Administrator

Administrator

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያንን ጥያቄዎች ለማስመለስ የተመሠረተው የተለያዩ ማህበራት ኮሚቴ በ10 ቀናት ውስጥ ከስድስት ክልሎችና ከሁለቱ የከተማ አስተዳደሮች ጋር ያደረገው ውይይት መልካም ምላሽ የተገኘበት መሆኑን ጠቁሞ፤ በአንድ ወር ጊዜ ውስጥ አብዛኞቹ የቤተክርስቲያኒቱ ጥያቄዎች ምላሽ ያገኛሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ አስታውቋል፡፡
ኮሚቴው በ10 መሰረታዊ የቤተ ክርስቲያኒቱና አማኒያኑ ጥያቄዎች ላይ አተኩሮ ከአማራ፣ ከደቡብ፣ ሶማሌ፣ ሃረር፣ ቤኒሻንጉል፣ ኦሮሚያ፣ ድሬደዋና አዲስ አበባ አስተዳደርና ክልሎች ፕሬዚዳንቶችና ም/ፕሬዚዳንቶች እንዲሁም አስተዳዳሪዎች ጋር ፍሬያማና ቀና ውይይት ማድረጉን ለአዲስ አድማስ ያስታወቁት የኮሚቴው ሰብሳቢ ቀሲስ ሙሉቀን ብርሃኑ፤ እንደየ አካባቢዎቹና ጥያቄዎቹ ሁኔታ ችግሮች የሚፈቱበት ቀነ ገደብ መቀመጡን አመልክተዋል፡፡ በቀጣይም የእነዚህን ምላሾች አፈጻጸም በአንክሮ እየተከታተለ በየ15 ቀኑ ለሕዝብ ያሳውቃል ብለዋል - ቀሲስ ሙሉቀን፡፡
ለጥያቄዎቹ ምላሽ ለመስጠትም ከ10 ቀናት ጀምሮ የረጅም ጊዜ ቀነ ገደቦች የተሰጠ ሲሆን አብዛኞቹ ጥያቄዎች ግን በቀጣይ አንድ ወር ውስጥ እንዲመለሱ መግባባት ላይ መደረሱን ለማወቅ ተችሏል፡፡
እስከ ጥቅምት 30 ድረስ በጣም በርካታ ጉዳዮች መፍትሔ ያገኛሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ የተናገሩት የኮሚቴው ሰብሳቢ፤ ረጅም ጊዜ የተሰጣቸውንም አካሄዳቸውን ገምግመን ሂደቱን ለሕዝብ እናሳውቃለን፤ ሂደቱ አርኪ ካልሆነ ጥቅምት 30 የተያዘው ሰላማዊ ሰልፍ በእቅዱ መሰረት ይካሄዳል ብለዋል፡፡
ባለፉት 10 ቀናት መግባባት ተደርሶባቸው ተግባራዊ ምላሽ እየተሰጠባቸው ካሉ ጉዳዮች መካከልም በደቡብ ክልል የሲዳማ ዞን የተቃጠሉ አብያተ ክርስቲያናትና የምዕመናን ቤቶችን መልሶ የመገንባት ስራ መጀመሩ ለአብነት ተጠቅሷል፡፡
በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የተነጠቁ ይዞታዎችን የመመለስና የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ መስጠት መጀመሩም ታውቋል፡፡ ኮሚቴው ከባለስልጣናት ጋር ከመከረባቸው ጉዳዮች መካከል በጥቃት ሕይወታቸውን ላጡ ካህናትና ምዕመናን እንዲሁም ለተቃጠሉና ለተዘረፉ አብያተ ክርስቲያናት ካሳ እንዲከፈል የሚለው ዋነኛው ጥያቄ ሲሆን በሃይማኖታቸው ምክንያት ከቦታቸውና ከስራቸው የተፈናቀሉ ወደነበሩበት እንዲመለሱ፣ ቤተ ክርስቲያኒቱንና እምነቱን ለበቀላዊ ጥቃት እያነሳሱ ያሉ ሀሰተኛ ትርክቶች እንዲታረሙ፣ በቤተ ክርስቲያኒቱና ምዕመኖቿ ላይ ጥፋት ያወጁና ያስተባበሩ ባለሥልጣናት፣ ግለሰቦችና ቡድኖች በሕግ እንዲጠየቁ እንዲሁም ጥቃት እንዲቆም በመጠየቃቸው የታሰሩ ኦርቶዶክሳውያን በአፋጣኝ እንዲፈቱ የሚሉት ይገኙበታል፡፡ በተጨማሪም የተነጠቁ የቤተ ክርስቲያን ይዞታዎች እንዲመለሱ፣ ለአዲስ አብያተ ክርስቲያናት መትከያ፣ ለመካነ መቃብር፣ ለባህረ ጥምቀትና መስቀል ደመራ ማክበሪያ የሚውሉ ቦታዎች በሕግ እንዲሰጡም ተጠይቋል፡፡  በተለያዩ አህጉረ ስብከት የሚገኙና የተወረሱ የቤተ ክርስቲያኒቱ ቤቶችና ሕንጻዎች እንዲመለሱ፣ ለቤተ ክርስቲያኒቱ ይዞታዎች የይዞታ ማረጋገጫ ሰነድ እንዲሰጥ እንዲሁም በከፍተኛ የትምህርት ተቋማት የሚማሩ ኦርቶዶክሳውያንን የእምነት ነጻነት የሚጋፉ ጫናዎች እንዲቆሙ የሚሉት ጥያቄዎቹ ቀርበዋል፡። ከዚሁ ጋር በተያያዘ ባለፉት ሁለት ሳምንታት በአማራ ክልል የተለያዩ ከተሞች ሰላማዊ ሰልፎች መደረጋቸው የሚታወቅ ሲሆን ሰልፈኞቹ ለጥያቄያችን ደጋፊ ናቸው  ሲሉ የኮሚቴው ሰብሳቢ ለአዲስ አድማስ ተናግረዋል፡፡    


 በዘንድሮ አመት ወደ ከፍተኛ የመንግስት የትምህርት ተቋማት የሚገቡ ተማሪዎችና ወላጆቻቸው የዩኒቨርስቲ ግቢ ደህንነት አጠባበቅ ኃላፊነት መውሰጃ ውል እንደሚፈርሙ የትምህርት ሚኒስቴር አስታውቋል፡፡
ሚኒስቴሩ ያሠራጨው የተማሪዎችና የግቢ ደህንነት አጠባበቅ ስርአት ኃላፊነት መውሰጃ ውሉ ዋነኛ አላማው የተማሪዎችና የተቋማቱን ሠላምና ደህንነት ማስጠበቅ መሆኑ ተገልጿል፡፡
ተማሪዎች ግዴታቸውን እንዲወጡና መብታቸው እንዲጠበቅ ዩኒቨርስቲው፣ ተማሪዎች፣ ወላጆች እና የተማሩበት ወረዳ ት/ፅ/ቤት ኃላፊነት እንዲወስዱ የሚያስገድድ ውል ነው የተዘጋጀው ተብሏል፡፡
ተማሪዎችም ሆኑ ወላጆች ኃላፊነታቸው ሳይወጡ በዩኒቨርስቲ ውስጥ ለሚያደርሱት ችግርም ሆነ ጥፋት ራሳቸው ወይም ወላጆቻቸው (አሳዳጊዎች) ኃላፊነት መውሰድን ውሉ ያስገድዳል፡፡
በዚህ የውል ፎርም ላይ ተማሪዎች የሚገቡት የውል ግዴታ “በተመደብኩበት ተቋም በሠላማዊ መንገድ ትምህርቴን ለመማርና ከሌሎች የዩኒቨርስቲው ተማሪዎች ጋር በጋራና በአንድነት ተግባብቼ ለመኖር፣ በዩኒቨርስቲው ሃብትና ንብረት ላይ ችግር እንዳይፈጠር በምችለው ሁሉ የበኩሌን ለመወጣት፣ ችግሮች ሲከሰቱ ለሚመለከተው አካል መረጃ ለመስጠትና የራሴንና የግቢውን ደህንነት ለመጠበቅ ቃል እየገባሁ፣ ችግሮች ሲያጋጥሙ ለሚመለከተው አካል በበሰለ አግባብ በማቅረብ መፍትሔ የምሰጥ፣ በምንም ሁከትና አመጽ የማልሳተፍ መሆኑ ሳረጋግጥ፤ ይህ ሳይሆን ቀርቶ ለሚፈጠረው ችግር ህጋዊ እርምጃ ዩኒቨርስቲው ሊወስድ የሚችል መሆኑን በመረዳት ለሚጠፋው ሁሉ በኃላፊነት የምጠየቅ መሆኔን በፊርማዬ አረጋግጣለሁ” ይላል፡፡
ወላጆች ወይም አሳዳጊዎች እንዲሞሉት የተዘጋጀው ውል ደግሞ “ልጄ በዩኒቨርስቲ ቆይታው መልካም ስብዕና ኖሮት ህግና ደንብን በማክበር እንዲማር በዩኒቨርስቲ ውስጥ በማንኛውም መነሻ በሚፈጠሩ ግጭቶችና ጥፋቶች በግልም ይሁን በቡድን እንዳይሳተፍ፣ ተባባሪም እንዳይሆንና በዩኒቨርስቲው የተማሪዎች የዲሲፒሊን መመሪያም ሆነ በሌሎች አካዳሚያዊና አስተዳደራዊ ህጐችና ደንቦች ተገዥ እንዲሆን የመከርኩ ሲሆን፤ ነገር ግን ከዚህ በመውጣት ልጄ በጥፋቶች ተሳታፊና ተባባሪ በመሆን ለሚያደርሰው ጥፋትና ጉዳት ለሚወሰድበት እርምጃ በህግ ተጠያቂ እንዲሆን ያስገነዘብኩ መሆኑን በፊርማዬ አረጋግጣለሁ” ይላል፡፡
ይህ የውል ግዴታ ተማሪው የሚገኝበት የወረዳ ትምህርት ጽ/ቤትም የሚገባ ሲሆን፤ ተማሪውን ስለ መልካም ስነ ምግባር፣ በዩኒቨርስቲ ስለሚኖረው ኃላፊነትና ዲስፒሊን ማስገንዘቢያ ስልጠና መስጠቱን አረጋግጦ፣ በግጭቶችና ጥፋቶች ተሣታፊ ወይም ተባባሪ እንዳይሆን ተማሪውን ማሰልጠኑን፣ ይህን ችግር ከፈጠረም ወላጆቹ/አሳዳጊዎቹና እሱ ተጠያቂ መሆኑን ማስገንዘቡን በማመልከት ውሉን ይፈርማል፡፡
ዩኒቨርስቲው በበኩሉ፤ የተማሪውን ደህንነትና ሠላም ለመጠበቅ እንዲሁም ተማሪዎችን ያለ አድልኦ ለማገልገል በውሉ ግዴታ እንደሚገባ ለመረዳት ተችሏል፡፡
ተማሪዎች ወደየተመደቡበት ዩኒቨርስቲ ሲጓዙ በእነሱ፣ በወላጆቻቸውና በወረዳው ትምህርት ጽ/ቤት የተፈረመውን የውል ቅጂ ይዘው መቅረብም ይጠበቅባቸዋል ተብሏል፡፡

የተባበሩት መንግሥታት የሰብዓዊ ድጋፍና ድንገተኛ አደጋዎች አስተባባሪ ጽ/ቤት፤ በግጭት ምክንያት ተፈናቅለው ለነበሩና ወደ ቀዬአቸው ለተመለሱ ኢትዮጵያውያን አለማቀፉ ሕብረተሰብ ድጋፍ እንዲያደርግ ጥሪ አቀረበ፡፡
ከሰሞኑ በኢትዮጵያ የግጭት ተፈናቃዮች የሚገኙባቸውን ቦታዎች የጎበኙት የጽ/ቤቱ ሃላፊ ማርክ ሎውስክ፤ “ወደቀያቸው የተመለሱ ተፈናቃዮችን ማቋቋም የኢትዮጵያ መንግሥት ብቻውን የሚወጣው ጉዳይ አይደለም፣ ከፍተኛ ሰብዓዊ ቀውስ ከመፈጠሩ በፊት አለማቀፉ ሕብረተሰብ የተጠናከረ ድጋፍ ማድረግ አለበት” ብለዋል፡፡
የጽ/ቤቱ ኃላፊ እንደገለፁት፤ ወደ ቀያቸው የተመለሱ ተፈናቃዮች በክረምቱ ወራት የግብርና ሥራ ባለማከናወናቸው ቀጣዩን አመት ሙሉ እርዳታ ጠባቂ ሆነው ይቆያሉ፡፡
3 ሚሊዮን ከሚጠጉት ተፈናቃዮች በተጨማሪም አገሪቱ 8.5 ሚሊዮን ዜጎቿ በቀጣዩ ዓመት ሙሉ የምግብ፣ መጠለያ፣ ሕክምና፣ አልባሳት እርዳታ ፈላጊ ናቸው ብሏል - ጽ/ቤቱ፡፡
‹‹ኢትዮጵያ ዘርፈ ብዙ ውስብስብ ቀውሶችን እየተጋፈጠች ትገኛለች›› ያሉት የጽ/ቤቱ ኃላፊ፤ ከእነዚህም መካከል ድርቅ፣ ጎርፍ፣ የበሽታ መስፋፋትና የብሄር ግጭቶችን በመጥቀስ  የኢትዮጵያ መንግሥት እየተጋፈጣቸው ያሉትን እነዚህን ተግዳሮቶች አለማቀፉ ማህበረሰብ ተረድቶ አስፈላጊውን ድጋፍ እንዲያደርግ ጥሪ አቅርበዋል፡፡  

  የአለማችን ስደተኞች ቁጥር ባለፉት አስር አመታት የ23 በመቶ ጭማሪ ማሳየቱን የገለጸው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት በአሁኑ ወቅት በመላው አለም የስደት ህይወትን በመግፋት ላይ የሚገኙ ሰዎች ቁጥር 272 ሚሊዮን መድረሱንና ከአለማችን ህዝብ 3.5 በመቶው ስደተኛ መሆኑን አስታውቋል፡፡
ተመድ ባለፈው ማክሰኞ ባወጣው አለማቀፍ ሪፖርት እንዳለው፣ ባለፉት አስር አመታት የስደተኞች ቁጥር በ51 ሚሊዮን የጨመረ ሲሆን በፈረንጆች አመት 2019 በአውሮፓ 82 ሚሊዮን፣ በሰሜን አሜሪካ 59 ሚሊዮን በሰሜን አሜሪካና ምዕራብ እስያ አገራት ደግሞ በተመሳሳይ 49 ሚሊዮን ያህል ሰዎች የስደት ህይወትን በመግፋት ላይ እንደሚገኙ ለማረጋገጥ ተችሏል፡፡
ከአለማችን 272 ሚሊዮን ስደተኞች መካከል ግማሽ ያህሉ በአስር አገራት ውስጥ እንደሚኖሩ የጠቆመው የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የኢኮኖሚና ማህበራዊ ጉዳዮች ክፍል ሪፖርት፣ 51 ሚሊዮን ስደተኞች የሚኖሩባት አሜሪካ ብዛት ያላቸው ስደተኞችን በማስተናገድ ቀዳሚነቱን እንደምትይዝ አመልክቷል፡፡
ጀርመንና ሳዑዲ አረቢያ እያንዳንዳቸው 13 ሚሊዮን ስደተኞችን በማስተናገድ የሁለተኛ ደረጃን ሲይዙ፣ ሩስያ በ12 ሚሊዮን፣ እንግሊዝ በ10 ሚሊዮን እንዲሁም የተባበሩት አረብ ኤሜሬትስ በ9 ሚሊዮን ስደተኞች እስከ አምስተኛ ያለውን ደረጃ ይዘዋል፡፡
ብዙ ዜጎቿ የተሰደዱባት ቀዳሚዋ የአለማችን አገር ህንድ ናት ያለው ሪፖርቱ፣ 18 ሚሊዮን ህንዳውያን አገራቸውን ጥለው በመሰደድ በሌሎች አገራት ኑሯቸውን እየገፉ እንደሚገኙም አመልክቷል፡፡
ሜክሲኮ በ12 ሚሊዮን፣ ቻይና በ11 ሚሊዮን፣ ሩስያ በ10 ሚሊዮን፣ ሶርያ በ8 ሚሊዮን ዜጎች ስደት ብዛት ያላቸው ዜጎች ወደሌሎች አገራት ተሰድደውባቸዋል ተብለው በሪፖርቱ ከሁለተኛ እስከ አምስተኛ የተቀመጡ አገራት ናቸው፡፡
በአሁኑ ሰዓት ከአለማችን የህዝብ ቁጥር እድገት ይልቅ የአለማችን ስደተኞች ቁጥር እድገት ብልጫ እንዳለው የገለጸው ሪፖርቱ፣ በአመቱ በስደት ላይ ከሚገኙት 272 ሚሊዮን ስደተኞች መካከል 48 በመቶው ሴቶች መሆናቸውንም አክሎ አስታውቋል፡

 የአለማችንን ዩኒቨርሲቲዎች በተለያዩ መስፈርቶች በማወዳደር በየአመቱ ደረጃ የሚሰጠው ታይምስ ሃየር ኢጁኬሽን የተባለው ተቋም ከሰሞኑም የ2020 ምርጥ ዩኒቨርሲቲዎችን ዝርዝር ይፋ ያደረገ ሲሆን ባለፉት ሶስት ተከታታይ አመታት በ1ኛ ደረጃ ላይ የዘለቀው የእንግሊዙ ኦክስፎርድ ዘንድሮም ክብሩን አስጠብቋል፡፡
የአሜሪካው ካሊፎርኒያ ኢንስቲቲዩት ኦፍ ቴክኖሎጂ የአመቱ ምርጥ ሁለተኛ የአለማችን ዩኒቨርሲቲ ሲባል፣ አምና ሁለተኛ የነበረው የእንግሊዙ ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ካምብሪጅ ዘንድሮ ወደ ሶስተኛ ደረጃ ዝቅ ብሏል፡፡
በአመቱ የአለማችን ምርጥ ዩኒቨርሲቲዎች ዝርዝር ውስጥ ከአራተኛ እስከ ዘጠነኛ ያለውን ደረጃ የያዙት የአሜሪካዎቹ ስታንፎርድ፣ ማሳቹሴትስ ኢንስቲቲዩት ኦፍ ቴክኖሎጂ፣ ፕሪንስተን፣ ሃርቫርድ፣ የል እና ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ቺካጎ ዩኒቨርሲቲዎች ሲሆኑ፣ የእንግሊዙ ኢምፔሪያል ኮሌጅ ኦፍ ለንደን በ10ኛ ደረጃ ላይ ተቀምጧል፡፡
በ13ኛ ደረጃ ላይ ከተቀመጠው የስዊዘርላንዱ ኢቲኢች ዙሪክ በስተቀር ከአንደኛ እስከ ሃያኛ ያለውን ደረጃ የያዙት ሁሉም ዩኒቨርሲቲዎች የእንግሊዝና የአሜሪካ መሆናቸውንም ተቋሙ ባወጣው አመታዊ ሪፖርቱ አስታውቋል፡፡
ከአንደኛ እስከ 200ኛ ባለው ደረጃ ውስጥ ከተካተቱት ዩኒቨርሲቲዎች መካከል ግማሽ ያህሉ የአውሮፓ አገራት ዩኒቨርሲቲዎች ሲሆኑ፣ አሜሪካ 60 ያህል ዩኒቨርሲቲዎችን ማካተት መቻሏ፣ የደቡብ አፍሪካዎቹ ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ኬፕታውንና ዩኒቨርሲቲ ኦፍ ዊትዋተርሳንድ እስከ 200 ባለው ደረጃ የተካተቱ ብቸኛ ሁለት የአፍሪካ ዩኒቨርሲቲዎች መሆናቸውም ተነግሯል፡፡
በዘንድሮው የአለማችን ምርጥ ዩኒቨርሲቲዎች ዝርዝር ውስጥ በ92 የተለያዩ አገራት ውስጥ የሚገኙ 1ሺህ 400 ያህል ዩኒቨርሲቲዎች የተካተቱ ሲሆን፣ ተቋሙ ዩኒቨርሲቲዎችን ለማወዳደርና ደረጃ ለመስጠት ከማስተማር፣ ከምርምርና ከእውቀት ሽግግር ጋር ተያያዥ የሆኑ 13 ያህል የብቃትና ጥራት መመዘኛ መስፈርቶችን መጠቀሙን አስታውቋል፡፡


 በብራዚል በየቀኑ ቢያንስ 180 የአስገድዶ መድፈር ወንጀሎች ይፈጸማሉ

              አሜሪካ በኩባ ባስገነባችው ግዙፉ የጓንታናሞ ቤይ እስር ቤት ውስጥ 40 እስረኞች ብቻ እንደሚገኙና አገሪቱ ጥበቃን ጨምሮ ለእነዚሁ እስረኞች በአመት ከ540 ሚሊዮን ዶላር በላይ ወጪ እንደምታደርግ ብሉምበርግ ዘግቧል፡፡
አሜሪካ የመስከረም 11 የሽብር ጥቃትን ተከትሎ እጅግ አደገኛ ያለቻቸውን አሸባሪዎች ለማሰር ስትል ባቋቋመችው የጓንታናሞ ቤይ እስር ቤት ውስጥ ለሚገኙት 40 ያህል እስረኞች ጥበቃ፣ ህክምና፣ የህግ ባለሙያዎች ድጋፍ ወዘተ በ2018 ብቻ ለእያንዳንዳቸው 13 ሚሊዮን ዶላር ያህል ወጪ ማድረጓን ነው ዘገባው ያመለከተው፡፡
የአሜሪካ መንግስት እጅግ የሰለጠኑ 1 ሺህ 800 የልዩ ሃይል ጥበቃ ወታደሮችን በማሰማራት 40ዎቹን እስረኞች ሌት ተቀን እንደሚያስጠብቅ የጠቆመው ዘገባው፣ ለእነዚሁ ወታደሮች ቀለብና የተለያዩ ወጪዎች የሚወጣው ገንዘብም እጅግ ከፍተኛ እንደሆነ አመልክቷል፡፡
እስከ 770 ያህል የሌሎች አገራት ዜጎች ታስረበውበት እንደነበር የሚነገርለት ጓንታናሞ ከ720 የሚበልጡት በቡሽና በኦባማ አስተዳደር ዘመን መተፋታቸውንና በአሁኑ ሰዓት 40 ወንድ እስረኞች ብቻ መቅረታቸውንም ዘገባው አክሎ ገልጧል፡፡
በሌላ በኩል ደግሞ በብራዚል በየቀኑ ቢያንስ 180 ያህል የአስገድዶ መድፈር ወንጀሎች እንደሚፈጸሙ የአገሪቱ መንግስት ከሰሞኑ ባወጣው የህዝቦች ደህንነት ብሔራዊ ሪፖርቱ አስታውቋል፡፡
በአገሪቱ ባለፈው የፈረንጆች አመት 2018 ብቻ ከ66 ሺህ በላይ የወሲባዊ ጥቃት ድርጊቶች መፈጸማቸውን የጠቆመው ሪፖርቱ ጥቃቱ ከተፈጸመባቸው መካከል 54 በመቶ ያህሉ ዕድሜያቸው ከ13 አመት በታች የሆነ ስለመሆናቸውም አመልክቷል፡፡
በአመቱ መሰል ጥቃቶች ከተፈጸሙባቸው ብራዚላውያን መካከል 82 በመቶ ያህሉ ሴቶች እንደሆኑና ከእነዚህ መካከልም ጥቃት እንደተፈጸመባቸው ለፖሊስ ያመለከቱት 7.5 በመቶው ያህል እንደነበሩ ተነግሯል፡፡

 የተመሰረተበትን 5ኛ አመት ዛሬ የሚያከብረው ንስር ማይክሮ ፋይናንስ አ/ማ፣ ባለፉት አምስት አመታት ከ450 ሚሊዮን ብር በላይ ለስራ ፈጣሪዎች ማበደሩን አስታወቀ፡፡
በወጣት የፋይናንስና ኢኮኖሚ ባለሙያዎች የተመሰረተው ተቋሙ፤ በባንኮችም ሆነ በሌሎች የማይክሮ ፋይናንስ ተቋማት የማይሸፈኑ የብድር አገልግሎቶችን ለሚፈልጉ የሕብረተሰብ ክፍሎች አገልግሎት ሲሰጥ መቆየቱንና በዚህም ውጤታማ ተግባር ማከናወኑን ገልጿል፡፡
ልዩ አነስተኛ የብድር ፍላጎት ያላቸውን የሕብረተሰብ ክፍሎች ተደራሽ የሚያደርገው ‹‹ንስር››፤ ተማሪዎችን ማዕከል ያደረገና ዝቅተኛ የወለድ መጠን ያለው የላፕቶፕ መግዣ ብድር ሲሰጥ መቆየቱ ተጠቁሟል፡፡
ተቋሙ ብድር ለሚፈልጉ የሕብረተሰብ ክፍሎች ጥያቄውን ባቀረቡ ከ3 እስከ 5 ቀን ባለው ጊዜ ውስጥ የሚሰጥ ሲሆን እስካሁን ካበደረው ገንዘብ 95 በመቶ የሚሆነውን ተበዳሪዎች ‹‹አትርፈንበታል›› ብለው መመለሳቸውን አስታውቋል፡፡
በ215 ባለአክሲዮን ወጣቶች በሁለተኛ የተቋቋመው ንስር ማክሮፋይናንስ፤ ወደ 1 ሺህ 8 መቶ ያህል የሚጠጉ ተበዳሪዎች እንዲሁም 3 ሺህ 2 መቶ ቆጣቢዎች በድምሩ 5 ሺህ ደንበኞች ያሉት ሲሆን ለቆጣቢዎች በአመት እስከ 12 በመቶ ወለድ እንደሚከፍል ለማወቅ ተችሏል፡፡
ተቋሙ ስራ በጀመረ አመቱ ወደ ትርፋማነት መሸጋገሩን፣ በአሁኑ ወቅት 70 ሰራተኞች እንዳሉትና በቅርቡ 6ኛ ቅርንጫፉን ለመክፈት ዝግጅት እያደረገ መሆኑ ተገልጿል፡፡ በቀጣይም የሞባይል ባንኪንግ፣ ኤቲኤም ካርድ፣ ኢንተርኔት ባንኪንግና ሌሎች በዘመናዊ ቴክኖሎጂዎች የተደገፉ አገልግሎቶችን ለመስጠት እቅድ መያዙም ተገልጿል፡፡


             “ከብረው ይቆዩኝ ከብረው
ባመት ወንድ ልጅ ወልደው!
አምሣ ጥገቶች አሥረው…!”
ከዕለታት አንድ ቀን አንድ አሳማ፤ በጐች በብዛት ወደተሰማሩበት የግጦሽ መስክ ጐራ ይላል::  እረኛው “ምን ሊያደርግ መጣ” በሚል ጥርጣሬ ያስተውለዋል፡፡ አሳማው ወደ በጐቹ ለመቀላቀል ይሞክራል፡፡ እረኛው ያደፍጥ ያደፍጥና ፈጥኖ ተጠግቶ አሳማውን ይይዘዋል፡፡ ከዚያም፤
“ለምን መጣህ?” ብሎ ይጠይቀዋል፡፡
አሳማውም፤
“ከበጐች ልመሳሰል” ሲል ይመልሳል፡፡
“ተመሳስለህስ?”
“እንደ በጐች ልኖር”
“ኖረህስ?”
“እንደ በጐች እንድታኖረኝ!?”
“አንተን እንኳን ለዚህ አልፈልግህም አያ አሳማ”
“እንግዲያ እንዴት እንድኖር ትፈልጋለህ?”
“አይ፤ ኑሮው ይቅርብህና ወደ ተገቢው ቦታ ብወስድህ ነው የሚሻለው፡፡” ብሎ፤ እየጐተተ ወደ እንስሳ ማረጃው ቦታ ይዞት ሊሄድ ይጐትተዋል፡፡
አሳማው፤ መወራጨት፣ መንፈራገጥ፣ ማጓራት መጮህ ይጀምራል፡፡
ይሄኔ ከበጐቹ መካከል አንዱ ብቅ ይልና፤
“አያ አሳማ?” አለ በለጋስ ጥያቄ ቅላፄ፡፡
“አቤት” አለ አያ አሳማ፡፡
“ምንድነው እንደዚህ  የሚያስጮህህ?  እኛ  ሁላችንም ’ኮ  በጌታችን  እየተጐተትን  ወደ  ሌላ  ቦታ  እንወሰዳለን፡፡”
“ነው፡፡ ግን የእኔ ይለያል” አለ አሳማ፡፡
“እንዴት?” አለ በጉ፡፡
“አይ አያ በግ፣ የሁለታችን ለየቅል ነው!”
“እኮ እንዴት?”
“ጌታህ አንተን የሚፈልግህ ከቆዳህ ሱፍ ለመሥራት ነው፡፡ እኔን የሚፈልገኝ ግን ለሥጋዬ ነው - ጠብሶ ሊበላኝ”
አያ አሳማ፤ እንደፈራው እየተጐተተ ሄደ፡፡
***
በአዲሱ ዓመት ከእንዲህ ያለ ምርጫ ይሰውረን፡፡ ለጥብስ ይሁን ለሱፍ፣ ዞሮ ዞሮ መታረድ ላይቀር ምርጫውን በቅናት መልክ ከማሰብ ይሰውረን፡፡ አራጁንም መሆን ታራጁንም መሆን በፖለቲካ ሥርዓት ውስጥ አሰቃቂ ነው፡፡
“አውራ ዶሮ ጮኾ መንጋቱን ነገረኝ
ዛሬ ማታ ላርደው ቀጠሮ ነበረኝ”
እንዳለው አንዱ የእኛ ገጣሚ፤ የታራጅና አራጅ ምፀት የምንነጋገርበት እንዳይሆን አዲሱ ዓመት ልቡን ይስጠን፡፡ አዲሱን ዓመት የእኩልነት ያድርግልን!
“ይገብር ካላችሁ ዝንጀሮም ይገብር
የንጉሥ አይደለም ወይ የሚጭረው ምድር”  የምንልበት ዘመን ይሁንልን!
“ከብረው ይቆዩኝ ከብረው
ባመት ወንድ ልጅ ወልደው
አምሣ ጥገቶች ወልደው…”
ስንባል ሞቅ የሚለን፣ ከጭንቅ የሚገላግለን የአዎንታዊነት ምርቃት እንዲሆንልን እንጽና፣ እንጽናና፡፡
የአቦ - ሰጡኝ ሳይሆን የትግል ዓመት እንዲሆንልን ልብና ልቡናውን ይስጠን!
የችግር ማውሪያ ሳይሆን የመፍትሔ መፈለጊያ ዘመን እንዲሆንልን አንጐሉን ይስጠን!
የመለያያ ሳይሆን የመዋሃጃ፣ የመተሳሰቢያ ዘመን እንዲሆን በጐ አመለካከቱን አያጨልምብን!
ዕድሜ የጊዜ ሳይሆን፤ የመጠንከር  አቅም - የመገንባት፣ እርምጃችንን የማትባት ይሆንልን ዘንድ እርዳታው አይለየን፡፡
ሽቅብ እየተመነደግን እንጂ ቁልቁል እያደግን እንዳንሄድ፣ ድላችንን አስተማማኝ ያድርግልን፡፡
ፀሐፊዎቹ እንዳሉን፤
“አንድ ግዙፍ የብርቱካን ዛፍ እናስብ፡፡ በስሎ የተንዠረገገ ብዙ ብርቱካን አለው፡፡ ወደ ታች፣ በሰው ቁመት ያሉትን ብርቱካኖች በብዛት ለቀምኳቸው፡፡ ከዚያ በላይ ያሉትን ለመቅጠፍ ቁመት አጠረኝ፡፡ ከዚህ አንፃር ሲታይ የብርቱካን እጥረት አለ ልል ነው፡፡ ከጥቂት ጊዜ በኋላ ግን አንድ አዋቂ ሰው አንድ ቴክኖሎጂ ፈጠረ፤ መሰላል የሚባል፡፡ ወደ ማይደረሱት ብርቱካኖች መድረሻዬን አበጀልኝ:: ችግሬ ተቃለለ፡፡ ቴክኖሎጂ ወደ ኃይል ምንጭ መዳረሻ/ ማግኛ ስርዓት ነው፡፡ ያኔ እጥረት ያልነው ነገር፣ አሁን በሽ - በሽ፤ ነው ያሰኘናል፡፡” (“አበንዳንስ”፤ በፒተር ዲያማንዲስ እና ስቲቨን ኮትለር)
ስለ ዕጥረትና ስለ ዕጦት የምናስብበት ዓመት እንዳይሆን መሰላሉን የሚሰጠን አዋቂ ይዘዝልን፡፡
በሁሉም ዘርፍ ለድል ያብቃን፡፡
የጀመርነው  ለውጥም ይቅናን፡፡ ኑሮም ይታደገን!
በጐ እንድንመኝ፣ በጐ እንድናገኝ፤ በጐ እጅ ይስጠን!
“አይቀጭጭ  ትልማችን፣ አይራብ ህልማችን!
አይሙት ሐሞታችን፣ አይቃዥ ርዕያችን!
አይንጠፍ ጓዳችን፣ አትምከን ላማችን!
አይክሳ ቀናችን፣ አይላም ጉልበታችን!!
ከሁሉም ከሁሉም አይጥፋ ሻማችን!”
ብለን የምንመኝበትን የህይወት ፀጋ አይንሳን!!
በአንድ ወቅት ታዋቂው የእስፖርት ሰው ይድነቃቸው ተሰማ፣ ሱዳን ከእግር ኳሱ አምባ ጠፍታ ከርማ ወደ ሜዳ ስትመለስ ያሳየችውን ድንቅ እርምጃ በተመለከተ የሰጡት አስተያየት፤ ማስገንዘቢያ፣ ማስጠንቀቂያና የእግር ኳሱን ሂደት ማሳያ ነው፡፡ ለኢትዮጵያ ደግሞ ዋና ማሳሰቢያ ነው!
“ቆመን ጠበቅናቸው ጥለውን አለፉ!” ነበር ያሉት፡፡ ከዚህ ይሰውረን!
እንደ አዲስ ዓመት ምላሽ “ከብረው ይቆዩን ከብረው” የምንባባልበት እንዲሆን እንመኛለን”
መልካም አዲስ ዓመት!!
(ከአዘጋጁ፡- ከላይ የቀረበው የዛሬ 6 ዓመት በአዲስ ዓመት መባቻ ላይ በአዲስ አድማስ ድረ-ገጽ የወጣ ሲሆን ለ”ትውስታ አድማስ” መርጠነዋል፡፡ ሴፕተምበር 13፣2013 )

  [ምናባዊ መጣጥፍ ለአዲስ ዓመት ስጦታ]


              በአዲሱ ዓመት ዋዜማ ሌሊቱን ሁሉም ሰው ጭራ አብቅሎ ቢያድርስ? የፍየልን አይነት አጭር ሳይሆን እንደ ጦጣው በረጅሙ የሚወዛወዝ ጭራ፡፡ ፀጉር የሌለው እንደ ገላችን መላጣ የሆነ ዱልዱም ጭራ፡፡ ወንዱም ሴቱም ትንሹም ትልቁም በቃ ሁሉም ሰው ረጅሙን ጭራ ሌሊቱን አብቅሎ ቢያድርስ?
የእንቁጣጣሽ ዕለት ጧት ማነው ከቤቱ ደፍሮ መጀመሪያ የሚወጣው? እኔ አልወጣም፡፡ ጭራዬን ምን ውስጥ እደብቀዋለሁ? ሰው ሁሉ ጭራ አብቅሎ እንዳደረ አላውቅ፡፡ እንኳን ከቤቴ ልወጣ የመኝታ ቤቴን መስኮትና በርም አልከፍትም፡፡ ምናልባት ድንጋጤዬ ሲበርድልኝ፣ ጭራዬን ብርድ ልብስ ውስጥ ደብቄ ማሰብ እጀምር ይሆናል፡፡ አስቤስ ምን መፍትሔ አገኛለሁ፡፡ ጭራውን ለመንቀል ወይም ለመቁረጥ እሞክር ይሆናል፡፡
ቀኑን ሙሉ ደፍሮ ከቤቱ የሚወጣ ሰው ከተገኘ፣ በሰው ልጅ ታሪክ የደፋሮች ቁንጮ ሆኖ መመዝገቡ አይቀርም፡፡ ለበአሉ የተዘጋጀው ዝግጅት ሁሉስ ምን ያደርጋል? የእነ ዓመት በዓል ዶሮና በግ እድሜ ለመርዘሙ ጥርጥር አይኖርም፡፡ ሌላው ሌላው ነገርስ እንዴት ይሆናል? እኔ እንጃ ማሰቡም ከበደኝ፡፡
ለነገሩ ሁሉም ባለጭራ ከሆነ መቼስ ምን ይደረጋል፡፡ ለጊዜው እርስ በእርሱ እየተፋፈረ፣ ወንዱ በሱሪው ስር አጥፎ እያሾለከና ካልሲው ውስጥ እየሸጎጠ፣ ሴቱም እየጠቀለለ በቀሚሱ ስር ወታትፎ መውጣቱ አይቀርም፡፡ የሚበላውም ከቤት ያልቃል፡፡ ወሬውም ይዛመታል፡፡
አንዱ የአንዱን ጭራ ለማየት የሚኖረው ጉጉት ግን ይታያችሁ፡፡ እኔ የአንቺን፡፡ አንተ የኔን፡፡ አንቺ የእሷን፡፡ እሷ ያንቺን፡፡ አዲስ ነገር ነዋ! እንኳን ተአምሩን የሰው ጭራን የሚያህል ነገር ቀርቶ ጎረቤት የመጣ እንግዳን ፊት ለማየት ብዙ ሰው ታላቅ ጉጉት ያድርበታል፡፡
የዛን ሰሞን ፀገራቸውን ያስረዘሙት ባህታውያን ባለመስቀል ዘንጋቸውን እየነቀነቁ ‹‹ደንቁረህ የኖርክ ዘንድሮ እንኳን አይንህን ክፈት፡፡ ይኸው ስምንተኛው ሺ መጣ፡፡ ፈጣሪ ፍፁም ነው፡፡ የፈጣሪን ረቂቅነት ማንም ተመራምሮ አይደርስበትም፡፡›› ሲሉ፤ የብርጭቆ ቂጥ የመሰለ መነጽር የሰኩ መላጣ ሳይንቲስቶችም ‹‹የሰው ልጅ ከጦጣ ዝርያ መምጣቱ ተረጋገጠ፡፡ ተፈጥሮ ፍፁም ነች፡፡ የተፈጥሮን ረቂቅነት ማንም ተመራምሮ አይደርስበትም፡፡ የሰው ልጅ ጉዞ ወደ ኋላ ነው፡፡›› ማለታቸው አይቀርም፡፡
ሁሉም ያለውን ቢል ለጭራ ደንታም አይሰጠውም፡፡ አንዴ በቅሏላ! ጭራ ያምብርን ይሆን? መቼም ሁሉም  ሰው ላይ ያስጠላል ማለት አይቻልም፡፡ ጭራ የሚያምርበት ሰው አይጠፋም፡፡ ጭራውም እራሱ ልክ እንደ ጣት ወይም ደግሞ እንደ እግርና ባት፣ ቆንጆና ደዘደዝ ሆኖ ነው የሚበቅለው:: አለንጋ ጭራ፣ ቀጥ ያለ ሸንቃጣ  ጭራ፣ ጉንድሽ ወይም ወልጋዳ ጭራ… ወዘተ እየተባለ በውበቱ ሊወደስ፣ በማስቀየሙ ሊጥላላ የግድ ነው፡፡
ልብስ ሰፊ የተባለ ሁሉ በየሱሪውና ቀሚሱ ጀርባ እንደ እጅጌ ክብ ቀዳዳ እየሸነቆረ፣ ረጅም ቱቦ መሳይ ከረጢት ቀዶ መስፋት የተለመደ ተግባሩ ሆኖ ይዋሀደዋል፡፡ ፋሺን ነዳፊዎችም ጉድ ጉድ ማለታቸው አይቀርም፡፡ ባለ አለንጋና ሸንቃጣ ጭራው እንደ ሚኒስከርትና ቁምጣ፣ ባለ ጉንድሽ ጉንድሹ ደግሞ እንደ ቦላሌ ያለ ልብስ፣ የጭራውን ወርድና ቁመት እያስመተረ፣ እንደ አቅሙ ገበናውን መሸፈን ሊኖርበት ነው፡፡ አንዴ ገላ ሆኖ ከበቀለ መቼስ ምን ይደረጋል፡፡
ቆይ ቆይ ግን ስንቀመጥ እንዴት እናደርገዋለን? በእግራችን መሀል ወደፊት አሾልከን እንይዘዋለን? ወይንስ በስተጀርባችን ሽቅብ ጭስ ማውጫ አስመስለን እናቆመዋለን? በስተጀርባ ወደ ወንበር ስር እንዳንዘረጋው፣ ሰው ሳያይ ሊረግጥብን ይችላል፡፡ የዛሬ ሰው እግሩን ሲሰነዝር እንኳን አዲስ የበቀለውን ጭራ ይቅርና ስንወለድ ጀምሮ ያለውን እግርም አያይ፡፡ በተለይ ሰው በሚበዛበት ስብሰባ፣ ትያትር ቤትና ወጪ ወራጁ አሁንም አሁንም በሆነበት ሚኒባስ ታክሲ ላይ ችግር ነው፡፡ በጀርባችን ሽቅብ እንዳናቆመው ይቆረቁራል፡፡ በዛ ላይ ደግሞ ከኋላ ‹‹ጭራህን ዝቅ አርገው… ከለልከን›› ልንባልም እንችላለን፡፡ ያው እንደወጣብን ጭራችንን በጎንም ይሁን በመሀል ሰብሰብ አርጎ መታቀፉ ነው የሚያዋጣን፡፡
ጭራ መቼስ ያው ጭራ ነውና መንከርፈፉ አይቀርም፡፡ ረስተን ለቀቅ ካደረግነው መሬት ላይ ተጎትቶ ምናምን ሊወጋብን ወይ የጠርሙስ ስባሪ ሊቆርጥብን ይችላል፡፡ ምድጃ ላይ ተኮፍሶ የሚደነፋ ሽሮ ውስጥ ጥልቅ ቢልብንስ? በዚህ ግርግር በበዛበት ከተማ ድንገት ስናወናጭፍ፣ የሰው አይንም ልናጠፋ እንችላለን፡፡ እስክንለምደውና እስክንነግረው ድረስ እንቅስቃሴውን መቆጣጠሩና እንደምንፈልገው ማዘዙ ፈተና መሆኑ አይቀርም፡፡
ታላቁ ጉድ ግን ውስጣዊ ስሜታችንና ማንነታችን እርቃኑን የመቅረቱ ጉዳይ ነው፡፡ የእነ ውሮና የእነ ቡቺ ጭራ የተለያየ ስሜት ሲሰማቸው፣ በየስልቱ እየተንቀሳቀሰ ስሜታቸውንና ፍላጎታቸውን ይገልጻል፡፡ የእኛም ጭራ እንደ እጅ እስኪገራ ድረስ በውስጣዊ ስሜታችንና ፍላጎታችን እየታዘዘ ከኛ ቁጥጥር ውጪ መንቀሳቀሱን አይተውም፡፡ ከእነ ውሮና ቡቺ እንደተማርነው ማለት ነው፡፡ እኛ ደግሞ ፈርዶብን በአብዛኛው እንደ ባህልም እንደ ልምድም ከግልጽነት ይልቅ ድብቅነትን መርህ አድርገን የተቀበልን፣ ከፊት ለፊት በር የጓሮውን የምንመርጥ፣ እንደ ሥነ ምግባር መስፈርት ጮክ ብለን የምናውጃቸውን እሴቶች፣ በሹክሹክታና በስውር የምንሽር ነን፡፡ ጭራችን ደግሞ ይሄንን ገና አላወቀ፡፡ አዲስ በቀል ነው፡፡ አልተገራም፡፡ ‹‹ነውር ነው››፣ ‹‹ያሳፍራል››፣ ‹‹ሚስጥር ነው››፣ ‹‹ይሉኝታ››፣ ‹‹የሆዴን በሆዴ›› … ወዘተ አያውቅም፡፡ ውስጣዊ ስሜታችንንና ፍላጎታችንን እየተከተለ፣ ያለ ሳንሱር ሽንጡን እየሰበቀና እየተወራጨ፣ እኛነታችንን በራሱ መንገድ ያውጃል፡፡ ወይ መከራ!
በየመንገዱ፣ በየቢሮው፣ በየጓዳው ጎድጓዳው በቆዳና ልብሳችን ስር ተሸፍነውና በሹክሹክታ ቅብብሎሽ ደብቀን ያኖርናቸውን ስንትና ስንት ጉዶቻችንን ጭራ እንደሚያጋልጥብን አስቡት እስቲ፡፡
በትንሿ የስራም ሆነ በታላላቅ የሀገር ጉዳዮች ላይ ለመምከር በተሰየሙ የስብሰባ አዳራሽ ውስጥ ስንት የጭራ ትዕይንት ይታያል! አድር ባዩ የአለቃን ወይም የበላይን ንግግር በደመ ነፍስ እየሰማ፣ ጭራውን በረጅሙ ሲቆላ፣ አላዋቂውና ነገሩ የተምታታበት በግዴለሽነት ነፍዞ ጭራውን እንደደከመው ጅራፍ አንከርፍፎ አቧራ ሲያስስ፣ ነገሩ ያላማረውና በፍርሀት ዝምታ የተጎለተው ተሰብሳቢ፣ ጭራውን በእግሮቹ መሃል ሸጉጦ በማሳለፍ አፉን በጭራው ጫፍ ሲተመትም፣ አጀንዳው እሱን የሚመለከት ሆኖ በምን ይወሰንብኝ ይሆን ስጋት የተዋጠው ደግሞ ጭራውን በድንጋጤና በጭንቀት እንደ አፈ-ሙዝ ቀስሮ አቁሞ…ወዘተ፡፡ ጭራ ስንት ስንት ትርዒት ያሳየን ይሆን?
በየቢሮው የአገርና የሕዝብ ሀላፊነት ተሸክመን፣ እጀ እርጥቡንና አመዳም ደሀውን የምናስተናግድበትን ስልትም ጭራ አያውቅም፡፡ እጀ እርጥቡ ሲመጣ ጭራችን በራሱ ስልት እየተቆላ፣ አመዳም ደሀው ሲሆን ደግሞ እየተነቀነቀ ሊያሳጣን ነው፡፡ ወይ መከራ! ለነገሩ የጭራን ነገር አታድርስ ማለቱ ይሻላል እንጂ መዘዙ ብዙ ነው፡፡ ‹‹ልጄን ቀጥቼ ተንከባክቤና መክሬ ነው ያሳደግኳት›› እያለ በጠጅ ቤት ጓደኞቹ ፊት ክብር ሞገስን ተላብሶ የኖረ ጋቢ ለባሽ አባወራ፣ ልጅ የልቅሶ ድንኳን ውስጥ ከፊት ለፊቱ ለተቀመጡት ጎረምሶች አጎንብሳ የእራት ሳህን እያደለች ጭራዋን ስትቆላ፣ ድንገት የሱን ሳህን በጭራዋ ነክታ ከእነ እንጀራው መሬት ላይ ስትደፋበት ምን ይላል? ከቀበሌው ባሻገር ከሴት ጋር ጭራውን አቆላልፎ ሲንሸረሸር፣ በቁርባን ያገባት የልጆቹ እናት  ባጋጣሚ ከማህበር መልስ ከእነ ጓደኞቿ ከኋላው የደረሰችበት አባወራስ ምን ብሎ ሊያስተባብል ነው?  
ለመጀመሪያ ልጃቸው የወሲብን በተለይም ከትዳር ውጪ የመሄድን ታላቅ ሀጢያትነት እየሰበኩ ያሳደጉ ግን የጎረቤት ወንደላጤ በወጣ በገባ ቁጥር ጭራቸው የተሰጣ እህል የሚበትንባቸው አሮጊት እናትስ እንዴት ይሆናሉ? ጣጣ ነው፡፡ ጉቦ ሲቀረጥፍ የከረመው የቀበሌ ተመራጭም ሕዝቡን ስብሰባ ጠርቶ ንግግር ሲያደርግ፣ ጭራው በስጋት እየተሸጎጠ ሊያሳጣው ነው፡፡ ከፀሐፊው የተነካካ ሹመኛም እሷን ባየ ቁጥር ጭራው እየተቆላ ሊያሳፍረው ነው፡፡ ምላሱን በጨው አጥቦ ያልተሰራውን ስራ እንደተሰራ ሪፖርት ለበላይና ለሕዝብ የሚያቀርበው ባለ ስልጣንም ጭራው በይነቃብኝ  ይሆን ስጋት እየተሸጎጠ ያሳብቅበታል፡፡ ችግር ነው መቼስ፡፡ የጭራው መዘዝ እንደሆነ መለስ ብለን እራሳችንን እያየን፣ ቢያንስ ለራስ መታመንንና ግልጽነትን  አክብረን፣ የማስመሰል ክንብንባችንን ካላወለቅን… ተወርቶ የሚያልቅ አይደለም፡፡ ከዚህ ከዚህ ሁሉ አዲስ አመት… አዲስ ራዕይ ይስጠን፡፡   
(አዲስ አድማስ፤ ጳጉሜ 3 ቀን 1993 ዓ.ም)

 (የፖለቲካና ኢኮኖሚ ምሁራን ቅኝት)

              አንጻራዊ ሰላምና መረጋጋት የታየበት ዓመት
                    ሙሼ ሰሙ - (የፖለቲካ ተንታኝ)


            በ2011 ዓ.ም ያለፉትን አመታት ችግሮች ይዘን ነው የተቀበልነው፡፡ በዓመቱ በየቦታው ብልጭ ድርግም የሚሉ ግጭቶችና መፈናቀሎች ቢከሰቱም፣ ባንጻራዊነት የማህበራዊና ፖለቲካዊ መረጋጋት ታይቷል የሚል እምነት አለኝ፡፡ ሀሳብን በነፃነት የመግለጽ መብት ከመቼውም ጊዜ በተሻለ እየተከበረ ያለፈበት ጊዜ ነው፡፡ ዜጎች ተደራጅተው ለመታገል የሚያደርጉት ጥረት በአንፃራዊነት የተሻለ ነጻነት ታይቶበታል፡፡ የተፈጠሩ ግጭቶችም ከ2011 አመት በፊት እንደነበሩት ሳይሆን በአፋጣኝ ሲፈቱ አይተናል፡፡ ብዙ ጊዜ ችግሮች ከተባባሱ በኋላ ነበር ወደ መፍትሄ  የሚገባው፡፡ ባለፈው አንድ አመት ችግሮችን ቀድሞ መከላከል ላይ ደካማነት ቢኖርም፣ እግር በእግር ተከታትሎ የመፍታት ጥንካሬ ታይቷል:: በጥቅሉ ልንፈርስ ነው፣ ልንበተን ነው ከሚለው መንፈስ፣ እንደ አገር መቀጠል እንችላለን የሚል ተስፋ ተፈጥሯል፡፡
ለዚህ መንግስትም ትልቅ ስራ ሰርቷል፡፡ ሕዝቡም ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርጓል:: ሕዝቡ፤ ግጭት ቀስቃሽ የሆኑ ጽንፈኛ ሀይሎችን ሴራ  ቀልብሷል፡፡ ልሂቅ ነን የሚለው አካል፣ አገሩን እስኪያፈርስበት ድረስ አልሰማውም፡፡ ስለዚህም እንደ አገር  መቀጠል ችለናል፡። ብዙ ሙከራዎች ግን ተደርገዋል፡፡ ሕዝቡ ጆሮ አልሰጠውም እንጂ፡፡
ሌላው የምርጫ ጉዳይ ነው። በኔ እምነት ምርጫ እንዲካሄድ መወሰኑና በሂደቱ ላይ ውይይት መጀመሩ፣ ያለፈው አመት አንዱ መልካም ተግባር ነው፡፡ በአገሪቱ ውስጥ የተከሰተውን አለመረጋጋት ተከትሎ፣ አለማቀፉ ማህበረሰብ “አገሪቱ ትቀጥላለች ወይስ አትቀጥልም?” የሚለውን በስጋት ሲከታተለው ነበር፡፡ ነገር ግን ሀገሪቱ እንደ ሀገር ቀጥላለች፡፡ የአገሪቱን ጉዳይ አለቀማፉ ማህበረሰብ እንዲረዳ የተሠራው ዲፕሎማሲያዊ ስራ ቀላል አይደለም፡፡ በዚህ የዲፕሎማሲ ስራ የውጭ ምንዛሬም ተገኝቷል:: ይሄ የ2011 ትልቅ ስኬት ነው፡፡
ግዙፍ የመንግስት ተቋማትን በሙሉና በከፊል ፕራይቬታይዝ ለማድረግ መወሰኑ፣ የኢኮኖሚ ማሻሻያ መደረጉ የ2011 ትልቅ ክንውን ነው፡፡ የኢኮኖሚ አቅጣጫ መቀመጡ ትልቅ ተግባር ነው:: የፀረ ሽብር ህግ፣ የምርጫና መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች ህግ መሻሻላቸው ገንቢ ተግባራት ነበሩ:: በ2011 በአንፃራዊነት መረጋጋት ነበር ስል፣ ሠላም ነበረ ማለቴ አይደለም፡፡ ሠላም በማስጠበቅ በኩል ድክመት ታይቷል፡፡ ሰዎች ይገደሉ፣ ንብረት ይዘረፍ ነበር፡፡ የዜጐችን የምግብ ዋስትና በማስጠበቅ ረገድም አፈጻጸሙ  ደካማ ነው፡፡ በሌላ በኩል፤ ቡድኖችና ግለሰቦች፣ በመንግስት ላይ የሚያሳርፉት ተፅእኖ ገደቡን አልፎ ነበር፡፡ ጉልበትና ሃይል የተቀላቀለበት እንቅስቃሴ ሲያደርጉ ስለነበር፣ ህዝቡ በመንግስት ላይ የነበረውን እምነት ጥያቄ ውስጥ ከቶታል፡፡ ቡድኖችና ግለሰቦች የሚፈልጉትን ነገር በጫና ማስደረግ መቻላቸው ደካማ ጐናችን ነበር፡፡
ሌላው የኢኮኖሚው ጉዳይ ነው፡፡ በነሐሴ ወር እንደሰማነው፣ የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ፣ ከፍተኛውን የግሽበት መጠን አስመዝግቧል፡፡ በዚህ አመት ከፍተኛ ግሽበት፣ በምግብና ምግብ ነክ ምርቶች ላይ ታይቷል፡፡ ይሄ እጅግ አስፈሪ ነገር ነው፡፡ የዜጐች ገቢ ሳያድግ ግሽበትን መቋቋም ከባድ ነው፡፡ ለዚህ ግሽበት ምክንያቱ ደግሞ የሠላም መታጣት ነው:: ሰዎች ወጥተው እንዲገቡ፣ ገንዘባቸውን ኢንቨስት እንዲያደርጉ፣ የሠላም ዋስትና ያስፈልጋቸዋል:: ሠላም አለመኖሩ ነጋዴውን ስጋት ላይ ጥሎታል:: መንግስት የረጅም ጊዜ እቅድ የማጥናቱን ያህል፣ የአጭር ጊዜ መፍትሔ ማምጣት ተስኖታል፡፡ የኑሮ ውድነት፣ ለአንድ ሀገር ከባድ ቀውስ ነው፡፡ ይሄን በአጭር ጊዜ ውስጥ ለመፍታት የሚያስችሉ አቅጣጫዎችን ከመከተል ይልቅ፣ በኤሌክትሪክ ፍጆታና በነዳጅ ላይ ጭማሪ ማድረጉ የኑሮ ውድነቱን  አባብሶታል፡፡ የመብራት ፍጆታ 300 በመቶ፣ የውሃ ታሪፍ መቶ በመቶ መቶ መጨመሩ፣ በራሱ ትልቅ ችግር ነው፡፡ ኮንትሮባንድ ቀንሷል ይባላል እንጂ ተባብሷል፡፡ ኢኮኖሚው ላይ መንግስት ስር ነቀል ስራ መስራት አለበት፡፡
በዚህ ዓመት ሠላምና የህግ የበላይነትን ከማስፈን ባሻገር፣ የእኩልነት ስርአት መስፈን አለበት፡፡ ሂሣብ የማወራረድ ፖለቲካ ሊቆም  ይገባል፡፡ ሁላችንም በህግ የበላይነት ጥላ ስር  መኖር አለብን፡፡ በአዲሱ ዓመት ክልሎች ያሉበት ሁኔታ በግልጽ መታወቅ አለበት፡፡ መንግስት በቂ መረጃ ይዞ ሊነግረን ይገባል:: በመንግስት ውስጥ ሌላ መንግስት የመሆን ዝንባሌ ይታያል፡፡ ይሄ በአፋጣኝ መሻሻል  አለበት፡፡


_______________________________________________



                    የኑሮ ውድነት- የዋጋ ግሽበት-- የውጭ ምንዛሪ እጥረት
                         ዶ/ር ቆስጠንጢኖስ ብሩህ ተስፋ - (የኢኮኖሚ ባለሙያ)


          የማክሮ ኢኮኖሚ ችግሩ በነበረበት  ነው የቀጠለው፡፡ የውጭ ምንዛሬ ችግሩም እንዲሁ፡፡ የኑሮ ውድነቱም ብሶበታል፡፡ የዋጋ ግሽበቱ በተለይ ለከተማ ነዋሪዎች ከፍተኛ ጫና ነበር፡፡ የዜጎች የኑሮ ደረጃ ልዩነት አልተሻሻለም፡፡ በተለይ ቋሚ ገቢ አላቸው የሚባሉ የመንግስት ሰራተኞችና ጡረተኞች አሁንም ችግር ላይ ናቸው፡፡ የአገሪቱ የኤክስፖርት ምጣኔም አልጨመረም፡፡ ከ2002 ዓ.ም ጀምሮ የኤክስፖርት ምጣኔያችን ሲቀንስ እንጂ ሲጨምር አልታየም፡፡ በአጠቃላይ የማክሮ ኢኮኖሚው መሠረታዊ ችግር አልተፈታም፡፡
በዚህ መሃል ግን የተገኙ ስኬቶችም አሉ:: የኢንዱስትሪ ፓርኮች ተገንብተዋል፣ መሰረተ ልማቶች እየተዘረጉ ነው፡፡ ኢኮኖሚውም ፈጣን አዳጊ የሚባል ሆኖ ቀጥሏል፡፡ ይሄ  መልካም እድል ነው፡፡ ጠ/ሚኒስትሩ ኢኮኖሚውን ክፍት ማድረግ መጀመራቸው ትልቅ ነገር ነው፡፡ ብዙ አገሮች ውጤታማ የሆኑት በዚህ አይነቱ ውሳኔ ነው፡፡ የኢኮኖሚ እድገቱን  ማስቀጠል መቻልም ትልቅ ስኬት  ነው፡፡ አሁን ያለብንን ዕዳ  መክፈል መቻል ጀምረናል፡፡ ፋብሪካ እየተቃጠለ በአመፅ ላይ የከረመ አገር ኢኮኖሚን አጠናክሮ ማስቀጠል በራሱ ትልቅ ድል ነው፡፡ ይህ የበለጠ መሻሻል አለበት:: ለዚህ  ደግሞ ፖለቲካውን ማቃናት ይጠይቃል:: ኢህአዴግ አንድነቱን አስጠብቆ መምራት መቻል አለበት፡፡ መንግስት ህግና ሥርዓትን ሲያስጠብቅና ሰላምን ሲያሰፍን ብቻ ነው ባለሀብቶች ገንዘባቸውን ኢንቨስት የሚያደርጉት፡፡ በዚህ ረገድ በርካታ ተግባራት መከናወን አለበት፡፡ የፖለቲካ መረጋጋት እስከሌለ ድረስ ገበያው በትክክል ሊሰራ አይችልም::
በፋይናንስ ዘርፉ አሁንም ውሳኔ የሚጠይቁ ጉዳዮች አሉ፡፡ የውጭ ባንኮች ወደ አገር ውስጥ ገብተው እንዲሰሩ መፈቀድ አለበት፡፡ የውጭ ባንኮች ሲመጡ የውጭ ምንዛሬ ይዘው ይመጣሉ፣ አዲስ የማኔጅመንት ስርዓት ያስተዋውቃሉ፡፡ እነዚህ  በእጅጉ ጠቃሚ ናቸው፡፡ ባለፈው አንድ ዓመት መንግስትንም ሕዝብንም ከፈተኑ ጉዳዮች ዋነኛው  የኑሮ ውድነት ነው፡፡ ዛሬም የምግብ እርዳታ ጠያቂዎች ነን፡፡ ከዚህ ፈቅ አላልንም፡፡ ተፈናቃይነቱ ችግሩን አባብሶታል፡፡ እነዚህ ሁሉ ማስተካከያ ይፈልጋሉ፡፡ በእርግጥ አሁን የኢኮኖሚ ማሻሻያ ለመተግበር ዝግጅት እየተደረገ ነው፡፡ ይሄ መልካም ነው፡፡
ምርጥ የኢኮኖሚ ፖሊሲ ቢኖርም አተገባበሩ ላይ ካልተሰራ ዋጋ የለውም፡፡ የመንግስት አስተዳደር ሥርዓት ላይ ለውጥ ማድረግ ያስፈልጋል፡፡ ሲቪል ሰርቪሱ ፕሮፌሽናል መሆን ይገባዋል፡፡ በፋይናንስ ዘርፉ ግልጽ ማስተካከያ ያስፈልጋል፡፡ የመንግስት ወጪ የሚቀነስበትና የግል ዘርፉ የኢኮኖሚው ተዋናይ የሚሆንበት አሰራር መመቻቸት አለበት:: የግብርና ዘርፉን ለማሻሻል ተብሎ ለዓመታት በርካታ ሴሚናሮች ተደርገዋል፡፡ ግን የመጣ ለውጥ የለም፡፡ ግብርናውን ለማሻሻል በቅድሚያ ገበሬውን ማማከር ውጤታማ ያደርጋል፡፡ በዚህ ረገድ በአዲሱ ዓመት ሁነኛ ስራዎችን ማከናወን  ያስፈልገናል፡፡


______________________



                         አሁንም መስቀለኛ መንገድ ላይ ነን
                            ስዩም ተሾመ - (መምህርና ጦማሪ)


              በአገር ላይ ያንዣበበ የህልውና አደጋ ተቀልብሶ፣ ሀገር የቀጠለበት አመት ነው፡፡ ከዚያ በፊት በአጠቃላይ የትርምስ ወቅት ነበር፡፡ ሃገሪቱ በአንድነቷ  ትቀጥል ይሆን? የሚል ስጋት ተጋርጦ ነበር፡፡ በ2011 ዓ.ም ይህን አደጋ የሚቀለብስ ሥራ ተከናውኗል፡፡ በአንድነት መቀጠላችን ትልቅ ነገር ነው፡፡ በአገራችን የሚነሱ በርካታ የፖለቲካ ጥያቄዎች፣ ለ100 አመትና ከዚያ በላይ ሲንከባለሉ የመጡ ናቸው፡፡ ለእነዚህ  ጥያቄዎች፣ በአንድ አመት  ውስጥ ምላሽ መስጠት እጅግ ከባድ ነው፡፡ ነገር ግን ብዙ አዎንታዊ እርምጃዎች ተወስደዋል፡፡
የ100 አመት ችግሮችን ለመቅረፍ ግን የሚያስፈልገው ጥገናዊ ለውጥ ሳይሆን ስር ነቀል ለውጥ ነው፡፡ በኔ አረዳድ፣ አሁንም ለመለወጥ ወይም ላለመለወጥ የምንወስንበት  ጊዜ ላይ ነን፡፡ አማካይ መስቀለኛ መንገድ ላይ ነን፡፡ ያለፉ ስህተቶችን ተነጋግረን ለመለወጥ የምንወስንበት አማካይ ቦታ ላይ ቆመናል፡፡  
አፄ ኃይለስላሴ አምስት ሀገር አቀፍ ምርጫዎችን አድርገዋል፡፡ እነዚያ ምርጫዎች ግን የራሣቸውን ስልጣን ከማደላደል የዘለለ ያመጡት ለውጥ  የለም፡፡ ደርግም አንድ ጊዜ ምርጫ አድርጓል፡፡ ግን  ስልጣኑን ማጠናከሪያ ነው ያደረገው፡፡ በኢህአዴግ  አምስት ምርጫዎች ተደርገዋል፡፡ እነሱም ተመሳሳይ አላማ ነበራቸው፡፡ አሁን ደግሞ ለ6ኛ ጊዜ ምርጫ ልናካሂድ ነው  ይሄ ምርጫ ለተመሳሳይ አላማ ይውል ይሆን ወይስ የተለየ ይሆናል? ይህን የምንወስንበት ጊዜ ላይ ነው ያለነው፡፡ እንደኔ፣ ምርጫ ከማካሄዳችን በፊት አማራጭ ሊኖረን ይገባል፡፡ በ2012 የፖለቲካ አማራጮች የምናገኝበት ጊዜ መሆን አለበት፡፡ አማራጭ ሃሳቦችና የፖለቲካ ቡድኖች በሌሉበት፣ ምርጫ ማድረግ ምን ጥቅም አለው? እንዲሁ ይደረግ ከተባለ፣ ከስህተታችን አልተማርንም ማለት ነው፡፡ 2011 ለመለወጥ ወይም ላለመለወጥ የምንወስንበት ዓመት ነበር፤ ግን ሳንጠቀምበት አልፏል፡፡ አሁን ደግሞ ሌላ አመት  መጥቷል፡፡ ይሄን አመት ለመወሰን እንጠቀምበት ይሆን? ላለፉት 100 አመታት የተሠሩ ስህተቶችን  እንደግመው ይሆን ወይስ አዲስ መንገድ እንከተል ይሆን? ይሄ የሚወሰንበት ጊዜ ከፊታችን አለ፡፡
ሃሳብን በነፃነት የመግለጽ መብት እየዳበረ መምጣቱ፣ የ2011 አንዱ ስኬት ሲሆን፤ ይህ ግን ይበልጥ መዳበር አለበት፡፡ ዜጐች ተቃውሟቸውንና  ሃሳባቸውን በመግለፃቸው፣ ሰበብ እየተፈለገ መታሰር የለባቸውም፡፡
አሁንም የታሠሩ ጋዜጠኞች አሉ፡፡ በ2012  መፈታት አለባቸው፡፡ ይሄ እስካልሆነ ድረስ ለውጡ  በቀላሉ ሊቀለበስ ይችላል፡፡ የዘንድሮን ምርጫ  ማካሄድ፣ ያለፉትን 5 ምርጫዎች መድገም ነው፡፡ መለወጥ የምንሻ ከሆነ፣ ምርጫው ለውጥ የሚያመጣ  መሆን አለበት፡፡ ለዚህ ደግሞ አማራጭ ሃሳቦችና የፖለቲካ ቡድኖች ለህዝቡ መቅረብ አለባቸው፡፡ ከዚህ አንጻር  ምርጫው መራዘም አለበት፡፡ 

Page 4 of 447