ዓረብኛ: لَبَّيْكَ ٱللَّٰهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ ٱلْحَمْدَ وَٱلنِّعْمَةَ لَكَ وَٱلْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَ

ለበይክ አላሁመ ለበይክ፣ ለበይክ ላ ሸሪከ ለክ ለበይክ፣ እነልሐምዳ ወኒዕመታ ለከ ወልሙልክ ላ ሸሪከ ለክ

Translation: "Here I am, O Allah, here I am. Here I am, You have no partner, here I am. Surely all praise, favors, and sovereignty belong to You. You have no partner."

ተዛማጅ ትርጉም፣

አላህ ሆይ እነሆ ጥሪህን ሰምቼ አቤት እላለሁ። አቤቱ አንተ ከቶ አጋር የለህም፤ ምስጋና፣ ሞገስና ሉዓላዊነትም ሁሉ የአንተ ነው። አቤቱ አጋር የለህም።

Teshome Berhanu Kemal-

የቴሌግራም ቻናልችንን በመቀላቀል የአዲስ አድማስን መረጃ ይከታተሉ…

ለ88 ቀናት ሙሉ በሙሉ ከዓለም አቀፍ አውታረ መረቦች ተገልላ የቆየችው ኢራን፣ ማክሰኞ ዕለት የኢንተርኔት አገልግሎትን በከፊል መመለስ መጀመሯን የኢንተርኔት ክትትል የሚያደርገው ኔትብሎክስ አስታውቋል። ይህ እገዳ በዘመናዊ ታሪክ ውስጥ ረጅሙ አገር አቀፍ የኢንተርኔት መዘጋት ሆኖ ተመዝግቧል። አገልግሎቱ ሊመለስ የቻለው ፕሬዝዳንት መስዑድ ፔዘሽኪያን ባቋቋሙት ልዩ የሳይበር ምህዳር ኮሚቴ አማካኝነት፣ የኢንተርኔት ግንኙነቱ ጥር 2026 ዓ.ም. ወደነበረበት ይዞታ እንዲመለስ ሰኞ ዕለት በድምፅ ብልጫ በመወሰኑ እንደሆነ ታውቋል።

ይሁን እንጂ የኢንተርኔት መከፈቱ ትዕዛዝ ወዲያውኑ ከባድ የህግና የፖለቲካ ፈተና ገጥሞታል። የሀገሪቱ የኮሚኒኬሽን ሚኒስትር ሳታር ሀሺሚ ውሳኔው በ9 ለ 2 ድምፅ መፅደቁንና የቋሚ መስመር ኢንተርኔት መለቀቅ መጀመሩን ገልጸዋል። ከዚሁ ጋር ተያይዞ የሀገሪቱ ብሔራዊ ቴሌቪዥን ኃላፊ ፔይማን ጀበሊ እና የከፍተኛ የሳይበር ምህዳር ምክር ቤት ዋና ፀሐፊ መሐመድ አሚን አጋሚሪ የዓለም አቀፍ ኢንተርኔት መመለሱን አጥብቀው ከተቃወሙት መካከል መሆናቸው ታውቋል።

ከእስላማዊ አብዮት ጥበቃ ጦር ጋር ግንኙነት ያለው ፋርስ የዜና ወኪል መጀመሪያ ላይ የፕሬዝዳንቱ አስተዳደር ይህንን እገዳ የመሻር ስልጣን የለውም በሚል ተከራክሮ ነበር፤ ምክንያቱም እገዳው የተጣለው በከፍተኛ ብሔራዊ የደህንነት ምክር ቤት በመሆኑ ነው። ይሁን እንጂ በኋላ ላይ ባወጣው ፅሁፍ፣ እገዳው መጀመሪያ ላይ የተጣለው በጦርነት ወቅት ሊሰነዘሩ የሚችሉ የሳይበር ጥቃቶችን ለመከላከልና መሠረተ ልማቶችን ለመጠበቅ እንደነበር ገልጾ፣ አሁን ላይ ግንኙነቱን መመለስ አስፈላጊ "የቴክኒክና የደህንነት" ውሳኔ መሆኑን በመግለጽ አቋሙን አርቋል።

የኢትዮጵያን የጤና ዘርፍ ወደ አዲስ ምዕራፍ የሚያሸጋግረውና በ5.4 ሄክታር መሬት ላይ ያረፈው ዘመናዊው የላፍቶ ሆስፒታል ተመርቋል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ እንደገለጹት፣ ይህ ታላቅ ተቋም ሀገራችንን ቀዳሚ የህክምና ቱሪዝም መዳረሻ ለማድረግና ለህክምና ወደ ውጭ ሀገር የሚወጣውን ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ለመቀነስ ለተሰነቀው ራዕይ ትልቅ ማሳያ ነው። ሆስፒታሉ የህክምና አገልግሎት አሰጣጥን ከመቀየር ባለፈ፣ ኢትዮጵያ በሁሉም ዘርፎች ራሷን ለመቻልና ለሀገራዊ ልማት ያላትን ጽኑ ቁርጠኝነት የሚያሳይ ህያው ምስክር መሆኑን ጠቅሰዋል።

ይህ ግዙፍ ሆስፒታል እጅግ ዘመናዊ አቅሞችን በመጠቀም እንደ ካንሰር፣ ውስብስብ የልብ ህመምና ተያያዥ የህክምና ሁኔታዎችን በዓለም አቀፍ ደረጃ በመስጠት ዜጎች እዚሁ ሀገራቸው ውስጥ ልዩ የህክምና አገልግሎት እንዲያገኙ ያስችላል። በተሻሻለው የመከላከልና አክሞ የማዳን የጤና ፖሊሲ መሠረት የተገነባው ይህ ተቋም፣ መሰል የረቀቁ የዘርፉ አገልግሎት ሰጪ ተቋማት ግንባታን ለማስቀጠል እንደ አሻጋሪ ምዕራፍ የሚቆጠር ነው።

የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳት ሊዮ ወደ ስልጣን ከመጡ ወዲህ ለመጀመሪያ ጊዜ ባቀረቡት "ታላቅ ሰብአዊነት" በተሰኘው ሰነዳቸው ሰው ሠራሽ አስተውሎት በአስቸኳይ "ትጥቅ መፍታት" እንዳለበት አስጠነቀቁ። ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳቱ በታሪክ ውስጥ ቤተ ክርስቲያኗ በባሪያ ንግድ ላይ ለነበራት ሚና ታሪካዊና ሁሉን አቀፍ ይቅርታ የጠየቁ ሲሆን፣ አሁን እየመጣ ካለው የኤአይ ስጋት ጋር በማመሳሰል ዓለም ወደ "አዲስ የዲጂታል ባርነት" እና የሰው ልጅ ብዝበዛ እያመራ መሆኑን ገልጸዋል።

በተለይም ኤአይን በጦርነት ውስጥ መጠቀምን በጥብቅ ያወገዙት ሊቀ ጳጳሱ፣ የሰው ልጅ በጦር መሣሪያዎች ላይ ያለውን ቁጥጥር መቀነስ ጦርነቶች በፍጥነት እንዲቀሰቀሱ እንደሚያደርግ አስረድተዋል። "አንድም አልጎሪዝም ጦርነትን የሞራል ተቀባይነት ያለው ሊያደርገው አይችልም" ያሉት ርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳቱ፣ ቴክኖሎጂው ተጎጂዎችን ወደ ተራ ዳታነት በማውረድ ጦርነትን ይበልጥ ኢሰብአዊ እንደሚያደርገውና ሥልጣን ላይ ያሉ አካላት ይህንን አደጋ የማስወገድ ቀጥተኛ ኃላፊነት እንዳለባቸው አሳስበዋል።

ይህ ታሪካዊ መልዕክት በቫቲካን ሲቀርብ የአሜሪካው የኤአይ ኩባንያ 'አንትሮፒክ' መስራች ክርስቶፈር ኦላህን ጨምሮ የዘርፉ ባለሙያዎች የተገኙ ሲሆን፣ ክርስቶፈር ኦላህም የርዕሠ ሊቃነ ጳጳሳቱን መልዕክት በመደገፍ የኤአይ ጉዳይ በኮምፒውተር ሳይንቲስቶች ብቻ ሊወሰን የማይገባውና ከምርምር ማኅበረሰቡ የገዘፈ አሳሳቢ የዓለም ስጋት መሆኑን አረጋግጧል።

ዩናይትድ ስቴትስ በደቡባዊ ኢራን በሚገኙ የነዳጅ ማደያዎችና የፈንጂ ማከማቻዎች ላይ አዲስ ጥቃት መፈጸሟን አስታውቃለች። እንደ ቢቢሲ ዘገባ ከሆነ አሜሪካ ይህንን እርምጃ የወሰደችው ከኢራን ኃይሎች ሊሰነዘሩ የሚችሉ ጥቃቶችን አስቀድሞ ለመከላከል በማሰብ ነው።

ኢራን እስካሁን ለተሰነዘረባት ጥቃት ይፋዊ ምላሽ ያልሰጠች ሲሆን፣ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ እስማኢል ባቃኢ ግን ቀደም ሲል በሰጡት መግለጫ ጦርነቱን ለማቆም በሚደረገው ንግግር ላይ የተወሰነ መሻሻል ቢታይም እስካሁን ድረስ የመጨረሻ ስምምነት ላይ መድረስ እንዳልተቻለ ገልጸው ነበር።

ሩሲያ በዩክሬን ዋና ከተማ ኪቭ በሚገኙ የወታደራዊና ከመንግሥት ጋር ግንኙነት ያላቸው ተቋማት ላይ “ስልታዊ ጥቃቶችን” ለመሰንዘር መዘጋጀቷን ይፋ አድርጋለች። ይህንን ተከትሎም በኪቭ የሚገኙ የውጭ አገር ዜጎች፣ ዲፕሎማቶችና ዓለም አቀፍ ድርጅቶች በአስቸኳይ ከተማዋን ለቀው እንዲወጡ ጥብቅ ማስጠንቀቂያ ሰጥታለች።

ይህ የሞስኮ ከባድ ማስጠንቀቂያ የወጣው፣ ሩሲያ በቅርቡ በኪቭ ላይ ካደረገቻቸው ትልልቅ የሚሳይልና የሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃቶች ማግስት ነው። ሩሲያ ይህንን እርምጃ የወሰደችው ዩክሬን በሩሲያ ቁጥጥር ስር በምትገኘው ሉሃንስክ ግዛት ላይ ለሰነዘረችው ጥቃት የአጸፋ ምላሽ ለመስጠት መሆኑን ገልጻለች።

ሰሜን ኮሪያ በቅርቡ ባካሄደችው ምርጫ 99.93% የሚሆኑት መራጮች መንግሥት ያጸደቃቸውን ዕጩዎች መደገፋቸውን ይፋ አድርጋለች። ነገር ግን በሚገርም ሁኔታ መላው ዓለም በሰፊው እያወራና እየተወያየበት ያለው ስለ አብዛኛው ድምፅ ሳይሆን፣ ስለቀረችው 0.07% ድምፅ ብቻ ሆኗል። ይህ ምርጫ በዲሞክራሲያዊ አገራት እንደሚታየው ዓይነት ተወዳዳሪዎች ያሉበት ሳይሆን፣ ለሰሜን ኮሪያ ጠቅላይ ሕዝባዊ ምክር ቤት የተደረገ ምርጫ ነበር። መራጮች የቀረቡላቸው በገዢው ፓርቲ ብቻ የጸደቁ ዕጩዎችን በመሆኑ፣ እንደተለመደው ገዢው ፓርቲና አጋሮቹ ሁሉንም መቀመጫዎች ሙሉ በሙሉ አሸንፈዋል። የመንግሥት መገናኛ ብዙኃንም ጥቂት የማይባሉ ሰዎች ሳይቀሩ “አዎ” ብለው መምረጣቸውን ገልጸዋል።

ሁሉም ማለት ይቻላል ተመረጡ… ግን ሙሉ በሙሉ አይደለም! ምክንያቱም ይፋዊው ውጤት እንደሚያሳየው 0.07% የሚሆኑት መራጮች የቀረቡትን ዕጩዎች በድፍረት ውድቅ አድርገዋል። በሌሎች አገራት ይህ ቁጥር እጅግ በጣም አነስተኛና ኢምንት ሊሆን ቢችልም፣ በሰሜን ኮሪያ ግን እጅግ አስደንጋጭና ያልተለመደ ክስተት ሆኗል። በዚህም ምክንያት በማኅበራዊ ሚዲያ ላይ ያሉ ሰዎች ወዲያውኑ በዚህ ምስጢራዊ 0.07% ላይ ትኩረት በማድረግ ትልቅ መነጋገሪያ አድርገውታል። “እነዚህ ሰዎች እነማን ሊሆኑ ይችላሉ? ምን ዓይነት ድፍረትስ ቢኖራቸው ነው? ከዚያ በኋላስ ድምፃቸው ይሰማ ይሆን?” እያሉ በሰፊው እየቀለዱና እየተወያዩበት ይገኛሉ። በአንድ አገር 99.93% የድጋፍ ድምፅ ተመዝግቦ፣ የኢንተርኔቱ ዓለም ግን ስለ 0.07ቱ% ብቻ አጥብቆ መገረሙን ቀጥሏል።