Administrator

Administrator

 በፈረንጆች አመት 2021 አለማቀፍ ወታደራዊ ወጪ ካለፈው አመት የ0.7 በመቶ ጭማሪ በማሳየት 2.113 ትሪሊዮን ዶላር መድረሱንና ወጪው ከ2 ትሪሊዮን ዶላር ሲያልፍ በታሪክ ይህ የመጀመሪያው መሆኑን ስቶክሆልም ኢንተርናሽናል ፒስ ሪሰርች ኢንስቲቲዩት የተባለው ተቋም ባወጣው አመታዊ ሪፖርቱ አስታውቋል፡፡
አለማቀፉ ወታደራዊ ወጪ ዘንድሮም ለ7ኛ ተከታታይ አመት ጭማሪ ማሳየቱን የጠቆመው ሪፖርቱ፣ በአመቱ 801 ቢሊዮን ዶላር ያወጣችው አሜሪካ ከአለማችን አገራት መካከል ከፍተኛውን ወታደራዊ ወጪ ያወጣች ቀዳሚዋ አገር ስትሆን፣ ቻይና በ293 ቢሊዮን ዶላር፣ ህንድ በ76.6 ቢሊዮን ዶላር እንደሚከተሉም ያሳያል፡፡
በአመቱ አሜሪካ ወታደራዊ ወጭዋን በ1.4 በመቶ ያህል ብትቀንስም ቻይና በበኩሏ ለ27ኛ ተከታታይ አመት አምናም ወታደራዊ ወጪዋን በ4.7 በመቶ ያህል መጨመሯን ያሳየው ሪፖርቱ፣ በአመቱ በመላው አለም ከተመዘገበው አጠቃላይ ወታደራዊ ወጪ 62 በመቶውን ያወጡት አምስት የአለማችን አገራት አሜሪካ፣ ቻይና፣ ህንድ፣ እንግሊዝና ሩስያ መሆናቸውንም ገልጧል፡፡
ከዩክሬን ጋር ጦርነት ውስጥ የገባችው ሩስያ በአመቱ ወታደራዊ ወጪዋን በ2.9 በመቶ በመጨመር 65.9 ቢሊዮን ዶላር ማድረሷን የጠቆመው ሪፖርቱ፣ ዩክሬን በበኩላ 5.9 ቢሊዮን ዶላር ብቻ ወጪ ማድረጓን ነው የሚያሳየው፡፡

 ከዕለታት አንድ  የቅዳሜ ሹር ለት፣ ቤተ ክርስቲያን የ“ፈስኩ” ደውል ከተደወለ በኋላ፣ የአንድ ቤተ-ሰብ መላው አባላት እቤት ተሰብስበዋል፡፡ የመጀመሪያው ወንድ ልጅና የመጨረሻ ትንሿ ሴት ልጅ፣ ቤተ ክርስቲያን ድረስ ሄደው እናትና አባታቸውን ይዘው ነው የመጡት። መካከለኛውና ሞገደኛው ወንድ ልጅ ግን ቤት ተኝቶ ነበርና በመከራ ተቀስቅሶ ነው ወደ ገበታው የቀረበው!
እንደተለመደው አባት እንጀራውን እየቆረሱ፣ “የተባረከ ይሁን!” እያሉ ለሁሉም  ሰጡ፡፡ ቀጥሎም ያው  እንደተለመደው ለአባ-ወራው ፈረሰኛ ወጣላቸው፡፡
ሞገደኛው ልጅ - “እኛስ?” አለ
እናት - “እንግዲህ ነገር አታምጣ - በተራህ ይሰጥሀል” አሉት፡፡
በድንገት አንድ ጥቁር እንግዳ፣ የአባትየው ጓደኛ ከተፍ አሉ፡፡
ሞገደኛው ልጅ - “ይሄውላችሁዋ እንደፈራሁት!; አለ
እናት - “እንግዲህ እረፍ ብዬሀለሁ፡፡ ዶሮው እንደሆነ ለአስር ሰውም ይበቃል!”
ሞገደኛው ልጅ - “ለእኔ በጊዜ ድርሻዬን ስጡኝ። ገና የእማማ ነብስ አባት ከች ይሉላችኋል!”
ከደጅ ድምጽ ይሰማል፡፡
“እንደምን አመሻችሁ?” አሉ፡፡
“ደሞ መምሬ ሞገስ መጡላችሁ! እሳቸው ደግሞ ያገሬ ዲያቆን አስከትለው ነው እሚመጡት”
ዕውነትም መምሬ ሞገስ አራት ዲያቆናት ይዘው ነው የመጡት።
አባት - “ይባርኩልና መምሬ!?”
መምሬ ሞገስ ተነስተው መድገም ጀመሩ፡፡
ሞገደኛው ልጅ ፀጉሩን ነጨ፡፡  ምን ማድረግ ይችላል? ምንም አስቸጋሪ ልጅ ቢሆንም፣ የአገር ባህል ይገባዋል፡፡ ባህልን ትኖረዋለህ እንጂ አትማረውም!
“እስቲ ደህና አርፌ የተኛሁትን ቀስቅሳችሁ ትጫወቱብኛላችሁ” አለ ወደ አባቱ እያየ።
አባቱም፤
“ለአንድ ሌሊት ብትነቃ ምን ትሆናለህ? በዓል ሽሮ የከበረ፣ፆም ገድፎ የወፈረ የለምኮ!” አሉት፡፡
አርፎ ዶሮዋን መጠበቁን ቀጠለ፡፡
ዶሮይቱ ሙሉ በሙሉ እንደቀረበች፣አባትዬው፤
“በሉ እንደተለመደው የምትፈልጉትን ብልት  ተናገሩ?” አሉ፡፡
የመጀመሪያው ወንድ ልጅ፤
“አባዬ ለእኔ እንደተዳረሰላችሁ ይሰጠኝ”
የመጨረሻዋ ሴት ልጅ፣
“ለእኔ ቆዳዋም ቢደርሰኝ ደስ ይለኛል!”
ሞገደኛው ልጅ፤
 “ከየአንዳንዳችሁ ትንሽ ትንሽ!”
አባት፤
“አንት የማትረባ! የራስህ ምርጫ የለህም?; ብለው ተቆጡ።
ሞገደኛው ልጅ፤
“ምርጫ አለኝ ግን ያንሰኛል ብዬ ነው! በዛ ላይ የእናንተ ድርሻ (ምርጫ) ምን ምን እንደሚል ባውቅ ምናለበት?” አለ ይባላል፡፡
*   *   *
በማንኛውም መንግስት ዘንድ የህዝቡን ፍላጎት  ይሁነኝ ብሎ ማወቅ ዋና ነገር ነው፡፡ ያ ደግሞ ዋና ፍሬ ጉዳይ ነው የሚያሰኘው የህዝቡን ባህልና ልማድ መሰረት ያደረገ መሆኑ ነው፡፡ አብዛኛውን ጊዜ ፖለቲካውና ኢኮኖሚው ላይ  ስናነጣጥር፣ ባህልን ቸል የማለት አዝማሚያ ይታይብናል። እንደ ዕውነቱ ከሆነ ግን የሁሉም መጠቅለያና መሰብሰቢያ የህዝቡ ሥነ-ልቦና፣ አኗኗሩና ማህበራዊ እሴቱ ሆኖ እናገኘዋለን! ዕምነቱ፣ ትውፊቱ፣ አፈ-ታሪኩ፣ ተረቱ፣ ቅኔው ወዘተ ከየትም አይፈልቅም፤ ከባህላዊ ሕላዌው ነው፡፡ ለቅሶው፣ ሙሾው፣ ዘፈኑ፣ዜማው፣እስክስታው፣ዜማውና የሠርግ ሥነ-ሥርዓቱ ከየትም አይመጣም፡፡ ስረ ነገሩ ባህል ነው፡፡ የፖለቲካ ኢኮኖሚ ጠበብት፤ሁሉም ፖለቲካ፣ሁሉም ኢኮኖሚ በባህል ይንፀባረቃል ይበሉን እንጂ፣ አንዳንዴ ባህል ራሱን ችሎ የሚቆም ፅንሰ ሀሳብ ሆኖ የምናገኝበት ጊዜ ሊኖር  እንደሚችል በፍጹም አንዘንጋ! ኢትዮጵያ ደግሞ የዚህ ባለቤት ናት፡፡
ነጋድራስ ገብረ ሕይወት ባይከዳኝ፤ “መንግስትና የሕዝብ አስተዳደር” በተባለው መፅሐፋቸው ላይ፤
“በየአንዳንዱም መንግስት የሚያድሩ ብዙ ልዩ ልዩ ነገዶች ይኖሩ ይሆናል፡፡ ስለ፣ ሆነ መንግስት አንዱን ነገድ አጥቅቶ ሌላውን ነገድ ለመጥቀም ሥራው አይደለም፡፡ አስተካክለን ካሰብን ዘንድ መንግስት መቆሙ ለህዝቡ ሁሉ ጥቅም ነውና፣ መንግስት ሕዝቡን ሁሉ ለመጥቀም በትክክል ካላሰበ በዙፋኑ ሊቆም አይችልም፡፡ ላንዱ ነገድ ወይም ለጥቂት ሰዎች ብቻ ማድላት ለመንግስት የሚገባ ሥራው አይደለም፡፡; ይሉናል፡፡
በተደጋጋሚ እንደተጠቀሰው የዲሞክራሲ ረሃባችን፣ከምግብ አቅርቦት ረሀባችን ጋር ሳይነጣጠል እያጠቃን ነው፡፡ ዲሞክራሲያዊ ማእቀፋችን፤ ከኢኮኖሚያዊ አንቀልባችን ጋር ተወዳድሮ  በአንድ ሁነኛ ማሰሪያ መቋጠር ይኖርበታል፡፡
“የኢትዮጵያ ህዝብ ሀብቱና ዕውቀቱ ሊያድግ ሲጀምር ዘወት ባገሩ  ሁከትና ጦርነት ይነሳል” (ነጋድራስ ገ.ሕይወት ባይከዳኝ)
ዛሬም ይሄው አጣዬና ሸዋ ሮቢት ጦርነት ነው፡፡ ሰው ወደ ደብረብርሃን መሰደዱን ተያይዞታል። ሰሜን ሸዋም እዚያው አረንቋ ውስጥ ነው፡፡ ተሻለው ሲባል ማገርሸቱ እንደ ባህል ተቆጥሯል፡፡ የመከላከያ ኃይሉን እንደ አዲስ ማስተማር ያስፈለገበት ጊዜ መሆኑ፣ ቢያንስ የቀጠናውን የጦርነት ስጋት ያመለክታል፡፡
“ሁሉ ነገር ይለወጣል፤ ከለውጥ ሕግ በስተቀር” (Everything changes except the law of change) የሚለው የጥንት ንድፈ-ሀሳብ እየተጫነን መጥቷል፡፡ ኢትዮጵያ ለውጥ ሲሸታት የኑሮ ውድነትን ታስቀምጣለች።  ድርቋን ትሸሽጋለች፡፡ መሪዎቿ ዲስኩር ያበዛሉ፡፡ አዳዲስ የለውጥ ሕግ ሊያስተምሩን ይሞክራሉ፡፡ ድንቅና ተዓምረኛ ለውጥ ነው እያሉ ሲያስረዱን ቆይተው፣ “ገና ዛሬ ነው ያለቀው” ይሉናል፡፡ እንደተለመደው ኮሪያና ቻይና አርአያዎቻችን ሆነው ይጠቀሳሉ። “ቁልቋል የወደቀው ቅርንጫፍ ያበዛለት ነው” የሚለው ምሳሌያዊ አነጋገር፣ ለመከላከያም፣ ለፖለቲካ ካድሬም፣ የሠራዊትን ከፖለቲካ መለየትም ድንገት እንደብራ መብረቅ ዱብ ዕዳ አድርገን ማየት የወቅቱ አቅጣጫ ነው፤ እንባላለን፡፡ ለማንኛውም ቅድም ተከተልን የመሰለ ለአገር የሚበጅ ጥበብ የለም! ለማንኛውም በዓል ሽሮ የከበረ፣ ፆም ገድፎ የወፈረ የለም!  

  የቁጫ ህዝብ በደልና መገፋት ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ መምጣቱንና በዚህም ህዝብ የከፋ እንግልትና ሰቆቃ እየተጋፈጠ መሆኑን የቁጫ ህዝብ ዴሞክራቲክ ፓርቲ (ቁህዴፓ) አስታወቀ። ፓርቲው ከትላንት በስቲያ ከሰዓት በኋላ ቦሌ የሺ ህንፃ ላይ በሚገኘው የፖለቲካ ፓርቲዎች የጋራ ምክር  ቤት የመሰብሰቢያ አዳራሽ  በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ፤ በቁጫ፣ በቁጫ አልፋና  በቁጫ ሰላም በር ከተማ “ ቁህዴፓን ለምን መረጣችሁ” በሚል ህዝቡ እስራት፣ መሰደድ፣ ከስራና ከንግድ መፈናቀልና ድብደባ እየተፈጸመበት ነው ሲል አማርሯል።
የቁጫ ህዝብ ለውጡ በፈነጠቀው አንጻራዊ ሰላምና ነፃነት ተጠቅሞ ለዘመናት የዘለቀውንና ያጎበጠውን ጭቆና፤ህጋዊ ሰውነት ባለው ፓርቲ ለመታገል ቁህዴፓን መመስረቱን ያስታወሱት የፓርቲው አመራሮች፤ በ6ኛው አገር አቀፍ ጠቅላላ ምርጫ ለህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት 1 ለክልል ምክር ቤት ተወካዮች ሶስት አባላቱ እንደተመረጡለት አውስተዋል። ይህን ተከትሎ ግን  በቁጫ ወረዳ፣ በቁጫ አልፋና በሰላም በር ከተማ ውስጥ ያሉ የፓርቲው አባላትና ደጋፊዎች በአካባቢው የብልጽግና አመራሮች ከስራ ከመታገድ ጀምሮ የእስራት፣ የግርፋት የንግድ ስራ መስተጓጎልና በርካታ ሰቆቃዎች እየደረሱበት መሆኑን የፓርቲው ህዝብ ግንኙነት ሃላፊ አቶ ታመነ በሌ በመግለጫው አብራርተዋል።
ያለመከሰስ መብት ያላቸውና ቁጫን ህዝብ ወክለው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት አባላት የገቡት የተከበሩ ገነነ ገዴቦ (ረ/ፕ)፣ ከህዝቡ ጋር ለመወያየት ወደ ቁጫ ባቀኑበት ጊዜም በብልጽግና አመራች የመታገትና የመጉላላት ችግር የደረሰባቸው ከመሆኑንም በላይ  ከህዝብ ጋር እንዲወያዩ ተደርገው መኪናቸውን አዙረው እንዲመለሱ መደረጉንም  በመግለጫው ላይ ተገኝተው ተናግረዋል።
ከዚህም በተጨማሪ የፓርቲው ከፍተኛ አመራሮች ከሚሰሩበት ቦታ እየታደኑ ለወራት ለእስርና ለእንግልት መዳረጋቸውንና ያለጥፋት ያለ ማስረጃ ለወራት ታስረው መለቀቃቸውን አቶ ታመነ ጨምረው ተናግረዋል።
የቁጫ ህዝብ በብዙ ጫና ውስጥ ሆኖ የመረጠው የምርጫ ውጤት እንዲታጠፍ በብልጽግና ፓርቲ አመራሮች የተጀመረውን ክስ አጥብቀን እንቃወማለን ያሉት የቁህዴፓ አመራሮች ይህ ህገ-ወጥ ክስ የሚያሳየው የመራጭ ህዝቡን ሉአላዊነት፣ ክብርና መብትን የሚያሳንስ እና ሀገራችን የምታደርገውን የመድብለ ፓርቲ ስርዓት የሚያቀጭጭ መሆኑን ነው ሲሉ ወቅሰዋል።
ፓርቲው ባወጣው ባለ 12 ነጥብ የአቋም መግለጫም በቁጫ፣ ወረዳ፣ በቁጫ አልፋ ወረዳና በቁጫ ሰላም በር ከተማና በመላ አገሪቱ በቁጫ ህዝብና በፓርቲው ቁህዴፓ አመራሮች፣ አባላትና ደጋፊዎች ላይ የሚፈጸመው ሰቆቃ በአስቸኳይ እንዲቆም፣ በጽንፈኝነትና በብሄርተኝነት ስሜት የቁጫ ማህበረሰብ አባላትን ከመንግስት ስራ ማፈናቀል እንዲቆም፣ በምርጫው ፓርቲያችን ቁህዴፓ ማሸነፉን ተከትሎ የብልጽግና አመራሮች ባደረባቸው ብስጭት የቁጫን መራጭ ህዝብ የእልህ መወጣጫ አድርጎ የተከፈቱት የእስር፣ የድብደባና ከፓርቲ አልባነት እንዲወጡ ማስገደድና መሰል በደሎች በአስቸኳይ እንዲቆሙ፣ ቁህዴፓን መርጣችኋል በሚል የፓርቲውን አመራሮች፣ አባላትንና ደጋፊዎቹን ያለፍርድ ቤት ትዕዛዝ ከየቀበሌው ለበርካታ ወራት እያሰሩ መቅጣት በአስቸኳይ እንዲቆም፣ የገዢው ብልፅግና ፓርቲ የቁጫ ህዝብ የምርጫ ውጤት እንዲታጠፍ የጀመረው ክስ ህጋዊ መሰረት የሌለው በመሆኑ በአስቸኳይ ከዚህ እንቅስቃሴውእንዲቆም፣ ዓለም አቀፍና የአገር ውስጥ የሚዲያ ተቋማትና ጋዜጠኞች በቁጫ ህዝብ ላይ የሚደርሰውን በደልና እንግልት በማጋለጥ ከጭቁኑ የቁጫ ህዝብ ጎን እንዲቆሙና ለዘመናት የዘለቀው የቁጫ ህዝብ የማንነት ጥያቄና ራስን በራስ የማስተዳደር መብት ጥያቄ እንዲመለስ  ፓርቲው ጥሪ አቅርቧል።
ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ የፓርቲው የድርጅት ጉዳዮች ኃላፊ የሆኑትን አቶ ባንዲራ በላቸውን፣ ከቁጫ ወረዳ ሰላም በር ከተማ የመጡ ፖሊሶች፣ በዛሬው ዕለት ከልደታ ፍርድ ቤት አስረው እንደወሰዷቸው የቁህዴፓ አመራሮች ለአዲስ አድማስ አስታውቀዋል፡፡


 ከአባቷ ከ፲ አለቃ ገሠሠ ነጋሽና ከእናቷ ወ/ሮ ስመኝ ዓለሙ፣ በቤጌምድርና ስሜን ጠቅላይ ግዛት፣ ጎርጎራ ከተማ ሚያዝያ 27 ቀን 1956 ዓ.ም. የተወለደችው አርቲስት ዘነቡ ገሠሠ፤ የመጀመርያ ደረጃ ትምህርቷን በቀዳማዊ ምኒልክ ትምህርት ቤት ተከታትላለች፡፡
ባደረባት ሕመም ምክንያት በተወለደች በ57 ዓመቷ፣ ሚያዝያ 16 ቀን 2014 ዓ.ም. ያረፈችው አርቲስት ዘነቡ፣ በነጋታው ሚያዝያ 17  በቦሌ ቡልቡላ መድኃኔ ዓለም ቤተ ክርስቲያን የቀብር ሥርዓቷ ተፈጽሟል።
ሁለገቧ የጥበብ ባለሙያ አርቲስት ዘነቡ ገሠሠ በተወዛዋዥነት፣ በድምፃዊነትና በተዋናይነት ከአርባ ዓመታት በላይ  ከፖሊስ ሠራዊት ኤርኬስትራ፣ እስከ ራስ ቴአትር አገልግላለች፡፡  
በቀድሞዋ የኤርትራ ክፍለ ሀገር በአስመራ ከተማ በሚገኘው የሰሜን ዕዝ ፖሊስ ኦርኬስትራ፣ ከጥበብ ጋር የተዋወቀችው  በ1970 ዓ.ም. ከተቀጠረች በኋላ ነው። በህይወት ታሪኳ ላይ እንደተገለጸው፣ በአስመራ በነበራት የአራት ዓመታት ቆይታ በተወዛዋዥነት፣ በድምፃዊነትና በአጫጭር ተውኔቶች አገልግላለች፡፡
ከዚያም በራስ ቴአትር በ1976 ዓ.ም. የተቀጠረችው አርቲስት ዘነቡ፤ በተወዛዋዥነትና በመድረክ ሥራዎች ላይ ተሳታፊ ነበረች፡፡ ከተውኔቱ ዓለም ይበልጥ በተዋወቀችበት ራስ ቴአትር ከተወነቻቸው ተውኔቶች መካከል ላጤ፣ የሰው ሰው፣ ዘር አዳኝ፣ አሻራ የሚሉት ይጠቀሳሉ፡፡
አርቲስቷ ከዚህም ባሻገር በሜካፕ፣ በአልባሳትና በቁሳቁስ ባለሙያነት፣ በአዳራሽና በሌሎች ኃላፊነቶችም በትጋት ማገልገሏ በህይወት ታሪኳ ላይ ተከትቧል፡፡
ሁለገብ አርቲስቷ ከተወነችባቸ  የሙሉ ጊዜ ፊልሞችና ሲትኮም ድራማዎች መካከልም "አያስቅም፣ ያለ ሴት፣ አስታራቂ፣ የከበረ ደሃና ሹገር ማሚ" በቀዳሚነት ይጠቀሳሉ፡፡
አርቲስት ዘነቡ ገሠሠ በህይወት ዘመኗ ላበረከተችው ሙያዊ አስተዋጽኦ የተለያዩ ሽልማቶችን አግኝታለች - ጉማ አዋርድ አንዱ ነው፡፡  
አርቲስት  ዘነቡ የሁለት ሴትና የሁለት ወንድ ልጆች እናት የነበረች ሲሆን፤ የሁለት ሴት ልጆችም አያት ለመሆን በቅታለች፡፡




         አምባሳደር ልብስ ስፌትና ንግድ ኃ.የተ.የግል ማህበር በ500 ሚሊዮን ብር ወጪ ያሰራውን የገበያ ማዕከል (አምባሳደር ሞል) በቅርቡ ያስመርቃል።
በአራዳ ክፍለ ከተማ ወረዳ 9 ፓርላማ ፊት ለፊት የተገነባው አምባሳደር ሞል፤ በቅርቡ ለምረቃ እንደሚበቃ የድርጅቱ ባለቤትና ስራ አስኪያጅ አቶ ሰኢድ መሃመድ ብርሃን ተናግረዋል።
ከ120 መኪኖች በላይ በአንድ ጊዜ ለማስተናገድ የሚችል የመኪና ማቆሚያ እንዳለው በተነገረለት በዚሁ የገበያ ማዕከል፤ በአንድ ሰኮንድ 10 ሊትር ውሃ ለማምረት የሚችል የከርሰ ምድር ውሃ በቁፋሮ እንዲወጣና አገልግሎት እንዲሰጥ መደረጉም ተገልጿል።
አምባሳደር ሞል ከ200 በላይ ለሚሆኑ ዜጎች ቋሚ የሥራ ዕድል መፍጠሩ ታውቋል።  
ከ40 ዓመታት በፊት በአንድ የልብስ ስፌት ማሽን ስራ የጀመረው አምባሳደር ልብስ ስፌት ኃ.የተ.የግ.ማህበር አምባሳደር ሪልእስቴት፣ አምባሳደር ሆቴልና አምባሳደር ሞል የተባሉ ድርጅቶችን ማፍራት ችሏል።

Monday, 25 April 2022 06:38

ታሪክ - ስድስት

በጉጉት ስንጠብቀው የነበረው የመጀመሪያ ልጃችን አቢ የተወለደው በ2004 ዓ.ም ነው። ጤናማ ልጅ ለመውለድ በነበረኝ ጉጉትና ልጄ ሆዴ ውስጥ እያለ እንዳይጎዳብኝ በማሰብ የእርግዝና ሂደቴን እከታተል የነበረው በሁለት የተለያዩ ቦታዎችና በሁለት የተለያዩ ሐኪሞች ነበር።
የመውለጃ ጊዜዬ ሲደርስ፤ ልጁ ያለምንም ችግር በጥሩ ጤንነት ተወለደ። የዕድገት ደረጃውን በተመለከተም ጡት ካለመጥባቱ በስተቀር ምንም ዐይነት ችግር አልበረውም። በዐስራ አንድ ወሩ ቆሞ ለመሄድ ችሏል፣ በ6 ወሩ ጥርስ አብቅሏል፤ ደስተኛና ንቁ ሕጻንም ነበር።
አቢ በተወለደ በዓመቱ ነበር፤ የአቢ ታናሽ ወንድም የተወለደው፡፡ ከዕድሜያቸው መቀራረብ የተነሳና የሥራችን ሁኔታም አመቺ ስላልነበረ፣ አቢን አያቶቹ ጋር ክፍለ ሀገር ወሰድነው። ይሁንና በየጊዜው እየተመላለስን እንጠይቀው እንከታተለው ነበር። ልንጠይቀው ስንሄድ፣ በጣም በደስታ ይቦርቃል፣ ይሯሯጣል። ነገር ግን በስም “እማማ”፣ “አባባ” ብሎ አይጠራንም ነበር።
በአረብኛ የሚተላለፉ ፊልሞችን በተመስጦ ቁጭ ብሎ ማየት ይወድ ነበር። ምግብ ሲበላ፤ ቴሌቪዥን እንዲከፈትለት ይፈልጋል። ቴሌቪዥን ሳይከፈት፤ እርሱን ቁጭ አድርጎ ማብላት ፈጽሞ የማይታሰብ ነበር። በሰው እጅ ነበር የሚመገበው። ውሃ ሲፈልግ “ውሃ እሺ” ብቻ ይል ነበር። ሶስት ዓመት ሲሆነው፤ ትምህርት ቤት ለማስገባት ወደ አዲስ አበባ አመጣነው። በወቅቱ “ውሃ እሺ” ከሚለው ቃል ውጪ ሌላ አይናገርም፤ የመናገር ፍላጎትም አልነበረውም፤ ሲፈልግ ትርጉም የሌላቸው ቃላትን አልፎ አልፎ ይናገራል።
እኛም የማያወራው፤ ብቻውን ስላደገ ሊሆን ይችላል ብለን፤ ለአንድ ወር ያህል ከወንድሙ ጋር አብረው እንዲሆኑ  በማድረግ መከታተል ጀመርን። ከወንድ ጋር በጋራ ከመጫወት ይልቅ ብቻውን፣ ጥግ ይዞ ዕቃዎችን ሰብስቦ መጫወት፣ ጆሮውን እያራገበ መሯሯጥ፤ በተጨማሪም ከሚወዳቸው ነገሮች ውጪ ለአካባቢው ምንም አይነት ትኩረት አለመስጠት ይታይበት ነበር።
እኛም ሁኔታውን ከታናሽ ወንድሙ ጋር ስናነጻጽረው፤ ታናሽ ወንድሙ በመናገርም ሆነ በሚያደርጋቸው ተግባራት፤ የተሻለ ሲሆን የእርሱ ድርጊት ግን የተለየና ያልተለመደ ስለሆነብን ወደ ሀኪም ይዘነው ሄድን።
ሀኪሙም የአቢን ሁኔታ ከተመለከተና ከእኛ ጠይቆ በተረዳው መሰረት፣ አንዳንድ ልጆች ላይ የሚታይ ችግር መሆኑን አስረዳን። በመቀጠልም፤ መደበኛ ት/ቤት ከተቀበሉን ብንሞክር ጥሩ እንደሆነ መክሮን ተለያየን።
በተለይ “መደበኛ ትምህርት ቤት ከተቀበሏችሁ ሞክሩ” ያለው ነገር በጣም አስደንጋጭ ቢሆንም፤ በአካባቢያችን አዲስ የተከፈተ መዋእለ ሕጻናት ስለነበረ እዛ አስገባነው።
 ት/ቤት ውስጥ ለየት ያሉ፤ እርሱ ላይ ብቻ ጎልተው የሚታዩ ባህርያት ነበሩት። ክፍል ውስጥ ተረጋግቶ አይቀመጥም ነበር። ነገር ግን በአጋጣሚ ወጣ ገባ እያለ የሚሰማቸውን ፊደላትና  ቁጥሮች ያስታውሳል። የማስታወስ ችሎታው ከፍተኛ ነው። በዚህም መምህራኑ በጣም ይደነቃሉ። በግድ እጁን እየያዝን ጽሁፍ እናለማምደው ነበር። አንድ ነገር ጫን ብለን ደጋግመን ካለማመድነው የመያዝ ችሎታው ጥሩ ነው።
ትምህርት ቤት ውስጥ ሰልፍ አይሰለፍም። ይልቁን በሰልፍ ጊዜ ለብቻው ተነጥሎ የፈለገውን በማድረግ ብቻ ያሳልፋል። መምህራኑም “እርሱ እንደልቡ ነው” በማለት ዝም ይሉት ነበር።
መደበኛ ትምህርት ቤት ሲገባ፤ ብዙ ነገር ይቀየራል ብለን አስበን ነበር። ሆኖም ግን በት/ቤት ውስጥ ያለው ባህሪ እንደሌሎች እኩዮቹ አለመሆኑና ለውጥ አለማሳየቱ እያሳሰበን መጣ። ነገሮችን እቤት ውስጥ እንደሚያደርገው ትምህርት ቤት ውስጥም፤ በራሱ መንገድ ያደርጋል እንጂ ሰው የሚለውን አይሰማም ነበር።
ስለዚህ ችግሩን ተረድቶና ኦቲዝም ያለባቸውን ልጆች አካቶ የሚያስተምር ትምህርት ቤት ስንፈልግ፤ እንደ አጋጣሚ አንድ የስነ-ልቦና ባለሙያ በአንድ ወቅት፣ በዩቲዩብ ስለ ኦቲዝም ባደረገችው ቃለ-ምልልስ ላይ የስልክ አድራሻዋን አገኘን። ሐኪም የሰጠንን ማስረጃና ልጃችንን ይዘን ወደ ባለሙያዋ ሄድን።
ከባለሙያዋ ጋር ባደረግነው ውይይትም፤ ተገቢውን ድጋፍ ካደረግንለት በተለይም ካለው የማስታወስ ችሎታ ጋር ተያይዞ ጥሩ ደረጃ ላይ እንደሚደርስ ተስፋ አገኘን። ለዚህም ይረዳን ዘንድ ባህሪውን ለማስተካከል የሚያግዝ ስልጠና  ወሰድን። ከባለሙያዋ በተነገረን መሰረትም፤ ለእርሱ ይጠቅማል ያልነውን ሁሉ ማድረግ ጀመርን።
እኔና ባለቤቴ ተቀጣሪ ሰራተኞችና ጠዋት ወጥተን ማታ የምንገባ ስለሆንን፤ ከጠዋት 11 ሰዓት ጀምሮ ስራ ከመሄዳችን በፊትና ባለን ጊዜ ሁሉ ስልጠናውን መስጠት ተያያዝነው። ድካሙ፣ ተስፋው፣ ግራ መጋባቱና ድግግሞሹ የተለያዩ ስሜቶች ቢኖሩትም ለትንሽ ቀናት ካልረዳነው፤ ወደ ኋላ መመለሱ ትዕግስትን የሚፈትንና ብዙ ጽናት የሚጠይቅ ነበር። አሁን ስናስበው በጣም ይገርመናል።
አሁን ከእኩዮቹ ጋር እኩል ይማራል፤ በትምህርቱም ጎበዝ የ2ኛ ክፍል ተማሪም ሆኗል። ከፍተኛ የማስታወስ ችሎታ አለው። መጽሐፍትን ማንበብ በተለይም ግጥም ማንበብ፤ በጣም ይወዳል። ማውራት ችሏል፤ ቤተ ክርስቲያን ቅዳሴ እስኪያልቅ ድረስ በትዕግስት ቆይቶ ያስቀድሳል፣ ከዕድሜ እኩዮቹ ጋርም፤ ትርጉም ያለው ጨዋታ ይጫወታል። ነገር ግን ትንሽ የሂሳብ ትምህርት ስለሚያስቸግረው፤ በቀን ለ2 ሰዓት የአንድ ለአንድ ስልጠና ይሰጠዋል። ደስተኛና ተወዳጅ ልጅ ነው።
ይህንን ሁሉ ለውጥ  ሊያመጣ የቻለው፤ በፍላጎቱ ላይ የተመሰረቱ፤ የተለያዩ ዐይነት ቴራፒዎች /ሕክምናዎች/ በማግኘቱ፤ በአካቶ ትምህርት ቤት በመማሩና እኛም እስከ አሁን ከትምህርት ቤቱ በሚሰጠን መመሪያ መሰረት ድጋፍ ማድረጋችንን ባለማቋረጣችንና ከሁሉ በላይ እግዚአብሔር እኛን በማገዙ ነው።


  ሳምሰንግ በ24 በመቶ የገበያ ድርሻ 1ኛ ደረጃን ይዟል

          ከሩስያና ዩክሬን ጦርነት ጋር በተያያዘ የፈረንጆች አመት 2022 የመጀመሪያው ሩብ አመት አለማቀፍ የሞባይል ስልኮች ሽያጭ በ11 በመቶ ያህል ቅናሽ በማሳየት ወደ 272 ሚሊዮን ዝቅ ቢልም፣ ሳምሰንግ በሽያጭ መሪነቱን መያዙ ተነግሯል፡፡
ካናሊስ ቪፒ የተባለው አለማቀፍ የጥናት ተቋም ባለፈው ረቡዕ ባወጣው አለማቀፍ ሪፖርት እንዳለው፣ ከጦርነቱ በተጨማሪ ለሽያጩ መቀነስ ሰበብ ከሆኑት ጉዳዮች መካከል የዋጋ ንረት በአለማቀፍ ደረጃ መባባሱና በቻይና የኮሮና ቫይረስ የእንቅስቃሴ ገደቦች መቀጠላቸው እንደሚገኙበትም ተዘግቧል፡፡
በሩብ አመቱ አለማቀፍ የሞባይል ስልኮች ሽያጭ ቀዳሚነቱን የያዘው የደቡብ ኮርያው የኤሌክትሮኒክስ አምራች ኩባንያ ሳምሰንግ መሆኑን የጠቆመው ሪፖርቱ፣ ኩባንያው ከአለማቀፉ ገበያ የ24 በመቶ ድርሻ መያዙንና የአሜሪካው አፕል በ18 በመቶ ድርሻ፤ የቻይናው ዢያኦሚ በ13 በመቶ ድርሻ ሁለተኛና ሶስተኛ ደረጃ መያዛቸውንም ያብራራል፡፡

 175 አመታት በሚደርስ እስር ሊቀጣ ይችላል ተብሏል

               በለንደን በእስር ላይ የሚገኘውና የበርካታ አገራት መንግስታትን፣ ግለሰቦችንና ባለጸጎችን የግል ሚስጥራዊ መረጃዎች እየጎለጎለ በአደባባይ በማስጣት የሚታወቀው የዊኪሊክስ ድረገጽ ባለቤት ዊሊያም አሳንጄ፣ ከ10 አመታት በላይ ስታድነው ለኖረችው አሜሪካ ተላልፎ እንዲሰጥ የእንግሊዝ ፍርድ ቤት ባለፈው ረቡዕ መወሰኑን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
አሜሪካ ከ10 አመታት በፊት #ወታደራዊና የደህንነት መረጃዬን ዘርፎ አሰራጭቶብኛል፤ ሰልሎኛል; በሚል ስታሳድደው የኖረችውና 18 ክሶችን የመሰረተችበት አሳንጄ፤ ከአሜሪካ መንግስት ለማምለጥ 7 አመታት ለንደን በሚገኘው የኢኳዶር ኤምባሲ ጥገኝነት ጠይቆ መቆየቱንና ካለፉት 3 አመታት ወዲህ በዚያው በለንደን በሚገኝ ቤልማርሽ የተባለ እስር ቤት እንደሚገኝ ያስታወሰው ዘገባው፣ ፍርድ ቤት ባለፈው ረቡዕ አሳንጄ ለአሜሪካ ተላልፎ እንዲሰጥ ቢወስንም ፍርዱ ተፈጻሚ የሚሆነው የእንግሊዝ የሃገር ውስጥ ሚኒስቴር ሲያጸድቀው ብቻ መሆኑን አመልክቷል፡፡
የለንደኑ የዌስትሚኒስቴር ፍርድ ቤት አሳንጄ ለአሜሪካ ተላልፎ እንዲሰጥ ውሳኔ ቢያስተላልፍም፣ የግለሰቡ ጠበቆች ግን ውሳኔውን እንዳያጸድቁ ለእንግሊዝ የሃገር ውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር አቤቱታቸውን እንደሚያቀርቡና ውሳኔው የሚጸድቅ ከሆነም አሳንጄ ለከፍተኛ ፍርድ ቤት ውሳኔውን በመቃወም ይግባኝ የመጠየቅ መብት እንዳለው ዘገባው አመልክቷል፡፡
የዊሊያም አሳንጄ ጠበቆች ግለሰቡ ለአሜሪካ ተላልፎ የሚሰጥና በአሜሪካ ችሎት የሚዳኝ ከሆነ እስከ 175 አመታት እስር የሚደርስ ቅጣት ሊጣልበት እንደሚችል ስጋታቸውን መግለጻቸውንም አልጀዚራ ዘግቧል፡፡
የ50 አመቱ አውስትራሊያዊ ዊሊያም አሳንጄ ከሶስት ሳምንታት በፊት በእስር ላይ በሚገኝበት የእንግሊዙ ቤልማርሽ እስር ቤት ከረጅም ጊዜ የፍቅር ወዳጁ ስቴላ ሞሪስ ጋር የተሞሸረ ሲሆን፣ በጥንዶቹ የሰርግ ስነስርዓት ላይ የታደሙት 2 አፈራራሚዎችና 2 ጠባቂዎች ብቻ እንደሆኑ መዘገባችን ይታወሳል፡፡




             ነዋሪነታቸውን በምስራቅ ጀርመን ከተማዋ ማግድበርግ ያደረጉት የ60 ዓመቱ አዛውንት፣ እስከ 90 የሚደርስ የኮሮና ክትባት መከተባቸው የተረጋገጠው በቅርቡ ነው፡፡ አሶሼትድ ፕሬስ እንደዘገበው፤ አዛውንቱ ይህን ያደረጉት፣ የኮሮና ክትባት መከተብ ለማይሹ ሰዎች ሃሰተኛ የክትባት ማረጋገጫ ካርድ (ፓስፖርት) ለመሸጥ ነው።
በጀርመን የግል ምስጢርን የመጠበቅ ህግ መሰረት፣ስማቸው ያልተጠቀሰው አዛውንቱ፤ በዚህ ወር በፖሊስ እስከተያዙበት ጊዜ ድረስ በምስራቃዊቷ የሳክሶኒ ግዛት ውስጥ ከሚገኙ የክትባት ጣቢያዎች፣ እስከ 90 የሚደርስ የኮሮና ክትባት ወስደዋል ተብሏል፡፡
ተጠርጣሪው በቁጥጥር ሥር ባይውሉም፣ ህገወጥ የክትባት ፓስፖርት በመስጠትና ሃሰተኛ ሰነድ በማዘጋጀት  ወንጀል ምርመራ እየተካሄደባቸው መሆኑ  ታውቋል፡፡
አዛውንቱ በሳክሶኒ፣ ኢይልንበርግ የክትባት ጣቢያ፣ የኮሮና ክትባት ለመከተብ ለሁለተኛ ተከታታይ ቀን በመጡበት ጊዜ ነበር የተያዙት፡፡  ፖሊስ በርካታ ባዶ የክትባት ካርዶችን ከሰውየው ላይ የወረሰ ሲሆን የወንጀል ክስ  መጀመሩም ተጠቁሟል፡፡
እስከ 90 የሚደርሱ የተለያዩ ሥሪቶች የሆኑ የኮሮና ክትባቶች፣ በሰውየው የግል ጤና ላይ የሚያደርሱት ተፅዕኖ እስካሁን በግልፅ አልታወቀም፡፡
በጀርመን ኮሮና  መኖሩን የሚክዱና ክትባቱን ለመውሰድ የማይፈቅዱ በርካቶች እንዳሉ ይነገራል፤ ነገር ግን እኒህ ወገኖች የክትባት ካርዱን (ፓስፖርቱን) ይፈልጉታል፤ በምግብ ቤቶች፣ ቴአትር ቤቶች፣ የመዋኛ ሥፍራዎች ወይም የስራ ቦታዎች በቀላሉ መግባት እንዲችሉ፡፡ አዛውንቱ ለእነዚህ መሰል ሰዎች ነው ሃሰተኛ የክትባት ፓስፖርቱን የሚሸጡት!! የሆነስ ሆነና ሰውየው እንዴት የጤናቸው ነገር ሳያሳስባቸው ቀረ? ያውም ዕድሜያቸው እንዲህ ገፍቶ!!


 ከ20 ዓመታት በኋላ ተገኙ
ከእንግሊዙ የካምብሪጅ ዩኒቨርስቲ ቤተ መጻህፍት ተሰርቀው እንደነበር የተነገረላቸው የቻርልስ ዳርዊን ሁለት የማስታወሻ ደብተሮች መገኘታቸው ተገለፀ- ከጠፉ ከሁለት አስርት ዓመታት በኋላ፡፡
ዩኒቨርሲቲው ባለፈው ማክሰኞ ባወጣው መግለጫ እንዳስታወቀው፤ የማስታወሻ ደብተሮቹ በሮዝ የስጦታ ቦርሳ የቤተ መጻህፍቱ ህንጻ ውስጥ ተቀምጠው ነው የተገኙት -ለቤተ መጻህፍት ሠራተኞቹ “እንኳን ለትንሳኤ በዓል አደረሳችሁ” ከሚል ማስታወሻ ጋር፡፡
የ19ኛው ክ/ዘመን ሳይንቲስቱን ዝነኛ የ1837 “Tree of Life” ንድፍ ያካተቱት የማስታወሻ ደብተሮቹ፣በ2001 ለፎቶግራፍ ከቦታቸው ከተነሱ በኋላ ነው ደብዛቸው የጠፋው፡፡ በወቅቱ ግን የቤተ መፃህፍቱ ሰራተኞች ያለ ቦታቸው ተቀምጠው ሊሆን ይችላል ብለው ነበር ያሰቡት፡፡ የቤተ መጻህፍቱ ስብስብ የሆኑት 10 ሚሊዮን መፃህፍት፣ካርታዎችና ረቂቅ ሰነዶች ተበርብረውም ግን የማስታወሻ ደብተሮቹ ሳይገኙ ቀሩ፡፡ ይሄኔ ለፖሊስ ሪፖርት ተደረገ፤ በኦክቶበር 2002 ዓ.ም፡፡
የአገሪቱ ወንጀል መርማሪዎች ወዲያው ጉዳዩን ለዓለማቀፉ የፖሊስ ድርጅት ኢንተርፖል ያሳወቁ ሲሆን ዓለማቀፍ የአደን ዘመቻም ጀመሩ - በሚሊዮን ዶላሮች  የሚተመኑትን የማስታወሻ ደብተሮች ለማግኘት፡፡
ከሁለት አስርት ዓመታት በኋላ ማርች 9 ቀን 2022 ዓ.ም የማስታወሻ ደብተሮቹ ከጠፉበት ድንገት ተገኙ- የደህንነት  ካሜራ በሌለበት የቤተመፃህፍቱ ህንጻ ውስጥ፡፡ የማስታወሻ ደብተሮቹ በሮዝ የስጦታ ቦርሳ ውስጥ ጉዳት ሳይደርስባቸው የተገኙ ሲሆን አባሪ የተደረገው ማስታወሻ፡- “የቤተመፃህፍቱ ሠራተኞች፤ እንኳን ለትንሳኤ በዓል አደረሳችሁ” ይላል፡፡
የዩኒቨርስቲው የቤተመጻህፍት አገልግሎት ዳይሬክተር ጄሲካ ጋርድነር፣ በማስታወሻ ደብተሮቹ መገኘት የተሰማቸውን የእፎይታ ስሜት፤ “ጥልቅና በበቂ ሁኔታ ለመግለጽ የማይቻል ነው” ብለዋል፡፡
“አሁን የማስታወሻ ደብተሮቹ ከቀሩት የዳርዊን ስብስቦች ጋር የአገሪቱ የባህልና ሳይንሳዊ ቅርሶች እምብርት በሆነው ካምብሪጅ፣ተገቢ ቦታቸውን ሊያገኙ ይችላሉ፤ከሰር አይሳክ ኒውተንና ከፕሮፌሰር ስቲፈን ሃውኪንግ ስብስቦች ጎን ለጎን፡፡; ብለዋል፤ዳይሬክተሯ፡፡
የማስታወሻ ደብተሮቹ ከመጪው ሐምሌ ወር ጀምሮ የዳርዊን ኤግዚቢሽን አካል ሆነው በቤተመጻህፍቱ ለህዝብ ዕይታ እንደሚቀርቡ ተነግሯል፡፡
ይህ በዚህ እንዳለ፣ የካምብሪጅሻየር ፖሊስ በጉዳዩ ላይ ሲያካሂድ የነበረውን  ምርመራ  እንደሚቀጥልበት አስታውቋል፡፡



Page 6 of 604