ዛሬ አገሬ ላይ የእንግዳ አቀባበል ሁኔታ ተቀይሯል፡፡
በአስተርጓሚው ልጃቸው አግባቢነት ታግዤ፣ ሻንጣዬን ይዤ ወደ ውስጥ ዘለቅሁና ጥቂት እንደቆየሁ በሩ ተንኳኳ፤ የቤቱ ባ፣ቤት ነበረች፡፡ ሰውነቴን መታጠብ እፈልግ እንደሆነ በምልክት ስትጠይቀኝ፣ እኔም መፈለጌን በምልክት ነገርኳት፤ አስከትለኝ የመታጠቢያ ቤቱን በር ከፈተችው፡፡ በዚህ ጊዜ እንግሊዘኛ የሚሞክረው ልጅ ወደ ውጪ ወጥቶ ስለነበረ ከከባድ የመግባባት ችግር ጋር ተጋፈጥኩ፡፡
ግድግዳው ላይ የተለጠፈውን ሳጥን ከፈተችና በክብ በክብ ተጠቅልለው በስርዓት የተደረደሩ ፎጣዎችን እያሳየችኝ፣ በቋንቋዋ ማውራት ጀመረች፡፡ ለማለት የፈለገችው እንዳልገባኝ በምልክት ነገርኳት፡፡ እጇን ወደ ፎጣዎቹ ሰደደችና ከተደረደሩት ፎጣዎች አንድ አውጥታ መሬት ላይ ጣለችው፤ አሁንም አልገባኝም፡፡ ደጋግማ በምልክት ልታሳየኝ ሞክራ ስላልገባኝ ወደ አምስት የሚደርሱ ነጫጭ ፎጣዎችን እመሬት ላይ እየጣለችና በቋንቋዋ እያወራች መሬት ላይ እንደ ቄጠማ ጎዘጎዘቻቸው፡፡ የአእምሮ ችግር ያለባትም መሰለኝ፡፡ ሙከራዋ እንዳልተሳካላት ሲገባት፣ ስልኳን አወጣችና ወደ ቤቷ ያመጡኝ ሰዎች ጋ ደውላ፣ ሳቅ የተቀላቀለበት ወሬ ካወራቻቸው በኋላ ስልኳን ሰጠችኝ፡፡ ተቀብዬ “ሃሎ” ስል ሴትየዋ ለማለት የፈለገችውን አስረዱኝ። ሰውነቴን ታጥቤ የተጠቀምኩባቸውን ፎጣዎች መሬት ላይ እንድጥላቸው እየነገረችኝ እንደነበረ አስረድተውኝ ስልኩን ተሳስቀን ዘጋንና እንደገባኝ በምልክት፣ ስነግራት መሬት ላይ የጣለቻቸውን  ነጫጭ ፎጣዎች ስብሰባ ወጣች፡፡
በተፈጠረው አጋጣሚ እየሳቅሁኝ ሰውነቴን ታጥቤ ጨረስኩና ወደ ሳሎኑ ስመለስ ጠረጴዛው በምግብ ተሞልቷል፡፡
ወንዱ ልጅ ከሄደበት ስለተመለሰ የመግባባት ችግሬ በመጠኑ ተቀርፎ ለእራት አብሬአቸው ተቀመጥኩ፡፡ ኬቢኤስ ወርልድ በድራማዎቹ ላይ በደንብ አስተዋውቆኛልና፣ አብዛኞቹ ምግቦች ለእኔ እንግዳ አልሆኑብኝም፡፡ አንዳንዶቹን ደግሞ አዲስ አበባ በሚገኝ የኮሪያ ሬስቶራንት ቀምሻቸዋለው፡፡ በልጁ አስተርጓሚነት ጥቂት እያወራን መመገብ ጀመርን፤ በጣም ጣፋጭ እራት ነበር፡፡ አመስግኜአቸው ወደ መኝታ ክፍሌ ገባሁ፡፡
አልጋው አጠገብ ካለው ወንበር ላይ ተቀምጬ ስልኬ ላይ ያለውን መጽሐፍ ቅዱስ ለማንበብ ብከፍትም ሐሳቤን ለመሰብሰብ ግን በጣም ተቸገርኩ፡፡ ከኤርፖርት ጀምሮ የነበረውን አቀባበል፣ በመንገድ ላይ ያየሁት ዘመናዊ ከተማ፣ የመኖሪያ ሕንፃዎቻቸውን… ከማሰብ መቋረጥ አልቻኩም፡፡ ምንም አንኳን አገሪቱ መሰልጠኗን ባውቅም፤ በአንድ ወቅት የኢትዮጵያ ወታደሮች መጥተው በጦርነት የደገፏትና ስለ ድህነቷ ጥልቀት የሰማሁላት አገር ናት ብሎ ለማመን የከበደውን አዕምሮዬን ለማሳመን ስታገል ቆየሁ፡፡ የጓጓሁላትን አገር ለማየት ዕድሉን ስለሰጠኝ በርከክ ብዬ አምላኬን አመስግኜ ተኛሁ፡፡
(ምንጭ፡- በእንግዳወርቅ ተፈራ ከተፃፈው “ኢትዮጵያዊው ፓርክ” መፅሐፍ የተቀነጨበ)

Page 4 of 536