Administrator

Administrator

“...ዛሬ ግን በእግር ኳስ ባገኘሁት ገቢ ህዝቤን መርዳት እችላለሁ። ትምህርት ቤቶችን፣ ሆስፒታሎችን ገንብቻለሁ ፣ በከፋ ድህነት ውስጥ ለሚኖሩ ሰዎች ልብስ፣ ጫማ፣ ምግብ አቀርባለሁ ። በተጨማሪም፣ በጣም ድሃ በሆነ የሴኔጋል ክልል ውስጥ ላሉ ሰዎች ሁሉ በወር 70 ዩሮ እሰጣለሁ። “
ከወደ ጥቁሮቹ መንደር ከወደ አፍሪካ ምድር፣ የእኛው ማንነት ያለው ታላቁ “ሳዲዮ ማኔ”፤ ሴኔጋል ከምትባል አፍሪካዊት እህታችን የተወለደ ነው። ሰው የተፈጠረው እንደ ሳዲዮ ማኔ በማህበረሰቡ ውስጥ ለመመላለስ ነው። ተቸግሮ ያሳደገህን ሲያልፍልህ ልታሳልፍለት። ሲርበው ልናጎርሰው፣ ሲታረዝ ልናለብሰው ነበር የተፈጠርነው። እንዴት እንደምቀናበት። እሱ ያደረገውን ሳስብ እኔ የተወለድኩበት አካባቢ ችግር አይኔ ላይ ይመጣብኛል። አልፎልኝ ባሳልፍላት ብዬ እመኛለሁ። መጀመሪያ ግን እንደዚህ አይነት ቅን ልብ ፈጣሪ ቢሰጠኝ ምኞቴ ነው።
ሳዲዮ ማኔ አንድ ቀን ዳርክስበርግ ለተባለ ክለብ ለመመልመል ወደ ሜዳ ገባ። እናም መልማዩ የማኔን አሮጌ ልብስና ባዶ እግር መሆኑን ተመልክቶ  እንዲህ አለው፤ "አንተ እዚህ የመጣኸው ለመመልመል ነው?”  ማኔም አንገቱን ደፍቶ፤ “አዎ“ ብሎ መለሰለት። መልማዩ፤" አንተ እኮ ለመጫወት የሚሆን በቂ ጫማ እንኳን የለህም” ታምረኛው ጫማው ሳይሆን እግሩና አዕምሮው እንደሆኑ ረስቶት ይሆን? ማኔ ግን “እኔ እዚህ ውስጥ ካሉ ተጫዋቾች በሙሉ የተሻልኩ ነኝ፤ ብቻ አንድ እድል ስጠኝ እና ችሎታዬን ላሳይህ” መልማዩም የማኔን የራስ መተማመን ጥግ ተመልክቶ እድሉን ሰጠው። ሜዳ ውስጥ ካሉት ተጫዋቾች በቂ የመጫወቻ ጫማ የሌለው ሳዲዮ፣ የመልማዩን ቀልብ ገዛ። ምልመላውን ከውጪ ሆነው እየታደሙ የነበሩት ተመልካቾች፣ ለማኔ ድጋፋቸውን አሰሙ። ከጨዋታው መጠናቀቅ በኋላ መልማዩ፣ ማኔ ምልመላውን እንዳለፈ ነገረው፣ ማኔም በዚህ ደስተኛ ሆነ። ወደ ፈረንሳይ አቀና። ስኬቱ ቀጠለ፡፡ የእንግሊዙ ሳውዝሀምፕተን ክለብ አስፈረመው። በክለቡ የሚያሳየውን ድንቅ ብቃት የተመለከቱት ሊቨርፑሎች የግላቸው አደረጉት። ሊቨርፑልን ወደ ታሪኩ ቀና ካደረጉት ዋነኛው ምሰሶ ይህ ተጨዋች ነው። አሁን በያዝነው የውድድር አመት ፣በእጥፍ ሳምንታዊ ደመወዝ የጀርመኑ ክለብ ባየርን ሙኒክ አስፈረመው። ኃያሉ ተጫዋች እዚህ ይገኛል። ሲበዛ የደግ ልብ፣ የአይበገሬነት፣ የድንቅ ብቃት ተሰጥኦ ባለቤት። ጥቁር ሰው ነው። እንደ አጼ ምኒልክ።
ሳዲዮ ማኔ ይናገራል... ደግሞም ይናገር።
“ረሃብን ተቋቁሜ ሜዳ ላይ ሠርቻለሁ፣ ከጦርነት ተርፌያለሁ፣ በባዶ እግሬ እግር ኳስ ተጫውቻለሁ ፣ ምንም ትምህርት አልነበረኝም እና ሌሎች ብዙ ነገሮች፣ ዛሬ ግን በእግር ኳስ ባገኘሁት ገቢ ህዝቤን መርዳት እችላለሁ። ትምህርት ቤቶችን፣ ሆስፒታሎችን ገንብቻለሁ፣ በከፋ ድህነት ውስጥ ለሚኖሩ ሰዎች ልብስ፣ ጫማ፣ ምግብ አቀርባለሁ። በተጨማሪም፣ በጣም ድሃ በሆነ የሴኔጋል ክልል ውስጥ ላሉ ሰዎች ሁሉ በወር 70 ዩሮ እሰጣለሁ። የሚያማምሩ መኪኖችን፣ የተዋቡ ቪላዎችን፣ መጓዣ አውሮፕላን ይቅርብኝና፣ ለህዝቦቼ ሕይወት ከተሰጠኝ ነገር ትንሽ እንዲወስዱልኝ እመርጣለሁ።”
 «እኔ ራሴን ከማንም በላይ አድርጌ አላስብም፤ ስራዬን በደንብ እሰራለሁ፤ በሴኔጋል ውስጥ ላሉ የሰፈሬ ሰዎች ስለሚቀጥለው ምግባቸው አብዝቼ እጨነቃለሁ፤ ለዚህም ነው ሁልጊዜ ቦታዬን ላለማጣት በጥሩ አቋሜ ላይ ለመሆን የምለፋው፤ ምክንያቱም ኮንትራቴን ላጣ እችላለሁ፡፡ ይህ ከሆነ የሰፈሬ ሰው ሊራብብኝ ይችላል፤ ባሎንዶር በአእምሮዬ ውስጥ የለም ፤ምክንያቱም እሱን በማሸነፍ የተራበውን ሰው ማጥገብ አይቻልም። እኛ ደግሞ ሁላችንም በራሳችን መንገድ ምርጥ ነን።”
በዚህ የውድድር አመት እንኳን ቦቹም ከባየርን ሙኒክ ባደረጉት ጨዋታ ላይ ሳዲዮ ማኔ ሳያውቅ በእጅ ጎል አስቆጥሮ ነበር። ነገር ግን VAR ጎሉን ከመመልከቱ በፊት ሳዲዮ ማኔ በእጁ ኳሱን ነክቶት ጎል እንደሆነ ይነግራቸዋል። እናም ጎሉ ትክክል አለመሆኑን ለዳኛው በመንገር ጨዋታው በቅጣት ምት እንዲጀምር ሆኗል፤ ነገር ግን ከጥቂት ደቂቃዎች በኋላ ማኔ በትክክል ንፁህ ጎል ማስቆጠር ችሏል ፤ፍትሃዊ ጨዋታ ሁሌም ይከፍላል፤ ሳዲዮን።
 (ከግሎባል ሶከር በከፊል የተወሰደ)
ይኸው ሰሞኑን  በተካሄደ የሽልማት መርሃግብር ሳዲዮ ማኔ የሶክራተስ አዋርድ አሸናፊ ሆነ። ደግነት ሲያሸንፍ ማየት ደስ ይላል። ምናልባትም የአምናውን ሻምፒዮንስሊግ ሊቨርፑል አሸንፎ ቢሆን የባለንዲዮር አሸናፊም ጭምር እርሱ ነበር።

በታላቅዋ ብሪታንያ መዲና ለንደን ላይ ሲኖሩ፣ ሰላሣ ዓመታትን ያስቆጠሩትና ሰሞኑን በብሪታንያ ዓለምአቀፍ መገናኛ ብዙኃን BBC ከፍተኛ እውቅናን ያገኙት አቶ ምንተስኖት መንገሻ፤ ሰሞኑን በአዉሮጳ በተለይም በብሪታንያ ጋዜጦችና ብዙኃን መገናኛዎች እየቀረቡ ተሞክሯቸውን እያጋሩ  ነው። ይህን ነገር ለመታወቅ ብለው  እንዳልሰሩትም ይናገራሉ።
በተለያዩ ዩኒቨርስቲዎች በመምህርነት ያገለገሉትና በአሁኑ ወቅት በአንድ ኮሌጅ ዉስጥ መምህራንን በማሰልጠን ላይ የሚገኙት አቶ ምንተስኖት፤ በለንደን በሚኖሩ በርካታ ታዳጊ ህጻናት ላይ የሚታየው ድህነት እየጨመረ መምጣቱ ተናግረዋል። የኮሮና ወረርሽኝ በዓለማችን መሰራጨት ከመጀመሩ ከወራቶች በፊት፤ ከሦስት ዓመታት ገደማ በፊት መሆኑ ነዉ፤ አቶ ምንተስኖት ለህክምና ወደ  ዶክተር ጋር ሄደው መቆያ ክፍል ውስጥ  ተራቸዉን በመጠባበቅ ላይ ሳሉ ፣ አንድ ከአባቱ ጋር የነበረ  የአገሬዉ ታዳጊ ህጻን፣ የተቦረተፈ ጫማ አድርጎ ጣቶቹ ወጥተው በማየቴ ልቤ ተሰበረ ይላሉ። በዚህም ይህን ልጅ በመርዳት ቢያንስ መንፈሴን ማደስ አለብኝ ብዬ ወሰንኩ ሲሉ አጫውተውናል። በዚህም ነው እ ርዳታ ለማሰባሰብ የባዶ እግር ጉዞ አድርገው፣ ብር አሰባስበውና ገንዘቡን ለርዳታ ሰጭዎች በመስጠት ድሃ  ታዳኂ ህጻናትን ለመደጎም የወሰኑት።
 ሰባት ሚሊዮን ያህል ህዝብ በሚኖርባት በለንደን ከተማ የታዳጊ ህጻናት ድህነት እጅግ አይሎ እንደሚታይ አቶ ምንተስኖት ተናግረዋል።አቶ ምንተስኖት ይህን ሰብዓዊ ስራ በመፈፀማቸው እውቅና ማግኘታቸውን ተናግረዋል። በብሪታንያ በተለይም በለንደን የተለያዩ ጋዜጦችና ብዙኃን መገናኛዎች  ኢትዮያዊው ምሁር ስላበረከቱትና ስላሳዩት ሰብዓዊነት ሰሞኑን በአርአያነት እያነሱ በስፋት ዘግበዋል። ከብሪታንያው ዓለምአቀፍ መገናኛ ብዙኃን ቢቢሲም የእውቅና ሽልማትን አግኝተዋል።
(ቢቢሲ)

የጦርነት እና የዉጊያ ነገር ሲነሳ ስማቸው አብሮ ይነሳል። እነኚህን መሳሪያ የታጠቁ ሀገራትን ለወዳጅነት እንጂ ለጠብ የሚያጫቸው የለም። እንደው ከአቅም በላይ በሆነ ገፊ ምክንያት ከነዚህ ሀገራት ጋር ወደ ጠብ ውስጥ ቢገባ እንኳን ሁለቴ እና ሶስቴ የኃይል ሚዛንን ማስላትን ይጠይቃል። ምክንያቱም የታጠቁት መሳሪያ ባህር ተሻግሮ የሚያዳፍነው ክሩዝ ሚሳየል ነውና!
ክሩዝ ሚሳየል አብራሪ የሌለው አነስተኛ አውሮፕላን ነው ማለት ይቻላል። ባለ ቱርቦፋን ሞተሩ እና 6.25 ሜ የሚረዝመው ክሩዝ ሚሳየል፣ 2.61ሜ. የክንፍ ርዝመት ሲኖረው፣ በከፍተኛ ደረጃ ተቀጣጣይ የሆኑ እስከ 450 ኪ.ግ. የሚመዝኑ ቦምቦችን ተሸክሞ፣ ከ800-1600 ኪ.ሜ ርቀት፣ በሰዓት 880 ኪ.ሜ በሆነ ፍጥነት (cruising speed ) መምዘግዘግ እና ኢላማውን መምታት የሚያስችል አቅም አለው።
አንድ ክሩዝ ሚሳየል በጠቅላላው 1450 ኪ.ግ ክብደት ሲኖረው፣ ከዚህ ውስጥ 65 ኪ.ግ የሚሆነው የሞተሩ ክብደት ሲሆን ወደ 450 ኪ.ግ የሚሆነው ደግሞ የሚጭነው ነዳጅ ክብደት ነው። solid rocket booster የተባለው አስወንጫፊው አካል ደግሞ 250 ኪ.ግ የሚሆነውን ክብደት ይይዛል።
የታቀደለትን ኢላማ በመምታት በኩል ክሩዝ ሚሳየል ባለ ንስር አይን መሳሪያ ነው። 1000 ኪ.ሜ ከተምዘገዘገ በኋላ እንኳን የተላከበት የማይረሳው ይህ መሳሪያ፤ “It can fly 1,000 miles and hit a target the size of a single-car garage.” የሚል ምስክርነት ተሰጥቶታል። ይህም ብቻ አይደልም፤ ክሩዝ ሚሳየል ከራዳር እይታ ውጪ በሆነ ዝቅተኛ ከፍታ መጓዝ ስለሚችል በቀላሉ ሊመታና ሊከሽፍ አለመቻሉ መሳሪያውን እጅግ ተወዳጅ እና ተመራጭ ያደርገዋል። ይህን መሳሪያ ኢላማውን በተገቢው መንገድ እንዲመታ የሚያግዙ አራት የተለያዩ የቴክኖሎጂ ስርዓቶች (systems) አሉ። እነሱም….
IGS - Inertial Guidance System
Tercom - Terrain Contour Matching
GPS - Global Positioning System
DSMAC - Digital Scene Matching Area Correlation
በመባል ይታወቃሉ። እነኚህ አራት የቴክኖሎጂ ስርዓቶች የተለያየ ሚና ሲኖራቸው ክሩዝ ሚሳይሉ ከተተኮሰበት ቅጽበት ጀምሮ ኢላማውን በትክክል እስኪመታ ድረስ በመተባበር ይሰራሉ። የነዚህ የቴክኖሎጂ ስርዓቶች ዋነኛ ሚና የሚሳየሉን ፍጥነት መቆጣጠር፣ ሚሳይሉ የሚምዘገዘግበት መልከዓምድር በመለየት የሚሳይሉን የጉዞ መንገድ እና ሁኔታ መቀየስ፣  የሚሳየሉን የጉዞ ሁኔታ መከታተልና ሚሳይሉ የታቀደለትን ኢላማ በአግባቡ መምታቱን ማረጋገጥ ነው።
ክሩዝ ሚሳየሎች በዓይነታቸው ብዙ ሲሆኑ፤ ከባህር ሰርጓጅ መርከቦች፣ ከተዋጊ አውሮፕላኖች እንዲሁም ከምድር ላይ ሊተኮሱ ይችላሉ።

Saturday, 29 October 2022 12:10

22ኛው የዓለም ዋንጫ በኳታር

በባህረሰላጤዎች የተከከበች
ኳታር ልዩ መልክዓምድር ያላት አገር ናት።  በምዕራብ እስያ የምትገኝ ሲሆን በሰሜን ምስራቅ የኳታር ባህረሰላጤ፤ በደቡብ በኩል የሳውዲ አረቢያ ባህረሰላጤ፤ የተቀረው ግዛቷ በፋርስና በባህሬን ባህረሰላጤዎች  ተከብቧል። የዓለማችንን ረጅሙን የባህር ጠረፍ  በ534 ኪሜትር አስመዝግባለች፡፡ በ338 ጫማ ከፍታዋ ከዓለማችን ረባዳማ ስፍራዎች በሁለተኛ ደረጃ የምትጠቀስ ሲሆን አንደኛውን ደረጃ በ6 ጫማ ከፍታ የያዘችው ማልድቪስ ናት፡፡  ካ ሆር አልአዳይድ  Khor Al Adaid የተባለው ክልል ባህርና በረሐ ከሚገናኝባቸው የዓለማችን አስደናቂ ስፍራዎች አንዱ ሲሆን በዩኔስኮ የዓለም ቅርስ ሆኖ እንዲመዘገብ ጥረት እየተደረገ ነው፡፡
የውጭ አገራት ዜጎች የበዙበት
የኳታር አጠቃላይ የህዝብ ብዛት ከ2.6 ሚሊዮን በላይ እንደሆነ የሚገመት ሲሆን የውጭ አገራት ዜጎች አብላጫውን ቁጥር ይይዛሉ። ከህዝቧ 12%  እስከ  315,000 ኳታራዊያን ሲሆኑ 88 በመቶው ከ2.3 ሚሊዮን በላይ ከተለያዩ አገራት የገቡ ስደተኞች ናቸው። በኳታር ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው የውጭ ዜጎች ህንዳውያን ሲሆኑ እስከ 700ሺ ይደርሳሉ። 40% ከአረብ፤  36% ከደቡብ ኤስያ፤ 18% ከህንድ፤ 18% ከፓኪስታን፤ 10% ከኢራን እንዲሁም 14% ከተለያዩ የዓለም አገራት የመጡ ዜጎች ይገኙበታል፡፡
የቱሪዝም መስህብነቷ
ኳታር በቱሪዝም መስክ ፈጣን እድገት ካሳዩ አገራት አንዷ ነች። በየዓመቱ ከ2.3 ሚሊዮን በላይ አለም አቀፍ ቱሪስቶች ይጎበኟታል፡፡  በቅርቡ ባደረገችው የቪዛ ማሻሻያ የ88 ሀገራት ዜጎች ከቪዛ ነፃ እንዲገቡ አድርጋለች፡፡ ይህም በመካከለኛው ምስራቅ ካሉ የአረብ አገራት ተወዳጅ የቱሪስት መናሐርያ ያደረጋት ሆኗል። ከዓለም ዋንጫ ጋር በተያያዘ ከ1.5 ሚሊዮን በላይ የእግር ኳስ አፍቃሪዎችና ቱሪስቶች እንደሚጎበኟትም ይጠበቃል፡፡ ከኳታር የቱሪዝም መስህቦች መካከል የአርኪዮሎጂ ስፍራዎች፤ የባህር ዳርቻዎች፤ ወደቦች፤ ሙዚዬሞች፤ ብሄራዊ ፓርኮችና የገበያ ማዕከሎች ይጠቀሳሉ።
የአልታኒ ቤተሰብ
ከ1868 እኤአ ጀምሮ ኳታርን የሚያስተዳድረው መንግስት በአልታኒ ቤተሰብ የሚመራ ነው፡፡ የቤተሰቡ ልዩ አስተዳደር ስልጣን ላይ የወጣው ከኳታር እና ባህሬን ጦርነት በኋላ ነው፡፡ በአሁኑ ወቅት የአገሪቱ ኢምር ወይም መሪ ታሚም ቢን ሃማድ አልታኒ የሚባሉ ሲሆኑ ከ203 እኤአ ጀምሮ በስልጣን ላይ ናቸው፡፡ የቤተሰቡ የሃብት መጠን ከ335 ቢሊዮን ዶላር እንደሆነ ይገመታል፡፡ የአልታኒ ቤተሰብ በዓለም በስነጥበብ ስራዎች ላይ ኢንቨስት በማድረግና በመግዛት ግንባር ቀደም ናት፡፡
የዓለም ስነጥበብ ዋና ሰብሳቢ
በኳታር የመንግስት አስተዳደር ላይ የሚገኙት የአልታኒ ቤተሰብ በእስልምናና ዘመናዊ ስነጥበብ ፍቅራቸውና አሰባሳቢነታቸው ይታወቃሉ፡፡ ከ14 ዓመታት በፊት በአረቡ ዓለም ምርጡን የእስልምና ጥበብ ሙዚየም The Museum of Islamic Art  መስርተዋል፡፡  በኳታር ሙዚየሞች ባለስልጣን ስር የሚተዳደሩ ሌሎች በርካታ ሙዚየሞች በዶሃ ከተማ ውስጥ የተገነቡ ሲሆን Arab Museum of Modern Art ይጠቀሳል፡፡ በመላው ዓለም ከ65 በላይ አገራትን የወከሉ ከ300 በላይ አርቲስቶችን የሚያስተናግደው ኳታር ኢንተርናሽናል አርት ፌስቲቫልም QIAF  አገሪቱ ለስነጥበብ የሰጠችውን ትኩረት ያመለክታል፡፡
ሙሉ ከተማ የሆነው ሃማድ
ሃማድ ዓለም አቀፍ አየር ማረፊያ በ2021 እኤአ ላይ ስካይትራክስ በሰጠው የዓለም አየር ማረፊያዎች አዋርድ ላይ የዓለም ምርጥ ተብሏል። ተመሳሳይ ሽልማትን ለ6 ጊዜያት በመውሰድም ከፍተኛውን ስኬት አስመዝግቧል፡፡ የአየር ማረፊያው የአውሮፕላን መንደርደርያ እስከ 4850 ሜትር ርዝማኔ በማስመዝገብ በምዕራብ ኤስያ ቀዳሚው ሲሆን በዓለም በ6ኛ ደረጃ የሚጠቀስ ነው፡፡ በሰባቱም አህጉራት የበረራ መስመሮችን በመዘርጋትም የሚታወቀው አየር ማረፊያው፤  በዓመት እስከ 50 ሚሊዮን ተጓዦችን ያስተናግዳል፡፡ ተመሳሳይ አቅም ያላቸው የአየር ማረፊያዎች የቶኪዮው ሃኔዳ፤ የሲንጋፑር ቻንጊ፤ ተዱባዩ ዲአየኤ እና የለንደኑ ሂትሮው ናቸው፡፡ የሃማድ ዓለም አቀፍ ማረፊያ 29 ስኩዌር ኪሎሜትር በመሸፈን  በግዝፈቱ ከዓለም በ9ኛ ደረጃ ይቀመጣል፡፡ ቅጥር ጊቢው ከ100 በላይ ህንፃዎች ፤ ከ100 በላይ ሱቆችና ሬስቶራንቶችን ይዟል፡፡
ኳታር ኤር ዌይስ
ኳታር ኤርዌይስ በዓለም ዙርያ ከ45 ሺ በላይ ሰራተኞችን ቀጥሮ የሚያስተዳድር ነው። ከዓለማችን ትልልቅ አየር መንገዶች አንዱ ሲሆን ከዶሃ በመነሳት  ከ150 በላይ ዓለምአቀፍ መዳረሻዎች አሉት፡፡
የአየር ማቀዠቀዣ ያላቸው ስታድዬሞች
22ኛው የዓለም ዋንጫው የሚካሄዱትን 64 ጨዋታዎች የሚያስተናግዱ 8 ስታድዬሞች ልዩ አየር የማቀዝቀዣ ቴክኖሎጂ  ተገጥሞላቸዋል። በጨዋታ ሜዳ ላይ የሚያስፈለገውን የሙቀት መጠን ለማመጣጠን ተግባራዊ በሆነው ቴክኖሎጂ በየስታድዬሙ ያለውን የሙቀት መጠን  እስከ 26 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ እንዲሆን ማድረግ ተችሏል፡፡ የአየር ማቀዝቀዣ ቴክኖሎጂው ዘላቂ እና ኃይል ቆጣቢ በሆነ መንገድ ከመስራቱም በላይ በየስታዲየሙ የሚገኘውን ተመልካች በመመርኮዝ የሙቀት መጠኑን መቆጣጠር የሚቻልበት ነው፡፡
የኤሌክትሪክ አውቶብሶች
22ኛው የዓለም ዋንጫ ላይ ተግባራዊ ከሚሆኑ አስደናቂ ቴክኖሎጂች መካከል በኤሌክትሪክ የሚሰሩ አውቶብሶች ይገኙበታል። ደጋፊዎችን ወደ ስታዲየሞችና ወደ የተለያዩ የዶሃ ከተማ ስፍራዎች የሚያመላልሱ ናቸው፡፡  በዓለም ዋንጫ ታሪክ የኤሌክትሪክ አውቶቡሶች ለትራንስፖርት አገልግሎት ሲውሉ ለመጀመርያ ጊዜ ሲሆን በከፍተኛ የቴክኖሎጂ የመረጃ መሳሪያዎች የሚታገዙ የትራንስፖርት አገልግሎት ናቸው።
ከጨዋታ ውጭን የምትቆጣጠረው ኳስ
አል ሪሃላ Al Rihla ለ22ኛው የዓለም ዋንጫ በአዲዳስ የተሰራች ኳስ ናት፡፡ የዓለም ዋንጫዋ ኳስ  እውነተኛ መረጃን ለVAR ባለሙያዎች የምታስተላልፍ፤ ፊፋ ለመጀመርያ ጊዜ ተግባራዊ ከሚያደርገውና በከፊል አውቶሜትድ ከሆነ የኦፍሳይድ መቆጣጠርያ ቴክኖሎጂ ጋር በመናበብ የምትሰራም ነች፡፡ በሜዳው ዙርያ የሚገጠሙ  12 ካሜራዎችን ከኳሷ እንቅስቃሴ ጋር በማዋሃድ  የሚሰራ ቴክኖሎጂ ተለጥፎባታል፡፡ከጨዋታ ውጭ የሆኑ ኳሶችን ለመቆጣጠር ፊፋ ተግባራዊ የሚሆነው አዲስ ቴክኖሎጂ ዳኞች ትክክለኛ ውሳኔዎችን እንዲሰጡ ያግዛቸዋል፡፡
ረጅሙ የብስክሌት ጎዳና
ኳታር የዓለማችንን ረጅሙን የብስክሌት ጎዳናም ገንብታለች፡፡ በዶሃ የሚገኘው የኦሎምፒክ ደረጃ ያለው የብስክሌት ጎዳና በ33 ኪሜ ርዝማኔው በጊነስ ሪከርድ ሬከርድ የተመዘገበ ነው፡፡ ከጎዳናው 25.3 ኪሜትር በአስፋልት ኮንክሪት መነጠፉም ክብረወሰን ላይ ሰፍሯል፡፡
ከዓለም ሃብታም አገሮች ተርታ
ኳታር በድፍድፍ ነዳጅ ና ተፈጥሮ ጋዝ በተገነባው ኢኮኖሚዋ ከዓለማችን ሃብታም አገራት ተርታ ትሰለፋለች፡፡    ነዳጅ የኢኮኖሚ ዋልታዋ ሲሆን በጥልቀት ከተቆፈሩ ጉድጓዶች አንዱ 12290 ሜትር ተለክቷል፡፡ ኳታር ከሉክሰምበርግ፣ ስዊዘርላንድና ሲንጋፖር በመቀጠል አራተኛ ደረጃ ላይ የምትገኝ የዓለም ሃብታም አገር ናት፡፡  አንድ የኳታር ዜጋ የነፍስ ወከፍ ገቢ እስከ 100ሺ ዶላር ይደርሳል፡፡
አረቢያን አጋዘን
አረቢያን አጋዘን የኳታር ብሄራዊ እንስሳ ሆኖ ይታወቃል፡፡ ይሄው አጋዘን  መሰል እንስሳ የኳታር ኤርዌይስ ሎጎ ሆኖ ያገለግላል፡፡ በ1972 እኤአ ላይ ከዱር የጠፋው እንስሳ ከ10 ዓመት በኋላ እንደገና ወደ ዱር እንዲመለስ በማድረግ በማድረግ የኳታር መንግስት ከምድር ገጽ እንዳይጠፋ ተረባርቧል፡፡
በዓለም ዋንጫ ታሪክ ከፍተኛው የገንዘብ ሽልማት
በዓለም ዋንጫው ታሪክ ከፍተኛ የሽልማት ገንዘብ የተመደበ ሲሆን አጠቃላይ መጠኑ 440 ሚሊዮን ዶላር ነው፡፡ ከ4 ዓመታት በፊት ራሽያ ካስተናገደችው 19ኛው የዓለም ዋንጫ በ40 ሚሊየን ዶላር ጭማሪ አሳይቷል፡፡ የዓለም ዋንጫው አሸናፊ 46 ሚሊዮን ዶላር የሚያገኝ ያገኛል፡፡ በ21ኛው ራሽያ ላይ 38 ሚሊዮን ዶላር፤ በ20ኛው ብራዚል ላይ 35 ፤ በ19ኛው ደቡብ አፍሪካ ላይ 30፤ በ18ኛው ጀርመን ላይ 20  እንዲሁም በ17ኛው በጃፓንና ደቡብ ኮርያ ላይ 8 ሚሊዮን ዶላር ለዋንጫው አሸናፊዎች ተሸልሞ ነበር፡፡
ሌሎች ተሳታፊዎች የሚሸለሙት
በ22ኛው የዓለም ዋንጫ ለሁለተኛ ደረጃ 30 ሚሊዮን ዶላር፤ ለሶስተኛ ደረጃ 27 ሚሊዮን ዶላር፤ ለአራተኛ ደረጃ 25 ሚሊዮን ዶላር፤ ከአምስት እስከ 8ኛ ደረጃ ለሚያገኙት 17 ሚሊዮን ዶላር፤ ከ9 እስከ 16ኛ ደረጃ ለሚያገኙት 13 ሚሊዮን ዶላር እንዲሁም ከ17 እስከ 32ኛ ደረጃ ለሚኖራቸው 9 ሚሊዮን ዶላር የሽልማት ገንዘብ የሚከፈል ይሆናል፡፡
የጭልፊት አደንና በረራ ስፖርት
በኳታር ጭልፊት ማልመድ፤ ልዩ የአደንና የበራራ ውድድር ማካሄድ የእግር ኳስን ያህል  አድናቂዎች እያፈራ ነው፡፡  የአየር ሙቀቱ ለጭልፊቶቹ ተስማሚ በሚሆንበት ጊዜ  ለአሸናፊዎች ከፍተኛ የገንዘብ ሽልማቶች እየተዘጋጀ ልዩ ስፖርታዊ ውድድሮች ይካሄዳሉ። ጭልፊቶች ከኳታራዊያን የእለት ኑሮ  ፈጽሞ የራቁ አይደሉም፡፡ በዶሃ ከተማ ያሉ የጭልፊት መሸጫ ሱቆች የቅንጦት መኪና ከሚሸጥባቸው ማዕከሎች ደረጃቸው ይስተካከላል፡፡ ዋጋቸው ከ2000 ፓውንድ ጀምሮ እስከ 200ሺ ፓውንድ ይደርሳል፡፡
የግምሎች ሽቅድምድም
በኳታር ተወዳጅ ከሆኑ ስፖርቶች የግምሎች ሽቅድምድም ዋንኛው ነው፡፡ ስፖርቱ በዶሃ ከተማ ውስጥ አልሻሃንያ የሚባል ዘመናዊ የመወዳደርያ ትራክ ተሰርቶለት የኳታር ባህል መለያ ሆኗል፡፡  የስፖርት አይነቱ የቱሪስት መስህብ ሆኖ ቆይቷል። ከዶሃ መሃል ከተማ የአንድ ሰአት የመኪና መንገድ ርቆ የሚገኘው አልሻሃኒያ በግመሎች የሚካሄዱ የሀገር ውስጥ እና አለምአቀፍ ውድድሮችን ያስተናግዳል፡፡ በአንድ አመት ውስጥ ከ6000 በላይ ግመሎች በዚህ ውድድር ይሳተፋሉ፡፡ ተወዳዳሪ ግመሎች በሰዓት እስከ 40 ማይል ይሮጣሉ፡፡
ቡርጃ ዶሃ
በዶሃ ከተማ ከሚገኙ አስደናቂ  ህንፃዎች ቡርጃ ዶሃ ታወር አንዱ ሲሆን በፈረንሳዊው አርክቴክት ጂን ኖቭል የተሰራው ባለ 48 ፎቅ ህንፃ ነው፡፡
 ማቻቡስ
ማቻቡስ የኳታር ተወዳጅ ብሄራዊ ምግብ ነው፡፡ ከሩዝ፤ ስጋ፤ ሽንኩርት፤ ቲማቲም እና ከጀተለያዩ ቅመማ ቅመሞች ጋር ተዋህዶ ይሰራል፡፡
ስፖርት አዘጋጅነት በኳታር
በ22ኛው የዓለም ዋንጫ መስተንግዶ ኳታር ከዓለማችን ታላላቅ የስፖርት መድረኮች የመጀመርያውን ማዘጋጀቷ ነው፡፡  በ2006 እኤአ ላይ ያዘጋጀችውን የኤስያ ኦሎምፒክ በ2030 እኤአ ላይም እንድታስተናግድ ተመርጣለች፡፡
አዳዲስ ታሪኮች የበዙበት የዓለም ዋንጫ
22ኛው ዓለም ዋንጫ  በታሪክ ትንሿ አገር የምታዘጋጀው፤ በፈረንጆች አዲስ አመት ዋዜማ ለመጀመርያ ጊዜ የሚካሄድ፤ ከ1.5 ሚሊዮን በላይ እግር ኳስ አፍቃሪዎችና ቱሪስቶች የሚሳተፉበት፤ በድምሩ እስከ  5 ቢሊዮን ተመልካች እንደሚያገኝም የተገመተ ፤ እስከ 7 ቢሊዮን ዶላር ገቢ ሊያስገኝ እንደሚችል የተጠበቀ ነው፡፡
የምንግዜም ውዱ የዓለም ዋንጫ
በ220 ቢሊዮን ዶላር ወጭው የምንግዜም ውዱ ዓለም ዋንጫ እንደሆነ ይታወቃል፡፡ ከብራዚልና ከራስያ ዓለም ዋንጫዎች በ10 እጥፍ፤ ከደቡብ አፍሪካ ዋንጫ በ64 እጥፍ የሚልቅ በጀት ወጥቶበታል፡፡

Saturday, 29 October 2022 11:58

“ድሮስ ቢሆን...”

እንዴት ሰነበታችሁሳ!
ስሙኝማ... እንግዲህ ጨዋታን ጨዋታ ያነሳው የለ፣ በግለሰብ ደረጃ ስናወራ እንኳን እኮ አስቸጋሪ እየሆነ ነው፡፡ አሀ...ከምንም ጋር ያልተያያዘ፣ “ከጀርባ የሆነ ሴራ አለበት፣” ምናምን ለማለት እንኳን ዕድል የማይሰጥ የራሳችሁን ሀሳብ መስጠት አስቸጋሪ ሆኗል፡፡ ወይም እኮ የሆነ ነገር ሲነግሩን...አለ አይደል...“እዚህ ላይ የአንተን ሀሳብ መስማት አልፈልግም፣” ይበሉንና ቁርጣችንን እንወቅ!
“ስማ ትንግርቱ እውነት ሊሆን ነው አይደል!”
“ትንግርት! የምን ትንግርት?”
“አንተ ሰውዬ ጭርሱን ሁሉንም ነገር ተውከው አንዴ! የዓለም ፍጻሜ ትንግርት ነዋ! እስከዛሬ አልሰማሁም እንዳትለኝ!”
“የዓለም ፍጻሜ ነው ያልከኝ! ግን አንተ እንዲህ አይነት ነገር በምን አወቅህ? ማለቴ ከሰማይ ቤት ቴሌግራም ተላከልህ እንዴ!”
“ይልቅ ቀልዱን ተወውና እውነት አልሰማሁም እያልከኝ ነው!”
“አልሰማሁም እያልኩህ ነው፡፡ እሺ አሁን ለምን እንደዛ እንዳልክ ለእኔ ለቀሺሙ በሚገባኝ መንገድ ልትነግረኝ ትችላለህ?”
“በቃ ፑቲን በሁለት ወይ ሦስት ቀን ጊዜ ውስጥ  አሜሪካንን አውሮፓን በኑክሌር ሊያደባያቸው ነው አሉ፡፡ አይገርምም! አንተን ይመስልሀል?”
አስቸጋሪ ነው፣ የምር በጣም አስቸጋሪ ነው። አለ አይደል... የተረጋጋ ነው፤ ለዘንድሮ ወሬ ቶሎ ጆሮውን አይሰጥም የምትሉት ሰው፣ መቶ ሰማንያ ዲግሪ ተሽከርክሮ እዛኛው ሰፈር ሲገባ የሆነ ደስ የማይል ነገር አለው፡፡ አሀ..ልክ ነዋ! በኋላ “ወዳጅህ እንዲህ አዳልጦት ዘጭ ሲል ዝም ብለህ ያየኸው!” ቢባል ሼም አይሆንም!
“አንተ ግን ከመቼ ወዲህ ነው እንዲህ አይነት ተረት የሚመስሉ ነገሮች መስማት የጀመርከው? ኑክሌር መተኮስ ማለት የሰፈር ደብድብ መሰላችሁ እንዴ ዝም ብሎ ቃታ የሚሳበው!” እመኑኝ አያስጨርሳችሁም፡፡
“በቃ... እዚህ ሀገር ላይ ያላችሁት አዋቂዎች እናንተ ብቻ ናችሁ፡፡ እኛ ምንም የማናውቅ መሀይሞች ነን ማለት ነው፡፡”
“አንተ ምን ነካህ! አሁን እንዲህ አይነት ነገር ከአፌ ወጣ! እኔ አሁን የሚስኢንፎርሜሽን ዘመን ስለሆነ ላለመሳሳት ብንመካከር ምን ችግር አለው ብዬ ነው፡፡”
“ዲስኩርህን ተወኝ እባክህ!” (ሰውየው ምነ ነካው! በጠዋት ደረቋን ቀንድቦ ነው እንዴ የመጣው!) “አላስወራ አላችሁን እኮ!”
“ኸረ እሺ! እሺ! ይቅርታ!”
ልጄ ዋነኝየው ኑክሌይር እኮ ተኳሹንም፣ የተተኮሰበትንም የዳር ተመልካቹንም አንድ ላይ አነባብሮ እምሽክ ነው!
እናላችሁ...“ቅርቤ ነው፣ የምለውንም ይረዳኛል፣” ያላችሁትን ሰው ሳይቀር ዘንድሮ የሆነ ነገር ለማሳመንም ሆነ ለመተማመን አስቸጋሪ ሆኗል፡፡ ኮሚኩ ነገር እኮ አንዳንዱ ደግሞ ሲፈጥረው ስትጠረጥር ኑር ያለው ነው የሚመስለው፡፡ አጠገቡ ብታስነጥሱ እንኳን...አለ አይደል... “ትን ብሎት ሳይሆን እኔ ላይ የሆነ በሽታ ሊያስተላልፍብኝ ነው፣” ለማለት ወደ ኋላ የማንል  እኮ ቁጥራችን የትና የት ነው፡፡
መቼም ከሰው ጋር መመካከሩ ሸጋ ነው፣ በንጹህ ልብ እስከሆነ ድረስ፡፡
“ይሄ የኑሮ መወደድ መች ነው የሚለቀን?” ትላለችሁ፤ ቢሆንም ባይሆንም የሆነ የማጽናኛ ነገር ለመስማት፡፡
“መቼም አይለቀንም፡፡ ምን አለ በለኝ እየባሰበት የሚሄድ ነው የሚመስለኝ፡፡ አንተ ምን ይመስልሀል?”
“የእኔን አስተያየት እናቆየውና የአንተን አመለካከት አስረዳኝ፡፡ ለምን? ማለቴ በምን ምክንያት ነው እየባሰበት የሚሄደው?”
“ለምን ብሎ ነገር አለ እንዴ! ይብስበታል በቃ ይብስበታል፡፡ ሰውዬው፤ ሀገሪቱ እኮ ኢትዮጵያ ነች፡፡”
“ለምን ያልኩህ እኮ ለጭቅጭቅ ሳይሆን ምክንያቶቹን ብናውቅ ለሁላችን ጥሩ ይሆናል ብዬ ነው፡፡”
“ጭቅጭቅ ነው እንጂ! እኔ የምለው... በቃ ሁሉንም ነገር የምታውቁት እናንተ ብቻ ናችሁ? ለወንድ በር ልቀቋ! ዘላለማችሁን...”
“እሺ ይቅር...ይቅር!”
ይሄኔ ቶሎ ብሎ ሽው ማለት ነው፡፡ መወያየት የሚባል ነገር አይኖርማ!
“ስማኝ እንትና እኮ አይደለም እዚህ ሀገር ውስጥ ብቻ ሳይሆን ዓለም አቀፍ አክቲቪስት ባይሆን ምን አለ በለኝ! እውቀቱ እውቀት መሰለህ አንዴ! እሱ ዘንድ ጭንቅላት አለች! ስማ አይደለም እኛን... አውቃለሁ የሚለውን ምድረ ፈረንጅ ሁሉ በእንትኑ ቁጭ ማድረግ የሚችል ነው፡፡ አንተም የምትስማማ ይመስለኛል፡፡”
“እኔ ግን እንደዛ አይመስለኝም፡፡”
“ምን ማለት ነው... እንደዛ አይመስለኝም ማለት?”
“አይ ብዙ ጊዜ በሚሰጣቸው ቃለ መጠይቆች ስሰማው የሆኑ ነገሮች ከዚህም፣ ከዛም እየቆራረጠ ለመስፋት ይሞክራል እንጂ ምንም ነገር ላይ ሙሉ ለሙሉ እንኳ ባይሆን ትንሽ ጠለቅ ያለ የሚባል እውቀት የለውም፡፡”
“አቤት! አቤት! የእኛ ሀገር ሰው! በቃ ዘለዓለም ምቀኝነት፡፡ በቃ ገና ለገና ብቅ አለ ብላችሁ አናት አናቱን ልትሉት ነው!”
“ኸረ ተረጋጋ የምን ምቀኝነት ነው የምታወራው፡፡”
“ለነገሩ እኔ ነኝ ጥፋተኛው፡፡ የሚረባ ሀሳብ አገኛለሁ ብዬ ከእናንተ ጋር ማውራቴ!”
በትንሽ ትልቁ ጦሽ የምትለው ነገር ካለችባችሁ በቃ ምን አለፋችሁ “የቀለጠው መንደር፣” ሊሆን ይችላል፡፡ ከዚህ ይሰውረንማ!
እናላችሁ...ዘንድሮ ከብዙዎቻችን ጋር በሚደረግ ወሬ ከምንም ጋር ያልተነካካ የራሳችሁን አስተያየት መስጠት አስቸጋሪ ነው፡፡ ምንም በሉ ምንም የተናጋሪውን ሀሳብ “አሀ ገዳዎ፣” ብላችሁ ካልተቀበላችሁ እናንተን አያድርገኝ፡፡ “ድሮስ ቢሆን...” ብሎ ይጀምርላችኋል፡፡
እኔ የምለው ብዙዎቻችን እንዲህ ነገሮችን በአንድ ጊዜ ሦስት መቶ ዲግሪ መጠምዘዝ እንደምንችለው፣ ምነው  ክፉ ክፉውን ነገር ወደ ደግ፣ ደግ ነገር አናሽከረክረውምሳ!
እሱዬው የሆነ እሱ ‘የሚደነቅ ቤት’ የሚለው ‘ፉድ ቤት’ ይዟችሁ ይገባል፡፡ “የዛን ቤት ምግብ አንድ ጊዜ ከቀመስክ ምን አለ በለኝ ምሳ ሰዓት ቦታ እንዳይያዝብህ በሌሊት መጥተህ እስኪከፈት ካልጠበቅህ ከምላሴ አንድ፣ ሁለት እየተባለ ጸጉር ባይነቀል! (ዘንድሮ ከዚህ የባሰ መአት ማጋነን አለ በሚል የገባ መሆኑ እንዲታወቅ ነው፡፡)
አሪፍ የሚለውን ምግብ ለሁለታችሁም ያዛል፡፡ እና ሁለቴ እንደጎረሳችሁ “እህ ታዲያስ!” ይላችኋል! እናንተ እኮ ምን እንደጎረሳችሁ፣ ምን እያኘካችሁ እንደሆነ ለማወቅ አፋችሁ ውስጥ ወዲህ ወዲያ እያዘዋወራችሁ ምርመራ ላይ ናችሁ፡፡
“ምነው ዝም አልክ?”
“እኔ አስተያየት ከመስጠቴ በፊት የሆነ ነገር ብጠይቅህ ቅር ይልሀል?”
“ለምን ቅር ይለኛል! ደስ ነው የሚለኝ!”
“የቤቱ ምርጥ ምግብ ይሄ ነው አይደል?”
“ማስተካከያ፣ ምርጥ ሳይሆን የምርጦች ምርጥ ነው፡፡ እናስ...?” ዓረፍተ ነገሩ መጨረሻ ላይ የጥያቄ ምልክት ቢኖርበትም እየጠየቀ ሳይሆን እሱዬው “አሁን ያልኩትን ድገምልኝ፣” ማለቱ ነው፡፡ ልክ ነዋ...ለምሳሌ የሆነች ልጅ “ምናምኔ” ብሎ አምጥቶ “ስማ ታዲያ አረፍ አይደለች?” ሲል መልስ አሰጣጥ ላይ ብልጥ ካልተሆነ አስቸጋሪ ነው... ለእናንተ አሪፍ ላትሆን ትችላለቻ! እናላችሁ... የምርጦች ምርጥ የተባለውን ምግብ ለጋበዛችሁ ሰው እንዲህ ትሉታላችሁ...
“እውነቱን ልንገርህና አሁን እያሳሰበኝ ያለው ሌሊት ወደ መጸዳጃ ቤት እንዳያሯሩጠኝ ነው፡፡”
“ምን ለማለት.... ቆይ እናንተ የምታጨበጭቡላቸውን ቤቶች አናውቃቸውምና ነው!”
እና...“ድሮስ ቢሆን...” የሚሉት ነገር እንደልባችን እንዳንናገር ‘ጋሬጣ’ እየሆነብን ነው ለማለት ነው፡፡  
ደህና ሰንበቱልኝማ!

መንገዳችን ረዥም አገራችን ሰፊ ናት! መንግስታችን የዚያን ያህል ሰፊ እንዲሆን ምኞታችን ነው! ይሄ የሆነ ዕለት ህዝብ ያሸንፋል!
ደራሲ ከበደ ሚካኤል፡-
“አለ አንዳንድ ነገር
በዚህ ሙሉ በዚያ ከመሆን የማይቀር”
ይሉናል። ሀሳባቸው ዛሬም ከእኛ ጋር ነው። የምንጽፈው የምንኖረውን ነው። የምንኖረውም የምንጽፈውን ነው። እንግዲህ ለመንግስት በብርቱ ለማስታወስ የምንወደው፡-
የሚያውጀውን አዋጅ ይኑር!
የሚያወጣውን መመሪያ ይተግብር!
የሚያስበውን ዕቅድ፣ የሚወዳጀውን አገርና የሚፈራረመውን ፊርማ አይደብቀን። ግልጽነት  (Transparency) መርሁ ይሁን!
ይህ ከሆነ እኛም እንደ ህዝብ እናግዘዋለን!
“የመቻል ሁሉ መጨረሻ ማስቻል ነው” የምንለው ያኔ ነው!
***
ከዕለታት አንድ ቀን አንድ ለምድር ለሠማይ የከበደ የጦር ጀነራል ነበር። አካባቢውን በሙሉ በጦር አስገብሯል። ሰው ነውና መሸበት። ስለዚህም በዙሪያው ያሉት ትናንሽ ጦረኛ ንጉሶች፣ ይህንን ምሽት መሠረት አድርገው ሊወሩት ተነሱ። ጀግናው ግን ሁነኛ ልጆች ወልዶ ስለነበር ሦስቱንም ልጆቹን ጠርቶ ሦስት ምርጫ ሰጣቸው፡-
1ኛ. ልጆቼ ሆይ፤ ግዛቴን ትወርሱ ዘንድ ሃብት አላችሁ
2ኛ. ጦር አላችሁ
3ኛ. ጥበብ አላችሁ
የየምርጫችሁን ትነግሩኝ ዘንድ የሶስት ቀን እድሜ ሰጥቻችኋለሁ፤ በየፊናችሁ ሄዳችሁ አስባችሁ ተመለሱ። ከሶስት ቀን በኋላ ተመልሰው የየግል መልሳቸውን ይዘው መጡ። የመጨረሻ ትልቁ ልጅ የመጀመሪያውን መረጠ። ሁለተኛው ልጅ ጦር መረጠ። የመጨረሻ ትንሹ ልጅ ጥበብ መረጠ። አባትየው የሶስቱንም መልሶች ከሰማ በኋላ የራሱን ውሳኔ ነገራቸው።
ይኸውም እኔ እናንተን ብሆን ሶስቱንም አልመርጥም ነበር አላቸው። ሶስቱም ልጆች ከፋቸው። “ይኸን የምትለን ከሆነ አስቀድመህ ለምን ምርጫውን ሰጠኸን”
አባትየውም መለሰ፡-” ልጆቼ ሆይ፤ ከሰጠኋችሁ ውጪ እንድታስቡ ብዬ ነው።”
እስከ ዛሬ የሄድነው መንገድ በሙሉ አገር እንሰራለን ብለን ነው። ማንኛውም አገር- አፍራሽ (Destructive force) በአገርኛው ቋንቋ “አይመቸንም” ባዮች ነን። አገር የህዝብ እንጂ የመሪም ሆነ የአስተዳዳሪ (ገዢ) አይደለችም! የመጨረሻው ትንሽ ሰው የአገሩ ባለቤት ነውና!
ዛሬ ተመልሰን ይኸው ሺህ ዘጠኝ መቶ ስልሳ ሶስት ዓመተ ምህረት ደርሰናል። ህይወት የትግል ሳይሆን የድርድር የሆነበት ዘመን! ሃገርም ትውልድም መሪም ሆነ ፈጣሪው ሁሉም ነገ አለው።

ከማክሰኞ ጥቅምት 15 ቀን 2005 ዓ.ም ጀምሮ በደቡብ አፍሪካ መዲና ፕሪቶሪያ፣ ዛሬን ለቀናት ሲካሄድ የዘለቀው የኢትዮጵያ መንግስትና የትግራይ ሃይሎች የመጀመሪያው መደበኛ የሰላም ንግግር፣ በነገው ዕለት እሁድ ይጠናቀቃል ተብሎ ይጠበቃል።
የሰላም ንግግሩ ሂደቱ እስካሁን ምን ላይ እንደደረሰ ወይም በምን አጀንዳ ላይ እየተካሄደ እንደሚገኝ ያልታወቀ ሲሆን፤ ንግግሩ የሚደረገው ፕሪቶሪያ በሚገኘው የደቡብ አፍሪካ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ዋና መ/ቤት ውስጥ እንደሆነ ታውቋል።
የሰላም ንግግሩን የሚመሩት የአፍሪካ ቀንድ የአፍሪካ ህብረት ተወካይና የቀድሞ የናይጀሪያ ፕሬዚዳንት ኦሉሴጉን ኦባሳንጆ፣ ባለፈው ረቡዕ ወደ ስብሰባው ስፍራ ሲያመሩ በካሜራ ዓይን ውስጥ መግባታቸውን ሮይተርስ ዘግቧል።
የአደራዳሪው ቡድን አባል የሆኑት የቀድሞው የኬንያ ፕሬዚዳንት ኡሁሩ ኬንያታም ስብሰባው ወደሚካሄበት ህንፃ ሲገቡ ታይተዋል።
የደቡብ አፍሪካ የቀድሞ ምክትል ፕሬዚዳንት ፉምዚሌ ምላምቦ እና የአሜሪካ የአፍሪካ ቀንድ መልዕክተኛ ማይክ ሃመርም በሰላም ንግግሩ  ላይ እየተሳተፉ እንደሚገኙ ተነግሯል።
 የደቡብ አፍሪካ ፕሬዚዳንት ቃል አቀባይ ቪንሰንት ማግዌንያ እንደገለፁት፣ ባለፈው ማክሰኞ የተጀመረው የሰላም ንግግር በነገው ዕለት እሁድ ይጠናቀቃል።
እስካሁን ድረስ የሰላም ንግግሩ ለጋዜጠኞች ዝግ ሆኖ እየተካሄደ ሲሆን ከአደራዳሪዎችም ሆነ ከተደራዳሪዎች ሂደቱን አስመልክቶ የተሰጠ መረጃ እንደሌለ ታውቋል። የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን በመግለጫው፤ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት፣ የአሜሪካ መንግስትና የምሥራቅ አፍሪካ የልማት በይነ መንግስታት (ኢጋድ) በሰላም ንግግሩ ላይ በታዛቢነት እየተሳተፉ መሆኑን ጠቁሟል።
የሰላም ንግግሩ በኢትዮጵያውያን ባለቤትነት የጥይት ድምፅን በማስቆም፣ የተረጋጋች የአፍሪካ አህጉርን ዕውን ማድረግ በሚለው የአፍሪካ ህብረት መርህ መሰረት እንደሚካሄድ የጠቆሙት የወቅቱ የአፍሪካ ህብረት ኮሚሽን ሊቀመንበር ሙሳ ፋቂ ማሃመት፤ በዚህም መሰረት የአፍሪካ ህብረት፤ የተባበረች፣ የተረጋጋች፣ ሰላማዊና የማትበገር ኢትዮጵያን የመፍጠር ሂደትን በቁርጠኝነት እንደሚደግፍ ገልፀዋል።
በሌላ በኩል፤ የደቡብ አፍሪካው የሰላም ንግግር ከመጀመሩ በፊት የአሜሪካ ሴናተሮች ለጠ/ሚኒስትር ዐቢይ አህመድ በላኩት ደብዳቤ፣ የሰሜን ኢትዮጵያው ጦርነት እንዲያቆም ጥሪ አቅርበዋል።
ባለፈው እሁድ ሴናተሮቹ በላኩት ደብዳቤ፣ የኢትዮጵያ መንግስት በደቡብ አፍሪካው የሰላም ንግግር ለመሳተፍ መወሰኑ እንዳስደሰታቸው ገልጸው፤ ወደፊትም ሆነ በንግግር ሂደቱ ወቅት የተኩስ ማቆም እንዲደረግና ያልታገደበ የሰብአዊ እርዳታ አቅርቦት እንዲጀመር ጠይቀዋል።
የአሜሪካ የውጭ ጉዳይ መስሪያ ቤት ዋና ፀሃፊ አንቶኒ ብሊንከን በበኩላቸው፤ አስቸኳይ የተኩስ አቁም እንዲደረግ፣ ያልተገደበ የሰብአዊ እርዳታ እንዲጀመርና የኤርትራ ጦር ከትግራይ እንዲወጣ ባለፉት ቀናት በተደጋጋሚ ጥሪ አቅርበዋል።
የመንግስትና የትግራይ ሃይሎች ተወካይ ተደራዳሪዎች በደቡብ አፍሪካ የሰላም ንግግር ላይ እየተሳተፉ ባሉበት በአሁኑ ሰዓት፣ በትግራይ ጦርነቱ ተጠናክሮ መቀጠሉ እየተነገረ ሲሆን የመንግስት ጥምር ሃይሎች የክልሉን ወሳኝ ከተሞች መቆጣጠራቸውን  ቀጥለዋል ተብሏል።
ይህ በዚህ እንዳለ መከላከያ በተቆጣጠራቸው የትግራይ አካባቢዎች የህዝብ አስተዳደር መመስረትን ጨምሮ የተቋረጡ ማህበራዊ አገልግሎቶችን ለመጀመር ከአካባቢው ነዋሪዎች ጋር ምክክር እየተደረገ መሆኑን የፌደራል መንግስቱ አስታውቋል።
የአሜሪካ መንግስትና አውሮፓ ህብረት፣ በደቡብ አፍሪካ እየተካሄደ የሚገኘው የሰላም ንግግር ውጤታማ እንደሚሆን ተስፋቸውን ገልፀዋል።

ዓለም አቀፉ የሰብዓዊ መብት ተሟጋች አምነስቲ ኢንተርናሽናል፣ በሰሜን ኢትዮጵያው ጦርነት የተሳተፉ ወገኖች  በሙሉ በሰብዓዊነት ላይ የሚፈጸሙ ወንጀሎችን  ፈጽመዋል አለ፡፡ ከጦርነቱ ጋር በተያያዘ በተፈጸሙ የሰብአዊ መብት ጥሰቶች ላይ ጥልቅ ምርመራ እንዲደረግም ጠይቋል፤ አምነስቲ፡፡  
በአምነስቲ ኢንተርናሽናል የኢትዮጵያና ኤርትራ ተመራማሪ የሆኑት አቶ ፍስሃ ተክሌ፣ ባለፈው ረቡዕ  በናይሮቢ ጋዜጣዊ መግለጫ ሰጥተዋል፡፡
“ጦርነቱ ከተጀመረ በኋላ ከጦር ወንጀልና በሰብዓዊነት ላይ ከሚፈጸሙ ወንጀሎች ጋር የሚስተካከሉ  ከባድ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን ተመልክተናል፡፡
ከሰነድናቸው የሰብአዊ መብት ጥሰቶች መካከል አስገድዶ መድፈርና አስደንጋጭና ጭካኔ የተሞሉባቸው ጾታዊ ጥቃቶች ይገኙባቸዋል፡፡” ብለዋል፤ ተመራማሪው አቶ ፍስሃ ተክሌ፡፡
“እንደ አምነስቲ የሰነድናቸው የአስገድዶ መድፈርና የጾታ ጥቃቶች በጦርነቱ በተሳተፉ በሁሉም ወገኖች የተፈጸሙ ናቸው፡፡ በዚህ ጦርነት የሰብአዊ መብት ጥሰቶች ያልፈጸመ ማንም  ንጹህ ወገን የለም፡፡
ሁሉም ፈጽመዋል፡፡” ሲሉም አክለዋል፤ ተመራማሪው፡፡

ኢትዮ ቴሌኮም፣ የደንበኞቹን የዕለት ተዕለት የቢዝነስ እንቅስቃሴ ለማዘመንና ለማሳለጥ (Empowering Businesses with Cloud Service) የሚያስችለውን የቴሌክላውድ አገልግሎቱን በዛሬው ዕለት በይፋ አስጀምሯል፡፡
የክላውድ ኮምፒውቲንግ አገልግሎት ተቋማት የራሳቸው የመረጃ ማዕከል እንዲሁም ለማዕከሉ አስፈላጊ የሆኑ መሰረተ ልማቶችን መገንባት ሳያስፈልጋቸው ካሉበት ሆነው (virtually) የቴክኖሎጂና የዲጂታል ሶሉሽን አቅራቢዎች ዓለም የደረሰባቸውን የቴክኖሎጂ ውጤቶችን መሠረት አድርገው በገነቧቸውና ደህንነታቸው በተጠበቁ የመረጃ ማዕከላት መረጃዎቻቸውን ማከማቸት፣ መቀመር ብሎም የተለያዩ አገልግሎቶች ማግኘት የሚያስችል የዲጂታል ሶሉሽን ነው፡፡
ኢትዮ ቴሌኮም፣ በሀገራችን ከጊዜ ወደ ጊዜ እየጨመረ የመጣውን የግልና የመንግስት ተቋማት ከፍተኛ የመረጃ ክምችትና አጠቃቀም እንዲሁም ተዛማች የክላውድ አገልግሎት ፍላጎት መሠረት በማድረግ፣ እጅግ አስተማማኝ የክላውድ ማዕከላትን መሠረተ ልማትና አስፈላጊ ግብአቶችን ሁሉ በማሟላት ቴሌክላውድ አገልግሎትን በይፋ ለደንበኞቹ ማቅረብ መጀመሩን አስታውቋል፡፡
ኩባንያው የክላውድ አገልግሎቶቹን በሶስት አማራጭ ያቀረበ ሲሆን፤
Infrastructure as a Service  (IaaS) ተጠቃሚዎች እንደ አስፈላጊነቱ ካሉበት ሆነው የግል መረጃዎቻቸውን ማስቀመጥ፣ መቀመር፣ ለደንበኞቻቸው የተለያዩ አገልግሎችን መስጠት የሚያስችል የክላውድ አገልግሎት
Platform as a Service (PaaS)- በዋነኛነት የሶፍትዌር አልሚዎች ካሉበት ሆነው ላበለፀጓቸው ሶፍትዌሮች የተሟላ የዳታቤዝ ማኔጅመንት ሲስተም (MySQL DB) መጠቀም ያስችላቸዋል፡፡
Software as a Service (SaaS)- ደንበኞች የተለያዩ በውጭ ምንዛሪ የላይሰንስ ክፍያ በመክፈል ያገኟቸው የነበሩ ሶፍትዌሮችን ከቴሌክላውድ በተመጣጣኝ ክፍያ በብር ማግኘት የሚችሉበት አገልግሎት ነው፡፡
ኩባንያው ለመነሻነት የሚከተሉትን ሶስት አገልግሎቶች ያቀረበ ሲሆን በቀጣይ የተለያዩ ተጨማሪ ሶፍትዌሮችን  የሚያቀርብ ይሆናል ተብሏል፡፡
One office productivity and collaboration solution ደንበኞች በቢሮዎቻችው የጽሁፍና ሌሎች የቢሮ አገልግሎቶች የሚያከናውኑበት የኦፊስ መተግበሪያ (Application) ነው፡፡
Video Management System (VMS) ደንበኞች ይህን አገልግሎት በመጠቀም የደህንነት የቪዲዮ ካሜራዎቻቸውን በማገናኘት የቪዲዮ ማስተዳደሪያ ሲስተም እና የሚፈልጉትን ያህል የዳታ ቋት ማግኘት ይችላሉ፡፡
Smart Education productivity /Ulearning የትምህርት ተቋማት በስማርት ትምህርት በመታገዝ የርቀት እና የገጽ-ለገጽ ትምህርትን በቪዲዮ ጭምር በመታገዝ በዘመናዊ መልኩ በመስጠት ዘርፈ ብዙ ጥቅሞችን የሚያገኙበት ሲሆን ለተማሪዎቻቸው የተሟላ ቤተ-ሙከራ፣ ማስታወሻ አያያዝ የትምሕርት ግብአቶችን ማጋራት፣ የትምህርት መርጃ እና ምዘና ማካሄድ ይችላሉ፡፡
የቴሌክላውድ አገልግሎትን በመጠቀም ድርጅቶችና ተቋማት ለቴክኖሎጂ መረጣ፣ ለመሠረተ ልማት ግንባታ፣ ስልጠና እና ጥገና የሚወስደውን ጊዜ እንዲሁም የውጪ ምንዛሪ ክፍያ በማስቀረት ተቋማት የቢዝነስ እንቅስቃሴያቸው እና የአገልግሎት ጥራትን በማሳደግ ላይ ብቻ እንዲያተኩሩ በማድረግ ተወዳዳሪነታቸው እና ምርታማነታቸው እንዲጨምር ከፍተኛ አስተዋጽኦ ከማድረጉም በላይ ፍላጎትን ተከትሎ ሊስፋፋ የሚችል የሪሶርስ አጠቃቀም ተግባራዊ የሆነበት በመሆኑ አላስፈላጊ ወጪን እንደሚያስቀር ተጠቁሟል፡፡
“በዚህ አስተማማኝና ደሀንነቱ በተጠበቀ የክላውድ አገልግሎት ለመጠቀም የሚሹ ደንበኞቻችን በድረ ገጻችን cloud.ethiotelecom.et ተጠቅመው አገልግሎቱን ማግኘት የሚችሉና ክፍያቸውንም ቀላል፣ ፈጣን፣ ምቹና አስተማማኝ በሆነው ቴሌብር ባሉበት በመክፈል ማግኘት የሚችሉ ሲሆን፤ ፍላጎታቸውን በኦንላይን ማከናወን በማይችሉበት ወቅት ወይም የቴክኒክ ድጋፍና ምክር በሚያስፈልጋቸው ጊዜ የአገልግሎት መስጫ ማዕከሎቻችንን በመጎብኘት ድጋፍ ማግኘት የሚችሉ መሆኑን በአክብሮት እየገለጽን፣ በቀጣይም ዓለማችን የደረሰበትን ዘመን-አፈራሽ የቴክኖሎጂ ውጤቶችን ለውድ ደንበኞቻችን ተደራሽ በማድረግ ሕይወትን የማቅለል፣ ቢዝነስን የማሳለጥና ዲጂታል ኢትዮጵያን እውን የማድረግ ተግባራችንን የምንቀጥል መሆኑን እንገልጻለን፡፡” ብሏል - ኢትዮ ቴሌኮም፡፡
በሌላ በኩል፤ በኢትዮ ቴሌኮም እና በንግድ እና ቀጠናዊ ትስስር ሚኒስቴር መካከል የአገልግሎት ክፍያዎችን በቴሌብር ለመፈጸም የሚያስችል ስምምነት ባለፈው ሰኞ ተደርጓል፡፡
በዚህም ስምምነት፣የሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ ባለጉዳዮች፤ ከንግድ ምዝገባ፣ ከንግድ ፈቃድና ከንግድ ስያሜ ጋር ተያያዥነት ላላቸው የአገልግሎት ክፍያዎች  በኦንላይን አገልግሎት እንዲያገኙ እና ቀላል፣ ፈጣን፣ ምቹና አስተማማኝ የሆነውን የዘመኑን የዲጂታል ክፍያ ሥርዓት ቴሌብርን ተጠቅመው የአገልግሎት ክፍያቸውን እንዲፈጽሙ ያስችላቸዋል ተብሏል፡፡
“በተለይም የንግድ እና ቀጠናዊ ትስስር ሚኒስቴር ባለጉዳዮች ለአዲስ ንግድ ምዝገባ፣ ማሻሻያ፣ ምትክና የውል ማቋረጥ አገልግሎት ክፍያዎችን እንዲሁም አዲስ የንግድ ፈቃድ ለማውጣት፣ ለማሳደስ፣ ምትክ ለመውሰድ፣ ውል ለማቋረጥ/ለመሰረዝ፣ ለአዲስ የንግድ ስም፣ የንግድ ስም ለማሻሻል፣ ለመቀየርና ለመሰረዝ የአገልግሎት ክፍያዎችን በቀላሉ በቴሌብር የክፍያ አማራጭ እንዲያከናውኑ ያስችላቸዋል” ብሏል ኩባንያው፡፡
ባለጉዳዮች አገልግሎቱን ለማግኘት ወደ www.etrade.gov.et በመግባትና የሚፈልጉትን የአገልግሎት አይነት በመምረጥ እንዲሁም የአገልግሎት ቅጹን በቀጥታ (online) በመሙላት ለአገልግሎቱ ክፍያ ለመፈጸም የሚሰጣቸውን የመክፈያ ቁጥር በመጠቀም በቴሌብር መተግበሪያ ወይም በቴሌብር አጭር ቁጥር (*127#) የአገልግሎት ክፍያቸውን በቀላሉ መፈጸም እንደሚችሉ ተጠቁሟል፡፡

ዳሸን ባንክ ባለፈው በጀት ዓመት ከታክስ በፊት 3.8 ቢሊዮን ብር ትርፍ ማስመዝገቡን  ያስታወቀ ሲሆን፤ ይህም ካለፈው  ዓመት ጋር ሲነጻጻር የ57 በመቶ ዕድገት ማሳየቱ ተመልክቷል፡፡
ባንኩ የበጀት ዓመቱን አፈጻጸም ከትላንት በስቲያ ሐሙስ በሸራተን አዲስ ባካሄደው 29ኛ መደበኛ ጉባኤ ላይ ለባለአክሲዮኖች አቅርቧል፡፡
 በ2014 በጀት ዓመት  16.7 ቢሊዮን ብር ተጨማሪ ተቀማጭ ገንዘብ ማሰባሰብ መቻሉን የገለጸው  ባንኩ፤ አፈጻጸሙ ካለፈው ዓመት ጋር ሲነጻጸር የ22.4 በመቶ ዕድገት እንዳለው  ተጠቁሟል፡፡
ይህም አጠቃላይ የተቀማጭ ገንዘብ መጠኑን ወደ 91.2 ቢሊዮን ብር ያሳደገው ሲሆን፤ ከዚህ ውስጥ 5.9 ቢሊዮን ብር የተገኘው ከወለድ ነፃ አገልግሎት ዘርፍ መሆኑ ተመልክቷል፡፡  
የባንኩ የማበደር አቅም ወደ 79 ቢሊዮን ብር ያደገ ሲሆን፤ የባንኩ አጠቃላይ ሃብትም ካለፈው በጀት ዓመት ጋር ሲነጻጸር የ24 በመቶ ዕድገት በማሳየት፣ 117.14 ቢሊዮን ብር መድረሱ ተነግሯል፡፡
 የባንኩ ባለአክሲዮኖች ድርሻም ወደ 14.4 ቢሊዮን ብር ከፍ ያለ ሲሆን፣ ይህም ካለፈው ዓመት ጋር ሲነጻጸር የ42 በመቶ ዕድገት አሳይቷል፡፡ ባለአክሲዮኖቹ ባለፈው ጉባኤያቸው ተጨማሪ ካፒታል ለማቅረብ መወሰናቸውን ተከትሎ፣ የባንኩ የተከፈለ ካፒታል መጠንም 7.5 ቢሊዮን ብር መድረሱም ተገልጿል፡፡

Page 9 of 632