Administrator

Administrator


             በኢኮኖሚ ቀውስ ክፉኛ የተመታችውና በህዝባዊ ተቃውሞ ስትናጥ የሰነበተችው ፔሩ፤ 1 ሳምንት ባልሞላ ጊዜ ውስጥ 3 ፕሬዚዳንቶችን መቀያየሯን አሶሼትድ ፕሬስ ዘግቧል፡፡
በሙስና ወንጀል መዘፈቃቸው የሚነገርላቸውንና ህዝቡ አደባባይ ወጥቶ በተቃውሞ ስልጣን እንዲለቁ የጠየቃቸውን የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ማርቲን ቪዝካራን ባለፈው ሳምንት ከመንበረ ስልጣናቸው ያነሳው የአገሪቱ  ምክር ቤቱ፣ ከቀናት በኋላ የቀድሞውን አፈ ጉባኤ ኢማኑኤል ሜሪኖን በፕሬዚዳንትነት ቢሾምም ሰውየው ሃላፊነታቸውን በአግባቡ አልተወጡም በሚል ሌላ ህዝባዊ ተቃውሞ መቀስቀሱን ተከትሎ፣ ለ5 ቀናት ከቆዩበት ስልጣን አንስቶ፣ ባለፈው ሰኞ ደግሞ ፍራንሲስኮ ሳጋስቲን በጊዜያዊ ፕሬዚዳንትነት ሾሟል፡፡
በሙያቸው መሃንዲስ የሆኑት የ76 አመቱ አዲሱ የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ፍራንሲስኮ ሳጋስቲ ከአምስት ወራት በኋላ እስከሚካሄደው የአገሪቱ ብሔራዊ ምርጫ ድረስ በስልጣን ላይ ይቆያሉ ተብሎ እንደሚጠበቅ የጠቆመው ዘገባው፣ ከምክር ቤቱ አባላት መካከል ግማሽ ያህሉ ሙስናና የገንዘብ ማጭበርበርን ጨምሮ በተለያዩ ወንጀሎች ተጠርጥረው ምርመራ እየተደረገባቸው እንደሚገኙም ገልጧል፡፡


  በአሰቃቂው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ አሳር መከራዋን ማየት ከጀመረች አንድ አመት ሊሞላት የአንድ ወር ጊዜ ብቻ የቀራት አለማችን፣ ከሰሞኑ ከዚህ አጥፊ ወረርሽኝ የመገላገያዋ ጊዜ መቃረቡን የሚያመለክቱ ተስፋ ሰጪ ዜናዎችን በማድመጥ ላይ ትገኛለች፡፡
ለወራት ክትባትና መድሃኒት ፍለጋ ደፋ ቀና ሲሉ የከረሙ የተለያዩ የአለማችን አገራት ኩባንያዎችና የምርምር ተቋማት፣ ከሰሞኑ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝን በመከላከል ረገድ ፍቱን የሆኑ ክትባቶችን ስለማግኘታቸው ይፋ ማድረጋቸውን ቀጥለዋል፡፡
አሜሪካ፣ ጀርመንና ሩሲያን ጨምሮ የተለያዩ አገራት ኩባንያዎች አስተማማኝነታቸው ከ90 በመቶ በላይ የሆኑ ክትባቶችን ማግኘታቸውን ይፋ እያደረጉ ሲሆን፣ ፋይዘር እና ባዮኤንቴክ የተባሉት የአሜሪካ ኩባንያዎች 92 በመቶ አስተማማኝ የሆነ የኮሮና ቫይረስ ክትባት ማግኘታቸውን ባስታወቁ በቀናት ጊዜ ውስጥ፣ አሁን ደግሞ ሌላኛው የአገሪቱ የመድሃኒት አምራች ኩባንያ ሞዴርና 95 በመቶ ያህል አስተማማኝ የሆነ አዲስ የኮሮና ቫይረስ ክትባት ማግኘቱን አስታውቋል፡፡
ኩባንያው 30 ሺህ በሚሆኑ በጎ ፈቃደኞች ላይ ሞክሮ ስኬታማነቱን ያረጋገጠውን ይህን ክትባት በአገልግሎት ላይ ለማዋል ከሚመለከተው አካል በጥቂት ሳምንታት ውስጥ ፈቃድ ያገኛል ተብሎ እንደሚጠበቅ የዘገበው ሮይተርስ፣ ለመጀመሪያ ዙር 20 ሚሊዮን ያህል ክትባቶችን ለአሜሪካውያን ለማቅረብ ማቀዱን፣ በሌሎች አገራት ለማቅረብ የሚችልበትን ፈቃድ ለማግኘት እየሰራ እንደሚገኝና በቀጣዩ አመት  1 ቢሊዮን ክትባቶችን ለማምረት ማቀዱንም አክሎ ገልጧል፡፡
በተያያዘ ዜናም፤ የወረርሽኙ መነሻ የሆነችው ቻይና እጅግ ስኬታማ የሚባሉ አራት ክትባቶችን በማምረት ላይ እንደምትገኝ የዘገበው ቢቢሲ፣ በተለይም ሲኖቫክ ባዮቴክ በተባለ ኩባንያ የተመረተው ሲኖቫክ የተሰኘው የኮሮና ቫይረስ ክትባት አመርቂ ውጤት ማስገኘቱን አስታውቋል፡፡
ከማንም ቀድማ የክትባቱን የምስራች ለአለም እነሆ ያለችው ሩሲያ፣ 92 በመቶ አስተማማኝ የሆነ ስፑትኒክ 5 የተባለ ክትባት ማግኘቷን ብታስታውቅም፣ ክትባቱ የምርምር ሂደቱን ያልተከተለና ውጤታማነቱ በገለልተኛ ወገን ያልተጣራ ነው በሚል አሁንም ድረስ እየተተቸ ይገኛል፡፡

የአንበርብር ጎሹ ሞት
እስኪ ላነሳሳው
አንበርብር ጎሹን
በደራ አደባባይ የወደቀውን
እሱስ ሆኖ አይደለም
ታሪከ ቅዱስ
መጽደቋንም እንጃ
ያቺ ያንበርብር ነፍስ
የሚያዘወትራት የአምበርብር ወዳጅ
ነበረችው አንዲት ጠይም ቆንጆ ልጅ
ሴተኛ አዳሪ ናት እሱም አላገባ
ተሳሚው ቢበዛም ይህቺው አበባ
አያ ማር ወለላ አያ ማር እሸት
እሱ ብቻ ነበር የእሳቲቱ እራት
አንድ ቀን ማምሻውን ደጃፉ ቢመጣ
ውይ የሚለው አጣ ገጠመው ዝምታ
ሌላ ሰው ወርሶታል የሱን ቦታውን
ግራ እንደገባው ነው እንዲህ እንዲሆን
“ወግድ ከዚህ እራቅ ማሚም ላኦቼም
አንተን ያዩ እንደሆን ወደ እኔ አይመጡም”
ተቆጣ ነደደው ተሰማው ንዴት
ለንጉሱ ተመኘ ለዚያ ቀን ሌሊት
ይኸውም ሆነና ዋነኛ ጥፋቱ
አርባ ጅራፍ ሆነ ሃቀኛ ቅጣቱ
ሞራ ሲጠጣ ነው የዋለው ጅራፉ
ግን አላርፍም አለ የገራፊው አፉ
“አይንህን ተጠንቀቅ ወንድ አደራህን
እንዳላጎድልብህ በከንቱ አካልህን”
እያለ ገረፈው
ግርፉ ሲበዛበት
እዚያው ግጥም አለ
ጅራፉም ዕድሜውም 30ን ሳይሞላ
*   *   *
ኸረ ስንቱ ስንቱ ናቸው የሞቱቱ
ለንጉሳቸው ክብር ለባንዲራይቱ
*   *   *
ያለ ዕድሜያቸው የተቀጨ አያሌ ወጣት አለ። በተለይ በአሁኑ ወቅት የኮሮና ክፋት በተባባሰበት ሰዓት ለህልፈተ ሞት የተጋለጠ ወጣት እጅግ በርካታ ነው። ሙዚቃዎችን በግጥሙ መመርመርና ጥንቃቄን ማስቀደም የወቅቱ ዋነኛ አጀንዳ ነው።
ከቤት አትውጡ ሲባል ለዋዛ ፈዛዛ ኤደለም። ሰው በተሰበሰበበት ስፍራ አትገኙ ሲባልም የዋዛ ፈዛዛ ኤደለም።
“ጽናትና ጽናት የሚስፈልግበት ጊዜ መጥቷል” በተለይ ወጣቱ ትውልድ፣ በእንዝላልነትም ሆነ በድፍረት የሚፈጸሙ ድርጊቶች ከአደጋ ሁሉ የበረታ አደጋ፣ ከመከራም ሁሉ የጠለቀ መከራ ውስጥ የሚዳርጉት ከባድ የወቅት እኩያ ሳንካ ተጋርጦበት ይገኛል።
ሎሬት ፀጋዬ ገ/መድህን፤ ሞት ሳይሞቱት ነው የሚለመድ ካለን እጅግ ረዥም ጊዜ አልፏል። ብዙ አዳማጭ በጠፋበት ጊዜ ቃልን ደግሞ ደጋግሞ መናገር ግድ ይሆናል።
"በማዕበል በፊት የባህር እርጋታ “
ከንግግር በፊት የአርመሞ ጠቅታ
አሁንም ሕዝባችን የአንድ አፍታ ዝምታ
ነገ ግን ሊወገድ መታገዱ አይቀርም
ታግሎም ድል ያደርጋል አንጠራጠርም።
ድንቁርናን እንዋጋ
በሽታን እንፋለም
መዘናጋትን በንቃት እንታገል
ለሀገራችንና ለህዝባችን ማናቸውንም ፈተና እንጋፈጥ
ያለጥርጥር የተሻለች ኢትዮጵያ ትኖረናለች!
ሁሉም መንገድ ሊሾና አስፋልት አይሆንምና ኮሮኮንቹንም ለመራመድ ጥረት እናድርግ። ሁሉም አልጋ ከእርግብ ላባ የተሰራ አይደለምና ተጠንቅቀን እንተኛ፣ ተጠንቅቀን እንነሳ።
ስለሆነም በአሁኑ ሰዓት ቀበቶን ጠበቅ ማድረግ ከሁላችንም የሚጠበቅ ግዴታ ነው። ዙሪያ ገባውን ሀገር በተከፈቱ አይኖች እንይ። ምነው ቢሉ……. ዳሩ ሲነካ መካከሉ ዳር ይሆናል ይሏልና!

Saturday, 14 November 2020 11:52

ማቆ እና አራት ጓደኞቹ

በአንድ ሀገር  በጣም ድሀ የሆኑ ባልና ሚስቶች ነበሩ፡፡ ማቆ የሚባል ልጅም ነበራቸው፡፡
ማቆ እናቱን በጣም ይወዳል፡፡ ከዕለታት አንድ ቀን እናቱ በጣም በጠና ታመሙ፡፡
ሀኪም ቤት ተወስደው የታዘዘላቸው መድሃኒት ዋጋ ደሞ አምስት መቶ ብር ይፈጅ ነበር፡፡
የአባቱ ደሞዝ ዝቅተኛ ስለሆነ ያንን ያክል ገንዘብ ማግኘት አልቻሉም፡፡ በየዘመድ ወዳጆቻቸው ቤት እየዞሩ እርዳታ በመጠየቅ ያጠራቀሙት  250 ብር ብቻ ሆነ፡፡ ከዚያን ቀን ጀምሮ ማቆ ለእናቱ ህክምና ስለ ጎደለው 250 ብር አብዝቶ ይጨነቅ ጀመር፡፡
በእረፍት ሰዓት አራት ጓደኞቹ ኳስ ሲጫወቱ፣ እሱ ከዛፍ ጥላ ስር ቁጭ ብሎ የሚያስበው ስለ ሁለት መቶ ሀምሳ ብሩ ነው፡፡ ከጭንቀቱ  ብዛትም ወደ ፈጣሪው ቀና ብሎ በሚያሳዝን ዜማ…
“የጎደለን ገንዘብ ሁለት መቶ ሀምሳ
የፈጠርካት አምላክ እናቴ አትርሳ……” እያለ ይፀልይ ነበር፡፡
ከዕለታት አንድ ቀን ትምህርት ቤት ሲማር…..ሲማር…..ሲማር…. ቆይቶ ወደ ቤቱ ሲመለስ አብረውት ከነበሩት ጓደኞቹ አንዱ መሬት የወደቀ ገንዘብ አገኘ፡፡ ገንዘቡን አንስተው ሲቆጥሩት 250 ብር ነው፡፡ ከመካከላቸው አንዱ፤ “እንግዲህ እኛ አምስት ስለሆንን ለመከፋፈል አያስቸግርም፡፡ ሃምሳ ሃምሳ ብር ይደርሰናል…..” አለ፡፡
ገንዘቡን ከተከፋፈሉም በኋላ “ዛሬ ደስ የሚል ቀን ነው….. በገንዘባችን አብረን እየዞርን የሚጣፍጡ ምግቦችን እንበላለን….በተረፈውም ፕለይ ስቴሽን የተባለውን የኮምፒውተር እግር ኳስ እንጫወታለን” ተባባሉ፡፡
ማቆ ግን በዚህ ሃሳብ አልተስማማም። “አይ እኔ መብላትም መጫወትም አልፈልግም፡፡ ድርሻዬን ወስጄ ለናቴ ብሰጣት ይሻላል!” አለ፡፡
ጓደኞቹም ማቆን በጣም ስለሚወዱት “ግዴለህም ያንተን ድርሻ ለእናትህ ውሰድላቸው …… እኛ ጓደኞችህ ግን ስለምንወድህ ጭንቀትህ እንዲቀልልህ ስለምንፈልግ … ከኛ ድርሻ አዋጥተን አብረኸን ጣፋጭ እንድትበላና ፕለይ ስቴሽን እንድትጫወት ጋብዘንሃል!” አሉት፡፡
ማቆ መጀመሪያ “ስለ ግብዣው አመሰግናለሁ ግን አሁኑኑ ሃምሳ ብሩን ይዤ  ወደ እናቴ ብሄድ እመርጣለሁ” ብሎ ሊለያቸው ፈልጎ ነበር፡፡ አራት ጓደኞቹ ግን “አይ….. ገና 200 ብር ስለሚጎድልህ አሁኑኑ ብትሄድ የምትፈጥረው ነገር የለም፡፡ ይልቅ ከኛ ጋር ተዝናና…..” ብለው አግባቡት፡፡
በዚህ ዓይነት አስደሳች ሁናቴ ገንዘቡን ከጨረሱ በኋላ ማቆ አራቱን ጓደኞቹን አመስግኖ ተለያቸው፡፡  ምንም ያልተነካችውን የሱን ሃምሳ ብር ይዞም እየሮጠ ወደ ቤቱ ገሰገሰ፡፡ ሃምሳ ብሩንም ከእናቱ አልጋ አጠገብ ትክዝ ብለው ለተቀመጡ አባቱ የሰጣቸው በከፍተኛ ደስታ ተሞልቶ ነበር፡፡
“ሃምሳ ብር ጨመረ - ሃምሳ ብር ጨመረ
ከእንግዲህ በኋላ ሁለት መቶ ብር ቀረ…..”  እያለ ብሩን ሰጣቸው፡፡
አባቱም ቅዝዝ ባለ ስሜት ገንዘቡን ከየት እንዳመጣ ጠየቁት፡፡ ማቆም ታሪኩን ከመነሻው እስከ መጨረሻው ተረከላቸው፡፡ አባቱም በጣም አዘኑ፡፡ ከሃዘናቸው ብዛትም በሚያሳዝን ዜማ፡-
“አምስት መቶስ ሞልቷል
አምስት መቶስ ሞልቷል
ምን ዋጋ አለው ታዲያ - ግማሹ ተበልቷል….”
ብለው አለቀሱ….
ማቆም በአባቱ ለቅሶ በጣም ከመረበሹ የተነሳ በሚያሳዝን ዜማ…
“የኛን 500 ፈጣሪ ከሞላው……
ንገረኝ አባዬ -  ግማሹን ማን በላው….”
ብሎ ጠየቃቸው፡፡
አባቱም የማቆን ራስ እያሻሹ እንዲህ አሉት፡-
"ልጄ ማቆ …. ነገሩ እንዲህ ነው፡፡ የእናትህ መታመም ከዚህ ቀደም የነገርኩህ አንድ ወዳጄ ትንሽ ገንዘብ አግኝቻለሁና … ወደፊት ሰርተህ የምትከፍለኝ ከሆነ …. የጎደለህን 250 ብር ላበድርህ እችላለሁ ብሎ ጠራኝ፡፡ እኔም ሄጄ ያንን ገንዘብ ተቀበልኩ፡፡
"ከደስታዬ ብዛትም ፈጣሪዬን እያመሰገንኩ እናትህን ቶሎ ሀኪም ቤት ለማድረስ ስጣደፍ …. ስሮጥ ስጣደፍ… ስሮጥ ለካስ ያንን 250 ብር መንገድ ላይ ጥዬው ኖሯል፡፡ አንተና ጓደኞችህ አግኝታችሁ ያጠፋችሁት ብርም የናትህ መታከሚያ ነው- ልጄ" ብለው  ነገሩት፡፡
ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ማቆ መሬት ወድቆ ያገኘውን ገንዘብ ለባለቤቱ መመለስ እንጂ የኔ ነው ብሎ ማጥፋት ትልቅ ጥፋት መሆኑን ተገነዘበ ይባላል፡፡
     (ከታገል ሰይፉ "የእንቅልፍ ዳር ወጎች" የልጆች መጽሐፍ፤ ሐምሌ 2012)

 በአለማቀፉ የስማርት ፎን ሞባይል ስልኮች ገበያ ያለፈው ሩብ አመት ሽያጭ ሳምሰንግ 80.2 ሚሊዮን ምርቶችን በመሸጥና 23 በመቶ የገበያ ድርሻ በመያዝ ቀዳሚ መሆኑን ቴክኒውስ ዘግቧል፡፡
የቻይናው ሁዋዌ በተጠቀሰው ጊዜ ውስጥ 51.7 ሚሊዮን የሞባይል ስልክ ምርቶችን በመሸጥና በአለማቀፉ የሞባይል ገበያ የ14.9 በመቶ ድርሻ በመያዝ በሁለተኛ ደረጃ ላይ እንደሚገኝ የጠቆመው ዘገባው፤ ሌላኛው የቻይና ኩባንያ ዚያኦሚ በበኩሉ 47.1 ሚሊዮን ስልኮችን በመሸጥ በ13.5 በመቶ ድርሻ ሶስተኛ ደረጃን መያዙን አመልክቷል።
በሩብ አመቱ በከፍተኛ መጠን በመሸጥ ቀዳሚነቱን የያዙት የሞባይል አይነቶች የአፕል ኩባንያ ምርት የሆኑት አይፎን 11 እና አይፎን ኤስኢ 2020 መሆናቸውን የጠቆመው ዘገባው፣ እንደ ቅደም ተከተላቸው በብዛት በመሸጥ ከሶስተኛ እስከ አምስተኛ ደረጃን የያዙት ደግሞ የሳምሰንግ ምርት የሆኑት ጋላክሲ ኤ21ኤስ፣ ጋላክሲ ኤ11 እና ጋላክሲ ኤ51 መሆናቸውንም ገልጧል፡፡


          የተለያዩ መስፈርቶችን ተጠቅሞ የአለማችንን ከተሞች እያወዳደረ በየአመቱ ደረጃ የሚሰጠው ሪዞናንስ ኮንሰልታንሲ የተባለው ተቋም፣ ከሰሞኑም የ2021 የአለማችን ምርጥ 100 ከተሞችን ዝርዝር ይፋ ያደረገ ሲሆን የእንግሊዟ መዲና ለንደን በአንደኛ ደረጃ ላይ ተቀምጣለች፡፡
ላለፉት አራት ተከታታይ አመታት የአለማችን ምርጥ ከተማ ሆና የዘለቀችው ለንደን፤ ዘንድሮም ስፍራዋን ሳታስነጥቅ መቀጠሏን  የጠቆመው ተቋሙ፣ የተፈጥሮ ውበቷንና የመሰረተ ልማት አውታሮቿን ጨምሮ የተለያዩ ጸጋዎቿ ለምርጥነት እንዳበቃት ተነግሯል፡፡
የአሜሪካዋ ኒውዮርክ የአመቱ 2ኛዋ የአለማችን ምርጥ ከተማ ስትባል፣ የፍቅር ከተማ ተብላ የምትጠራው የፈረንሳዩዋ ፓሪስ በበኩሏ በሶስተኛ ደረጃ ላይ መቀመጧን ተቋሙ ይፋ ባደረገው መረጃ አመልክቷል፡፡
የታላላቅ ሙዚየሞችና የቱሪስት መስህቦች መገኛ የሆነችው የሩስያ ርዕሰ መዲና ሞስኮ አራተኛ እንዲሁም የጃፓን መዲና ቶክዮ አምስተኛ ደረጃን ሲይዙ፤ ዱባይ፣ ሲንጋፖር፣ ባርሴሎና፣ ሎስ አንጀለስ እና ማድሪድ ደግሞ እንደ ቅደም ተከተላቸው ከስድስተኛ እስከ አስረኛ ያለውን ደረጃ መያዛቸውን የተቋሙ መረጃ ያሳያል፡፡

    በኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ለወራት ቁም ስቅሏን ስታይ የከረመቺው አለማችን ከሰሞኑ ከወደ አሜሪካ በሰማችው መልካም ዜና ተስፋ አድርጋ፣ ነገን በጉጉት መጠበቅ ጀምራለች፡፡
የአሜሪካው ፋይዘር እና የጀርመኑ ባዮንቴክ ኩባንያዎች በሳምንቱ መጀመሪያ ይፋ ባደረጉት መረጃ፣ 90 በመቶ ሰዎችን በኮሮና ቫይረስ ከመያዝ የሚታደግ የኮሮና ቫይረስ ክትባት ማግኘታቸውን እንዳስታወቁ አሶሼትድ ፕሬስ ዘግቧል፡፡
ሁለቱ ኩባንያዎች ለወራት ምርምር ያደረጉበትን ክትባት በአሜሪካ፣ ጀርመን፣ ብራዚል፣ አርጀንቲና፣ ደቡብ አፍሪካና ቱርክ በሚገኙ 43 ሺህ 500 ሰዎች ላይ መሞከራቸውንና ውጤታማነቱን ማረጋገጣቸውን የጠቆመው ዘገባው፣ እስካሁንም ክትባቱ በተሞከረባቸው ሰዎች ላይ ምንም አይነት አሳሳቢ የጤና ችግር አለመከሰቱንም አክሎ ገልጧል፡፡
ክትባቱ እስከ መጪው ህዳር ወር መጨረሻ ጥቅም ላይ ይውላል ተብሎ እንደሚጠበቅ የጠቆመው ዘገባው፣ እስከተጠቀሰው ጊዜ ድረስ 50 ሚሊዮን ያህል ክትባት እንደሚያቀርቡ እና በ2021 የፈረንጆች አመት ደግሞ 1 ነጥብ 3 ቢሊዮን ክትባቶችን እንደሚያመርቱ ኩባንያዎቹ ማስታወቃቸውንም አመልክቷል፡፡
የአውሮፓ ህብረት ኮሚሽን 300 ሚሊዮን ክትባቶችን ለመግዛት ለኩባንያዎቹ ጥያቄ ማቅረቡን የዘገበው ዘ ጋርዲያን፣ በቅድሚያ ክትባቱን የሚያገኙት እነማን እንደሆኑ የሚወሰነው ክትባቱ በሚቀርብበት ጊዜ የሚኖረውን የቫይረሱ ስርጭት ሁኔታ እና ክትባቱ የበለጠ ውጤታማ የሚሆነው ለማን ነው የሚለው ታይቶ እንደሚሆንም አመልክቷል፡፡
ፋይዘር ኩባንያ ተስፋ ሰጪውን ክትባት በተመለከተ በይፋ መግለጫ መስጠቱን ተከትሎ፣ ኩባንያው በአለም ገበያ ያለው ዋጋ በ9 በመቶ ያህል ከፍ ከማለቱ በተጨማሪ በወረርሽኙ ሳቢያ ለወራት ተቀዛቅዞ የቆየው የዓለም ገበያ እንደ አዲስ መነቃቃት መጀመሩም ተነግሯል፡፡
የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ መከሰቱን ተከትሎ አለማቀፉ የአክስዮን ገበያ ከአውሮፓውያኑ የ2008 የዓለም የገንዘብ ቀውስ ወዲህ ታይቶ በማይታወቅ ደረጃ መቀነሱን ያስታወሰው የቢቢሲ ዘገባ፣ የክትባቱ መልካም ዜና መሰማቱን ተከትሎ ግን በተለያዩ የአለማችን ገበያዎች መነቃቃት መታየቱንና ተስፋ ሰጪ ክትባቶች መበራከታቸውን፣ በቀጣይም የአለም አቀፍ ገበያው ከዚህ በበለጠ ሊያድግ ይችላል ተብሎ እንደሚጠበቅም ጠቁሟል፡፡
ፋይዘር ባለፈው ሰኞ ስለክትባቱ መግለጫ መስጠቱን ተከትሎ፣ ሩስያ ደግሞ ስፑትኒክ 5 የተሰኘውና ሲያወዛግብ የነበረው ክትባቷ 92 በመቶ ውጤታማ መሆኑን ይፋ አድርጋለች፡፡


  “አገር ላይ አደጋ የተደቀነው አንቀጽ 39 የፀደቀ ጊዜ ነው”
                   (አርቲስት ደበሽ ተመስገን)
           
       ባለፈው ሳምንት መጀመሪያ ላይ የጠ/ሚኒስትር ፅ/ቤት በወቅታዊ የሀገራችን ጉዳይ ላይ የኪነ-ጥበብና የሚዲያ ባለሙያዎች ምን አስተዋጽኦ ሊያበረክቱ ይችላሉ በሚል የኪነ-ጥበብ የሚዲያ ባለሙያዎችን እና እንዲሁም አትሌቶችን ጋብዞ ውይይት አድርጎ ነበር። በውይይቱ ላይ ከተሳተፉት አንጋፋ የኪነ-ጥበብ ባለሙያዎችና ጋዜጠኞች መካከል የአዲስ አድማስ ጋዜጠኛ ናፍቆት ዮሴፍ ጥቂቶቹን አነጋግራ ሃሳባቸውን እንደሚከተለው አጠናቅራለች።
ለኔ ይህ ጦርነት  የተጀመረው ዛሬ አይደለም።  ጦርነቱ ተጀመረ ብዬ የማምነው በ1987 ዓ.ም ላይ አንቀጽ 39 የፀደቀ ጊዜ ነው፡፡ ይህ አንቀፅ ሲጸድቅ፣ ኢትዮጵያዊነት እየፈረሰ ልዩነቶች እየሠፉ፣ ጀርባ መሰጣጠት ተጀመረ፡፡ አሁን ላይ  እየሆነ ያለው የዚያ ውጤት ነው፡፡ ዋናው ሰንኮፍ የተተከለው አንቀፅ 39 ላይ በ1987 ዓ.ም ነው፡፡
ስለዚህ መስራት ያለብን እንደነዚህ ያሉ ነገሮች ላይ ነው፡፡ ጦርነቱ ነገ ከነገ  ወዲያ ሊያልቅ ይችላል፡፡ ከዚያ በኋላ እነዚህ አመለካከቶች ያበቃሉ ወይ የሚለው ነው ዋና? የኔ ጥያቄ  ነው። እዚህ አስከፊ ውጤት ላይ ያደረሰን መሰረቱ ያ ነው ብዬ አምናለሁ።
ከዚህ ቀደምም በጣም ብዙ አዘንን። አሁንም በየዕለቱ የምንሰማቸው ነገሮች እጅግ የሚያስለቅሱና የሚያሳዝኑ ናቸው። አሁን የተጀመረው ጦርነት በመከላከያ ሰራዊታችን ድል አድራጊነት ተጠናቆ ሰላም እናገኝ ይሆናል፡፡
ነገር ግን የተተከለው ነገርስ….. በዚህ ብቻ ያቆማል? ወደ ሌላስ አይተላለፍም? ይህ አስተሳሰብስ በዚህ ያቆማል? አየሽ ትውልዱ ከዚህ አስተሳሰብ የፀዳ  መሆን አለበት። እናም ዋናው ሰንኮፍ ብዬ የምለው……. በዋናነት እዛ አንቀፅ 39 ላይ የተተከለው ነገር ነው፡፡ ኢትዮጵያዊነትን እንዳናስብ ያደረገን የሁላችንንም ልብ የከፈለው ይሄው አንቀፅ ነው፡፡ እውነት ለመናገር አሁን፤ አገራችን ላይ እየደረሰ  ባለው ነገር ለማዘን ኢትዮጵያዊነት ብቻ አይደለም የሚያስፈልገው ሰው መሆን በቂ ነው፡፡
ከዚህ አንፃር ኪነ-ጥበቡ ያለው ፋይዳና ሊሰራው የሚችለው ነገር ምንድን ነው ከተባለ አሁን ባለው ሁኔታ በተናጠል የምታደርጊያቸው ነገሮች አይኖሩም።
የኪነ-ጥበብ ስራ የቡድን ስራ ነው። የህብረት ስራ ነው። እኔ አንድ ነገር አበክሬ መናገር የምፈልገው፣ የአንድ ወቅት እሳት የማጥፋ ሥራ እንዳይሆን ነው፡፡
ዘላቂ በሆነ  መልኩ የአብሮነት፣ አንድነትና የአገር ፍቅር ላይ መስራት ያስፈልጋል  ብዬ አምናለሁ። ኪነ-ጥበቡ ምን ሊሰራ ይችላል በሚለው ላይ ግን በዚህ ዙሪያ የተቋቋመ ኮሚቴ አለ። የኮሚቴው አባላት አስተባብረው መስራት  የምንችለውን እንደ የሙያችን እንሰራለን። ምን መደረግም እንዳለበትም ሰሞኑን እናውቃለን። በተረፈ አሁን አገር ላይ የሆነው ነገር ከባድ ነው ያሳዝናል፤ አምላክ ሰላሙን ያምጣልን። ዘላቂ ሥራ ግን ያስፈልጋል።


______________________



                  የሚከሰት ችግር የማይሽር ጠባሳ መጣል የለበትም”
                         (አርቲስት ተስፋዬ ማሞ)


               የሰሞኑ ሁኔታ እጅግ በጣም ከፍተኛ ሀዘን ነው ያሳደረብኝ። በአንድ ሀገር ውስጥ አለመግባባቶች፣ ግጭቶችና አለመስማማቶች ይኖራሉ። ነገሮቹ እንደየአግባቡ በውይይት፣ በድርድር ይፈታሉ። ከዚያም አልፎም ግጭት ውስጥ ሊገባ ይችላል።
ነገር ግን ግጭቶቹ  የሚያደርሱት ጠባሳ የማይሽር መሆን የለበትም። የተፈጠረው ወቅታዊ ሁኔታ አላፊ መሆን አለበት። የሚከሰተው ነገር የከረረ ስሜትን ለማርገብ የሚውል እንጂ ቋሚ ጠባሳ ጥሎ ማለፍ የለበትም።
እኔ ለምሳሌ የልጅነቴንና የወጣትነት ዘመኔን ኤርትራ አሳልፌያለሁ፣ ሲቪል ሆኜም ቢሆን ከወታደሮች ጋር ኖሬ ወታደር ምን እንደሆነ አውቃለሁ። ውጊያዎችን በቅርብም በርቀትም የማየት አድል አጋጥሞኛል። ሰሞኑን በኢትዮጵያ እያየሁት ያለሁት ግን ከእነዚህ ሁሉ በጣም የራቀ፣ ጥቂት መፅሐፍ እንዳነበበና የሌሎች አገራት ተሞክሮዎችን እንዳየ ሰውም ስመለከተው፣ በጣም የሚያሳዝን ነገር ነው የተከሰተው።
የእኛ አገር ህዝብ ሃይማኖተኛ፣ ፈሪሃ እግዚአብሔር ያለው…. ባህሉ የተሳሰረ ነው። አሁን የተፈጠረው በተለይም ከሰሜን ኢትዮጵያ ህዝብ ስነ-ልቦና አንፃር ፈፅሞ የማይገናኝ ነው የሆነው።
ወታደር መግደልና መሞት ነው ስራው። ወታደር ቢገድልና ቢሞት ብርቅ ነገር አይደለም። ነገር ግን እንደ ባዕድ (ባዕድም ላይ ለማድረግ ነገሩ ይቸግራል) የገደሉትን አስክሬን ከብቦ መጨፈር፣ በተለይ በተለይ እርቃኑን አስቀርቶ ልብስ አስወልቆ፣ ድንበር አሻግሮ መልቀቅ ምን አይነት መልዕክት ለማን ማስተላለፍ እንደተፈለገ አይገባኝም። ይህ ድርጊት በእያንዳንዱ ኢትዮጵያዊ ላይ የንቀት፣ ክብርን የማዋረድና ዝቅ የማድረግ ብሎም የኢ-ሰብአዊነት ድርጊት ነው። የኔ ሙያ ሰብአዊነትን ነው የሚሰብከው፤ ሌላ ስራ የለውም።
ኪነ-ጥበብ ሰዎች ውስጥ ሰብአዊነት እንዲያቆጠቁጥ ነው የሚሰራው፤ ሆኖም አሁን እንደ አገር የኪነ-ጥበብ፣ የባህል፣ የሃይማኖት ውድቀት ነው የገጠመን። ሁለንተናዊ ውድቀት ውስጥ ነው ያለነው። ሰው ተዘቅዝቆ ሲሰቀል ዝም አልን፤ አላረምንም።ስለዚህ ከመሰረቱ የተበላሸ ነገር አለን ማለት ነው። በሁሉም ነገር ውድቀት ውስጥ ገብተናል ማለት ነው።
ይህ ሁሉ ስር የሰደደ ነገር እንዲመጣና አሁን እያየን ያለነው ነገር እንዲከሰት ማን ነው በአግባቡ የቤት ስራውን ያልሰራው? ለተባለው ባለፈው ሳምንት አርብ አዳማ አንድ ስብሰባ ላይ  ተካፍዬ ነበር።  የከፍተኛ ትምህርትና አግባብነት ኤጀንሲ ያዘጋጀው ስብሰባ ነው። እዛ ስብሰባ ላይ ሙሉ ቀን ውዬ አንድ ነገር ተምሬ ተመለስኩ። የኤጄንሲው ዳይሬክተር አንዷለም አድማሴ(ዶ/ር) ንግግር ሲያደርጉ፤ “ዛሬ በሀገራችን የተፈጠረው ሁኔታ 20 ዓመት ቆጥሮ ውጤቱን ያየነው በትምህርት ስርዓታችን ላይ የተፈጠረ መጓደል ነው።” ብለዋል። አንድ የስርዓተ ትምህርት ውጤት በትውልዱ ላይ ተፅዕኖው  የሚታየው በአንድ ወይም በሁለት ዓመት አይደለም፣ የአንድ ትውልድ ዕድሜ ይፈልጋል፤ በትንሹ 27 ዓመት ማለት ነው። ስለዚህ አሁን የምናየው ነገር የትምህርት ስርዓታችንና የግብረ ገብነታችን ውድመት ነው።
እኔ በውስጤ ፈሪሃ እግዚአብሔር አለ፤ ቲዎሎጂ ተምሬ ግን አይደለም፤ በስነ-ምግባር ውስጥ የማለፍ እድል የሚሰጥ  የአብነት ትምህርት ተምሬ ነው ያለፍኩት። አሁን አንደኛና ዋነኛ የውድቀቱ  ተጠያቂ የትምህርት ስርዓታችን ነው። የትምህርት ውድቀት ተያያዥ ነው። ለምሳሌ ጥበቡ በትምህርት የሚዳብር ነው። እነዚህ ሁሉ ተያያዥነት አላቸው። ዋናው ትምህርት  ከወደቀ ሁሉም ይወድቃሉ።
ሁለተኛው ሃይማኖት ነው። የሃይማኖት አባቶች ምንድን ነው የሚያስተምሩት?  የሁሉም ሃይማኖቶች አስኳል የሆነው ህግ “በራስህ እንዲሆን የማትፈልገውን በሌላው ላይ አታድርግ” አይደለም የሚለው? ይህ ጠፍቷል።
ስለዚህ በድፍረት የምናገረው ኢትዮጵያ ውስጥ ያሉት ሃይማኖቶች በሙሉ ወድቀዋል። በዚህ የሚቆጣ ካለ ምንም ማድረግ አልችልም። ለምን? አሁን በአገራችን  እየተፈጸመ ያለው ሃይማኖት አለኝ ከሚል ህዝብና አገር የሚጠበቅ አይደለም። ሶስተኛው ተጠያቂ መንግስት ነው።
መንግስታት በተደጋጋሚ ወድቀዋል። ሲመጡም የማትንገራገጭ (የፀናች ሀገር) መስርተው እንደማለፍ የእነሱን ዋስትና የሚያረጋግጥና የሚፈልጉን ርዕዮተ ዓለም በመትከል፣ እነሱ በሌሉ ጊዜ የማይሰራ አድርገው ይቀርጹታል። ይኸው  እንዳየነው ንፁሀን ዋጋ ይከፍሉበታል። ሰሞኑን በጠቅላይ ሚኒስትር ፅ/ቤት በተደረገው ስብሰባ፤ አሁን የምናየውንና የሚጨበጥ ችግር መከሰቱ ተነስቷል። ይህን ችግር እንዴት አድርገን እንፍታው? በሚለው ዙሪያም ተወያይተናል። እንግዲህ የሰው ልጆችን አዕምሮ የመስራት ጉልበት ያለው ኪነ-ጥበቡ፣ ዘላቂ ስራ ሊሰራበት የሚችልበትን ሁኔታ መፍጠር አለብን፡፡
ሁለተኛው አሁን ጦርነት አለ፣ ገዳይ አለ፣ ሟች አለ። ስለዚህ በዲፕሎማሲና በውሸት ፕሮፓጋንዳ የአገሪቱ ጠላቶች የበላይነት እንዳያገኙ መመከት ስለሚያስፈልግ፣ ለአገራችን ምን አይነት አስተዋፅኦ እናድርግ? በሌላ በኩል፤ የኪነ-ጥበቡ መንደር የረጋ ማህበረሰብ ለመፍጠር በዘላቂነት የሚሰራበት መዋቅር ተዘርግቶ እንዲቀጥል የሚል ውሳኔ ላይ ነው የተደረሰው።
ጠቅለል ሳደርግልሽ፤ አሁን ድንገት ችግር ተፈጥሯል፣ ለድንገተኛው ነገር ችግሮችና ወደፊት  ምን መሰራት አለበት በሚል ነው ምክክሩ። እኔ በግሌም ሆነ ከሙያ አጋሮቼም ጋር የሚፈለግብኝን ለመስራት በዝግጅት  ላይ ነኝ።  



________________________



                “ጦርነቱ ሲጠናቀቅ የኢትዮጵያ ትንሳኤ ይጀመራል ብዬ አምናለሁ”
                         (ጋዜጠኛ ቴዎድሮስ ተ/አረጋይ)


            አሁን ላይ ለኢትዮጵያ የተሻለ ጊዜ ሊመጣ ነው የሚል ስሜት ነው ያለኝ። በኢትዮጵያ ውስጥ መሰረታዊ ለውጥ ይመጣል ብዬ ነው የማስበው። አሁን ያሉ ሁኔታዎችን ስንመለከት፤ ከዚህ በኋላ ህውሃት የሚባል ፓርቲ አይኖርም። በሌላ በኩል ክልሉን ነፃ የማውጣቱም ነገር ቢሆን ቀናት የሚፈጅ እንጂ ብዙ የሚረዝም አይመስለኝም። ረጅም ጊዜም ቢወሰስድ እንኳን ባለ ድል የሚሆነው የፌደራል መንግስት ነው ብዬ አምናለሁ ። ለምን? ቢባል መንግስት የመላ ሃገሪቱን የትግራይንም ህዝብ ጭምር ስለያዘ አሸናፊነቱ አያጠራጥርም።
በአጠቃላይ ጦርነቱ ብዙ ብዥታዎችን የሚያጠራ ነው ብዬም አምናለሁ። ለምሳሌ አንዱ ብዥታ፤ “የትግራይ ህዝብ ከህወኃት ጎን ነው” የሚል ነበር። በሂደት እንዳየሁት፣ የትግራይ ህዝብ ከህወኃት ጎን አይደለም። እንዴት ይህን አልክ ከተባልኩ  አሁን መንግስት እየተቆጣጠረ ነፃ ባደረጋቸው ቦታዎች ላይ የትግራይ ህዝብ ከህወሃት ጎን ቢሆን ኖሮ፣ ምንም እንኳን መንግስት በሃይል ቢያሸንፍ እንኳን ከብዙ ህዝብ እልቂት በኋላ ይሆን ነበር። ግን እስካሁን የህውኃት መሪዎችም በሚጠቀሟቸው የመገናኛ መስኮቶች “ይህን ያህል ህዝብ መንግስት ጨረሰብን” ሲሉ አልሰማንም።
መንግስት በተቻለ መጠን ንፁሀን እንዳይጎዱ ጥንቃቄ አድርጓል። መንግስት የሆኑ ሰዎችን ለመያዝ ከስር ያሉትን እያጠፋ የመሄድ ፍላጎትም የለውም፤ አግባብም አይደለም። እስካሁን በንፁሃን የትግራይ ህዝብ ላይ ደረሰ የተባለ ጉዳት አልሰማንም፡፡ ህወሃትም አልነገረንም። መንግስት በስህተትም ቢሆን ንፁሃንን ቢነካ ይጮሁ ነበር።
በአጠቃላይ ይሄ የተፈጠረው ጦርነት ሲጠቃለል፣ ለኢትዮጵያ አንድነት ትልቅ መሰረት ይጥላል ብዬ አምናለሁ። የብዙ አካላት አቅም ታይቷል። በሌላ በኩል አገሪቱ ላይ በተለያየ አቅጣጫ የተነሱ የሽብር መስመሮች ሁሉ ወደ መርገብና ከዚያም ወደ መጥፋት ይሄዳሉ።  ይህ የሚሆነው ግን ህወሃት ሲጠፋ ማንም ስለማይደግፋቸው አይደለም (እርግጥ አሁንም ህውሃት ከጀርባቸው አለ)። የህዝቡን አቅም እነሱም አይተውታል። ቀደም ሲል ህዝቡ ለጠቅላይ ሚንስትሩም ለብልጽግና ፓርቲም አሉታዊ ስሜት ነበረው። ነገር ግን እነዚህ ስሜቶች ያሉባቸው አካባቢዎች በሙሉ በአገር ጉዳይ ሲመጡባቸው፣ህዝብ በከፍተኛ ሁኔታ ከመንግስት ጎን ቆሟል። ጉዳዩ ከብልጽግና ፓርቲ ጋር ግንኙነት ስለሌለውና የአገር ጉዳይ ስለሆነ ብቻ ማለት ነው። በተግባር ጠቅላይ ሚኒስትሩንና ብልፅግናን ሲቃወሙ የነበሩ ሰዎች እንኳን የአገርን አንድነት ለድርድር ሳያቀርቡ ለአገራቸው ከመንግስት ጎን ቆመው እያየን ነው።
ሌላው ይሄ ጦርነት ከብዥታ ያጠራልንና የገለፀልን ነገር  ህወሃቶችም ሆኑ ሌሎች ሃይሎች መከላከያ ሰራዊቱ የተከፋፈለ ነው ይሉ ነበር። “አገሪቱ የተከፋፈለች ናት።” አያድርገው እንጂ አንድ ነገር ቢመጣ እንፈርሳለን” ይባል ነበር። ይሄ አስተሳሰብና ስጋት መሰረታዊ ስህተት ያለበት መሆኑን አይተናል ።  በዚህ ጦርነት  መከላከያ ሰራዊት እጅግ የተከበረ ሀይል መሆኑን ነው ያነው። ሰው ሰሜን ዕዝ ላይ የደረሰውንና አንዳንድ የሰራዊቱ አካላት ከህወሃት ጋር መሆናቸውን ሲያይ ስጋት ሊይዘው ይችላል።  ነገር ግን የሰራዊቱን አንድነት፣ ጀግንነትና አገር ወዳደድነት እንዲሁም የትግራይ ህዝብ ከህወሃት ጎን አለመቆሙን ያየንበት ነው። አሁንም በሰራዊቱ ውስጥ ብዙ የትግራይ ተወላጆች አሉ በጡረታ ተገልለው ወደ መሪነት ከተመለሱት ጀነራሎች አንዱ የትግራይ ተወላጅ ናቸው። አሁን እየሆነ ያለው ሁላችንም እንደሰጋነው አይደለም። ይሄንን የምለው ጠቅላይ ሚኒስትሩ ወይም ብልፅግና ስለነገረኝ አይደለም። እውነታ ነው።
እንግዲህ የተከሰተው ጦርነት ለኢትዮጵያ አይገባትም ነበር፤ በተለይም 60 ሺህ ገደማ ልጆቹን ገብሮ የ1983ቱን ለውጥ ላመጣው የትግራይ ህዝብም አይገባውም። ከዚያ በኋላ ጥቂቶች ባለሃብት ሆኑ ልጆቻቸው በውጭ በድሎት እየኖሩ ነው።  አሁን በትግራይ ጦርነት ሲነሳ የእነሱ ልጆች ወላፈኑ አይነካቸውም። አሁንም የድሃ የትግራይ ልጆችን ወደ እሳት ለመጨመር የተደረገው ነገር ያሳዝናል። በዚህ ጦርነት የትግራይን ህዝብ ጨዋነት አይተንበታል። የኢትዮጵያ ህዝብ አንድነትም በጣም የሚደንቅ ነው። ከአሁን በኋላ ህውሃት ቢጠፋ እንኳን ኦነግ በይው ኦነግ ሸኔ ወይም ሌላ ስም ስጪው…. አንድ ቦታ ቁጭ ብሎ የሆነ ቦታ ጥፋት እያደረሰ መኖር እንደማይችል የታየበት ነው። ለምሳሌ የአማራ ተወላጆችም ብዙ ቦታ በጣም ብዙ ጥቃት ደርሶባቸዋል። የአማራ ህዝብ ግን ምን ያህል ታጋሽ እንደሆነ አሳይቷል። ህወሃት ላይ ለመዝመት ለምን በወረፋ አይደርሰንም እያለ እየሰማን ነው። ከዚህ ከአማራ ህዝብ ሌላው ብዙ ይማርበታል ብዬ አምናሁ።
ወደ አርቲስቶቹ የጠቅላይ ሚንስትር ጽ/ቤት ስብሰባ ስመለስ አንደትገልጪው የምፈልገው፤ መንግስት የፓርቲ አባላት፣ የወጣት አደረጃጀት፣ የሴቶች ሊግ የሚባሉ በርካታ የህብረተሰብ ክፍሎች አሉት፤ ነገር ግን ለኪነ-ጥበብ ባለሙያዎችና ለሚዲያ አካላት ቅድሚያ ሰጥቶ ጦርነቱ በተነሳ በሳምንቱ ነው ጥሪ ያደረገው። ይህ ማለት መንግስት ሚዲያውና ኪነ-ጥበቡ ለውጥ ያመጣል ብሎ እንዳመነ በደንብ ያሳያል። ኪነ-ጥበብ ትልቅ ሀይል ያለው መሆኑን በደንብ አሳይቷል። ነገር ግን የኪነ-ጥበብ ማህበረሰብና ደራሲያን የሚባሉት ሰዎች እዛ መድረክ ላይ ሲያነሱ የነበረው ነገር እጅግ የሚያሳፍር ነበር።
መንግስት “ እሳት ተነስቷል ኑ፣ ይህን እሳት እንዴት በጋራ እንደምናጠፋው እንምክር” እያለ የኪነ-ጥበብ ባለሙያው፣ስለ ህገ-መንግስት መሻሻል፣ የብሔር ነገር ከእዚህ አገር ካልጠፋ የሚሉ ነገሮች ነበር የሚያወሩት፡፡ አሁን የድንገተኛ ነገር ነው የተጠራንበት። መንግስት ጦርነቱን ሲጨርስኮ ዝም ብሎ አይቀመጥም። ብዙ ስራዎች አሉት። መንግስትም ህዝብም በቀጣይ አገራችን እንዲህ አይነት ችግር ውስጥ  ዳግም እንዳትገባ ምን ማድረግ አለብን? ምን ይሰራ የሚል ሃሳብ ማንሳቱ አይቀርም  እኮ። እርግጠኛ ነኝ ህወሃት የተከተለው ነገር ነው ለዚህ ሁሉ ያበቃን፣ ...እንዴት እንላቀቀው ብሎ ህዝቡ በተለያየ መንገድ መጠየቁ አይቀርም። መንግስትም የተረዳው ነገር አለ፡፡ ያኔ አሁን አርቲስቶቹ የሚሏቸውን ነገሮች ይናገራሉ። በስብሰባው እኮ “የአሁን አንበጣና የዱሮ አንበጣ ልዩነት አለው። የድሮው ይበር ነበር፤ የአሁኑ ግን ጣሪያ ላይ ያርፋል” እኮ ነበር የሚሉት። አንቀፅ 39 የሚሉም ነበሩ። ስለዚህ የነበሩት የኪነ-ጥበብ ሰዎች በተፈለጉበትና በተሰጣቸው ቦታ ላይ አልነበሩም። እኔ በጣም ነው የማዝነው። ያኔ የህወሃት 40ኛ ዓመት ሲከበር ሄደን ነበር። መቀሌ ደደቢትና ሌሎች ቦታዎችን ጎብኝተናል። እዛ ቦታ ላይ ህወሃትን “በአፍሪካ ታይቶ የማይታወቅ ልዩ ሀይል ነው፤ ታሪኩ በመፅሀፍ ካልታጸፈ በፊልም ካልተሰራ ደደቢት ሚዚየም ካልሆነ….” ሲሉ የነበሩ ሰዎች ያንን ረስተው አሁን እንዴት ግዳጃቸውን መወጣት እንዳለባቸው ሲደነፉ በጣም ነው ያፈርኩት።
በነገራችን ላይ እነማን ምን ነበሩ፣ እነማን ከህወሃት ጋር ነበሩ፣ ምን ጥቅም  ነበራቸው የሚለው ወሬ ሳይሆን ሪከርድ የተደረገ በግለሰቦችም በድርጅቶችም  የሚገኝ ማስረጃ ነው።
ግዴለም ያኔም ከህወሃት ጎን ይሁኑ የፈለጉትን ይናገሩ፤ ህዝብ ይቅርታ ሳይጠይቁ ምንም ሳይናገሩ ያገኙትን ማሊያ እየለበሱ መንከረባበት ግን ደስ አይልም። ጠቅላይ ሚኒስትሩም እኮ ከህወሃት ጋር ሰርተዋል። የሰራዊቱም አባል ነበሩ። እሳቸው በአደባባይ በግልፅ ህዝብን በተደጋጋሚ ቅርታ ጠይቀዋል። አንቺ ጠንቋይ ቤት ስትመላለሺ ከርመሽ ወደ እግዚአብሔር የምትመለሽው እኮ ሹልክ ብለሽ አይደለም። ንስሀ ገብተሸ “ይቅር  በለኝ፤ የእስከዛሬው መንገዴ ስህተት ነው” ብለሽ እንጂ ዝም ብለሽ አይደለም። እንደዛ ከሆነም ተቀባይነት የለሽም። እኔ 40ኛ አመቱ ላይ መቀሌ ሄጃለሁ። የብሄር ብሄረሰቦችም ጊዜ ጅጅጋ ሄጃለሁ፡፡ አንድም ቀን ከህወሃት ጎን አልነበርኩም፤ ወደ ህዝብ ወደ ሌላ ባህልና አካባቢ ስሄድ ደስ እያለኝ ነው የምሄደው። ነገም ብልፅግና እንዲህ አይነት ጉዞ ቢያዘጋጅ እሄዳለሁ። የምሄደው ወደ ሌላው አካባቢ የአገሬ ህዝብና መሬት ነው፡፡ ከብልፅግና ጎን ግን አልቆምም፡፡ ዞሮ ዞሮ የኪነ-ጥበብ ባለሙያዎቹ አሳፍረውኛል። ከኪነ-ጥበብ ይሄ አይጠበቅም።
መጨረሻ ላይ በስብሰባው ሲወሰን፤ የኪነ-ጥበብ ማህበራቱ “ይህን ይህን ቢያደርጉ ነው” የተባለው፡፡ እኔ እንድታሰፍሪልኝ የምፈልገው እርግጠኛ ነኝ….. እነዚህ ማህበራት አሁን ለተፈጠረው ችግር አንዳችም ለውጥ ሳያመጡ ጦርነቱ ይጠናቀቃል። ህዝቡን አነቃቅተው ከአገሩና ከወገኑ ጎን እንዲቆም የማድረግ ስራ ይሰራሉ ብዬ አላምንም። አይሰሩም።


Saturday, 14 November 2020 10:42

አሜሪካ ከምርጫው ማግስት….

  ባለፈው ቅዳሜ…
አለም ለሳምንታትና ወራት አይንና ጆሮውን ጥሎ ከቆየባት ልዕለ ሃያሏ አሜሪካ ያልተጠበቀ ነገር ሰማ - በ2020 ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ያሸንፋሉ ተብለው እምብዛም ግምት ያልተሰጣቸው ዲሞክራቱ ጆ ባይደን፤ ከእልህ አስጨራሽና አጓጊ ትንቅንቅ በኋላ ድልን መቀዳጀታቸውና 46ኛው የአሜሪካ ፕሬዚዳንት መሆናቸው እርግጥ ሆነ፡፡
ባይደን 76.3 ሚሊዮን ድምጾችን በማግኘት ወይም 50.7 በመቶ ሲያሸንፉ፣ ትራምፕ በበኩላቸው 71.6 ሚሊዮን ድምጾችን ወይም 47.6 በመቶ አግኝተው መሸነፋቸውን መገናኛ ብዙሃን ይፋ አደረጉ።
ገና የምርጫው ውጤት ሙሉ ለሙሉ ሳይገለጽ ጀምሮ "ምርጫው ተጭበርብሯል፤ ክስ እመሰርታለሁ" ሲሉ የሰነበቱት ዶናልድ ትራምፕ፤ ባይደን በምርጫው ማሸነፋቸው ይፋ መደረጉን ተከትሎም፣ ሽንፈታቸውን በጸጋ ለመቀበል ሳይፈቅዱ ሳምንት አልፏል።
ባይደን አሸናፊነታቸው በታላላቅ መገናኛ ብዙሃን ይፋ መደረጉን ተከትሎ፣ ከተለያዩ የአለም አገራት መሪዎች የእንኳን ደስ አለዎት መልዕክት የተላለፈላቸው ቢሆንም፣ ተሸናፊው ትራምፕ ግን እንደ ወትሮው ልማድ ስልክ ደውለው የምስራች ሊሏቸው ይቅርና የምርጫ ውጤቱንና ሽንፈታቸውን በጸጋ ለመቀበል አለመፍቀዳቸውን “እጅግ አሳፋሪ” ሲሉ ነበር የገለጹት - ባይደን፡፡
በአሜሪካ የፕሬዚዳንታዊ ምርጫ አሸናፊ የሆነው አዲሱ ተመራጭ፣ አዲሱ የፈረንጆች አመት በገባ በ20ኛው ቀን በደማቅ በዓለ ሲመት ቃለ መሃላ ፈጽሞ ስልጣኑን ከተሰናባቹ ፕሬዚዳንት እንደሚረከብ በህግ መደንገጉን ያስታወሰው ቢቢሲ፣ ተመራጩ ፕሬዚዳንት ስልጣን እስከሚረከቡበት ጊዜ ድረስ የሽግግር ቡድን እንደሚያቋቁሙም ጠቁሟል፡፡
ዘንድሮ ግን ነገሮች በተለመደው መንገድ የሚያመሩ አይመስልም፡፡ በአሜሪካ ታሪክ በምርጫ ተሸንፎ ስልጣን አልለቅም ያለ ፕሬዚዳንት አለመኖሩን ያስታወሰው ቢቢሲ፤ ትራምፕ ግን አፍ አውጥተው “አልለቅም!” ባይሉም ሁኔታቸው ወደዚያ የሚያመራ ይመስላል ብሏል፡፡
ምርጫው መጭበርበሩንና አለመሸነፋቸውን በተደጋጋሚ በመናገር የድምጽ ቆጠራው እንዲደገም ሲጠይቁ የሰነበቱት ትራምፕ፣ ጉዳዩን ወደ ፍርድ ቤት ወስደው እንደሚሟገቱ ኮስተር ብለው ማወጃቸውንና ከፍተኛ በጀት መድበው ለክርክር መዘጋጀታቸውን ቀጥለዋል፡፡
የመራጩ ህዝብ ድምጽ ቆጠራ አሁንም ገና ሙሉ በሙሉ ያልተጠናቀቀ ሲሆን፣ በአንዳንድ ግዛቶችም የድምጽ ቆጠራው ዳግም እንዲከናወን ተወስኗል፡፡ የምርጫው ውጤት በሚመለከተው የአገሪቱ አካል ማረጋገጫ የሚሰጠውና የመጨረሻው ውጤት ይፋ የሚደረገውም ከአንድ ወር ጊዜ በኋላ እንደሚሆን ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
ባይደን ምን አስበዋል?
በትራምፕ ቅጥ ያጣ የውጭ ግንኙነት ከተቀረው አለም በርካታ አገራት ያኳረፏትን አሜሪካ በአፋጣኝ ወደ ሰላማዊ ግንኙነት እንደሚመልሷት ሲናገሩ የከረሙት ጆ ባይደን፣ ወደስልጣን ሲመጡ በቅድሚያ ያደርጓቸዋል ተብለው ከሚጠበቁ ነገሮች መካከል በትራምፕ እምቢተኝነት ከፓሪሱ የአየር ንብረት ለውጥ ስምምነት የወጣችውን አሜሪካ ወደ ስምምነቱ መመለስ እንደሚገኝበት ቢቢሲ ዘግቧል፡፡
በታላላቅና ሃብታም የአገሪቱ ኩባንያዎች ላይ ከበድ ያለ ግብር በመጫን የሚያገኙትን ከፍተኛ መጠን ያለው ገንዘብ ህዝቡን ተጠቃሚ የሚያደርጉ ስራዎችን ለማከናወን እንደሚጠቀሙበት የሚናገሩት ባይደን፣ አሜሪካውያን በሰዓት የሚያገኙትን ዝቅተኛውን ክፍያ ከ7.25 ዶላር ወደ 15 ዶላር ከፍ እንደሚያደርጉም በምርጫ ቅስቀሳቸው ደጋግመው ሲናገሩ ተደምጠዋል፡፡
አሸናፊው መንበሩን ለመረከብ
ምን ቀራቸው?
ፎርብስ መጽሄት እንደዘገበው፣ ባይደን በይፋ የአሜሪካ ፕሬዚዳንት ለመሆን የተወሰኑ ነገሮች ይቀሯቸዋል፡፡ አንደኛው ነገር ሁሉም ግዛቶች የመጨረሻውን የድምጽ ቆጠራ ውጤት አጽድቀው ማስረከብና፣ እስከ ታህሳስ 8 ቀን ድረስም እያንዳንዱ ግዛት ለፕሬዚዳንቱ ድምጽ የሚሰጡ መራጮችን መምረጥ ይገባዋል፡፡
መራጮቹ ለፕሬዚዳንቱ ድምጻቸውን መስጠታቸውን ተከትሎም የአገሪቱ ሴኔትና የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በጋራ ድምጹን በመቁጠር የመጨረሻውን አሸናፊ ይፋ ያደርጉና ፕሬዚዳንቱና ምክትል ፕሬዝዳንቷ ቃለ መሃላ ፈጽመው በዓለ ሲመቱ ይከናወናል፡፡
80 በመቶ አሜሪካውያን የባይደንን
ድል ያምኑበታል
የዘንድሮው የአሜሪካ ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ ነጻና ፍትሃዊነት በተለይ በትራምፕና በሪፐብሊካኑ ጥያቄ ውስጥ ቢገባም፣ 80 በመቶ አሜሪካውያን ግን የባይደንን ድል እንደሚያምኑበትና ምርጫው ነጻና ፍትሃዊ ነው ብለው እንደሚያምኑ አንድ ጥናት ማመልከቱን ዘ ኢንዲፔንደንት ዘግቧል፡፡
ሮይተርስ አይፒኤስኦኤስ ከተባለ ተቋም ጋር በመተባበር የሰራውን ጥናት ጠቅሶ ዘገባው እንዳለው፣ 79 በመቶ ያህል አሜሪካውያን ባይደን አሸንፈዋል ብለው እንደሚያምኑ ሲናገሩ፣ 13 በመቶ ያህሉ አሸናፊው ገና አልተወሰነም ብለው እንደሚያስቡ፣ 3 በመቶው በአንጻሩ አሸናፊው ትራምፕ ናቸው ብለው እንደሚያምኑ ለማወቅ ተችሏል፡፡
በምርጫው ዙሪያ ያላቸውን አመለካከት እንዲገልጹ ከተጠየቁት ሪፐብሊካን የጥናቱ ተሳታፊዎች መካከል 60 በመቶ ያህሉ ባይደን አሸንፈዋል ብለው የሚያምኑ ሲሆን፣ ሁሉም ዲሞክራቶች ማለት ይቻላል በባይደን አሸናፊነት ቅንጣት ታህል ጥርጣሬ እንደሌላቸው መናገራቸውንም ዘገባው አመልክቷል፡፡
ምርጫው መጭበርበሩን የጠቆመ
 1 ሚ. ዶላር ይሸለማል
የቴክሳሱ ገዢ ሪፐብሊካኑ ዳን ፓትሪክ በዘንድሮው የአገሪቱ ምርጫ የማጭበርበር ድርጊት መፈጸሙን የሚያሳይ ተጨባጭ ማስረጃ ላቀረበ ወይም ጥቆማ ለሰጠ የ1 ሚሊዮን ዶላር ሽልማት እንደሚሰጡ ማስታወቃቸውን ሮይተርስ ዘግቧል፡፡
እንደ ትራምፕ ሁሉ በተደጋጋሚ የዘንድሮው ምርጫ ተጭበርብሯል ሲሉ የተደመጡት ፓትሪክ፣ በቴክሳስ ግዛት ብቻ ሳይሆን በሌሎች የአገሪቱ ግዛቶች ጭምር የምርጫ ማጭበርበር መፈጸሙን ለጠቆሙ ሰዎች ወይም ተቋማት ሁሉ ሽልማቱን ማዘጋጀታቸውን እንደተናገሩ ዘገባው አመልክቷል፡፡
ትራምፕ ለመጽሐፍና ለቲቪ 100 ሚሊዮን ዶላር ቀርቦላቸዋል
ዶናልድ ትራምፕ ምንም እንኳን በምርጫው ቢሸነፉም፣ ቢዝነሱ ግን እንደ ፖለቲካው አክሳሪ እንዳልሆነባቸው ነው ዴይሊ ሜይል ባለፈው ረቡዕ የዘገበው። ዘገባው እንዳለው ከሆነ ትራምፕ በዋይት ሃውስ በነበራቸው የአራት አመታት የፕሬዚዳንትነት ቆይታ ዙሪያ የሚያጠነጥን መጽሐፍ እና የቴሌቪዥን ፕሮግራም ለማዘጋጀት ከኩባንያዎች የ100 ሚሊዮን ዶላር ዋጋ ቀርቦላቸዋል፡፡
“እንኳን ደስ ያለዎት!”
ዲሞክራቱ ባይደን በምርጫ ማሸነፋቸው ይፋ መደረጉን ተከትሎ የተለያዩ አገራት መሪዎች ለተመራጩ የ“እንኳን ደስ ያለዎት!” መልዕክታቸውን በአፋጣኝ መላካቸው ቢነገርም፣ ባልተለመደ ሁኔታ አንዳንድ አገራት ግን በነገርዬው ያላመኑበት ይመስል ዝምታን መርጠው መቀጠላቸው ነው የተነገረው፡፡
ለባይደን የምስራች መልዕክት ካልላኩ የአለማችን አገራት መካከል የሩስያ፣ ሜክሲኮና ብራዚል መሪዎች እንደሚገኙበት የዘገበው ዘ ጋርዲያን፤መሪዎቹ ለምን ዝምታን መረጡ ለሚለው ጥያቄ ሁነኛ መልስ ለመስጠት ቢያዳግትም አንዳንዶች ግን ከፖለቲካዊ ሽኩቻ ጋር እያያዙት እንደሚገኙ ጠቁሟል፡፡




Page 3 of 504