Administrator

Administrator

ላለፉት 20 ዓመታት በልጆች ንባብ ላይ በመስራት የሚታወቀው “ኢትዮጵያ ሪድስ”፣ ሦስተኛውን ዓመታዊ የልጆች ንባብ ጉባኤ፣ “በንባብ ልምድ የዳበረ የልጅነት ዕድገት” በሚል መሪ ቃል፣ ከትላንት በስቲያ ሐሙስና ትላንትና  በሳፋየር አዲስ ሆቴል አካሄደ፡፡
በመርሐግብሩ ላይ የትምህርት ሚኒስቴር ፣ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ቤተ-  መጽሐፍትና ቤተ - መዘክር ኤጄንሲ( ወመዘክር) ፣ የልጆች መጽሐፍት ደራሲዎች ፣ በዘርፉ የተሰማሩ ባለሙያዎችና ጥሪ የተደረገላቸው እንግዶች ተገኝተዋል።
በጉባኤው በትምህርት ሚኒስቴርና በዩኤስአይዲ የተሰራው የልጆች የንባብ ክህሎት ምዘና 2021 ጥናት፣ በትምህርት ሚኒስቴር የትምህርት ምዘናና ጥናት ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር ዶ/ር ኢፋ ጉርሙ የቀረበ ሲሆን፤ በልጆች የንባብ ባህል ልምድ ላይም ውይይት ተደርጓል።
 አዲሱ የትምህርት ካሪኩለም የልጆችን የንባብ ልምድ ከማዳበር አንጻር ምን ይመስላል የሚለው በትምህርት ሚኒስቴር ተወካይ ቀርቧል።
 በታዋቂ ደራሲዎች የተጻፉና በ”ኢትዮጵያ ሪድስ” የታተሙ የልጆች መጽሐፍት ምረቃ የጉባኤው አካል ነበሩ። የህይወት ዘመን የልጆች መጽሐፍት ንባብ ላይ ትልቅ አስተዋጽኦ ላደረጉ ግለሰብና ደራሲዎችም እውቅና ተሰጥቷል።

Saturday, 24 September 2022 17:20

ጥላቻና መውደድ ቅርብና ሩቅ

 የማውቃቸውን ሰዎች እጠላለሁ፡፡ መልከ መልካም እናቴ ካልጠፋ ወንድ ፉንጋ አባቴን መርጣ አገባች፡፡ ስወለድ የአባቴን መልክ ይዤ ወጣሁ፡፡ ታናሽ ወንድሜ “ዮዮ” አሥር አመቱ ነው፡፡ የእናቴን ዓይን፤ አፍንጫ፤ ከንፈር፤ ጥርስ፤ መልክ ቀይነትን ይዟል፡፡ አንደበቱ ይጣፍጣል፡፡ አዕምሮው ብሩህ ነው፡፡ ጥሩ ውጤት ያመጣል። አስተማሪዎቹ ይወዱታል፡፡ ከግቢ ውጪ ያየው ሰፈርተኛ ጠርቶ ይስመዋል፡፡ ከትምህርት ቤት ሲመለስ ቤቱንና ግቢውን ያምሳል፡፡ ደጅ ከጓደኞቹ ጋር ወጥቶ ይጫወታል፡፡ እኔ እንደዚህ ዓይነት የልጅነት ጊዜ አልነበረኝም፡፡ ጉንጬን አልተሳምኩም፡፡ በዕቃቃ ጨዋታ ላይ ለሚስትነት አልታጨሁም፡፡ በዘመዶቼ ሰርግ ላይ አበባ በታኝ አልተደረግኩም፡፡ ኤለመንተሪና ሃይስኩል እየተማርኩ መልሱን የማውቀውን ጥያቄ እጄን አውጥቼ ለመመለስ እፈራ ነበር፡፡ ፕረዘንቴሽን ሲባል ክፍል አልገባም፡፡ “አመመኝ” ብዬ ቤት እቀራለሁ፡፡ አባቴ ምኔን እንዳመመኝ ይጠይቀኛል፡፡ “ሐኪም ቤት እንሂድ?” ይለኛል። ጥያቄው ያናድደኛል፡፡ እልህ በደም ሥሬ ይመላለሳል፡፡ የፈተና ውጤቴን በመድፈን ላካክሰው እሞክራለሁ፡፡ ውርደት ይሰማኛል። የማጠናው ለበቀል ነው፡፡ ክፍል ውስጥ አልሳተፍም፡፡ የምቀመጠው መጨረሻና ጥግ ላይ ነበር፡፡
የክፍል ሥራዎችን ከማንም ተማሪ ቀድሜ ሠርቼ እጨርሳለሁ፡፡ ዴስኬን ለቅቄ አስተማሪው ያለበት ፊት ድረስ ሄጄ ማሳረም ግን ይከብደኛል። እየዞረ የሚከታተል ከሆነ ሲመጣ ጠብቄ አሳያለሁ፡፡ የውጤት ቀን የፈተና ወረቀቶቼን ስቀበል መምህራኖቼ አያምኑኝም። የኮረጅኩ ይመስላቸዋል፡፡ ትምህርት ቤት በሌሊት ተነሥቼ እሄዳለሁ፡፡ ጥቁር ሰሌዳው ላይ በቤት ሥራነት የተሰጡ ጥያቄዎችን በወዳደቁ ቁርጥራጭ ጠመኔዎች ተደብቄ መስራት ያስደስተኛል፡፡ እንደ መምህር እየተንጎራደድኩ የምቀመጥበትን ዴስክ ከተለያዩ አንግሎች ከርቀት አየዋለሁ፡፡ አንገቴን ደብተሬ ላይ ደፍቼ እዚያ ወንበር ላይ ነበርኩ፡፡ ማንም አላየኝም፡፡ እግዜርም ከላይ ሆኖ የማያየው ሰው ይኖር ይሆን እንዴ? አጠገቤ የሚቀመጠው ትልልቅ ቢጋሮች ያሉት መነፅር የሚያደርግ ቀጭን ረዥም ልጅ ነው፡፡ አፉ ይሸታል፡፡ ጥርሶቹ ቢጫና የተወለጋገዱ ናቸው። የተያየነው ከእርሱ ጋር ነው፡፡ የጥያቄዎችን መልስ ከእኔ ደብተር ይገለብጣል፡፡ የመነፅሩ መስታወት ላይ የራሴን ነፀብራቅ አዘውትሬ አይ ነበር፡፡ ለረጅም ጊዜ በመነፅር መስታወት ውስጥ ያለች ትንሽዬ ሪፍሌክሽን ብቻ እንደሆንኩ ይሰማኝ ነበር፡፡
እናቴን በመራጭነቷ አምርሬ እረግማታለሁ። በአባቴ ተመራጭነት አዝንበታለሁ፡፡ በወንድሜ ውበት እቀናበታለሁ፡፡ ለምን ቆንጆ ሆነ? …የሚመርጠኝ አላገኘሁም፡፡ የተለየሁ ብሆን፤ ነገሮችን መቆጣጠር ብችል፤ ሰዎች ልብ ቢሉኝ እወድ ነበር፡፡ የሚያምር ገላ እንዲኖረኝ እየተመኘሁ ነው ያደግኩት፡፡ የለየልኝ አኮፈንች ወጣኝ፡፡ ኮፍያ ያለው ሹራብ ለባሽ ሆኜ ቀረሁ። ኢንተርኔት ከዚህ ዓለም ያመለጥኩበት መስኮት ነበር፡፡ የማያውቁኝ ሰዎች አዲስ ሰው የመሆንን ዕድል አይሰጡኝም። ሶሻል ሚዲያ ላይ ለመሆን የወሰንኩትን ነኝ። ስሜን፤ ፆታዬን፤ የተወለድኩበትን ቦታና ጊዜ፤ የተማርኩበትን ትምህርት ቤት … ቀይሬ አካውንት መክፈት እችላለሁ፡፡ ከማላውቃቸው ሰዎች ጋር የተሰማኝን ሜሴንጀር ላይ በቴክስት አወራለሁ። ማንም አይዳኘኝም፡፡ በትላንቴ አይሰፍረኝም። ከሰዎች ጋር ለመግባባት በሥጋ መገለጥ አይጠበቅብኝም፡፡ ጊዜው ሰዎች በዓይን ካላዩት ሰው በፍቅር የሚወድቁበት ነው፡፡ ከማያውቀኝ ከማላውቀው ሰው ጋር ረዥም ርቀት አወራለሁ። በአካል ቢርቁም በመንፈስ ቅርብ የሆኑ ሰዎች አሉ፡፡ ቴክኖሎጂ ድንበር አልባ ዓለም ፈጥሯል፡፡ እዚህ ሆኜ እዚያ ነኝ። “ያ” በሁሉ ቦታ የመገኘትን አምላካዊ ስሜት ያላብሰኛል፡፡ በየቀኑ ወደ ሕይወቴ አዳዲስ ሰዎች ይገባሉ፡፡ ቅርብ ያሉት ይርቃሉ፡፡ ሩቅ ያሉት ይቀርባሉ፡፡ ስሌቱ ምንድር ነው?
ኢንተርኔት እየተጠቀምኩ ባይሆንም አላወራም፡፡ ሳሎን ሶፋ ላይ ተቀምጬ የቴሌቪዥን ቻናሎችን እቀያይራለሁ። የማየው አርት ፖለቲሳይዝድ እንደሆነ ነው፡፡ ሾው፤ ሙዚቃዉ፤ ድራማው፤ ኢንተርቪው፤ዶክመንተሪው … ፕሮፓጋንዳ ነው። ብሰላችም ወደ ደጅ አልወጣም፡፡ “እሽሽሽ” የሚል ወይም ስርጭት ያልጀመረ ቀስተ ደመናማ ቀለሞችን የሚያሳይ ጣቢያ ላይ አድርጌው እቀመጣለሁ፡፡ ሲደክመኝ ቴሌቪዥኑን አጥፍቼ የተዘጋ ክፍሌ ውስጥ በዝምታ አሳልፋለሁ፡፡ ነጭ ኖራ የተቀባ ኮርኒሴ ላይ ዓይኖቼን እተክላለሁ። ተጋድሜ ስመለከተው ለስላሳ ኖራ ነው፡፡ ርቀቱ ግምቴን እንድጠራጠረው ያደርገኛል። ተነሥቼ አልጋዬ ላይ ቆሜ እንጠራራለሁ፡፡ እጆቼ አይደርሱልኝም፡፡ ትራሴን አመቻችቼ እቆምበታለሁ፡፡ ጣቶቼ የኮርኒሱን ገላ ይረማመዱበታል፡፡ ኮርኒሱ ከሩቅ እንዳየሁት ለስላሳ አይደለም፡፡ ችፍርግርግ ደቃቃ ዐተር መሳይ ፍንጥርጣሪዎቹ ይሸክካሉ፡፡
አንዳንዴ ለእኛ ከቀረቡት ሰዎች ይልቅ የራቁን ሰዎች አሳምረው ያውቁናል፡፡ ከአንድ እናት ተወልደው በአንድ ጣሪያ ሥር ከአደጉ ወንድምና እህት በላይ አራምባና ቆቦ ያሉ ሰዎች ይሳሳባሉ፡፡ ልብ ለልብ ይግባባሉ፡፡ እንጀራ ጠቅልለን የምናጎርሰውን ሆድ አናውቅም። አንዳችን የአንዳችንን ልብስ ለብሰን ስንሳሳቅ የምንተዋወቅ እንመስላለን፡፡ እንደ ወንድምና እህት የወረስናቸው ዓይኖችና ጆሮዎች ተመሳሳይ ናቸው፡፡ እርስ በእርስ ግን አንተያይም፡፡ አንሰማማም፡፡ ዓይኖቻችን የሩቅ ሰው ያያሉ። ጆሮዎቻችን ባይተዋሩን ያደምጣሉ፡፡ በስጋ እንጂ በመንፈስ አልተዛመድንም፡፡
(ከእሱባለው አበራ ንጉሤ “ትዝታሽን፤ ለእኔ ትዝታዬ፤ ለአንቺ” መጽሐፍ የተወሰደ፤ ሐምሌ 2012 ዓ.ም)

 ተሳታፊዎች፡
ሃዊ ሽጉጥ-ክሊኒካል ሳይኮሎጂሰት
ብሩክ ገ/ማርያም-ዴቨሎፕመንታል ሳይኮሎጂስት
ወንድወሰን ተሾመ-ካውንስሊንግ ሳይኮሎጂሰት
መግቢያ
በየትኛውም የዓለም ማዕዘን ወላጆች የስራ ጫና ሲበዛባቸው በስራ የሚያግዛቸውን፣ ህይወታቸውን የሚያቀልላቸውን፣  እነሱን ተክቶ ልጆቻቸውን የሚንከባከብላቸውን አጋዥ ይፈልጋሉ፡፡ በዚህም ረገድ የቤት ሰራተኞች አገልግሎት ትልቁን ቦታ ይይዛል። በአብዛኛውም ጊዜ አያሌ የቤት ሰራተኞች የወላጆች እና የልጆች ደጋፊ ከመሆን አልፈው የቤተሰብ አካል እስከሚመስሉ ድረስ ግልጋሎታቸውንና ድጋፋቸውን በቅንነትና በትጋት ሲሰጡ ይስተዋለል፡፡ ነገር ግን አንዳንድ ጊዜ እነዚህ ደጋፊና አቃፊ ይሆናሉ ተብለው ቤታችን ያስገባናቸው አንዳንድ አጋዦች በተለያየ ምክንያት ተነሳስተው የወንጀልን ስራም የሚሰሩበት አጋጣሚ ሲፈጠር ይስተዋላል፡፡
የዚህ ፅሁፍ ዋና ዓላማ በቅርቡ በከተማችን በቦሌ ክፍለ ከተማ አራብሳ ኮንዶሚኒየም ውስጥ በሁለት ህፃናት ላይ በተከሰተው አስደንጋጭ ወንጀል ዙሪያ የሚያጠነጥን ሲሆን፤ ጉዳዩን ከስነልቦናና ከማህበራዊ መስተጋብር አንፃር በመቃኘት ለወላጆች፣ ለቤት ሰራተኞች፣ ለሰራተኛ አገናኝ ደላሎችና ለሌሎች ለሚመለከታቸው አካላት ዘርፈ ብዙ ሃሳቦችን በመስጠት ለማወያየት ታስቦ የተዘጋጀ ነው፡፡
ይሄ ፅሁፍ በዋናነት ሶስት ክፍሎችን የያዘ ሲሆን እነሱም፡
በቤት ሰራተኞች የተገደሉ ህፃናት ዓለም አቀፍና አገራዊ አስደንጋጭ ክስተቶች
ህፃናትን ለመግደል የሚገፋፉ ስነልቦናዊ ምልከታዎች
ችግሩን ለመፍታት ምን መደረግ አለበት
ፅሁፉ ከላይ በተጠቀሱት ሶስት ርዕሶች፣ በሶስት ክፍል በየሳምንቱ በዚሁ ጋዜጣ የሚቀርብ ይሆናል፡፡
በዛሬው ፅሁፍ በተለያዩ አገሮች የተፈፀሙ ግድያዎችን መጥነን እናቀርባለን፡፡ በዚህም መሰረት በተጠቀሱት አገራት በህፃናት ላይ የተከሰቱትን ግድያዎች ሁኔታ፣ የፍርድ ሂደት፣ በገዳዮቹ የተሰጡ ምክንያቶችና በተለያዩ አካላት የተሰጡ አስተያየቶችን እንደ መረጃዎቹ ስፋትና ጥበት ለመዳሰስ እንሞክራለን፡፡

በቤት ሰራተኞች የተገደሉ ህፃናት ዓለም አቀፍና አገራዊ አስደንጋጭ ክስተቶች
የተባበሩት አረብ ኢምሬትስ
በተባበሩት አረብ ኢምሬት የሻርጃህ የህዝብ አቃቤ ህግ አንዲት ኢንዶኔዢያዊ የቤት ሰራተኛ አንዲትን የዘጠኝ ወር ሴት ህፃን ልጅን በመደብደብ፣ መሬት ላይ በመጣልና ከዚያም የቤት ዝንቦችን ለመግደል በሚያገለግል የሌሊት ወፍ ማባረሪያ ጭንቅላቷን በመምታት በነፍስ ግድያ ተከሳ ፍርድ ቤት ቀርባለች። ህፃኗ ልጅ በወቅቱ በደረሰባት መደብደብ የራስ ቅል ስብራት ያገጠማት ሲሆን በኋላም በሆስፒታል ውስጥ ድጋፍ ሊደረግላት ቢሞከርም በደረሰባት የከፋ ጉዳት ምክንያት ህይወቷ አልፏል ሲል የአገሪቱ አቃቤ ህግ ተናግሯል። የፎረንሲክ ምርመራ ውጤትና ሌሎች ተጨማሪ ማስረጃዎችም ይህንኑ አረጋግጠዋል። በምርመራ ወቅት ሰራተኛዋ ሕፃኗን - ሳላማን - መሬት ላይ እንደወረወረች እና ከዚያም ብዙ ጊዜ እንደመታቻት ተረጋግጧል፡፡ ፍርድ ቤቱ የወንጀል ድርጊቱን ካረጋገጠ በኋላ ብይን ሰጥቷል። ብይኑም የሕፃኑ ወላጆች ኪሳስን (በእስልምና ህግ መሰረት የሚቀጣ ፍትህ) አይን ላጠፋ አይን (eye to eye) or (Retributive Justice) እንዲካሄድ ወስኗል፡፡   
ከፍርድ ቤቱ ብይን በኋላ የሕፃኑ አባት በእነዚህ ቀናት ሁሉ ቅዠት ውስጥ እንደነበሩ የተናገሩ ሲሆን፤ አሁን አጥፊዋ የሚገባትን በማግኘቷ እፎይታ እንዳገኙ ገልጸዋል። እስካሁንም ድረስ የልጃቸውን መጥፋት መቀበል እንደተሳናቸው በመግለፅም፤ “ለሁላችንም ልጆች ደህንነት እንጸልይ” ብለዋል።
2.  ናይጄርያ
ሁለተኛው የወንጀል ድርጊት ወደ ናይጄሪያ ይወስደናል:: የወንጀል ድርጊቱ የተፈፀመው በ16 ዓመቷ የቤት ሰራተኛ  ሲሆን የ2 አመት ህጻን ነው አንቃ የገደለችው፡፡
ተጠርጣሪዋ የ16 አመት ወጣት Hope Istifanus (ሆፕ እስቲፋነስ) ከሟች ወላጆች ጋር በሰራተኛነት ተቀጥራ ትኖር ነበር፡፡ በናይጄርያ በሰፊው የሚነበበው “ዘ ኔሽን” የተባለ ጋዜጣ እንደዘገበው፤ የ16 አመቷ የቤት ሰራተኛ Somkenechukwu (ሶምኬኔቹኩ) የተባለች የሁለት ዓመት ሴት ሕፃን ልጅን አንቃ ከገደለች በኋላ ሕፃኗን ምንም እንዳልተፈጠረባት ለማስመሰል በአልጋዋ ላይ አስተኝታት እንደነበረ፣ በዚህም ወቅት አንድ ስሙ እንዲጠቀስ ያልፈለገ ጎረቤት እንደገለፀው፣ የሟች እናት ከገበያ ስትመለስ ልጇን አልጋ ላይ ተኝታ ያየቻት መሆኑን እንደነገሩትና ሰራተኛዋም  ልጅቷን ምግብ እንዳበላቻት፣ እንዳጠበቻት እና ቤት ውስጥ ትንሽ ከሮጠች በኋላ እንደተኛች እንደነገረቻቸው የጠቆመ ሲሆን በወቅቱም እናትዬዋ  ምንም አይነት ጥርጣሬ እንዳልነበራት ገልፆ ተናግሯል።
ሆኖም እናት ህፃኗን ከአራት ሰአት በላይ ብትጠብቃትም ስላልነቃች ልትቀሰቅሳት ወስና ለመቀስቀስ ብትሞክርም  ሶምኬንቹኩን ለማንቃት ያደረገችው ጥረት ውጤት አልነበረውም፤ በሕፃኗ ላይ ምንም አይነት ትንፋሽ አልነበረም። በዚህም ተደናግጣ  እናትየዋ ህፃኗን ከሰራተኛዋ ጋር በፍጥነት ወደ ሆስፒታል ይዛት ብትሄድም ህፃኗ በህይወት እንደሌለች እና በህፃኗም ላይ የመታነቅ ምልክት እንዳለ ለእናትዬዋ ነግረዋታል ሲል ገልጧል። ከዚሀም በኋላ የሁሉም ሰው አይን በጥርጣሬ ወደ ቤት ሰራተኛዋ የዞረ ሲሆን በወቅቱ በተደረገው ምርመራም ሰራተኛዋ “ሰይጣን አስቶኝ ድርጊቱን ፈፅሜያለሁ” የሚል የዕምነት ክህደት ቃሏን መስጠቷ ተዘግቧል፡፡
1.3. ሩዋንዳ
 የሩዋንዳ የምርመራ ቢሮ (RIB) Gasabo (ጋሳቦ) በተባለ ቦታ የዘጠኝ ዓመት ወንድ ልጅ የሆነውን Davis Rudasingwa Ihirwe በመግደል የተጠረጠረችውን ሶላንጅ ኒራንጊሩዋንሳንጋ የተባለች የ37 ዓመቷ ሴት በቁጥጥር ስር ያዋለ ሲሆን ክስተቱም በጋሳቦ ወረዳ በንደራ ሴክተር በተባለ ስፍራ ውስጥ የተከሰተ ነው።  የሩዋንዳ የምርመራ ቢሮ (RIB)  ቃል አቀባይ የሆኑት ቲዬሪ ሙራንጊራ  ለኒው ታይምስ እንደተናገሩት፤ በምርመራው ሴትየዋ ተጎጂውን እንደገደለች የሚያሳዩ  ማስረጃዎች ተገኝተዋል፡፡ ወንጀለኛዋም በምርመራው ወቅት መግደሏን በሰጠችው የዕምነት ክህደት ቃል እንዳሳወቀች ተናግረዋል። ነገር ግን ልጁን ለመግደል ያነሳሳትን ምክንያት በተመለከተ ምንም መግለጫ አልሰጡም፡፡ በወቅቱም  (RIB)  ቃል አቀባይ የሆኑት ቲዬሪ ሙራንጊራ፣  ግድያ ወንጀል መሆኑን ህብረተሰቡን በማሳሰብ ወንጀሉን የፈፀመ ሁሉ ለፍርድ መቅረብ እንዳለበት እንዲሁም ሰዎች ከሰራተኞቻቸው ጋር ጥንቃቄ እንዲያደርጉ አሳስበዋል። አንድ ስሙ እንዳይጠቀስ የፈለገ የቤተሰቡ ጓደኛ እንዳለው፤ ኢሂርዌ የተገደለው እሁድ እለት እቤት ውስጥ የት/ቤት የቤት ስራውን ሲሰራ ነው። አባቱ በወቅቱ ለስፖርት ሩጫ በወጡበትና እናቱም ቤት ባልነበሩበት ወቅት ነው በማለት ሁኔታውን ገልጧል፡፡
4. ደቡብ አፍሪካ
 በደቡብ አፍሪካ Hazyview, Mpumalanga ነዋሪዎችን ከቤታቸው ነቅሎ ያስወጣ ክስተት እንደ አውሮፓውያን አቆጣጠር በታህሳስ 3 2021 ዓ.ም.የተፈጠረ ሲሆን በወቅቱም  አንዲት Pontsho Mokgoto የተባለች ሞግዚት፣ Angel Ndlovu የተባለች የ6 ወር ህጻን ልጅን  “ደመወዝ አልተከፈለኝም” በሚል ምክንያት አስባ እና አቅዳ መግደሏ  ተዘግቧል። በወቅቱም የሕፃኗ እናት በሥራ ላይ እያለች ቀድሞ ከተዘጋጀ ወተት (ፎርሙላ ሚልክ) ጋር የዕቃ ማጠቢያ ፈሳሽ ሳሙና በመደባለቅ የሰጠቻት ሲሆን ልጅቷን በፍጥነት ወደ ሆስፒታል ለመውሰድ ቢሞከርም፣  ከወተቱ ጋር ደባልቃ በሰጠቻት ሰንላይት በተባለ የዕቃ ማጠቢያ ውህድ ምክንያት ህይወቷ እንዳለፈ እርዳታ ሲያደርጉላት የነበሩ ዶክተሮች አሳውቀዋል፡፡
የከተማው ነዋሪዎች ይህን ክስተት ከሰሙ በኋላ በከፍተኛ ንዴትና ቁጣ ወደ ጎዳናዎች በመውጣት የተሰማቸውን ሀዘንና ብስጭት መግለፃቸውንና በወቅቱ ተጠርጣሪዋ ወንጀሉን ሰርታ መሰወሯን እንዲሁም ፖሊስም ጥብቅ ክትትል እያደረገ መሆኑን በማላዊ የሚነበበው Face of Malawi የተባለ ጋዜጣ ጉዳዩን ዘግቦታል፡፡
1.5. ኬንያ
በዚህ በያዝነው የፈረንጆች ዓመት ማለት እሮብ፣ መጋቢት 02፣ 2022 – አንዲት Maureen Nyaboke የምትባል የቤት ሰራተኛ በተቀጠረች በሁለተኛው ቀን የአሰሪዋን ወንድ ህፃን ልጅ ከደበደበች በኋላ የተባረረች ሲሆን ልጁም በደረሰበት ከባድ የአካል ጉዳት በህክምና ሲረዳ ቆይቶ ከሶስት ቀናት በኋላ በውስጣዊ ደም መፍሰስ ምክንያት  እንደሞተ ኬንያን ፖስት የተባለ ድረ ገፅ የዘገበ ሲሆን፤ ማውሪን ኒያቦኬ የተባለችው የህፃኑ ገዳይ አሰቃቂውን ድርጊት ከፈፀመች በኋላ መሰወሯንም አሳውቋል።
1.6 ኢትዮጵያ
ጥቂት ደግሞ በአገራችን የተፈፀሙ ክስተቶችን ለማየት አንሞክር፡፡
ቡራዩ
በቡራዩ ከተማ ነዋሪ የሆነች እናት ወይንሸት ከበደ የዘጠኝ ዓመት ህፃን ልጇ ናሆም በልስቲ በሚያዚያ 13 ቀን 2013 ዓ.ም.  በቤት ሰራተኛዋ በሻርፕ ታንቆ መገደሉን በወቅቱም  በቤት ሰራተኛዋ ላይ የተፈረደው የሁለት ዓመት ከሶስት ወር እስራት በቂ አይደለም ብላ “በአዲስ ዘመን” ፍረዱኝ በሚል ርዕስ በፅሁፍ ቀርቦ እንደነበር የተናገረች ሲሆን፤ በወቅቱ ምንም ሰሚ አለማግኘቷን ገልጻ፣ አሁን በአራብሳው የሁለት ህፃናት ግድያ የተሰማትን ጥልቅ ሀዘን በየኛ ቲዩብ (Yegna Tube) “ፍተሻ” ለተሰኘ ፕሮግራም አሳውቃለች፡፡ ፖሊስ ጣቢያውም የቤት ሰራተኛዋን የዕምነት ክህደት ቃሏን የተቀበለ ሲሆን፤ ሰራተኛዋ ልጁን በስካርፕ አንቃ እንደገደለችው አምናለች::  በወቅቱ ለግድያው ምክንያት አድርጋ ያቀረበችው ነገር ለዓመት በዓል የተገዛ በግ  እየፈታ ስላስቸገራት እንደነበር እናቷና ጎረቤቷ በየኛ ቲዩብ (Yegna Tube) ፍተሻ ለተሰኘ ፕሮግራም በሰጡት ቃለመጠይቅ  አስረድተዋል፡፡
ቦሌ አራብሳ ኮንዶሚንየም
በአዲስ አበበባ ከተማ በለሚኩራ ክፍለከተማ ወረዳ 4 ቦሌ አራብሳ ኮንዶሚንየም ነዋሪ የሆኑትን ሰዎች እና መላው የአዲስ አበባ ነዋሪን በእንባ ያራጨውና ከፍተኛ ቁጣን የቀሰቀሰው  የአራብሳው የሁለት ህፃናት አሰቃቂ ግድያ ሲሆን፤ በህፃን ክርስቲያን መላኩ እና ወንጌላዊት መላኩ የተባሉ የሁለት አመት እና የሶስት አመት ህጻናት ላይ በቤት ሰራተኝነት ተቀጥራ በነበረ ተጠርጣሪ ግለሰብ በስለት ተወግተው ተገድለዋል።
በአጠቃላይ በአንዳንድ የቤት ሰራተኞች  በህፃናት ላይ የሚፈፀሙ ግድያዎችን በተመለከተ  ይህንን ያህል ካልን በሚቀጥለው ሳምንት የስነልቦና ምልከታውን በሰፊው እንዳስሳለን። በዚህ አጋጣሚ ልጆቻቸው በአሰቃቂ ሁኔታ ለተገደሉባቸው ወላጆች መፅናናትን እየተመኘን፣ ለሥነልቦና ድጋፍ ወደ አልታ ካውንስሊንግ ቢመጡ አልታ ካውንስሊንግ የሥነልቦና አገልግሎቱን በነፃ  እንደሚሰጣቸው ከወዲሁ እንገልፃለን፡፡
(ከአልታ ካውንስሊንግ): email: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 በስማርት ስልክ የተቀረጸው የሙሉ ጊዜ ፊልም ለዕይታ ይበቃል


        ሁሉም የፊልም እንዲሁም የኪነ-ጥበብ ባለሙያዎች የራሳቸውን ተረክ በስማርት ስልኮች በመሰነድና በማዘጋጀት ለዕይታ ማብቃት የሚችሉበትን ዓለማቀፍ መድረክ መፍጠርን ዓላማው ያደረገው ስማርት ፊልም ፌስቲቫል፤ ለመጀመሪያ ጊዜ በኢትዮጵያ አዘጋጅነት በአዲስ አበባ እየተካሄደ እንደሚገኝ ተገለጸ።
በትላንትናው ዕለት  በሃያት ሬጀንሲ ሜትሮ በተከፈተውና ዛሬም በሚቀጥለው  በዚህ ስማርት ፊልም ፌስቲቫል ላይ አጫጭር ፊልሞች  ለዕይታ የሚቀርቡ ሲሆን የፓናል ውይይትም ይካሄዳል ተብሏል።
በፌስቲቫሉ  ላይ ኦውታፕ የተሰኘ ለጥበብ ሥራ ፈጣሪዎች የበለጠ ክህሎት በመስጠት ለተሻለ ደረጃ የሚያበቃ ፕሮግራም ለመጀመሪያ ጊዜ እንደሚተዋወቅና የስማርት ፊልም የሽልማት ስነ-ስርዓት እንደሚከናወን ታውቋል።
የፌስቲቫሉ አዘጋጆች ለአዲስ አድማስ በላኩት መግለጫ እንዳመለከቱት፤ ትላንት ዛሬ እየተካሄደ በሚገኘው በዚህ ፌስቲቫል፤ ከጠዋቱ 4 ሰዓት እስከ ምሽቱ 12 ሰዓት የተለያዩ አጫጭር ፊልሞች ለታዳሚ የሚቀርቡ ሲሆን የፓናል ውይይቶችም ይካሄዳሉ።
ከዚህ በተጨማሪም ለመጀመሪያ ጊዜ በስማርት ስዕልክየተቀረጸው የሙሉ ጊዜ ፊልም ለዕይታ የሚበቃ ሲሆን አዘጋጁ ሃሳባቸውን እንደሚገሩም ተጠቁሟል።
ፌስቲቫሉን ዘሌማን ኮሚዩኒኬሽንስ፤ ከስማርት ፊልም ፌስት፣ ፍሎውለስ ኢቨንትስ እና ሃያት ሬጀንሲ ጋር በመተባበር ያዘጋጀው መሆኑ ታውቋል።


ዓለማቀፉ የሥነ ምግብ ድርጅት ኒውትሪሽን ኢንተርናሽናልና የኢትዮጵያ የኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት፤ በፎሊክ አሲድና በአዮዲን የበለጸገ የገበታ ጨው የሙከራ ምርትን ለማምረትና ተቀባይነቱን ለመፈተሽ የሚያስችል እንዲሁም የነርቭ ሕዋሳት ቱቦ የአፈጣጠር እንከኖችን የሚቀንስ ፕሮጀክት ባለፈው ማክሰኞ በካፒታል ሆቴል በጋራ ይፋ አድርገዋል፡፡
በአዮዲንና በፎሊክ አሲድ የበለጸገ ጣምራ የጨው ምርት ፕሮጀክትን በስኬት ለመተግበር ስለሚቻልባቸው መንገዶች ከተለያዩ ባለድርሻዎች ጋር ለመምከርና ጠቃሚ ግብአቶች ለመሰብሰብ የሚያስችል ዎርክሾፕ በካፒታል ሆቴል ባለፈው ማክሰኞና ረቡዕ  መካሄዱ  ታውቋል፡፡
“የነርቭ ቱቦ እንከኖች ገና በጽንስ የሚፈጠሩ ጉዳቶችን የሚመለከት ሲሆን ይህም በእንግሊዝኛው “አነንሴፌሊ” የሚሰኘውን በአንጎል ውሃ መቋጠር የተነሳ  ጨቅላ ህጻናት የተጓደለ የአንጎልና የራስ ቅል ክፍሎች ይዘው የሚወለዱበትን ክስተት እንዲሁም “ስፒና ቢፊዳ” ተብሎ የሚጠራውን  በጀርባ አጥንት ክፍተት የተነሳ ህጻናት ያልተስተካከለ ኅብለ-ሠረሰር ይዘው የሚወለዱበትን ሁኔታ ያጠቃልላል፡፡” ብሏል፤ኒውትሪሽን ኢንተርናሽናል በመግለጫው፡፡
“የነርቭ ቱቦ እንከኖች የሚፈጠሩት በመጀመሪያዎቹ 18 የእርግዝና ቀናት ውስጥ ሲሆን በዚህ ወቅት ላይ አንድ እናት መጸነሷን እንኳን የማወቅ አጋጣሚዋ አናሳ ስለሚሆን አስፈላጊውን የቅድመ ወሊድ ክትትል በማድረግ ችግሩን የመከላከል ዕድሉ የጠበበ ነው፡፡ አነንሴፌሊ የተወለደ/ችውን ጨቅላ ህጻን ባጭር ጊዜ የሚገድል ሲሆን በስፒና ቢፊዳ ተጠቅተው የተወለዱና ከሞት የተረፉ ሕጻናት ደግሞ በህክምና እገዛ እንኳን ለዕድሜ ዘመን የሚዘልቅ ጉዳት ይዘው እንዲኖሩ ይገደዳሉ፡፡” ይላል፤ መግለጫው በማብራሪያው፡፡
ጥናቶች እንደሚያመለክቱት፤ በነርቭ ቱቦ እንከኖች ተጠቅተው በህይወት የሚወለዱ ጨቅላዎች ምጣኔ ከ1ሺ ውልደቶች ውስጥ 13.8 ያህል የሚደርስ ሲሆን ይህም ከ1 እስከ 2.5 ምጣኔ ካለው ከአፍሪካ አማካይ ጋር ሲነጻጸር እጅግ የሚልቅ ከመሆኑም በላይ ብርቱ ግለሰባዊ፣ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ኪሳራን እያስከተለ ይገኛል፡፡
በአንጻሩ የነርቭ ቱቦ እንከኖችን ለመከላከል የሚያስችለውን የፎሊክ አሲድ ንጥረ ምግብን ከመደበኛ መብሎች ለማግኘት ለብዙ ሰዎች አዳጋች መሆኑን ያመለከተው ኒውትሪሽን ኢንተርናሽናል፤ ተፈላጊውን ንጥረ ምግብ በተገቢው መጠን ለማቅረብ እንደ ስንዴ፣ ሩዝ፣ ዘይትና የመሳሰሉ እጅግ በሚበዛው ህዝብ ዘንድ ተዘውትረው የሚበሉ መደበኛ ምግቦችን ወይም እንደ ስኳር፣ ጨው፣ የቲማቲም ድልህና የመሳሰሉ ማባያዎችን በፎሊክ አሲድ የማበልጸግ አሰራር አንደኛው አማራጭ ነው ብሏል፡፡
በፎሊክ አሲድ የማበልጸግ መጠነ ሰፊና አስገዳጅ መርሃ ግብርን በተገበሩ ሃገራት ዘንድ የነርቭ ቱቦ እንከኖች ክስተት ምጣኔ በተከታታይ ቀንሶ በህይወት ከተወለዱት 1ሺ ጨቅላዎች መካከል ከ0.5 እስከ 0.6 ድረስ ወርዷል ያለው መግለጫው፤ በዚህም መሠረት ኒውትሪሽን ኢንተርናሽናል በኢትዮጵያ የሚመረት እንዲሁም የፎሊክ አሲድና የአዮዲን ንጥረ ምግቦች የተካተቱበትን ጣምራ የገበታ ጨው ምርት ፕሮጀክትን መንደፉን አስታውቋል፡፡
ፕሮጀክቱ 25 ሚሊዮን 350ሺ በወሊድ ዕድሜ ክልል የሚገኙ ሴቶችን እንዲሁም 11 ሚሊዮን 653ሺ ታዳጊ ልጃገረዶችን ተጠቃሚ እንደሚያደርግ የጠቆመው ተቋሙ፤ ይህም በዘንድሮው ዓመት ላይ የኢትዮጵያ ሕዝብ ቁጥር ይደርሳል ብሎ ከተተነበየው አኃዝ ውስጥ ከ35 በመቶ በላይ የሚሆነውን የሚሸፍን ነው ተብሏል፡፡
ከቢል እና ሜሊንዳ ጌትስ ፋውንዴሽን በተገኘ የገንዘብ ልገሳ ከ2014 እስከ 2017 ዓ.ም ድረስ በሚተገበረው በዚህ  ፕሮጀክት፤ በፎሊክ አሲድና በአዮዲን የበለጸገ የገበታ ጨው ምርት በሙከራ ደረጃ የሚዘጋጅና የገበያ ተቀባይነቱም ላይ ጥናት የሚካሄድበት ይሆናል ተብሏል፡፡
በፕሮጀክቱ መገባደጃ ላይም የጥናቱና የገበያ ፍተሻው ውጤቶች በይፋ የሚታተሙ ሲሆን በአዮዲንና በፎሊክ አሲድ የዳበረ የገበታ ጨው አስገዳጅ ደረጃን ጨምሮ የኢትዮጵያ መንግስት ሊተገብራቸው የሚገቡ የህግ ማዕቀፍና የፖሊሲ እርምጃ ምክረ ሃሳቦች እንደሚካተቱበት ይጠበቃል ተብሏል፡፡

  ጸደይ ባንክ በዛሬው ዕለት በ11 ቢሊየን ብር ጠቅላላ ካፒታል፣ በ148 ቅርንጫፎች  ሥራ እንደሚጀምር የባንኩ ቦርድ አስታውቋል።
ባንኩ ሥራ ለመጀመር የሚያስችለውን ቅድመ ሁኔታ ማጠናቀቁን  አስመልክቶ ከትላንት በስቲያ ሐሙስ  መግለጫ ሰጥቷል።
 የባንኩ ዋና ሥራ አስፈፃሚ አቶ መኮንን የለውምወሰን፤ ባንኩ የተሳለጠ አገልግሎት መሥጠት ይችል ዘንድ ዘመኑን የዋጀ ቴክኖሎጂ የታጠቀ መሆኑን አመልክተዋል፡፡
ጸደይ ባንክ በአጠቃላይ 46 ቢሊየን ብር  የሚገመት ሃብት እንዳለውና በሀገሪቱ የኢኮኖሚ ዕድገት ጉልህ አስተዋፅኦ እንደሚያበረክትም ገልጸዋል።
ባንኩ 7 ነጥብ 8 ቢሊየን ብር  የተከፈለ ጠቅላላ ካፒታል ይዞ ሥራ እንደሚጀምር ነው የተገለጸው፡፡

 ሬድፎክስ ሶሉሽንስ ግሩፕ ያስገነባው በኢትዮጵያ የመጀመሪያው የግል ዳታ ማዕከል ሥራውን የጀመረ ሲሆን ተፈላጊ ለሆነው የአይሲቲ ማዕከል ዘመኑ የደረሰበትን መሠረተ ልማት ተደራሽነትን፣ብቃትንና ቀጣይነትን ይዞ መጥቷል ተብሏል፡፡
ሬድፎክስ ሞጁላር ዳታ ሴንተር 1 ተብሎ የሚጠራው የዳታ ማዕከል  በአዲስ አበባ በሚገኘው አይሲቲ ፓርክ ውስጥ ተገንብቶ ሥራውን ጀምሯል፡፡ የሬድፎክስ ሶሉሽን ግሩፕ ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ አዳነ ካሣዬ፤ “ግባችን በክፍለ አህጉራችን ቀዳሚው የዳታ ሴንተር አቅራቢ መሆን ነው” ብለዋል፡፡  
ዳታ ማዕከሉ በይፋ ሥራውን የጀመረበት ሥነሥርዓት  ሰኞ መስከረም 9 ቀን 2015 ዓ.ም በአዲስ አበባ ሃያት ሬጀንሲ ሜትሮ የተከናወነ ሲሆን ታዋቂ ሰዎች በሁነቱ ላይ ታድመዋል፡፡ ሬድፎክስ በቴሌኮምና በኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ የበርካታ ዓመታት ልምድና ከፍተኛ ዕውቀት ባላቸው እንዲሁም በተለያዩ የቢዝነስ ተቋማት በርካታ ዘመናዊ የቴክኖሎጂ ሥራዎችንና ፕሮጀክቶችን በመሩ ትውልደ ኢትዮጵያዊ ባለሙያዎች የተቋቋመ ሲሆን ዓላማውም በተሟላ የዳታ ማዕከል ግንባታ የአገሪቱን አቅም ማሳደግ ነው ተብሏል፡፡

Saturday, 24 September 2022 16:46

ላግዝሽ ቢሏት መጇን ደበቀች

 ከኢራቅ ተረቶች አንዱ የሚከተለውን ይመስላል፡-
ከዕለታት አንድ ቀን ንጉሥ በግዛቱ ዋና ከተማ ሳይታወቅ እየተዘዋወረ፣ ሕዝቡ ምን እንደሚያወራ ለማዳመጥ እየሞከረ ነበር። በአንድ መስኮት አጠገብ እያለፈ ሳለ ሶስት ሴቶች ሲያወሩ ሰማ።
አንደኛዋ፡- ንጉሡን ለማግባት ብችል ግዛቱን ሁሉ ሊሸፍን የሚችል ምንጣፍ (ስጋጃ እሰራለት ነበር) አለች።
ሁለተኛዋ፡- “እኔ ደግሞ ንጉሡን ለማግባት ብችል፤ መላ ሰራዊቱ በልቶ የማይጨርሰው ትልቅ ድፎ ዳቦ እጋግርለታለሁ” አለች።
ሦስተኛዋ፡- “እኔ ደግሞ ንጉሡን ባገባ፣ ሁለት ልጆች እወልድለታለሁ። አንደኛው ራሱ ላይ የብር ፀጉር፣ ሌላኛው ራሱ ላይ የወርቅ ፀጉር ያላቸው ይሆናሉ” አለች።
ንጉሡ በሚቀጥለው ቀን በአባቶቻቸው በኩል ሴቶቹን ልጆች አስጠርቶ ተራ በተራ እያስጠየቀ፣ በሉ ያላችሁትን ሰርታችሁ አሳዩኝ አላቸው። የመጀመሪያዋ ስጋጃውን መስራት አልቻለችም። ሁለተኛዋ ዳቦውን ለመድፋት አቃታት። የመጀመሪያዋም ስለ ጉራዋ ማድቤት ውስጥ እንድትቀመጥ  ፈረደባት። ሁለተኛዋን ደግሞ ኩሽና እንድትቀመጥ ቀጣት። ሦስተኛዋን ግን አገባት። ከዘጠኝ ወር በኋላ የብር ጌጥና የወርቅ ጸጉር ያላቸው መንትያዎች ተወለዱ። እነዚህን ሁለት ቆንጆ ቆንጆ ልጆች ያዩት ሁለቱም የንግስቲቱ እህቶች ቅናት ያዛቸውና፣ ከሞግዚቷ ተሟግተው ወስዳ ጫካ እንድትጥላቸው አስደረጓት። በቦታቸውም ሁለት አሻንጉሊቶች ተካች።
ንጉሡ የሆነውን ሲሰማ እቤቱ ፊትለፊት ንግሥቲቱ በቁሟ እስከ ጡቷ ድረስ ትቀበር አለ። መንገደኛው በድንጋይ እንዲወግራትም አስደረገ! ንጉሡ አንድ አሳ አጥማጅ አለው። የንጉሡ ዓሳ አጥማጅ ወንዝ ውስጥ አንድ ሳጥን ያገኛል፤ ሲይዘው ይከብዳል። ለሚስቱ ሄዶ ነገራት። ቤታቸው ወስደው ሲከፍቱት ምን የመሳሰሉ ባለወርቅና ባለብር ጸጉር ልጆች! ልጆች ስላልነበራቸው ሚስትየው በጣም ተደሰተችና ልታሳድጋቸው ወሰነች!
ንጉሡ ወደ ሩቅ ሀገር ሊሄድ አስቧል። ሁለቱንም ኩሽና ያሉ ሚስቶቹን፣ “ምን ላምጣላችሁ?” አላቸው። የመጀመሪያዋ “በእንቁ የተንቆጠቆጠ ቀሚስ!” አለች። ሁለተኛዋ፣ “ከአልማዝ የተሰራ የአንገት ሀብል!” አለች። ሁለቱ እህትማማቾች ቀጥለው፤ “እባክህ እደረቷ ድረስ የተቀበረችውንም እህታችንን ምን እንደምታመጣላት ጠይቃት?” አሉት።
“አታላኛለችና ለሷ አላመጣም!” አለ።
“ግዴለህም ሚስትህ ናት፤ለእኛም እህታችን ናት። ተባበራት!” አሉት። ወተወቱት። በመጨረሻ ተስማማና፤
“እሺ ላንችስ ምን ላምጣልሽ?” አላት።
“ምንም። በሰላም ሂድ። በሰላም ተመለስ።” አለችው።
“በጭራሽ። አንድ ነገር እዘዥኝ” አላት።
“እንግዲያው “የትዕግስት አሻንጉሊት” እና “የትዕግስት ቢላዋ” አምጣልኝ!” አለችው። “የምትሄድበት ሀገር እነዚህን ሁለቱን አታጣም። ከረሳህ የምትሳፈርበት ጀልባ እሺ ብሎ አይንቀሳቀስም።” አለችው።
ንጉሡ ሩቅ ሀገር ሄደ። ንግዱን አሳካው። ነጋዴዎቹ በእንቁ የተንቆጠቆጠ ቀሚስና የአልማዝ የአንገት ሀብል እንዲገዙለት አደረገ።
ከዚያ ወደ ሀገሩ ሊመለስ መርከቡ ላይ ወጥቶ “እንሂድ” አለ። ካፒቴኑ ግን መጥቶ “ንጉሥ ሆይ! መርከቡ አልሄድም ብሎኛል” ብሎ ሪፖርት አደረገ። ንጉሡ የረሳው ነገር ትዝ አለውና “የትዕግስት አሻንጉሊት” እና “የትዕግስት ቢላዋ” አስገዛ። የሸጠለት አንጥረኛ ግን አንድ ነገር አደራ አለውና ቃል አስገባው። ይኸውም፤ “ንጉሥ ሆይ! ለሚስትህ ስጦታዋን ስትሰጣት፤ በሩ ሥር ተደብቀህ የምታደርገውን ሁሉ እይ” ንጉሡ አንጥረኛው እንዳለው አደረገ።
ለሁለቱ ሚስቶች ስጦታቸውን ከሰጠ በኋላ ግማሽ ወደተቀበረችው ሚስቱ ሄዶ ያመጣላትን ሰጥቷት ተደብቆ የምታደርገውን ያይ ጀመር። ለአሻንጉሊቷ የሚከተለውን ተናገረች። እህቶቿ ልጆቿን እንደሰረቁባትና በቦታቸው አሻንጉሊቶችን እንድታስቀምጥ ሞግዚቷን እንዳዘዟት ገለጠች። እስከ ዛሬ ድረስም ሀዘን ላይ መሆኗን እያነባች ተናገረች።
እንዲህም አለች፡- “የትዕግስት አሻንጉሊት ሆይ! አንተ ትዕግስት ነህ! እኔም ትዕግስት ነኝ! እኔ በትዕግስት ምን ያህል ስቃይ ተሸከምኩ? ምን ያህል መከራ ተቀበልኩ?!”
አሻንጉሊቱ እየገዘፈ ሄደና ፈነዳ! ይህንን ያየችው ሶስተኛዋ ሚስት “ውይ! የትዕግስት አሻንጉሊት ሆይ ልብህ ተነካ!” አለች። ከዚያም ቢላዋውን አንስታ ራሷን ልትወጋ ስትል ንጉሡ ከተሸሸገበት ዘልሎ አዳናት! ከዚያም፤ “ምነው ለአሻንጉሊቱ የነገርሽውን ለምን ለእኔ አትነግሪኝም?” ሲል ጠየቃት።
“እህቶቼን ስላጠፉት ጥፋት እንዳትጎዳቸው ፈርቼ ነው።” ስትል መለሰች። ንጉሡ ባለሟሎቹን ጠርቶ ቆፍረው እንዲያወጧት አደረገ። ሁለቱም እህቶቿን ወደ እስር ቤት ላካቸው። ቀጥሎም፤ የጠፉትን ሁለት ልጆች እንዲፈልግ ህዝቡን በአዋጅ ጠየቀ። አዋጁ በመላ ሀገሪቱ ተሰማ። ይህን የሰሙት አሳ አጥማጁና ሚስቱ፣ ተመካክረው ልጆቹን ወደ ንጉሡ አምጥተው አስረከቡ። እንደ ሽልማትም እቤተመንግስቱ አቅራቢያ መኖሪያ ቤት ሰርቶላቸው፤ ልጆቹንም በየጊዜው እያዩ ኖሩ!
***
ንጉሥ እናስደስታለን ብለን ያለ አቅማችን አንመኝ። የማይሆን ቃልም አንግባ። የሚጸጸት ንጉሥ አያሳጣን። ስህተቱን ሳይውል ሳያድር የሚያምንና የሚቀበል፣ ይቅርታ መጠየቅ የማያስፈራው መሪ፣ ባለስልጣን፣ ፖለቲከኛ ይስጠን። እዚህ ላይ ታዋቂውን ገጣሚ፣ አርክቴክትና መሀንዲስ አሌክሳንደር ፖፕን መጥቀስ ተገቢ ነው።
“መሳሳት የሰው፤ ይቅር ማለት ግን የመለኮት ነው!” ይለናል። (To err is Human to forgive is Divine) በየጊዜው በማናቸውም ሂደት፤ እንቅስቃሴ ውስጥና  ወቅት፣ ጥፋት መፈጠሩ እንግዳ ነገር ሊሆንብን አይገባም፡፡ ዋናውና ወሳኙ ነገር፤ ምን ያህል መሳሳታችንን ልብ ብለናል? ምን ያህልስ ያን ስህተት አምነን ተቀብለናል? ለመታረምስ ምን ያህል ዝግጁ ነን? በተለይ ያጠፋነውን ካጠፋን በኋላ፣ ጥፋቱን የያዙ ሰዎች  ህጸጹን ሲነግሩን መቆጣትና “ብቆጣም እመታሻለሁ፤ ብትቆጭም እመታሻለሁ!” ማለት አጉል መታበይ  ነው። እንዲህ ያለ አመለካከት የአምባገነንነት እኩያ ነው።
የአብዛኞቹ አምባገነኖች ዋነኛው ችግር ሰው ጤፉ መሆን ነው። ሁለተኛውና ከዚሁ ጋር በቅርብ የተሳሰረው ነገር፣ የቅራኔ አፈታት ችግር ነው። የሚታረቅና የማይታረቅ ቅራኔን በአግባቡ መለየት ነው። (Antagonistic and Non antagonistic contradiction እንዲል መጽሐፈ ዲያሌክቲክስ) በትልቁም በትንሹም፣ በሚያስፈልገውም በማያስፈልገውም፣ ፖለቲካ በሆነውም ባልሆነውም ጉዳይ መጨናነቅ ተገቢ አይደለም። በተለይ፣ “በጠብታ ውሃ ውስጥ ጉማሬ አየን” ከሚሉ ወሬ አራጋቢዎች አለመጠንቀቅ ቢያንስ የዋህነት ነው። አንዳንዴ “ጦር ከፈታው መሪ የፈታው” የሚለውን አባባል አለመዘንጋት ከብልጥነት ይልቅ በብልህነት እንፍታው ነው። “ኢትዮጵያ ለጎረቤት ሀገሮች ተርፏት አበድራለች” የሚለው ጉራ የማይጋብዘንን ያህል፤ “ኢትዮጵያ አልቆላታል! በአፍጢሟ ተደፍታለች!” የሚለውን ጨለምተኛና “ሁሉን አውድም” (Nihilistic) አስተሳሰብንም አራቱንም የአገራችንን መዓዘናት እኩል የሚነካ ፍሬ ጉዳይ አድርገን ወስደነው አስጋሪ ሊሆንብን አይገባውም! ሚዛናዊ አመለካከት ቢያንስ “በአራት ቤት ሚዛን እንዳንሸቀብ” ይረዳናል። የፖለቲካና የኢኮኖሚ ተንታኞቻችን እንደምንም የባለሱቅ ስሌት (Shopkeeper Analysis) ከሚባለው ጠለቅና መጠቅ ያለና ለነገ ታሳቢነት ያለው ሂሳብ ቢቀምሩ መልካም ነው እንላለን።
የስርአተ ማህበራችንን ነገር አንድም በሶሻል ዲሞክራሲ አንድም በሱታፌ ዲሞክራሲ (Participatory Democracy) ንፍቀ ክበብ ውስጥ ይሆነኝ ብለን እንመድበው ብንል እንኳ፤ ከነባራዊው ባህላዊው ስርዓት ርቆ ያልራቀ በመሆኑ፤ እቁብ እየከፈሉ፣ የእጅ ድንኳን እየተጋሩ፣ ጽዋ እየተጣጡ፣ ዘካና ምጸዋት እየሰጡ፤ ፈሪሃ እግዚአብሔር እንዲያድርብን ጽናቱን ይስጠን ማለቱ፤ ለጊዜው ከረሀቡም፣ ከጠብና ግጭቱም፣ ከጦርነቱም፣ እንኪያ ሰላንቲያና አርቲ ቡርቲ ይገላግለን ይሆናል!! ፓርቲዎችና ቡድኖች ዛሬም “የማይተማመን ባልንጀራ ወንዝ ለወንዝ ይማማላል” ከሚለው የተረት ማዕቀፍ ውስጥ አልወጡም፡፡ “አንድነት ለጋራ ጠላት፤ውዝግብና ንትርክ ለጓዳ ቤት!” አይነት ነው ነገረ ስራቸው። ቀና ትችት እንደሌላቸው ሁሉ፣ በሀሳዊ ውዳሴም የተሞሉ ናቸው። በዚያ ላይ ሎሬት ጸጋዬ ገ/መድህን፤ ካድሬው ሁሉ፤ “ስልጣን በሸተተው ማግስት፣ አካሄዱ ሁሉ እንደ ድመት ኮርማ ይሆናል!” ያለው፤ ዛሬ “ፋሽን” ወደመሆን አድጓል።
ከላይ የተጠቀሱትን ሁሉ ብርታቱን የሰጠው ሰው ጨክኖ ልርዳችሁ፣የአቅሜን ላዋጣ፣ ችግሩን አብረን እንፍታ አሳትፉኝ፣ ቢላቸው እንኳ ጀርባቸውን ሲሰጡ ይገኛሉ። ላግዝሽ ቢሏት፣ መጇን ደበቀች” ማለት ይሆናል! ከዚህም ይሰውረን!
እንኳን ለብርሃነ መስቀሉ አደረሳችሁ!!

ሬድፎክስ ሶሉሽንስ ግሩፕ ያስገነባው በኢትዮጵያ የመጀመሪያው የግል ዳታ ማዕከል ሥራውን የጀመረ ሲሆን ተፈላጊ ለሆነው የአይሲቲ ማዕከል ዘመኑ የደረሰበትን መሠረተ ልማት ተደራሽነትን፣ብቃትንና ቀጣይነትን ይዞ መጥቷል ተብሏል፡፡

ሬድፎክስ ሞጁላር ዳታ ሴንተር 1 ተብሎ የሚጠራው የዳታ ማዕከል  በአዲስ አበባ በሚገኘው አይሲቲ ፓርክ ውስጥ ተገንብቶ ሥራውን ጀምሯል፡፡

የሬድፎክስ ሶሉሽን ግሩፕ ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ አዳነ ካሣዬ፤ "ግባችን በክፍለ አህጉራችን ቀዳሚው የዳታ ሴንተር አቅራቢ መሆን ነው" ብለዋል፡፡  

ሬድፎክስ ዳታ ሴንተሮችን ደረጃ በደረጃ የሚገነባ ሲሆን አሁን ሥራ የጀመረው የመጀመሪያው ሞጆላር ዳታ ሴንተር እና ቀጣዩ ሰርቨር ፋርም በአይሲ ፓርክ እንደሚገኙ ተጠቁሟል፡፡ በኢትዮጵያ ውስጥ የሚኖሩ ዲዛዝተር ሪከቨሪ ሳይቶችና ቀጣዮቹ ሦስት ሞጁላር ዳታ ሴንተሮች የሚገነቡበትን ቦታ በያዝነው በጀት ዓመት መጨረሻ ላይ ይፋ ይደረጋል ተብሏል፡፡

ዳታ ማዕከሉ በይፋ ሥራውን የጀመረበት ሥነሥርዓት ዛሬ ሰኞ መስከረም 9 በአዲስ አበባ ሃያት ሬጀንሲ ሜትሮ የተከናወነ ሲሆን ታዋቂ ሰዎች በሁነቱ ላይ ታድመዋል፡፡

ሬድፎክስ በቴሌኮም እና በኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ የበርካታ ዓመታት ልምድና ከፍተኛ ዕውቀት ባላቸው እንዲሁም በተለያዩ የቢዝነስ ተቋማት በርካታ ዘመናዊ የቴክኖሎጂ ሥራዎችንና ፕሮጀክቶችን በመሩ ትውልደ ኢትዮጵያዊ ባለሙያዎች የተቋቋመ ሲሆን ዓላማውም በተሟላ የዳታ ማዕከል ግንባታ የአገሪቱን አቅም ማሳደግ ነው ተብሏል፡፡


       ከዕለታት አንድ ቀን፣ ለንግድ ስራ ወደ ሌላ አገር ሄዶ ከርሞ ወደ ቤቱ የተመለሰ አንድ ነጋዴ በራፉ ጋ ሲደርስ የጎረቤቶቹን ሰዎች ያገኛል፡፡
የመጀመሪያውን ጎረቤት፤
“ለመሆኑ ሰፈር ደህና ነው ወይ ?” ሲል ይጠይቀዋል፡፡
ጎረቤትየውም፤
“ወዳጄ፤አንተ ከአገር ከወጣህ እኮ ከዓመት በላይ አልፏል፡፡ በዚህ ጊዜ ውስጥ፤ብዙ ልጅ ተወልዷል፡፡ ብዙ አዋቂ ሞቷል” ይለዋል፡፡
ነጋዴውም፤
 “እንዲያው ለነገሩ እህልስ እንዴት ነው? መሬቱ እንደልብ ይሰጣል?” ሲል፤ሁለተኛውን ጎረቤት ይጠይቀዋል፡፡
ሁለተኛው ጎረቤትም፤
“ምንም አይልም፡፡ መሬት እኮ በጊዜ ከመነጠሩት፤ ካለሰለሱት፤ በሰዓቱ ካረሱትና ከዘሩት መስጠቱ አይቀርም፡፡ በተለይ ባለፈው ዓመት ድርቅም ስላልነበረ፤ እህሉ መልካም ነበረ፡፡”
ነጋዴው ወደ ሶስተኛው ጎረቤቱ ሄዶ፤
 “ወዳጄ ወደ ቤቴ ከመጣሁ ቆይቻለሁ፡፡ እንደው ባለቤቴ ደህና ናት?” አለና ጠየቀው፡፡
ጎረቤትየውም ፤
“እሷስ ደህና ናት ፤ ሌላ ነገር አላውቅም ” ይለዋል፡፡
ነጋዴው የሚስቱ ደህና መሆን እያስደሰተው፤ እሱ ወደ ሩቅ አገር ሊሄድ ሲነሳ ነብሰ-ጡር እንደነበረች ያውቃልና፣ ማናቸውም ጎረቤቶቹ ስለ ልጁ ስላላነሱ ውስጡን ጭንቅ ብሎታል፡፡ ሰውን መጠየቁንም ፈራው፡፡
በመጨረሻ ግን  ቤቱ ገብቶ ሁሉንም አረጋግጦ ቢወጣለት ይሻላልና ወደ ቤቱ ገባ፡፡
ሚስቱ፤ ባላሰበችው ሰዓት በመምጣቱ እጅግ ተደስታ እልልታዋን አቀለጠችው፡፡                   ትልቅ ፌሽታ ሆነ፡፡ ጎረቤት ተሰበሰበ፡፡ ተበላ! ተጠጣ!
ለመተከዣ የሚሆን መጠጣቸውን በጅ በጃቸው እንደያዙ ፤የማይቀረውን ጥያቄ ጠየቀ- ሚስቱን፡፡
“ለመሆኑ ነብሰ-ጡር አልነበርሽ? ልጁስ እንዴት ሆነ?”
ሚስቲቱም፤
“ልጁማ ታሞ ፤ብዙ ተሰቃይቶ ፤ህይወቱ አለፈ!” አለችው ፡፡
ባል፤
“ምኑን ነበር ያመመው?”
ሚስት፤
“እንደው እንደ ትኩሳት አድርጎ ጀመረውና ፤እየቆየ ብሶበት ለሞት አበቃው”
ባል ጥቂት ተከዝ ብሎ፤
“ለመሆኑ ስሙን ማን ብለሽ አወጣሽለት?”
ሚስት፤
“ሰባጋዲስ ነበር ያልኩት፡፡ በጀግንነት እንዲያድግ ብዬ ነው!”
ባል ፤
“ተይው ተይው አሁን በምን እንደሞተ ገባኝ”
ሚስት፤
 “በምን ሞተ ልትል ነው?”
ባል ፤
 “ስሙ ከብዶት ነው የሞተው!” አላት ይባላል፡፡
***
በሀገራችን ስም ስናወጣ እጅ ከበድ ከበድ ያሉ ስሞችን ማውጣት የተለመደ ነው፡፡ ጀግንነትን የሚያመላክቱ፤ ቅዱስነትን የሚሰብኩ፤ ምሁርነትን የሚያስመኙ፤ ጥበበኛነትን የሚጠቁሙ ድንቅ ድንቅ ስሞች አሉ፡፡ ሁሉም ለልጁ መልካሙን ሁሉ ለመመኘትና ለትውልድ የሚቆይ ሰብዕናን ለማጎናፀፍ ሲባል የሚደረግ ነው፡፡ ምኞት አይከለከልም፡፡ ለልጅ ደግ ማሰብ የወላጅ ዋነኛ ስሜት ነው፡፡ ከፍ ያለ ቦታ እንዲደርስ ከመመኘት የመነጨ ነው፡፡ አንዳንዱ ቀጥተኛ የዓረፍተ ነገር ትርጉም የሚሰጥ ነው፡፡ አንዳንዱ ረቂቅ ቅኔያዊ ፍቺን የሚያገናዝብ ነው፡፡ አንዳንዱ እንዲያው ውበትንና “ከሌላው ስም የበለጠ ነው የኔ ልጅ ስም ” ለማለት የወጣ ነው ፡፡
ከላይ የጠቀስነው ባህላዊ ስም አወጣጥ በሂደት ከሰው አልፎ ለኳስ ቡድን ፤ ለማህበር፤ ለድርጅትና ለፓርቲም ይሰጥ ጀመር፡፡ በዚህ መልኩ ረዣዥምና ሐረግ የመሰሉ ስሞች ይወጣሉ፡፡ ትርጉማቸው ውስብስብ የሆኑም አሉባቸው ፡፡
አንዳንዶቹ ሥልጣንን ለማሳየት ነው የሚረዝሙት፡፡ የድርጅት መሪነት፤የፓርቲ መሪነት፤ የሪፐብሊክ መሪነትና ፕሬዚዳንትነት አንድ ላይ ለአንድ ሰው ሲሰጡ “ስሙ ከብዶት ሞተ!” ያሰኛሉ!  
ችግር የሚመጣው ፤ምንም “ስምን መልዓክ ያወጣዋል” ብንል፤ ተግባሩ ግን ከራሳችን የሚመጣ ሲሆን ነው፡፡ በዚህ ረገድ ስናጤነው ብዙ ቦግ ቦግ ያሉ ስሞች፤ የስማቸውን ያህል ተግባር ተጎናፅፈው አናይም፡፡ እንዲያውም አንዳንዴ ተቃራኒው ሆኖ ይገኛል፡፡ ስንት ምኞቶች ተፃራሪው ገጠማቸው? ስንት ዕቅዶች ተሰረዙ? ስንት ፕሮግራሞች ታጠፉ? ስንት የሚያማምሩ  ዝግጅቶች ተቀጩ? ይህ የሆነው አንዳንዶቹ ምንም አማራጭ ስላልተቀመጠላቸው ሳይሳኩ ሲቀሩ በዚያው ስለሚሞቱ ነው፡፡ አንዳንዶቹ ክትትል ስለሚጎላቸው ነው፡፡ አንዳንዶቹ ቀድሞውኑ ትክክለኛው ሰው በትክክለኛው ቦታ ስለማይመደብላቸው ነው! ከሁሉም ወሳኙ ይሄ “ለትክክለኛው ቦታ ትክክለኛውን ሰው አለመመደብ” ነው፡፡ /The Right Man at The Right Place እንዲሉ/ ይህ ደግሞ የሰው ኃይል አቅምን ጠንቅቆ ማወቅን ይጠይቃል፡፡ የዕውቀት ጎደሎ የሚመጣው ከመቸኮል፤ ጥናትን ካለማስቀደምና መንገድን አጥርቶ ካለማወቅ ነው፡፡ በጥልቀት እናስተውል፡፡ በብስለት፣ በብልሀትና በጥራት መጓዝ ጊዜ ጠብቆ አገርንና ህዝብን በሚገባ መምራትን ያመጣል፡፡ ከዚህ ደግሞ አዲስ ለውጥ ይወለዳል፡፡
 አዲሱ ዓመት ይህንን እናሳካ ዘንድ ልብና ልቡና እንዲሰጠን እንመኛለን! ቀስ በቀስ ዕንቁላል በእግሩ ይሄዳል ይላልና፣ በዝግታ ወደ ፊት እንራመድ! ሁሉም ይደረሳል! መልካም አዲስ ዓመት ከበለፀገ አዕምሮ ጋር!!

Page 8 of 627