Administrator

Administrator

ውድ እግዚአብሄር፡- እንዴት እስካሁን አዲስ እንስሳትን አልፈጠርክም? ከኛ ጋር ያሉት የድሮዎቹ ብቻ ናቸውን።
  ጆኒ
ውድ እግዚአብሄር፡- እግዚአብሄር መሆንህን እንዴት ነው ያወቅኸው?
  ሳሚ
ውድ እግዚአብሄር፡- ወንድ አያቴ ትንሽ ልጅ እያለም፣ አንተ ነበርክ፡፡ ዕድሜህ ግን ስንት ነው?
  ዴቭ
ውድ እግዚአብሄር፡- ማንም ከአንተ የተሻለ እግዚአብሄር ይሆናል ብዬ አላስብም። ይህን እንድታውቅልኝ እፈልጋለሁ። እንደዚህ የምለው ደሞ እግዚአብሄር ስለሆንክ ብቻ አይደለም፡፡
  ቻርልስ
ውድ እግዚአብሄር፡- እውነት በአይን አትታይም ወይስ ስትደን ነው?
  ሉሲ
ውድ እግዚአብሄር፡- ስቴፕለር ከታላላቆቹ ፈጠራዎችህ አንዱ ይመስለኛል።
  ሩት ኤም
ውድ እግዚአብሄር፡- ለአንተ ከሚሰሩልህ ሰዎች ሁሉ ጴጥሮስና ዮሐንስን በጣም እወዳቸዋለው።
  ሮዝ
ውድ እግዚአብሄር፡- አንዳንድ ነገሮች ከመፈጠራቸው በፊት ታውቃለህ እንዴ?
  ቻርልስ


Tuesday, 19 October 2021 18:13

የዘላለም ጥግ

• ማስተማር ሁለቴ እንደ መማር ነው።
  ጆሴፍ ጆበርት
• በእውቀት ላይ የሚደረግ ኢንቨስትመንት ምርጡን ወለድ ይከፍላል።
  ቤንጃሚን ፍራንክሊን
• የትምህርት አላማ ባዶ አእምሮን በክፍት አእምሮ መተካት ነው።
  ማልኮም ፎርብስ
• ትምህርት ስራን ብቻ ማስተማር የለበትም፤ ህይወትንም ጭምር እንጂ፡፡
  ደብሊው.ዱ ቦይስ
• መደበኛ ትምህርት መተዳደሪያህን ይሰጥሀል፤ ራስ አገዝ ትምህርት ሀብት ይፈጥርልሀል።
  ጂም ሮህን
• የትምህርት ስር መራራ ነው፤ፍሬው ግን ጣፋጭ ነው፡፡
  አሪስቶትል
• የትምህርት ቤትን በር የሚከፍት፣ እርሱ፣ የወህኒ ቤትን በር ይዘጋል፡፡
  ቪክቶር ሁጉ
• ትምህርት ውድ ከመሰለህ ድንቁርናን ሞክረው፡፡
  ኤንዲ ማኪንታየር
• የመማር ፍቅር አዳብር፡፡ ከተሳካልህ መቼም ማደግ አታቆምም፡፡
  አንቶኒ ጄ. ዲ’አንጄሎ
• ትምህርት ለህይወት ዝግጅት አይደለም፤ ህይወት ራሱ ነው፡፡
  ጆን ድዌይ
• አንድን ሀሳብ ሳያምኑበት ማስተናገድ መቻል የተማረ ሰው መለያ ነው፡፡
  አሪስቶትል
• የእውነተኛ ትምህርት የመጨረሻ ውጤት ለውጥ ነው፡፡
  ሊዩ ቡስካሊያ
• የትምህርት ግብ፤ ዕውቀትን ማሳደግና እውነትን ማሰራጨት ነው፡፡
  ጆን ኤፍ. ኬኔዲ
• ትምህርት የነጻነትን ወርቃማ በር መክፈቻ ቁልፍ ነው፡፡
  ጆርጅ ዋሽንግተን ካርቨር
• የዐለም እድገት ሙሉ በሙሉ የተሞረከዘው በትምህርት ላይ ነው፡፡
  ጆርጅ ኢስትማን

Tuesday, 19 October 2021 18:22

የጥበብ ጥግ

• ፈጠራ ሌላ ሳይሆን ነገሮችን ማገናኘት ነው፡፡
  ስቲቭ ጆብስ
• የምቾት ቀጠና የፈጠራ ትልቁ ጠላት ነው፡፡
  ዳን ስቲቨንስ
• ፈጠራ የማድረግ ሀይል ነው፡፡
  ኤይ ዌይዌይ
• ፈጠራ ድፍረትን ይጠይቃል፡፡
  ሂነሪ ማቲሴ
• ፈጠራ ሌላ ሳይሆን ነጻ የተለቀቀ አእምሮ ነው፡፡
  ቶሪዬ ቲ. አሳይ
• ፈጠራ ተላላፊ ነው፤ አስተላልፈው፡፡
  አልበርት አንስታይን
• አሉታዊነት የፈጠራ ጠላት ነው፡፡
  ዴቪድ ሊንች
• ፈጠራ የሚመነጨው ከሀሳቦች ግጭት ነው፡፡
  ዶናቴላ ቨራሳሴ
• ፈጠራ ተሰጥኦ አይደለም፤ አመለካከት እንጂ ፡፡
  ጄኖቫ ቼን
• ብዙ ታላላቅ ፈጠራ የሚመነጨው ከገደቦች ነው፡፡
  ጊሌስ ዱሌይ
• ምንም ነገር መኮረጅ የማይፈልጉ፤ ምንም ነገር አይፈጥሩም፡፡
  ሳልቫዶር ዳሊ
• እኔ ህልም ወይም ቅዠት አልስልም፤ የራሴን እውነታ ነው የምስለው፡፡
  ፍሪዳ ካህሎ
• ሁሉም የፈጠራ ሰዎች ያልተጠበቀውን መስራት ይፈልጋሉ።
  ሄዲ ላማር
• ራስን መጠራጠር ለፈጠራ የከፋ ጠላት ነው፡፡
  ሲልቭያ ፕላዝ
• በልብህ ፍጠር፤ በአእምሮህ ደግሞ ገንባ፡፡
  ካሪስ ጃሚ


 “ያለሁት በአገሬ ላይ እንጂ ፓሪስ በስደት ላይ አይደለሁም “


               ወይዘሮ ትዕግስት ሃይለጊዮርጊስ ይባላሉ፡፡ በዝነኛው የሊሴ ገብረማርያም ትምህርት ቤት በስፓኒሽ  ቋንቋ  መምህርነት ከ15 ዓመታት በላይ ማገልገላቸውን ይናገራሉ፡፡ በእነዚህ ዓመታት ታዲያ በት/ቤቱ አስተዳደር የተለያዩ በደሎችና የመብት ጥሰቶች እንደደረሱባቸው ይገልጻሉ፡፡ በመጨረሻም ያለ በቂ ምክንያት ከሥራ መባረራቸውን ነው የሚናገሩት፡፡ የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ግሩም ሰይፉ፣ ከወይዘሮ ትዕግስት ሃይለጊዮርጊስ ጋር ተከታዩን ቃለ ምልልስ አድርጓል፡፡ ከትምህርት ቤቱ አስተዳደር ምላሽ ለማግኘት ያደረግነው ሙከራ ሳይሳካልን ቀርቷል፡፡

               የስፓኒሽ ቋንቋ የትና እንዴት ነው የተማሩት?
በደርግ ጊዜ በኦጋዴን ጦርነት ላይ አባታችን በመሞቱ ምክንያት፣ በ10 ዓመቴ፣ ከታላቅ ወንድሜና ከታናሽ እህቴ ጋር  ኩባ ሄድኩ፡፡ ከመጀመርያ ደረጃ ትምህርት ቤት አንስቶ በአግሮኖሚስት ማስተርስ እስከቀበል ድረስ ለ11 ዓመት በስፓኒሽ ቋንቋ ነው  የተማርኩት፡፡ በ1983 ዓ.ም ወደ ኢትዮጵያ ተመለስኩ፡፡ ከዚያም በ1986 ዓ.ም ላይ በሰሜን ሸዋ ግብርና ቢሮ ተቀጥሬ ለሰባት አመታት አገለገልኩ፡፡ ከዚያም ሊሴ ገብረማርያም ት/ቤት የስፓኒሽ ቋንቋ አስተማሪ እንደሚፈልግ ሰማሁና፣ አመልክቼ ለመቀጠር ቻልኩ፡፡ ጥሩ የስፓኒሽ ቋንቋ ችሎታ ስለነበረኝ፣ በወቅቱ የት/ቤቱ ዋና የስፓኒሽ ቋንቋ መምህር ለነበረው ረዳት ሆኜ ነው  መስራት የጀመርኩት፡፡ የስፓኒሽ ትምህርት የሚሰጠው ከዘጠነኛ ክፍል ጀምሮ ነው፡፡ ምንም የስፓኒሽ ቋንቋ የማያውቁ የ9፤ 10 እና 11ኛ ክፍል ተማሪዎችን ነበር የማስተምረው፡፡
ከስራዎ እንዲሰናበቱ የተደረገው በምን ምክንያት ነው?
እኔም ራሴ ምክንያቱን አላውቀውም፡፡ በመጀመርያ የስፓኒሽ ቋንቋ አስተማሪዎች 3 ነበርን። አንድ ሜክሲኳዊ፣ አንድ ፈረንሳዊና እኔ ማለት ነው፡፡ ከዚያ የተማሪ ቁጥር ቀንሷል በማለት እኔን ከዲፓርትመንቱ አስወጥተው፣ ተገቢ ባልሆነ ቦታ ላይ መደቡኝ፡፡ ይህን ውሳኔ ሲያስተላልፉ ዋና ዳያሬክተሩ፣ የሂሳብ ሹሙና ሌላ  የአስተዳደር ሰው፣ የትምህርት ቤቱ መመርያና ህገ ደንቡ በማይፈቅደው   ሁኔታ ወደ ሌላ የስራ መደብ ማዛወር መብታቸው መሆኑን  ሊያሳምኑኝ ሲሞክሩ፣ "ደሞዝሽን አንነካም" ብለውኝ ነበር።  እኔም የለፋሁበት ደሞዜን ላለማጣትና ስራዬን ለመቀጠል ስል፤ በህግ ማሸነፍ እንደምችል በመገመት፣ ከነበርኩበት መደብ ወርጄ መስራት ጀመርኩ፡፡ በመጨረሻ ላይ ግን ጠርተው "አንቺን እዚህ ቦታ ላይ እያሰራን የያዝሽውን ደሞዝ ብንከፍልሽ ልክ አይደለም" የሚል ማሳሰቢያ ሰጡኝ፡፡ ለምን እንደዚህ ታደርጋላችሁ ብዬ ብጠይቅም፣ መልስ አጣሁ፡፡ መብቴን ለማስከበር እስከ ሰበር ሰሚ ችሎት ድረስ ክስ ብመሰረትም፣ መፍትሄ አላገኘሁም፡፡ ከሚከፈለኝ ደሞዝ በጣም ወርጄ እሰራም ጀመር፡፡ ከክሱ በኋላ እኔን መከታተልና ማሳደድ ያዙ፡፡
የሚከፈልዎ ደሞዝ ምን ያህል ነበር?
በስፓኒሽ ቋንቋ አስተማሪነቴ የሚከፈለኝ ደሞዝ በወር 52ሺ ብር ደርሶ ነበር፡፡ በትምህርት ደረጃዬና በአገልግሎት ዘመኔ ነው እዚያ ላይ የደረስኩት፡፡ ማስተርስ አለኝ። በደሞዜ የደረስኩበት ደረጃ፣ የትምህርት ቤቱ አስተዳደር ከጊዜ ወደ ጊዜ እያሳሰበው መጣ፡፡ በትምህርት አሰጣጥ ጥራት ላይ ጥያቄ አልነበረም፡፡ ለ15 ዓመታት ስሰራ የቃል ማስጠንቀቂያ እንኳን ደርሶኝ አያውቅም፡፡ ሃላፊነቴን በአግባቡ ነበር የምወጣው፡፡ ከወላጅ፤ ከተማሪ፤ ከዳይሬክተሩም ሆነ ከሌላው የትምህርት ቤቱ አስተዳደር ቅሬታ ቀርቦብኝ አያውቅም። ከዚህ ቀደም በነበሩት ሃላፊዎች አማካኝነት፣ በ2008 እ.ኤ.አ ፈረንሳይ ፓሪስ፣  ለልምድ ልውውጥ  ተመርጬ ሄጃለሁ፡፡ የትምህርት ደረጃን መሰረት አድርጎ የደሞዝ ማስተካከያ ሲመጣ ችግር ተፈጠረ፡፡ እዛ ደረጃ ላይ ያልደረሱ የውጭ ዜጋ አስተማሪዎች፣ ኢትዮጵያውያንን መግፋት ጀመሩ፡፡
“ከስፓኒሽ ቋንቋ ዲፓርትመንት አንቺን ቀንሰንሻል” ብሎ ዲያሬክተሩ ሲያሳውቀኝ፣ "ወደ ቤተ መፃህፍት ክፍል እናዛውርሻለን” ነበር ያለኝ፡፡ ሂሳብ ሹሙ ግን ይህን ውሳኔ በፍፁም አይሆንም ብሎ ተቃወመ፡፡ ከዚያም ደሞዜ በአስር እጥፍ ተቀንሶ ተማሪዎችን የመጠበቅ ስራ ላይ ተመደብኩ፡፡ ሃላፊነቴም ተማሪዎችን ከበር ላይ ከወላጆቻቸው መቀበል፣ በተለያየ ምክንያት ሲቀሩ  መቆጣጠር፣ አስተማሪዎች ሲቀሩ ተክቶ ማስተማር፣ በግቢ ውስጥ የተማሪዎችን ጨዋታና እንቅስቃሴ መቆጣጠርና መከታተል፤ በመዋዕለ ህፃናት ደረጃ ያሉትን ህፃናት ተማሪዎች ማጫወት የመሳሰሉት ናቸው፡፡ ይህንንም ለሁለት ዓመት ያህል አንገቴን ደፍቼ ሰርቻለሁ። ከዚህ በፊት የስፓኒሽ ቋንቋ በክፍል ውስጥ ከ15 እስከ 25 ተማሪዎችን ነበር የማስተምረው፤ ጀማሪዎችንና የአፍ መፍቻ ቋንቋቸው ያልሆኑትን፡፡
ከስራዎ በተባረሩ ጊዜ ምን አሉ?
እጅግ በጣም ነው የተሰማኝ፤ ሞራሌን ጎድተውታል፡፡ ልጄን የነፃ ትምህርት እድል እንድትጠቀም በማድረጌ ከደረጃዬ ወርጄ ስሰራ ቆይቻለሁ፡፡ በአንድ በኩል በትምህርት ቤቱ ከነበረው ዘመናዊ ባርነት እንደተላቀቀ ሰውም ነፃነት ተሰምቶኛል፡፡ ከትምህርት ቤቱ ካባረሩኝ በኋላ ለልጄ ተሰጥቶ የነበረው የነፃ ትምህርት እድል ከዲሴምበር በኋላ እንደሚቋረጥና ከዚያ በኋላ ከፍዬ ማስተማር እንዳለብኝ ነው ያሳሰቡኝ፡፡ ልጄ ከኬጂ ወደ ኬጂ ስሪ ስታልፍ ሙሉ ኤ ነበር ያመጣችው።
ዘመናዊ ባርነት ያልኩት ያለ ምክንያት አይደለም፡፡ የትምህርት ቤቱ ሃላፊዎች አምባገነኖች ናቸው፡፡ የሚናገሩትን ሁሉ የእግዚአብሄር ቃል ያደርጉታል፡፡ ሰራተኞች የሚደርስባቸውን በደሎች በግልፅ መናገር አይችሉም፡፡ የሰራተኞች ማህበር ለስሙ ነው የተቋቋመው፡፡ በእኔ ላይ ለደረሰው በደል ምንም ያደረገው ነገር የለም፡፡ የማህበሩ አባልና መዋጮውንም ስከፍል የነበረ ቢሆንም፣ ምንም ነገር አላደረገልኝም። ከማህበሩ ሰዎች የሚከራከረው አቶ ሐሺም የሚባል የማህበሩ ሊቀ መንበር  ብቻ ነበር። እሱንም ከአስተማሪነት አንስተው ተማሪ ጥበቃ ላይ መድበውታል፡፡ ሰራተኞች የሚደርስባቸውን በደሎች የሚቃወሙበት እድል የለም፡፡ ማህበሩ ለሰራተኛው ከመቆምና መብትን ከማስከበር ይልቅ ከበላይ ሃላፊዎች ትዕዛዝ እየተቀበለ ጥፋቶችን አጋንኖ ይመሰክራል። በእኔ ላይ ራሱ የመሰከረብኝ የማህበሩ ፀሃፊ ነው፡፡ "ከአስተማሪነት ወደ ተማሪ ጥበቃ ስትወርድ አምናና ፈቅዳ ነው” ብሎ መስክሮብኛል። መጀመርያ ስለደረሰብኝ በደል ግን ለመመስከር አልፈለገም፡፡
ትምህርት ቤቱ ከስራ ካበረርዎ በኋላ  ምን እርምጃ ወሰዱ?
ወደ ፍርድ ቤት ሄጄ አመለከትኩ። ሁለት ጠበቃ አቁመውብኝ ሲከራከሩ ነበር፡፡ በሚገርም ሁኔታ ለእነርሱ ተፈረደ። ወደ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ይግባኝ ብልም አልሆነም፡፡ ከዚያም ወደ ሰበር ሰሚ ይግባኝ ጠይቄ አልሆነም፡፡ አሁን በሊሴ ገብረማርያም ላሉት ኢትዮጵያዊ ሰራተኞች ነፃነት ነው የምጮኸው፡፡ በትምህርት ቤቱ ብዙዎች በግዞት ላይ ናቸው፡፡ የሚገርመው አብሮን ስፓኒሽ ሲያስተምር የነበረው ሜክሲኳዊ ሲሞት ቦታው ክፍት ነበር፤ የውስጥ ማስታወቂያ ሲወጣ ጠይቄያአቸው “አንቺን አንፈልግም” አሉኝ። የትምህርት ቤቱን ብልሹ አሰራር በተመለከተ የዛሬ ዓመት በህዳር ወር በአዲስ አድማስ ጋዜጣ ላይ የወጣውን ዘገባ ማስታወስ ይቻላል። በገዛ አገራችን ላይ አዲሶቹ ፈረንሳውያን የት/ቤቱ ሃላፊዎች እያዋረዱን ነው። የወረደ ተግባራቸውን በአንድ ምሳሌ ልገልፀው እችላለሁ፡፡ በትምህርት ቤቱ በየጊዜው በሚደረግ ግብዣ ላይ ሁሉም አብሮ መብላትና መደሰት ቢኖርበትም፣ "ያዘጋጀነው ድግስ ለአስተማሪዎች እንጂ ለአስተዳደር ሰራተኞች አይደለም" በሚል የሚመልሱበት አጋጣሚ ነበር፡፡ አንድ ግቢ ምግብ ቀርቦ የአስተዳደር ሰራተኛ አይበላም፤ ምግቡ የተዘጋጀው ከፍ ከፍ ላለ አስተማሪና የውጭ ዜጎች ነው ብሎ ከሰልፍ ላይ መመለስን ምን ይሉታል፡፡
እርስዎ በመጨረሻ ምን ይላሉ?
በአሁኑ ሰዓት ኢትዮጵያ በብዙ መልኩ እድገትና ስልጣኔ ውስጥ ነው የምትገኘው። በእኔ በኩል ብዙ እድሎች ይኖሩኛል፡፡ ከፍ ባሉ ትምህርት ቤቶች የማስተምርበትን ልምድ ነው የያዝኩት፡፡ በትርፍ ሰዓት ቋንቋውን በማስተማርና በማስጠናትም ለመስራት እችላለሁ፡፡ የሚያሳዝነው በትምህርት ቤቱ በሰፈነው ብልሹ አስተዳደር  ሳቢያ ወላጆችና ተማሪዎች፣ እኔን የመሰለ አስተዋይ  ጨዋ  መምህር ማጣታቸው ነው፡፡ መልካም ሥነምግባር ያለኝና በኢትዮጵያዊነቴ የምኮራ ነኝ፡፡ በእኔ ላይ ከደረሰው በመማር በግቢው ያሉ ሰራተኞች በሙሉ መንቃት ይገባቸዋል፡፡ በት/ቤቱ የሰፈነውን ብልሹ አስተዳደር ለመዋጋት መነሳት  አለባቸው፡፡ አሁንም ቢሆን ት/ቤቱ  የአገልግሎቴን፤ የስራ መፈለጊያዬንና የካሳ ክፍያዬን እንዲከፍለኝ በዚህ አጋጣሚ መጠየቅ እፈልጋለሁ፡፡
ከሁሉም በላይ ክብርት ፕሬዚዳንቷ ሳህለወርቅ ዘውዴ የተማሩበት ትምህርት ቤት እንደዚህ መሆኑ ያሳዝነኛል፡፡ ፍትህን ፍለጋ መሄድ ወዳለብኝ ሁሉ እሄዳለሁ። የሚገርመው የእኔ ቤተሰብ በሊሴ ገብረማርያም ትምህርት ቤት የቆየ ታሪክ ያለው ነው፡፡
እናቴ አሁን በህይወት ባትኖርም፣ ለ35 ዓመታት፤ አሁን በአሜሪካ የሚገኘው ወንድሜ ለ10 ዓመታት፣ እኔ ደግሞ ከ15 ዓመታት በላይ፤ በአጠቃላይ ከ60 ዓመታት በላይ ትምህርት ቤቱን አገልግለናል፡፡ ግን በመጨረሻ አሁን ያለው የትምህርት ቤቱ አስተዳደር፣ በብጣሽ ወረቀት፣ "የሶስት ወር ደሞዝሽን እስከ ህዳር ያለውን ተቀብለሽ ውጭ" ብሎ  አባሮኛል፡፡ በጉዳዩ ላይ ባለቤቴ ከሃላፊዎች ጋር ውይይት ለማድረግ ሞክሮ ያገኘው ምላሽም አሳዛኝ ነው፡፡ “አታከብረንም፤ መጥፎ ንግግር ተናግራናለች” ነው ያሉት። በአገሬ ላይ እንጂ ፈረንሳይ አገር በስደት ላይ አይደለሁም በማለቴ ነው፡፡
"አሁን መልሰን ብናስገባት በሌሎች ሰራተኞችም ላይ ችግር ይፈጠራል” ሲሉም ነግረውታል። ባለቤቴም፤ “አንድ ከፍተኛ ባለሙያ (መምህር) ወደ ጥበቃ ሲመደብ ይህን መናገሩ ቅር ሊያሰኝ አይችልም” ብሎ መልሶላቸዋል። የሚገርመው እኔን ረቡዕ እለት አባርረው አርብ ላይ የሚፈልጉትን ሰው አስገብተዋል። ይህን ጉድ ሁሉም ኢትዮጵያዊ  እንዲያውቀውና የሚመለከተው አካል ፍትህ እንዲሰጠኝ እጠይቃለሁ፡፡
ለሁሉም ሚዲያ ደግሞ ጉዳዬን አሳውቃለሁ፡፡ አሁንም ቢሆን ፓሪስ  በስደት ላይ አይደለሁም፤ ሀገሬ ላይ ነኝ፡፡ ለመብቴ እታገላለሁ፡፡

በለጋ ዕድሜ ወደ ትዳር በመግባት ከሚከሰት እርግዝናና ወሊድ ጋር በተያያዘ በአለማችን በየቀኑ ከ60 በላይ ልጃገረዶች ለሞት እንደሚዳረጉ እና በመጪዎቹ 9 አመታት ውስጥ ተጨማሪ 10 ሚሊዮን ያህል ልጃገረዶች ያለዕድሜያቸው ይዳራሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ አንድ ጥናት አመለከተ፡፡
አለማቀፉ ግብረሰናይ ተቋም ሴቭ ዘ ችልድረን የአለም የልጃገረዶች ቀንን ምክንያት በማድረግ ከሰሞኑ ይፋ ባደረገው መረጃ እንዳለው፣ በአለማችን በየአመቱ ከ22 ሺህ በላይ ያለዕድሜያቸው የተዳሩ ልጃገረዶች ከወሊድ ጋር በተያያዘ ለሞት ይዳረጋሉ፡፡
በአለማችን በየአመቱ ካለዕድሜ ጋብቻ ጋር በተያያዘ በሚከሰት ወሊድ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ልጃገረዶች ለሞት የሚዳረጉት በምዕራብና መካከለኛው አፍሪካ አካባቢ እንደሆነ የጠቆመው ጥናቱ፣ በአመት ከ9 ሺህ 600 በላይ የአካባቢው ልጃገረዶች በዚህ ሰበብ እንደሚሞቱም አመልክቷል፡፡
በተመሳሳይ ምክንያት በደቡብ እስያ አገራት 2 ሺህ፣ በምስራቅ እስያና በፓሲፊክ አገራት ደግሞ 650 ያህል ልጃገረዶች ለሞት እንደሚዳረጉም ተቋሙ ባወጣው መረጃ አስታውቋል፡፡
ወሊድ ልጃገረዶችን ለሞት በመዳረግ ቀዳሚውን ስፍራ እንደሚይዝ የተናገሩት የተቋሙ ፕሬዚዳንትና ዋና ስራ አስፈጻሚ ጃንቲ ሶሪፕቶ፣ ምክንያቱም ልጃገረዶች ልጅ ለመውለድ ዝግጁና ብቁ የሆነ አካላዊ ብቃትና ዝግጁነት የሌላቸው መሆኑና ነው ብለዋል፡፡
መንግስታት የልጃገረዶችን መብቶች ለማስከበር፣ ያለዕድሜ ጋብቻን ጨምሮ የሚያጋጥሟቸውን ጾታዊ ጥቃቶች ለመከላከልና መፍትሄ ለመስጠት በትኩረት እንዲሰሩም ተቋሙ ጥሪውን አቅርቧል፡፡
ባለፉት 25 አመታት በአለም ዙሪያ ሊፈጸሙ ይችሉ የነበሩ 80 ሚሊዮን ያህል ያለዕድሜ ጋብቻዎችን ማስቀረት ቢቻልም፣ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ያስከተለው የትምህርት ቤቶች መዘጋት፣ የስነተዋልዶ ጤና አገልግሎቶች መጓደል፣ የድህነት መባባስ ግን ያለዕድሜ ጋብቻን እንዳባበሰው ተነግሯል፡፡



 (የታላቁ ህዳሴ ግድብ የገንዘብ ማሰባሰቢያ ፅ/ቤት ሃላፊ አቶ አረጋዊ በርሄ)

           የአዲሱ መንግስት አካታችነት በእጅጉ የሚመሰገን ነው። ተፎካካሪ ፓርቲዎች በመንግስት አስተዳደር ውስጥ ተካትተዋል። ይሄ ደግሞ በአገር ጉዳይ ላይ በጋራ መስራት እንደሚያስፈልግ የሚሳይ ጥሩ ጅማሮ ነው። ከተለያዩ ፓርቲዎች የተሻሉ ናቸው የተባሉ  ተመርጠው ገብተዋል።  ቀደም ሲል አንድ ፓርቲ ካሸነፈ የራሱን ሰዎችና የፓርቲ አባላት ብቻ ነበር የሚሾመው። አሁን ግን አቃፊ በሆነ መልኩ የሌሎች ፓርቲዎች አባላትን ማሳተፉ መልካም ጅማሮ ነው።
የመንግስት አካታችነት  ለወደፊቱ የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታና እድገት ጥሩ መረማመጃና  በር ከፋች ሆኖ ነው የተሰማኝ።  የፓርላማ አባላቱም ጠንከር ጠንከር ያሉ  ጥያቄዎችን በእጩ ሚኒስትሮቹ ላይ ሲያነሱ ተደምጠዋል። ለምሳሌ አንድ የምክር ቤት አባል  በአዲሱ ካቢኔ ውስጥ ሾልከው የገቡ ሌቦች አሉ”  እስከ ማለት ደርሰዋል። ይሄ ደግሞ ለስነ-ምግባርና ጸረ ሙስና ኮሚሽንም ይሁን በአጠቃላይ ለሚመለከተው አካል ጉዳዩን እንዲፈትሽ ጥሩ ማሳሰቢያ ነው የሚል እምነት አለኝ።
ጠቅላይ ሚኒስትሩም ሌብነትን እንደሚጸየፉና ሁሉም ሌብነትን እንዲጸየፉ አስረግጠው መናገራቸው ተገቢ ነው፡ የሚኒስትሮቹን ሹመት በተመለከተ ለምሳሌ የኦነጉን ቀጀላ መርዳሳን በባህልና ስፖርት ሚኒስትርነት አልጠበቅኩትም፣ የአብኑ በለጠ ሞላም ትምህርቱ ከፍልስፍና ጋር የተያያዘ ከመሆኑ አንጻር፣ በቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ሚኒስትርነት አልጠበቅኩትም፤ በትምህርት አካባቢ ሊሆን ይችላል ብዬ ነበር ያሰብኩት። ፕሮፌሰር ብርሃኑንም ቢሆን በትምህርት ሚኒስትርነት አልጠበኩትም ነበር። ይሄ ማለት ግን የተመደቡበትን ተቋም አስተባብረው የመምራት አቅም ያንሳቸዋል ማለቴ አይደለም።
አዲስ መንግስት የመሰረትነው በብዙ አገር አቀፍና አለም አቀፍ ጫናዎች ውስጥ ሆነን ነው፡፡ ነገር ግን ሀገረ መንግስት መመስረት ለእኛ አዲስ ነገር አይደለም። ኢትዮጵያ ከጥንት ጀምሮ በሀገረ መንግስት ምስረታ በዓለም የምትታወቅ ሀገር ናት። ይሁን እንጂ ብዙ ተግዳሮቶች እየገጠሟት ወደ ኋላ መቅረቷ ይታወቃል። ከዚህ አንፃር፣ ያሁኑ የሃገረ መንግስት ምስረታ ከቁጭት የመነጨ ነው።
የአሁኑ መንግስት ከወትሮው በተለየ የህዝብ ተሳትፎ ያለው ነው። በህዝብ ተሳትፎ የመጣ በመሆኑም የተለየ አመለካከት ያላቸውን ሃይሎች አሳትፎ እንቅስቃሴውን መጀመሩ ትልቅ ተስፋ ሰጪ ነው። በእርግጥ አሁንም የዱሮውን አካሄድ የመረጡ እንደነ ህወኃት ያሉ ቡድኖች ጦርነት እስከ መክፈት ደርሰዋል። ይሄ ደግሞ ራሱን የቻለ አንድ ተግዳሮት ቢሆንም  ቡድኑን የኢትዮጵያ ህዝብ የማይፈልገው በመሆኑ ውሎ አድሮ  ተሸናፊ ነው። ከድሮም ጀምሮ ህወኃቶች የሚታወቁት በክህደት ነው። የራሳቸውን ህገ-መንግስት፣ የራሳቸውን መከላከያ ሃይልና የራሳቸውን ምርጫ ቦርድ ክደው በተናጥል ምርጫ አካሂደዋል።
በነገራችን ላይ ሁሉ ነገራቸው የሆነውን የትግራይንም ህዝብ ክደዋል። ህዝቡ ከድህነት አረንቋ አልወጣም። ስለዚህ እነዚህ ሰዎች ከለውጡ ጋር ሊሄዱ ያልቻሉ፤ ሀገረ መንግስትን ለማፍረስ የሚታገሉ ቡድኖች ናቸው። ነገር ግን አሁን የኢትዮጵያ ህዝብ ይህንን በቃኝ ብሎ ስለተነሳ ነው ለውድቀታቸው ቀን መቁጠር  የያዙት። ሌሎች እነሱን የሚረዱ ተጠቃሚ የነበሩ የውጪ ሃይሎችም አካሄድና አመለካከት ከህወሃት ጋር አብሮ የሚቀበር ነው የሚሆነው። ይህንን የተመለከቱ የአፍሪካ መሪዎችም በአዲሱ መንግስት ምስረታ ላይ  ተገኝተው ድምጻቸውን አሰምተዋል፤ በኢትዮጵያ ላይ ያላቸውን ተስፋም አንጸባርቀዋል።
ህዝቡም በነቂስ አደባባይ ወጥቶ ድጋፉን ገልጿል። ስለሆነም ህዝቡ በቀጣይ በእውቀቱ፣ በገንዘቡና በጉልበቱ አገሩን ለማገዝ ቆርጦ መነሳቱን አይተናል። በአጠቃላይ የአዲሱ መንግስት ጅማሮ ኢትዮጵያን የሚያነሳሳ፣ ተገቢውን ቦታ የሚያጎናጽፍ ሆኖ ነው የሚታየኝ።
አዲስ የተመረጡት የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላትም ሆኑ አዲስ የተሾሙት ሚኒስትሮች፤ በህዝብ ድምጽና ፍላጎት ነው የተመረጡት፡፡
የህዝቡን የልብ ትርታ እያደመጡ፣ ሃላፊነታቸውን መወጣት አለባቸው። በተረፈ  በጅማሮው ትልቅ ተስፋ አይቻለሁ፤ ጥሩም እንደሚሰሩ እጠብቃለሁ፡፡ ለሁሉም መልካም የሥራና የአገልግሎት ዘመን እመኝላቸዋለሁ።


 “መንግስት የህብረተሰቡን ነፃነትና ደህንነት ማረጋገጥ ይገባዋል”
                   
            በአማራ ክልል በምዕራብ ጎንደርና አካባቢው ተደጋጋሚ የንጹሃን ዜጎች እገታ እየተፈጸመ መሆኑን  የጠቆመው የኢትዮጵያ ሰብአዊ መብቶች ጉባኤ (ኢሰመጉ) ለማምለጥ የሚሞክሩም ግድያ እየተፈጸመባቸው መሆኑን አመልክቷል።
ኢሰመጉ ከአካባቢው አሰባስቤያለሁ ባለው መረጃ፤ህፃናትና ሴቶችን ጨምሮ አቅመ ደካሞችን በማገት ከፍተኛ መጠን ያለው ገንዘብ እንደሚጠየቅና በዚህም ሳቢያ ከህብረተሰቡ ለታገቱ ወገኖች ማስለቀቂያ በሚል የመዋጮ ገንዘብ መሰብሰብ እየተለመደ መምጣቱን ጠቁሟል።
ቤተሰቦቻቸው የተጠየቀውን ገንዘቡን መክፈል የማይችሉና ለማምለጥ የሚሞክሩ ታጋቾችም ግድያ እንደሚፈጸምባቸው በመግለጫው ያመለከተው ኢሰመጉ፤ በዚህም የአካባቢው ህብረተሰብ በነጻነት የመንቀሳቀስ መብቱ ተገድቦ በስጋት ውስጥ እንዳለ መገንዘቡን አስታውቋል።
ለአብነትም በጎንደር ከተማ ቀበሌ 18 አካባቢ አጋቾች የ13 ዓመት ህጻን ልጅ አግተው በመውሰድ ገንዘብ እንዲከፈላቸው ጠይቀው በኋላ ገንዘቡ ከተከፈለ በኋላ መስከረም 13 ቀን 2014 ዓ.ም ህጻኑ ተገድሎ አስክሬኑ እንደተገኘ፣ በጎንደር ከተማ መስከረም 10 ቀን 2014  በቀበሌ 17 ልዩ ስሙ ፋሲለደስ ት/ቤት አካባቢ የሁለት ዓመት ህጻን እናት በአጋቾች እንደተወሰደችና ለመልቀቅ ገንዘብ መጠየቁን እንዲሁም መስከረም 17 ቀን 2014 ከጎንደር ከተማ ወደ ገንደ ውሃ ሲጓዝ የነበረ መኪና በአጋቾች በተከፈተበት ተኩስ ሹፌሩና አንድ ተሳፋሪ ሲገደሉ፣ ሌሎች ሁለት ተሳፋሪዎች ደግሞ በአጋቾቹ እንደተወሰዱ ኢሰመጉ ያሰባሰበው መረጃ ይጠቁማል።
በዚህ የእገታ ተግባር በተለይ ሴቶችና ህጸናት ሰለባ መሆናቸው  በእጅጉ አሳሳቢ መሆኑን መንግስት ለጉዳዩ ትኩረት  እንዲሰጥ ያመለከተው ኢሰመጉ ጥሪ አቅርቧል።
የድርጊቱን ፈጻሚዎችን በፍጥነት ተከታትሎ በመያዝ ለህግ ማቅረብና የህብረተሰቡን ነጻነት ማረጋገጥ ከመንግስት እንደሚጠበቅም ኢሰመጉ አሳስቧል።

በወለጋ የተገደሉት አስክሬን ማንሳት አልተቻለም
                               
      በኦሮሚያ ክልል በምስራቅ ወለጋ ዞን ኪረሙ ወረዳ፣ሀሮ፣ባጊጭ እና ከረሙ ቀበሌዎች ከመስከረም 2014 ጀምሮ ባሉ ተከታታይ ቀናት በሸኔ ታጣቂዎች በነዋሪዎች ላይ ጥቃት እየተፈፀመ መሆኑን፣ በዚህም ቁጥራቸው በውል ያልታወቀ ሰዎች መገደላቸውንና ኢ-ሰብአዊ ድርጊቶች በከፋ ሁኔታ መባባሳቸውን ኢሠመጉ ያስታወቀ ሲሆን በጉዳዩ ላይ የአቋም መግለጫ ያወጡት ኢዜማና አብን በበኩላቸው፤ መንግስት የዜጎችን ደህንነት የማስጠበቅ ሃላፊነቱን እንዲወጣ ጥሪ አቅርቧል፡፡ የክልሉ መንግስት በበኩሉ 15 ሰዎች በዚህ ጥቃት መገደላቸውን አስታውቋል።
መስከረም 26 ቀን 2014 በከረሙ አካባቢ የነበረው የኦሮሚያ ልዩ ሃይል በግዳጅ ምንክንያት በአካባቢው በመሄዱ ከመስከረም 30 ቀን 2014 ጀምሮ ባሉት ተከታታይ ቀናት የሸኔ ታጣቂዎች በሃሮ  ቀበሌ ተኩስ በመክፈት የአማራ ብሔር ተወላጆችን እንደገደሉ፣የአካል ጉዳት እንዳደረሱና ንብረት እንዳወደሙ ከጥቃቱ ሠለባዎች መረጃ ማሰባሰቡን የኢትዮጵያ ሠብአዊ መብቶች ጉባኤ (ኢሰመጉ) አመልክቷል፡፡
እስከ ሃሙስ ጥቅምት 4 ቀን 2014 ድረስ ታጣቂዎች በአካባቢው በመኖራቸው የሟቾችን አስክሬን ማንሳት እንዳልተቻለ፤ ጥቃቱን የሸሹ ሴቶችና አቅመ ደካሞች እንዲሁም ህጻናት በየጫካው ተሸሽገው እንደሚገኙና ለጥቃት ተጋልጠው እንዳሉ እንዲሁም በምግብ እጦት እየተሰቃዩ መሆኑን ኢሠመጉ በመግለጫው አስገንዝቧል፡፡
የሸኔ ታጣቂዎች በአካባቢው እየተንቀሳቀሱ በመሆኑ አጠቃላይ  ነዋሪዎች የደህንነት ስጋት ውስጥ መውደቃቸውን፣በአካባቢው የተኩስ ድምፅ እንደሚሰማ ኢሠመጉ አመልክቷል፡፡
የአካባቢው ነዋሪዎች ይህ ጥቃት ከመፈፀሙ አስቀድሞ፣ “የደህንነት ስጋት አለብን፤ በአስቸኳይ ለሚመለከተው አካል አሳውቁልን” የሚል ጥቆማ ለኢሰመጉ አድርሠው እንደነበረ ተቋሙም መልዕክታቸውን ተቀብሎ የሚመለከታቸው አካላት እርምጃ እንዲወስዱ የመወትወት ስራ ሲሰራ መቆየቱን አስታውቋል፡፡
በዚህም ለጠቅላይ ሚኒስትር ፅ/ቤት፣በሠላም ሚኒስቴር የህግ ማስከበር ክፍል እና ለፌደራል ፖሊስ ኮሚሽን ሁኔታውን አሳውቆ ጉዳዩን እንደሚከታተሉት ገልጸውለት እንደነበር ያወሳው ኢሰመጉ፤  በኦሮሚያ ፖሊስ ኮሚሽን በምስራቅ ወለጋ ዞን አስተዳደርም የችግሩን አሳሳቢነት በመግለፅ አፋጣኝ መፍትሔ እንዲሰጥ መረጃዎችን ማጋራቱን አመልክቷል;፡፡
መንግስት አሁንም አፋጣኝ እርምጃ ወስዶ በስጋት ውስጥ ያሉ ዜጎችን ከጥቃት እንዲታደግና የአካባቢውን ደህንነት አስተማማኝነት እንዲያረጋግጥ፣ የደህንነት ስጋት ያለባቸው አካባቢዎች ላይ አስቀድሞ የደህንነት ተግባራትን ማከናወን ላይ መንግስት እንዲያተኩር እንዲሁም አጥፊዎችን አጣርቶ ለህግ እንዲያቀርብ ኢሠመጉ በመግለጫው ጥሪ አቅርቧል፡፡
በከረሙ የተፈፀመውን ብሔር ተኮር ጥቃት በፅኑ ያወገዙት የኢትዮጵያ ዜጎች ለማህበራዊ ፍትህ(ኢዜማ) እና የአማራ ብሔራዊ ብቅናቄ (አብን)፤ መንግስት የዜጎችን ደህንነት በማንኛውም መልኩ የማስጠበቅ ሃላፊነቱን እንዲወጣ ጥሪ አቅርበዋል፡፡
መንግስት በተደጋጋሚ የሚፈፀሙ መሰል ጥቃቶችን ከመሰረቱ በማድረቅ ለዜጎች ደህነነት ዘላቂ ዋስትና ሊሰጥ እንደሚገባው ፓርቲዎቹ አሳስበዋል- በመግለጫቸው፡፡
በምስራቅ ወለጋ ከረሙ ወረዳ በተፈጠረው ችግር ዙሪያ መግለጫ የሰጠው የኦሮሚያ ፖሊስ ኮሚሽን በበኩሉ፤ በዘር ተኮር ጥቃቱ 15 ሰዎች መገደላቸውን አስታውቋል።
በአሸባሪነት የተፈረጀው የሸኔ ታጣቂዎች ቡድን በአካባቢው ነዋሪ በሆኑ አራት የአማራ ብሄር ተወላጆችን ሲገድሉ፣ በሌላ በኩል ደግሞ የክልሉ ፖሊስ ኮሚሽን “የአማራ ፅንፈኛ  ሽፍቶች” ያላቸው ቡድኖች 11 የኦሮሞ ብሄር ተወላጆችን መግደላቸውን አመልክቷል።
በግድያው ላይ ተሳታፊ የሆኑ 3 የሸኔ አባላት ላይ እርምጃ መውሰዱ ቀሪዎቹን አጥፊዎች ላይ በቁጥጥር ስር በዋማል የተጠናከረ አሰሳ መቀጠሉን የክልሉ ኮሚሽን በመግለጫው አመልክቷል። አካባቢው የዜጎችን ደህንነት ለማረጋገጥ የተጠናከረ ጥበቃ እየተደረገ መሆኑንም ኮሚሽኑ ጠቁመዋል።


ኢትዮ-ቴሌኮም ከፍተኛ የዳታ አጠቃቀም በሚታይባቸው የሀገራችን ከተሞች የ4ጂ ኤል.ቲ.ኢ አገልግሎት ለማስፋፋት በያዘው ስትራቴጂዊ ዕቅድ መሰረት የመጀመሪያውን ዙር የ4ጂ ኤል.ቲ.ኢ አድቫንስድ የሞባይል ኢንተርኔት አገልግሎት ማስፋፊያ ፕሮጀክት ስራውን በ92 ከተሞች አጠናቆ አገልግሎት ማስጀመሩ ይታወሳል።
የመጀመሪያ ዙር የማስፋፊያ ሥራ በተጠናቀቀበት ወቅት እንደተገለጸው፣ በ2014 በጀት ዓመት ዕቅድ መሰረት በ2ኛው ዙር የ4ጂ ኤል.ቲ.ኢ አገልግሎት ማስፋፊያ ተጠቃሚ የሚሆኑ ከተሞች የዳታ ትራፊክ እድገትና ፍላጎትን መሰረት በማድረግ የተለዩ ሲሆን ከእነዚህም መካከል ጥቅምት 2 ቀን 2014 ዓ.ም በ22 ከተሞች ማለትም በደደር፣ ዱብቲ፣ ደባርቅ፣ እስቴ፣ ሸሃዲ፣ ወረታ፣ ጃዊ፣ አዴት፣ ቢቸና፣ ደጀን፣ ሞጣ፣ አሰላ፣ ጎባ፣ ሮቤ፣ ሶደሬ፣ ባቱ፣ ሃላባ፣ ዱራሜ፣ ኮንሶ፣ ሳውላ፣ ሺንሺቾ  እና ወራቤ የ4ጂ ኤል.ቲ.ኢ አገልግሎትን ማስጀመሩን ኩባንያው ገልጿል። በአሁኑ ወቅት ጠቅላላ የ4ጂ ኤል.ቲ.ኢ አገልግሎት ተጠቃሚ የሀገራችን ከተሞች ብዛት 114 ደርሷል ተብሏል። በተጨማሪም ከዚህ ቀደም የአገልግሎቱ ተጠቃሚ ከሆኑ ከተሞች መካከል በ10ሩ (በደሴ፣ ደብረ ታቦር፣ ጎንደር፣ ባሕር ዳር እና ደብረ ማርቆስ ሎጊያ፣ ሆሳህና፣ ሶዶ፣ አርባ ምንጭ፣ ቡታጅራ) ተጨማሪ የማስፋፊያ ሥራ ተጠናቆ አገልግሎት ላይ  መዋሉን ኢትዮ-ቴሌኮም አስታውቋል።



Page 3 of 555